+ Reply to Thread
Results 1 to 3 of 3

Thread: ئۇيغۇرلارنىڭ ئۆتمۈشى, بۈگۈنى ۋە كەلگۇسى

  1. #1
    Unregistered Guest

    Exclamation ئۇيغۇرلارنىڭ ئۆتمۈشى, بۈگۈنى ۋە كەلگۇسى

    ئۇيغۇرلارنىڭ ئۆتمۈشى, بۈگۈنى ۋە كەلگۇسى I Qisim

    ئۇيغۇرلارنى خىتايغا سىتىپ كىلىۋاتقان " ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى" دىكى ساختەكارلار ئۇيغۇرلارنى يەنە ئالدىماقتا. "ئولىمپىيا"دا خىتايغا قارشى ھەرىكەت پۇرسىتىنى توسۇش ئۇچۇن خىتاي، دۇق، ۋە "ئامېرىكا ئۇيغۇر ئاكادېمىيىسى" توساددىن "ماخمۇت قەشقىرى تۇغۇلغانلىقىنىڭ مىڭ يىللىقىنى خاتىرلەش پائائالىيىتى" قوزغىغان ئىدى. ماخمۇت قەشقىرىنىڭ تۇغۇلغانلىقىغا مىڭ يىل بولمىغانلىقىنى، ئۇنىڭ مازىرىنىڭ قەشقەردىكى ئوپالدا ئەمەس ئىكەنلىكىنى يازغان ئىدىم. ئىتىراز بىلدۇرىدىغان چىقمىدىم. بۇ ئىشلارنىڭ پىلانچىسى قارا خىتاي قۇربان ۋەلى ئىكەنلىكى ئاشكارە بولدى. "ئولىمپىيا" بىلەن "ماخمۇت قەشقىرى تۇغۇلغانلىقى"نىڭ نىمە ئالاقىسى بار ؟ دەپ سورايدىغان ئۇيغۇر چىقمىدى. پۇرسەت كەتتى. دۇنيا "خىتايدا مۇستەقىللىق تەلەپ قىلىدىغان زادىلا تىبەتلىكلەر بار ئىكەن"دەپ قالدى.

    ئەمدى ئۇيغۇرلار ۋەتەن ئىچى-سىرتى(!)دىكى لاگىرلارغا سولۇنۇپ، سوز قىلىش ئەركىنلىكى چەكلىنىۋاتقان بۇ زۇلۇم دەۋرىدە ئۇيغۇرلارنى تەلتوكۇس يوقاتماقچى بولغان ئارىمىزدىكى خىتايدىنمۇ بەتتەر ئىسابەگچەلەر" يۈسۈپ خاس ھاجىپ ۋە قۇتاتغۇبىلىككە ئالاقىدار دوكلاتلار سۇنۇش"قا ئاتلىنىپتۇ. تۇرمىغا سولانغان، لاگىرلارغا سولۇنۇپ، سوز قىلىش ئەركىنلىكى چەكلىنىۋاتقان ئالاقە ۋەتەن بىلەن خەت-ئالاقە ، بىرىش-كىلىشى كىسىلگەن ئۇيغۇرلارنىڭ "يۈسۈپ خاس ھاجىپ ۋە قۇتاتغۇبىلىككە ئالاقىدار دوكلاتلار"بىلەن نىمە ئالاقىسى بار؟ دەپ سورىساڭ قالپاق كەيدۇرىدىغان ئىسابەگچلەر تەييار .

    مەن بۇ زۇلۇمغا، بۇ ۋەھشىلىككە ئالاقىسى بار ھەقىقى سەۋەپلەرنى- يىقىنقى تارىخمىزدىكى ئاق-قارا، راس-يالغانلارنى ئۇيغۇرلارغا ئاشكارىلايمەن!مەن يىقىنقى ھەقىقى تارىخىمىزنى ئۇيغۇرلارغا بىلدۇرىمەن. ئۇيغۇرلار تىخىخچە موشۇ ساتقۇنلارنىڭ قولىدا. بۇلاردىن قۇتۇلماي تۇرۇپ بىشىمىزدا تىخىمۇ زور پالاكەتلەر بار. ئۇيغۇرلارنىڭ ھەقىقى ۋەكىلى بىز ! ئۇئائا ئوتتۇز يىلدىن بىرى تۇنجى قىتىم يىزىلغانلارنى ئوچۇرمەيدىغان بولدى. ئەمما بۇنىڭ داۋامىغا ھەرگىز ئىشەنمەيمەن.... چۇنكى مەن ئۇئائا دىكى ساتقۇنلارنىڭ ئارخىۋىنى بىلىمەن.

    -يىل1969. "مەدىنىيەت ئىنقىلاۋى"ئاخىرلاشتى. خىتاي ئۇيغۇرلارنى دەھشەتلىك باستۇرۇپ غەلبە قازاندى. 1970-يىلغا قەدەر قەشقەردە خىتايلار ئاساسلىق يوللاردا، ھەيت-بايراملاردا كەچتەكورۇنمەيتى. بالىلىق دەۋرىمىزدە بۇ گۇزەل شەھەردە كىچە-كۇندۇز ئويناپ -كۇلەتتۇق. خىتايلار گومىنداڭدىن قالغان دوڭلۇكتىكى گازارما(دوڭگاۋ يىڭفاڭ)، 3-ماشىنا گازارمىسى(دۇچىسەنيىڭ)"لاردىن چىقالمايتى. ماي تىياتىرى ئالدىغىچە كىلەلمەيتى. مەن چەتەلگە چىقىپ 1992-يىلى "ئىستامبۇل قۇرۇلتايى"دىن كىيىن دۇق چىلارنىڭ، قۇرۇلتايىغا، نامايىشىغا قاتناشمىدىم.
    ____

    .ئەللىكبىرچىلەر"نى ۋە ئۇيغۇرلارنى ئىسا يۇسۇپلەرگە ماسلىشىپ خىتايغا ساتقان "ئۇچ ۋىلايەت ئىنقىلاپچىلىرى" 1949-يىلدىن كىيىن ئەمەلگە ئىرىشتى. ئون يىل ئەمەل بىلەن جىم يىتىشتى
    1969- "مەدىنىيەت ئىنقىلاۋى" باشلىنىپ ئۇلارنىڭ ئەمەللىرىنى خىتاي يىغىشتۇرىۋالدى. ئۇيغۇرلارنىڭ قولى بىلەن ئۇلارنى سازايى قىلىپ كورەشكە تارتتى... ئاتا-ئانا. بالا-چاقىلارنى
    ئوز-ئارا دۇشمەنگە ئايلاندۇردى. ئەمەلدىن قۇرۇق قالغان ئازغۇنلارنىڭ ئاخىرى قوزغۇلۇپ ئوزىگە قارشى قوزغۇلاڭغا يىتەكچىلىك قىلغان خىتاي بۇ "توپىلاڭ"نى ئاسانلا بىسىقتۇردى.
    "خەلىق پارتىيەسى" نىڭ قەشقەردىكى تىپىك ھەرىكىتىدىن تولۇق خەۋىرى بار قەشقەر ۋىلايەتلىك ساقچى باشقارمىسىنىڭ سابىق باشلىقلىرى تۇرغۇن ئالماس، ئوسمانجانلارنىڭ قولىدا(
    بىرىنجى بولۇمىدە) ئىشلىگەن مەرتمۇسا سىدىقنىڭ ئوغلى مەن. تەكرارلانغان تارىخ چەتەللەردە داۋام قىلماقتا. ئەمەل، خەت -ئالاقە ئىلىپ تاشلاندى. ساتقۇنلار, ئازغۇن جامائەت نىمە قىلىشىنى بىلەلمەي قۇترىماقتا.
    ____

    سوز قىلىش ھەققىم بار بولسىمۇ بۇگۇنگىچە بۇ ھەققە ئىرىشەلمىدىم. مەن بالىلىق ۋەختلىرىمدىن بىرى بۇ ساقچى ئىدارىسىدە خىتاي بالىلىرى بىلەن زوكۇنلۇشۇپ، مۇشتلۇشۇپ چوڭ بولدۇم.
    مەندىن ئۇلگە ئالغان بۇ ساقچى ئىدارىسى ئائىلىسىدىن بىر يىلدا باقىجان، ئەكرەم ھەزىم قاتارلىق بەش ساقچىنىڭ بالىسى خىتايغا قارشى ھەرىكەت،
    ئىسيان كوتۇرۇپ قەشقەرنى زىل-زىلىگە كەلتۇردى. ... قەشقەردە ئەمەلدىن قۇرۇق قالغان ئاخۇنۇپ، ئوسمانجانلارنىڭ ئالدىدا چوڭ بولغانلاردىن مەن ۋە كىيىن ئەكرەم ھەزىم گىرمانىيەدە
    پەيدا بولدۇق. ئۇنى كورۇشكە مۇنخىنغا باردىم. ... ئەكرەم ھەزىم كىلپ قىسقا ۋاقىتتىن كىيىن ئىسابەگچىلەر بىلەن بىر سەپتە ماڭا قارشى ۋەھشى زىيانكەشلىككە ئوتكەنلىكىنى بىلدۇردى- ئالاقەم
    ئۇزۇلدى...
    ____

    ماقالەمنىڭ داۋامى بار

    Mertmusa Oghli Sidiqhaji Musa
    Diplom Arxitektur.
    Frankfurt Germaniye
    _____


    Uyghurlarning ötmüshi we bügüni mana bundaq!

    Uyghurlarni xitaygha sitip kiliwatqan " Amérika uyghur akadémiyisi" diki saxtekarlar uyghurlarni yene aldimaqta. "Olimpiya"da xitaygha qarshi heriket pursitini tosush uchun xitay, duq, we "amérika uyghur akadémiyisi" tosaddin "maxmut qeshqiri tughulghanliqining ming yilliqini xatirlesh paaaliyiti" qozghighan idi. Maxmut qeshqirining tughulghanliqigha ming yil bolmighanliqini, uning mazirining qeshqerdiki opalda emes ikenlikini yazghan idim. Itiraz bilduridighan chiqmidim. Bu ishlarning pilanchisi qara xitay qurban weli ikenliki ashkare boldi. "Olimpiya" bilen "maxmut qeshqiri tughulghanliqi"ning nime alaqisi bar ? Dep soraydighan uyghur chiqmidi. Purset ketti. Dunya "xitayda musteqilliq telep qilidighan zadila tibetlikler bar iken"dep qaldi.

    Emdi uyghurlar weten ichi-sirti(!)diki lagirlargha solunup, soz qilish erkinliki chekliniwatqan bu zulum dewride uyghurlarni teltokus yoqatmaqchi bolghan arimizdiki xitaydinmu better isabegcheler" yüsüp xas hajip we qutatghubilikke alaqidar doklatlar sunush"qa atliniptu. Turmigha solan'ghan, lagirlargha solunup, soz qilish erkinliki chekliniwatqan alaqe weten bilen xet-alaqe , birish-kilishi kisilgen uyghurlarning "yüsüp xas hajip we qutatghubilikke alaqidar doklatlar"bilen nime alaqisi bar? Dep sorisang qalpaq keyduridighan isabegchler teyyar .

    Men bu zulumgha, bu wehshilikke alaqisi bar heqiqi seweplerni- yiqinqi tarixmizdiki aq-qara, ras-yalghanlarni uyghurlargha ashkarilaymen!men yiqinqi heqiqi tariximizni uyghurlargha bildurimen. Uyghurlar tixixche moshu satqunlarning qolida. Bulardin qutulmay turup bishimizda tiximu zor palaketler bar. Uyghurlarning heqiqi wekili biz ! uaa ottuz yildin biri tunji qitim yizilghanlarni ochurmeydighan boldi. Emma buning dawamigha hergiz ishenmeymen.... Chunki men uaa diki satqunlarning arxiwini bilimen.

    -Yil1969. "Mediniyet inqilawi"axirlashti. Xitay uyghurlarni dehshetlik basturup ghelbe qazandi. 1970-Yilgha qeder qeshqerde xitaylar asasliq yollarda, heyt-bayramlarda kechtekorunmeyti. Baliliq dewrimizde bu guzel sheherde kiche-kunduz oynap -kulettuq. Xitaylar gomindangdin qalghan dongluktiki gazarma(donggaw yingfang), 3-mashina gazarmisi(duchisenying)"lardin chiqalmayti. May tiyatiri aldighiche kilelmeyti. Men chetelge chiqip 1992-yili "istambul qurultayi"din kiyin duq chilarning, qurultayigha, namayishigha qatnashmidim.
    ____

    "51Chiler"ni we uyghurlarni isa yusuplerge masliship xitaygha satqan "uch wilayet inqilapchiliri" 1949-yildin kiyin emelge irishti. On yil emel bilen jim yitishti. 1969-Yilliri "mediniyet inqilawi" bashlinip ularning emellirini xitay yighishturiwaldi. Uyghurlarning qoli bilen ularni sazayi qilip koreshke tartti... Ata-ana. Bala-chaqilarni. Oz-ara dushmen'ge aylandurdi. Emeldin quruq qalghan azghunlarning axiri qozghulup ozige qarshi qozghulanggha yitekchilik qilghan xitay bu "topilang"ni asanla bisiqturdi.

    "Xeliq partiyesi" ning qeshqerdiki tipik herikitidin toluq xewiri bar qeshqer wilayetlik saqchi bashqarmisining sabiq bashliqliri turghun almas, osmanjanlarning qolida(Birinji bolumide) ishligen mertmusa sidiqning oghli men. Tekrarlan'ghan tarix chetellerde dawam qilmaqta. Emel, xet -alaqe ilip tashlandi. Satqunlar nime qilishini bilelmey qutrimaqta.
    ____

    Soz qilish heqqim bar bolsimu bugun'giche bu heqqe irishelmidim. Men baliliq wextlirimdin biri bu saqchi idariside xitay baliliri bilen zokunlushup, mushtlushup chong boldum. Mendin ulge alghan bu saqchi idarisi ailisidin bir yilda baqijan, ekrem hezim qatarliq besh saqchining balisi xitaygha qarshi heriket, Isyan koturup qeshqerni zil-zilige kelturdi. ... Qeshqerde emeldin quruq qalghan axunup, osmanjanlarning aldida chong bolghanlardin men we kiyin ekrem hezim girmaniyed Peyda bolduq. Uni korushke munxin'gha bardim. ... Ekrem hezim kilp qisqa waqittin kiyin isabegchiler bilen bir septe manga qarshi wehshi ziyankeshlikke otkenlikini bildurdi- alaqemiz tizla Uzuldi... (Dawami II qisimda)
    ____


    DUD teshkilati Reisi
    Mertmusa Oghli Sidiqhaji Musa
    Diplom Arxitektur.

    Frankfurt Germaniye

    uyguria@web.de
    malik-u@web.de

  2. #2
    Unregistered Guest

    Default Ekrem Hezim chiq Otturigha !

    "Arimizdiki xitaydinmu Better, satqun isa yusup,
    Mesut sabirilar..."- Exmetjan Qasimi. (1948-yili Ittipaq Jornilidin elindi).

    Isa yusup kimdur? U Musteqil bolup bolghan Uyghur Dolitini "Chin Turkistan (xitay turkistan)" teshwiqati arqiliq, Sulhi -Salachiliq qelip xitaygha ötkuzup bergen eng zor satqun Eblextur. Xitay xotundin bolghan Oghli Erkin xitay Oydurup Perat yorungqashqa yazdurghan saxte "terjimehali"da ras gepni qilip: "men Dadamning yolida mangimen..."dep qesem bergen. Bu isabegchilerning Yolidur!

    Mertmusa Oghli teripidin kochurup qayta ilan qelinghan "Azatliq herikitimizge tosqunluq qeliwatqan Satqunlar " Namliq " Tizimlik" tikiler ve barliq Isa yusup, Erkin isalargha Xitay Puli arqiliq baghlanghanlar uzul-kisil Uyghur Dushmeni - Satqunlardur !. Bulargha ait Jinayi pakitlar ilan qelindi.

    azghun Jamaetni Namaz oqutiwatqan sheytanlarni bugun sehnige chiqalmaydighan xitayche shumluqning pishiwali qara xitay qurban weliler kozurlarni qollunup Manga we wijdanliq Uyghur Azatliq Jengchilirige Qush qelip salmaqta.

    satqun Eblex Erkin isa" Mohterem inim Ekrem hezim Ependi"dep chaqiridighan birining ismi neue uchun "Tizimlik"ke chushup qaldi?

    Qutluq almasning Dadisi bashliq bolghan Qeshqer welayetlik saqche bashqarmisida Ekrem hezimning Dadisi Hezim Islam we Arxitektur Sidiqhajining Dadisi birgt ishligen. Qiziqarliqmu?

    Dawami bar...
    Mertmusa Oghli Sidiqhaji yazdi.

  3. #3
    Unregistered Guest

    Post Ekrem Hezim chiq Otturigha !

    "Arimizdiki xitaydinmu Better, satqun isa yusup, Mesut sabirilar..." - Exmetjan Qasimi. (1948-yili Ittipaq Jornilidin elindi).

    Isa yusup kimdur?
    - u Musteqil bolup bolghan Uyghur Dolitini "Chin Turkistan (xitay turkistan)" teshwiqati arqiliq, Sulhi -Salachiliq qelip xitaygha ötkuzup bergen eng zor satqun Eblextur. Xitay xotundin bolghan Oghli Erkin xitay Perat yorungqashqa yazdurghan saxte "terjimehali"da ras gepni qilip: "men Dadamning yolida mangimen..."dep qesem bergen. Bu isabegchilerning Yolidur! Bu yolda manghanlarni "Isabegchiler"dep atash Uyghurlarda omumlashqan.

    Mertmusa Oghli teripidin kochurup qayta ilan qelinghan "Azatliq herikitimizge tosqunluq qeliwatqan Satqunlar " Namliq Maqalede satqunlarning birinji ''Tizimlik" tikiler ve barliq Isa yusup, Erkin isalargha Xitay Puli arqiliq baghlanghanlar uzul-kisil Uyghur Dushmeni - Satqunlardur. Bulargha ait Jinayi pakitlar ilan qelindi.

    azghun Jamaetni Namaz oqutiwatqan sheytanlarni bugun sehnige chiqalmaydighan xitayche shumluqning pishiwali qara xitay qurban weliler kozurlarni qollunup Manga we wijdanliq Uyghur Azatliq Jengchilirige Qush qelip salmaqta.

    satqun Eblex Erkin isa" Mohterem inim Ekrem hezim Ependi"dep chaqiridighan birining ismi neme uchun "Tizimlik"ke chushup qaldi?

    Qutluq almasning Dadisi bashliq bolghan Qeshqer welayetlik saqche bashqarmisida Ekrem hezimning Dadisi Hezim Islam we Arxitektur Sidiqhajining Dadisi birge ishligen. Qiziqarliqmu?

    Dawami bar...
    Mertmusa Oghli Sidiqhaji yazdi.

+ Reply to Thread

Posting Permissions

  • You may post new threads
  • You may post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •