+ Reply to Thread
Results 1 to 5 of 5

Thread: قۇربان ۋەلى زادى كىم؟

  1. #1
    malik-u@web.de Guest

    Cool قۇربان ۋەلى زادى كىم؟

    Kirish Soz :

    Qurban Weli we Uning Sali Namayishida Tosaddin peyda Bolushi Mohim bir weqe idi. Uning Kim ikenlikini tonotush uchun 45 yil Burun uning bilen xitay shehride Birge oqughanlarlardin Mertmusa Oghli "Qurban Weli Kimdur?"Namliq maqalening II qismini ilan qildi. biraq bu Adimi haywan Qara xitay :" Qurban weli Anangning ashnisi bolidu"dep Awtorni haqaret qildi. uning emridiki UAA mesuli elshat hesen, omer qanat we adminlar u 2 Qisim Maqaleni elip tashlidi. Qayta qoydum. aldi bilen 26yilliq tarixtin shahitliq bilen chushendurush birishni toghra taptim:

    -يىل1992. يۇسۇپبەك مۇخلىسى، ئاخىرقى جۇمھۇرىيەت ھوكۇمىتىنىڭ كاتىۋى قاتارلىق ئوتتۇرا ئاسىيا جۇمھۇرىيەتلىرى ۋە ۋەتەندىن چىققان ئۇيغۇر ۋەكىللىرى)1( بىر ھەيئەت بولۇپ"خەلقارا ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" قۇرۇش ئۇچۇن ئىلگىرى-ئاخىر ئىستامبۇلغا كەلدى. "خەلقارا ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" قۇرۇش ئەمەلگە ئاشمىدى.ئۇنىڭ ئورنىغا "ئىستامبۇل ئىككىنجى قۇرۇلتايى" ئوتكۇزۇلدى.

    قۇرۇلتايدىن بۇرۇن خىتايغا باغلانغان ساتقۇنلار"پالتە-پىچاقلىرىنى ساپلىتىپ" ئالدىن-ئالا ئىستامبۇلغا توپلانغان ئىدى. قۇربان ۋەلى ئامىرىكا قانۇنلىرىنى بۇزۇپ، ساختە رەسمىيەت بىلەنئامىرىكىدىن چىققانلىقى ئۇچۇن ، قۇرۇلتاي ئاخىرلىشىپ تۇركىيەدىن ئامىرىكىغا قايتىشتا ئامىرىكىنىڭ ئىستامبۇلدىكى كونسولى قايتىشقا رۇخسەت بەرمىدى. بۇ ئارىدا ئۇنىڭ خىتاي خوتۇنى ۋە يىڭى تۇغۇلغان قىزى بارلىقى ئاشكارىلىنىپ قالدى.... ئامىرىكىدىكى خىتاي خوتۇنىنىڭ ياردىمى بىلەن مىڭ تەسلىكتە كىتىۋالدى. قانۇنسىز رەسمىيەتلەرنى كىم ئوتەپ بەرگەنلىكى ئۇيغۇرلارغا مەلۇم ئەمەس... ئابلىكىم باقى ئۇرۇمچى "ياشلار نەشىرىياتى"دىكى خىزمىتىنى مىڭ دوللارلىق مۇئاش بىلەن ئىستامبۇل دەرنەككە ئالماشتۇرۇپ خوتۇنى، بالا-چاقىسى ۋە بالا باققۇچىسى بىلەن بىرگە تۇركىيەگە يىتىپ كەلدى. ۋەزىپىسى قەلەمكەشلىك ۋە كاتىپلىق ئىدى. بۇ چاغدا سىياسى ۋەزىيەت ئىنتايىن كەسكىنلەشكەن بولۇپ، خىتاي پۇلىغا سىتىۋالغان بىر قانچە "ساختە تۇرك مىللەتچىلىرى"نى قالقان قىلىپ، ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" قۇرۇش ھەيىتىدىكىلەرگە ھەيۋە قىلىش ئەۋج ئالدى.ئىستامبۇلدا "يۇسۇپبەك مۇخلىسىنى ئولتۇرىۋىتىمىز"دەيدىغان تەھدىت سوزلەر تارالدى.

    شۇنداق قىلىپ، ئىسا يۇسۇپ ۋە ئۇنىڭ يۇ خىنىم(پاتما تەتەي)دەپ ئاتىلىدىغان لەنجۇلۇق خىتاي خوتۇنىدىن بولغان ئەركىن ئىسا، ئىلغار ئىسا، ئەرسلان ئىسا ئاكا-ئۇكىلار، قارا خىتاي قۇربان ۋەلى، ئابلىكىم باقى(خىتاي قان ئارىلاش؟ تەيۋەندە، مالايزىيادا خىتاي تۇققانلىرى بارلىقى سوزلەنمەكتە )، دولقۇن قەمبەر، غۇلام پاختا، ئەخمەت ئىگەمبەردى، قەھرىمان غوجامبەردى، ئەنۋەر-ئەسقەراكا-ئۇكا ئافغانلار، خىتاي قان ئارىلاش تۇركىيەدە تۇغۇلغان ھاجى ياقۇپ، سەلەيھاجى باشلىق ئىسابەگچى ساتقۇنلار"خەلقارا ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" قۇرۇش پىلانىنى تار-مار قىلىپ خىتايبىرلىكى، ئاپتونومىيە ئۇچۇن سىياسى سەھنىگە چىقىپ،بۇگۇنگىچە چۇشمىدى د

    (1 )- Peqir Mertmusa Oghli Bu Heyettiki Wetendin chiqqan Uyghurlarning birdin -bir wekili idi.


    Qurban Weli Kim ? I Qisim

    Qurban weli zadi kim? Bu soalgha 25 yildin biri jawap biridighan chiqmidi. Emma peqir qatarliq minglarche uyghur mezkur torbette Haqaret we tohmetke uchrap keldi. Qurban weli kim?-Dep soralghan haman ilip tashlandi.

    Rabiye Qadir we etrapidiki azghunlar yuqurqi Soallargha Jawap beringlar. yaki U Soallargha Reddiye berip ozunglarni aqlanglar. Barliq DUQ Tarmaq Teshkilatliri Ozliringlarning Kelgusi uchun bolupmu Uyghur Millitimizning
    Kelgusi uchun Bu Soallargha Jawap telep qilinglar ! Aqiwitinglarni Oylanglar !
    _______

    Qurban Weli Teripidin Radeogha toldurulghanlar, Alahide teklip qilin'ghan perhat altidenbir (muhemidi, m.Sayrami, yorungqash UAA,RFA,DUQ "Sidiqhaji rozi qatarliq obzorchilar" we qelem bilen satidighanlar ozidin bashqilarning bu torbette
    yizishigha Ruxset qilmidi. Radioda sozleshke ruxset bermidi. Xitay kontirolliqini qobul qilghan DUQ ning metbuatlirida bu rezil Qilmishlar omumlashti.


    Nime uchun?
    - Chunki zadila radio da kam digende 4 xitay we xitay qini arilashqandin ikkisi bar. Buni
    Bilidighanmu taza yoq. Bilidighinimiz peqet Erkin eysa, ilghar eysa, erslan eysa(hemmisining xitayche isimi bar)larning lenjuluq bir xitay Xotundin tughulghanliqini bilimiz.

    Lrning bir yoshurun meslihetchisi bar. Uning 20 yildin biriUAA,RFA,DUQ "Gipi yoq"- birla jung yanggha yollighan "maxmut qeshqiri maziri dokilati"bar. Bu dokilat qandaq dokilat?

    -Unimu taza bilip kitidighan yoq. Dokilatning awtori - satqunlarning etiwaliq bu "erbabi" zadi kim?
    - U radiodiki sap xitay bashliq ,"tarixchi", "qurban weli"dur.Uning ayali qaraxitay, qizi xitay - qurban weli tigidin - qara xitaydur.

    Cherchende yer slahatida xitaylargha terjimanliq qilghan" qurban weli" 8 yashta iken. Cherchenlik "weli aka" we ayali tughmas. Her-ikkisi Uyghur bolup, xitaychini esla bilmeydu.

    Sekkiz yashliq "qurbanjan" terjiman xitaychini kimdin ugen'gen?
    Radiodiki 4 xitay " qurban weli", dongbiliq qara xitay ayali, we uningdin bolghan ikki qizidur.
    Xitay qini arilashqinining birsi ablikim baqi (taghisi teywenlik)tur... U " qurban weli" bilen
    Urumchidila oz-ara "tonushqan". Dolqun qember qurban welining urumchidiki tam xoshnisi. 1992-Yili "Uyghur waqitliq hokumiti" pilanini tar-mar qilish uchun Istambul 2-qurultayigha "ulgurup" kelgenlerning ikkisi- ablikim baqi we " qurban weli.

    Bu tarixchi bilen bek munasiwetlik 20 yilliq tariximizning bashlan'ghuchimu del 1992-yilidin bashlinidu. Bu yerde, toxtulushqa heqqimiz bar ! radioning wakaliten qurghuchisidin biri" qurban weli" .
    .....

    " Qurban weli" u adette otturigha tartsimu chiqmaydu. Bek yoshurun, hich gipi yoq, emma ishi choq... Bu ish Qandaq ish?

    Bu ish- ablikim baqi, nebi tursun, dolqun qembiri, memitimin hezret, omer qanat ... Lar Arqiliq maslashturush DUQ we uning her-qaysi doletlerdiki tarmaqlirining mesullirini, metbuatlirini xitaygha Xitaygha wakaliten nazaret we kontirol qilish, rabiyelargha bash tehrirlik qilishtur. Xitaygha. Bu mtiyaz ulargha 1992-yili "Uyghur waqitliq hokumiti" pilani tar-mar qilin'ghan istambul 2-qurultayida qolgha kelgen.

    "Harwida toshqan alidighan xitay" alliqachan pilanliq, sistimiliq ishqa chushken. we arimizdiki xitaydinmu beter satqun eysa yusup, mesut sabirilar"ning zamanimizdiki warisiliri erkin, eysa, ilghar eysa, Dolqun eysa, perhat eysa(yorungqash)largha baghlinidu.

    Qurban weli radiogha „teklip“ qilghan sidiq rozi. Perhat memet(yorunqash, m.Sayrami) qatarliq qelem bilen satidighan "obzorchilar"ning Ashkare bolghan epti-beshirisi koz aldimizda. Wehimilik ishlar ete bir-birdin sokulup chiqidu.

    UAA, DUQ, RFA larning mesulliri bir qotandikiler. 25 Yashitin alqighan bu insanlar xitayning buyuk meqsetliri uchun ishlimekte. Xitay bilen birliship, cheteldiki Uyghurlarning wetendiki tuqqanlirini qiyin-qistaqqa ilip, zorawanliq qilip kelmekte.

    Bashqilarni qorqutup, Menla sozleymen dep kelmekte. Oxshimaydighan koz-qarashtiki Uyghurlargha yawropada, amerikada, turkiyede turup soz qilish, yizish erkinliki bermeywatidu- yu, xitay Uyghurlargha qandaq bersun? Kimingni maymun oynutisen?-Deydighan Uyghur yoq! buninggha nime dep jawap birisen qurban weli teklip qilghan „obzorchi“lar- perhat altiden bir (yorungqash), ablikim qalighach baqi?, Sidiqhaji. Rozi yan'ghaq...Lar.

    Bu torbette xitaylar bilen kop sohbet ilip birildi. Adettiki bir xitay bilen uning siyasiyunliri torbet mesulliri teripidin cheklenmestin etiwarlinip herqandaq gep-sozlirige ruxset qilindi. Butun situnlar bezide xitay gizitige oxshapla qaldi.Uni Uyghurlar oquyalmaydighanliqi bilen bularning perwayi -pelek boldi. Meqset nime?Bular kim? Emiliyette bugun hich-bir xitay Uyghurlarning musteqilliqi, kishilik hoquqi we milli mawjutliqini yaqilap sozlep baqmidi.

    Mezkur torbet "UAA", "merkez -jungyang", "awtonum rayun"ning mustemlike siyasetlirini, Uyghurlargha qorqunch salidighan tehditlirini teshwiq qilipla keldi. Biraq chetellerdiki shunche kop Uyghurlarning we teshkilatimiz "DUD" din ibaret girmaniye doliti qanuni ruxset Birip 2001-yili qurulghan teshkilatning mes'uli we we rehberliri uchun yer birilmidi.Chetke qiqilip, soz qilish erkinliki cheklendi. Satqunlar butun siyasi sehnige, axbarat wastilirigha xitay puli arqiliq ige boluwaldi. Meqsetliri Uyghurlarni musteqilliqtin waz kechturush!

    Ilham toxtigha xitaylarmu bundaq cheklime qoyalmighan idi. DUQ ning teliwi bilen kiyin qoydi. Chetellikler "asasi teshkilat- d uq" din izdep Yurup birermu "ilham toxti"ni tipip, qolgha kelturelmidi. Bezi ishlar DUQ gha "ha"keldi... Xitay DUQning teliwini derhal orunlidi... Xitayning Qapqinigha dessep yaki xitay bilen til birikturgen menpetchi yawropa saqchiliri "babur jasus"ni tipip qolgha ilip xitayning "d uq" kattilirigha Chiqilmay baburni qurbanliq qilip berdi...

    "Yaman"larning isyanliri Uyghurlar choqunup kelgen erkin eysa bashliq butlarni, kozur meniwi sapallarni chiqip tashlidi.... Choqundurghanlarning Heddini bildurup qoydi. Yingi yol, yingi qarashlar otturigha itildi. Ozimizni islah qilmay, meghlup bolghan yolda mingiwirishke bolmayti!
    _______

    Eger sidiqhaji.Mertmusa we bashqilarning yazmilirida xataliq bolsa korsetmey turup perhat yorungqash bilen ablikim baqilargha oxshash: " bir ayalni bir ay Oyge soliwalghan", "qarighu", "bir kozi qarighu" dise bu haywanliq bolmamdu? Reddiyege jawap qayturalmay insanning jismani eyiwini ichish, bashqilarning Jinsi ezalirini aghzigha ilip-chiqirip oynash, miyiplarni pes korush, xorlash dimokratik doletlerdila emes yiza- qishlaqlirimizdiki oqumighan Uyghurlirimizdimu korulmeydighan ish. Bezi doletlerde bu tip haywani eblexliqqa olum jazasi birilidu. Bu qilmishlarning igiliri xitay xotundin Bolghan "alptikinler" we ularning shermende qelemkeshliri bolup, mikrosoft internet merkizide ularning jinyetliri hergiz ochup ketmeydu. Ete-ogun "qaznaq"lar, ilip tashlan'ghanlar, herkimge sir emes bolop qalghanda, bu adem siyaqidiki haywanlar, "shinjang xitayning altiden biri" digen Qelemkeshler edibiyat sitip Uyghurlargha tiklep bergen satqunlar bilen birge jazasini tartidu. Busatqunlar Uyghurlarning miliyunden birigimu teng Kelmeydu.

    ________

    قۇربان ۋەلى زادى كىم؟

    قۇربان ۋەلى زادى كىم؟ بۇ سوئالغا 25 يىلدىن بىرى جاۋاپ بىرىدىغان چىقمىدى. ئەمما پەقىر قاتارلىق مىڭلارچە ئۇيغۇر مەزكۇر توربەتتە
    ھاقارەت ۋە توھمەتكە ئۇچراپ كەلدى.
    قۇربان ۋەلى كىم؟-دەپ سورالغان ھامان ئىلىپ تاشلاندى.


    قۇربان ۋەلى تەرىپىدىن رادەئوغا تولدۇرۇلغانلار، ئالاھىدە تەكلىپ قىلىنغان پەرھات ئالتىدەنبىر (مۇھەمىدى، م.سايرامى، يورۇڭقاشۇئائا،رفا،دۇق "سىدىقھاجى روزى قاتارلىق ئوبزورچىلار" ۋە قەلەم بىلەن ساتىدىغانلار ئوزىدىن باشقىلارنىڭ بۇ توربەتتە
    يىزىشىغا روخسەت قىلمىدى. رادىئودا سوزلەشكە روخسەت بەرمىدى. خىتاي كونتىروللىقىنى قوبۇل قىلغان مەتبۇئاتلاردا بۇ رەزىل قىلمىشلار ئومۇملاشتى.

    نىمە ئۇچۇن؟
    - چۇنكى زادىلا رادىئو دا كام دىگەندە 4 خىتاي ۋە خىتاي قىنى ئارىلاشقاندىن ئىككىسى بار. بۇنى
    بىلىدىغانمۇ تازا يوق. بىلىدىغىنىمىز پەقەت ئەركىن ئەيسا، ئىلغار ئەيسا، ئەرسلان ئەيسا(ھەممىسىنىڭ خىتايچە ئىسىمى بار)لارنىڭ لەنجۇلۇق بىر خىتاي خوتۇندىن تۇغۇلغانلىقىنى بىلىمىز.

    لرنىڭ بىر يوشۇرۇن مەسلىھەتچىسى بار. ئۇنىڭ 20 يىلدىن بىرىئۇئائا،رفا،دۇق "گىپى يوق"- بىرلا جۇڭياڭغا يوللىغان "ماخمۇت قەشقىرى مازىرى دوكىلاتى"بار. بۇ دوكىلات قانداق دوكىلات؟
    -ئۇنىمۇ تازا بىلىپ كىتىدىغان يوق. دوكىلاتنىڭ ئاۋتورى - ساتقۇنلارنىڭ ئەتىۋالىق بۇ "ئەربابى" زادى كىم؟
    - ئۇ رادىئودىكى ساپ خىتاي باشلىق ،"تارىخچى"، "قۇربان ۋەلى"دۇر.ئۇنىڭ ئايالى قاراخىتاي، قىزى خىتاي - قۇربان ۋەلى تىگىدىن - قارا خىتايدۇر.

    چەرچەندە يەر سلاھاتىدا خىتايلارغا تەرجىمانلىق قىلغان" قۇربان ۋەلى" 8 ياشتا ئىكەن.
    چەرچەنلىك "ۋەلى ئاكا" ۋە ئايالى تۇغماس. ھەر-ئىككىسى ئۇيغۇر بولۇپ، خىتايچىنى ئەسلا بىلمەيدۇ.

    سەككىز ياشلىق "قۇربانجان" تەرجىمان خىتايچىنى كىمدىن ئۇگەنگەن؟
    رادىئودىكى 4 خىتاي " قۇربان ۋەلى"، دوڭبىلىق قارا خىتاي ئايالى، ۋە ئۇنىڭدىن بولغان ئىككى قىزىدۇر.
    خىتاي قىنى ئارىلاشقىنىنىڭ بىرسى ئابلىكىم باقى (تاغىسى تەيۋەنلىك)تۇر... ئۇ " قۇربان ۋەلى" بىلەن
    ئۇرۇمچىدىلا ئوز-ئارا "تونۇشقان". دولقۇن قەمبەر قۇربان ۋەلىنىڭ ئۇرۇمچىدىكى تام خوشنىسى. 1992-يىلى "ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" پىلانىنى تار-مار قىلىش ئۇچۇن ئىستامبۇل 2-قۇرۇلتايىغا "ئۇلگۇرۇپ" كەلگەنلەرنىڭ ئىككىسى- ئابلىكىم باقى ۋە " قۇربان ۋەلى.

    بۇ تارىخچى بىلەن بەك مۇناسىۋەتلىك 20 يىللىق تارىخىمىزنىڭ باشلانغۇچىمۇ دەل 1992-يىلىدىن باشلىنىدۇ. بۇ يەردە، توختۇلۇشقا ھەققىمىز بار ! رادىئونىڭ ۋاكالىتەن قۇرغۇچىسىدىن بىرى" قۇربان ۋەلى" .
    .....

    " قۇربان ۋەلى" ئۇ ئادەتتە ئوتتۇرىغا تارتسىمۇ چىقمايدۇ. بەك يوشۇرۇن، ھىچ گىپى يوق، ئەمما ئىشى چوق... بۇ ئىش قانداق ئىش؟
    بۇ ئىش- ئابلىكىم باقى، نەبى تۇرسۇن، دولقۇن قەمبىرى، مەمىتىمىن ھەزرەت، ئومەر قانات ... لار
    ئارقىلىق ماسلاشتۇرۇش دۇق ۋە ئۇنىڭ ھەر-قايسى دولەتلەردىكى تارماقلىرىنىڭ مەسۇللىرىنى، مەتبۇئاتلىرىنى خىتايغا خىتايغا ۋاكالىتەن نازارەت ۋە كونتىرول قىلىش، رابىيەلارغا باش تەھرىرلىك قىلىشتۇر. خىتايغا. بۇ متىياز ئۇلارغا 1992-يىلى "ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" پىلانى تار-مار قىلىنغان ئىستامبۇل 2-قۇرۇلتايىدا قولغا كەلگەن.

    "ھارۋىدا توشقان ئالىدىغان خىتاي" ئاللىقاچان پىلانلىق، سىستىمىلىق ئىشقا چۇشكەن.

    خىتاي ۋە ئارىمىزدىكى خىتايدىنمۇ بەتەر ساتقۇن ئەيسا يۇسۇپ، مەسۇت سابىرىلار"نىڭ زامانىمىزدىكى ۋارىسىلىرى ئەركىن، ئەيسا، ئىلغار ئەيسا، دولقۇن ئەيسا، پەرھات ئەيسا(يورۇڭقاش)لارغا باغلىنىدۇ.

    قۇربان ۋەلى رادىئوغا „تەكلىپ“ قىلغان سىدىق روزى. پەرھات مەمەت(يورۇنقاش، م.سايرامى) قاتارلىق قەلەم بىلەن ساتىدىغان "ئوبزورچىلار"نىڭ ئاشكارە بولغان ئەپتى-بەشىرىسى كوز ئالدىمىزدا. ۋەھىمىلىك ئىشلار ئەتە بىر-بىردىن سوكۇلۇپ چىقىدۇ.

    ئۇئائا، دۇق، رفا لارنىڭ مەسۇللىرى بىر قوتاندىكىلەر. 25 ياشىتىن ئالقىغان بۇ ئىنسانلار خىتاينىڭ بۇيۇك مەقسەتلىرى ئۇچۇن ئىشلىمەكتە. خىتاي بىلەن بىرلىشىپ، چەتەلدىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەتەندىكى تۇققانلىرىنى قىيىن-قىستاققا ئىلىپ، زوراۋانلىق قىلىپ كەلمەكتە.

    باشقىلارنى قورقۇتۇپ، مەنلا سوزلەيمەن دەپ كەلمەكتە. ئوخشىمايدىغان كوز-قاراشتىكى ئۇيغۇرلارغا ياۋروپادا، ئامەرىكادا، تۇركىيەدە تۇرۇپ سوز قىلىش، يىزىش ئەركىنلىكى بەرمەيۋاتىدۇ- يۇ، خىتاي ئۇيغۇرلارغا قانداق بەرسۇن؟ كىمىڭنى مايمۇن ئوينۇتىسەن؟-دەيدىغان ئۇيغۇر يوق! بۇنىڭغا نىمە دەپ جاۋاپ بىرىسەن قۇربان ۋەلى تەكلىپ قىلغان „ئوبزورچى“لار- پەرھات ئالتىدەن بىر (يورۇڭقاش)، ئابلىكىم قالىغاچ باقى؟، سىدىقھاجى. روزى يانغاق...لار.

    بۇ توربەتتە خىتايلار بىلەن كوپ سوھبەت ئىلىپ بىرىلدى. ئادەتتىكى بىر خىتاي بىلەن ئۇنىڭ سىياسىيۇنلىرى توربەت مەسۇللىرى تەرىپىدىن چەكلەنمەستىن ئەتىۋارلىنىپ ھەرقانداق گەپ-سوزلىرىگە رۇخسەت قىلىندى. بۇتۇن سىتۇنلار بەزىدە خىتاي گىزىتىگە ئوخشاپلا قالدى.ئۇنى ئۇيغۇرلار ئوقۇيالمايدىغانلىقى بىلەن بۇلارنىڭ پەرۋايى -پەلەك بولدى. مەقسەت نىمە؟بۇلار كىم؟ ئەمىلىيەتتە بۇگۇن ھىچ-بىر خىتاي ئۇيغۇرلارنىڭ مۇستەقىللىقى، كىشىلىك ھوقۇقى ۋە مىللى ماۋجۇتلىقىنى ياقىلاپ سوزلەپ باقمىدى.

    مەزكۇر توربەت "ئۇئائا"، "مەركەز -جۇڭياڭ"، "ئاۋتونۇم رايۇن"نىڭ مۇستەملىكە سىياسەتلىرىنى، ئۇيغۇرلارغا قورقۇنچ سالىدىغان تەھدىتلىرىنى تەشۋىق قىلىپلا كەلدى. بىراق چەتەللەردىكى شۇنچە كوپ ئۇيغۇرلارنىڭ ۋە تەشكىلاتىمىز "دۇد" دىن ئىبارەت گىرمانىيە دولىتى قانۇنى رۇخسەت
    بىرىپ 2001-يىلى قۇرۇلغان تەشكىلاتنىڭ مەسئۇلى ۋە ۋە رەھبەرلىرى ئۇچۇن يەر بىرىلمىدى.چەتكە قىقىلىپ، سوز قىلىش ئەركىنلىكى چەكلەندى. ساتقۇنلار بۇتۇن سىياسى سەھنىگە، ئاخبارات ۋاستىلىرىغا خىتاي پۇلى ئارقىلىق ئىگە بولۇۋالدى. مەقسەتلىرى ئۇيغۇرلارنى مۇستەقىللىقتىن ۋاز كەچتۇرۇش!
    ، ئىلھام توختىغا خىتايلارمۇ بۇنداق چەكلىمە قويالمىغان ئىدى. دۇق نىڭ تەلىۋى بىلەن كىيىن قويدى. چەتەللىكلەر "ئاساسى تەشكىلات- د ئۇق" دىن ئىزدەپ يۇرۇپ بىرەرمۇ "ئىلھام توختى"نى تىپىپ، قولغا كەلتۇرەلمىدى. بەزى ئىشلار دۇق غا "ھا"كەلدى... خىتاي دۇقنىڭ تەلىۋىنى دەرھال ئورۇنلىدى... خىتاينىڭ قاپقىنىغا دەسسەپ ياكى خىتاي بىلەن تىل بىرىكتۇرگەن مەنپەتچى ياۋروپا ساقچىلىرى "بابۇر جاسۇس"نى تىپىپ قولغا ئىلىپ خىتاينىڭ "د ئۇق" كاتتىلىرىغا چىقىلماي بابۇرنى قۇربانلىق قىلىپ بەردى...

    "يامان"لارنىڭ ئىسيانلىرى ئۇيغۇرلار چوقۇنۇپ كەلگەن ئەركىن ئەيسا باشلىق بۇتلارنى، كوزۇر مەنىۋى ساپاللارنى چىقىپ تاشلىدى.... چوقۇندۇرغانلارنىڭ ھەددىنى بىلدۇرۇپ قويدى. يىڭى يول، يىڭى قاراشلار ئوتتۇرىغا ئىتىلدى. ئوزىمىزنى ئىسلاھ قىلماي، مەغلۇپ بولغان يولدا مىڭىۋىرىشكە بولمايتى!
    _______

    ئەگەر سىدىقھاجى.مۇسا ۋە باشقىلارنىڭ يازمىلىرىدا خاتالىق بولسا كورسەتمەي تۇرۇپ پەرھات يورۇڭقاش بىلەن ئابلىكىم باقىلارغا ئوخشاش: " بىر ئايالنى بىر ئاي ئويگە سولىۋالغان"، "قارىغۇ"، "بىر كوزى قارىغۇ" دىسە بۇ ھايۋانلىق بولمامدۇ؟ رەددىيەگە جاۋاپ قايتۇرالماي ئىنساننىڭ جىسمانى ئەيىۋىنى ئىچىش، باشقىلارنىڭ جىنسى ئەزالىرىنى ئاغزىغا ئىلىپ-چىقىرىپ ئويناش، مىيىپلارنى پەس كورۇش، خورلاش دىموكراتىك دولەتلەردىلا ئەمەس يىزا- قىشلاقلىرىمىزدىكى ئوقۇمىغان ئۇيغۇرلىرىمىزدىمۇ كورۇلمەيدىغان ئىش. بەزى دولەتلەردە بۇ تىپ ھايۋانى ئەبلەخلىققا ئولۇم جازاسى بىرىلىدۇ. بۇ قىلمىشلارنىڭ ئىگىلىرى خىتاي خوتۇندىن بولغان "ئالپتىكىنلەر" ۋە ئۇلارنىڭ شەرمەندە قەلەمكەشلىرى بولۇپ، مىكروسوفت ئىنتەرنەت مەركىزىدە ئۇلارنىڭ جىنيەتلىرى ھەرگىز ئوچۇپ كەتمەيدۇ. ئەتە-ئوگۇن "قازناق"لار، ئىلىپ تاشلانغانلار، ھەركىمگە سىر ئەمەس بولوپ قالغاندا، بۇ ئادەم سىياقىدىكى ھايۋانلار، "شىنجاڭ خىتاينىڭ ئالتىدەن بىرى" دىگەن قەلەمكەشلەر ئەدىبىيات سىتىپ ئۇيغۇرلارغا تىكلەپ بەرگەن ساتقۇنلار بىلەن بىرگە جازاسىنى تارتىدۇ. بۇساتقۇنلار ئۇيغۇرلارنىڭ مىلىيۇندەن بىرىگىمۇ تەڭ كەلمەيدۇ.
    ______

    Awtor: Sidiqhaji.Mertmusa Oghli
    Diplum Arxitektur

    malik-k@web.de

    Dawami 2- we 3 -Qisimda

  2. #2
    Unregistered Guest

    Default Ittipaqlishaylimu?

    "Qurban weli kimdur"ning 2-Qismini Eliweten hormetlik ilshat hesn, Omer qanat we tudi ghojaxun ependiler! Maqalemni ornida qoyup qoyunglar. Men Uni tapalmidim . 3-Qismini ilange qilmaqchi idim. Yaxshiliq qilgHanni bilimen. Manga haqaret qilghan haywanlarni gibt tohmetige yol qoymisanglar yaxshi bolidu. Qeni ittipaq uchun teliwimni orunlap beqing lar.

    Hormet bilen Mertmusa Oli

  3. #3
    Unregistered Guest

    Default Telepni tuzitip qayta yolludum

    Qurban weli kimdur"ning 2 Qismini Eliwetken hormetlik ilshat hesn, Omer qanat we tudi ghojaxun ependiler!

    Maqalemni ornigha qoyup qoyunglar. Men Uni tapalmidim . 3-Qismini ilan qilmaqchi idim. Yaxshiliq qilghanni bilimen. Manga haqaret , qilghan haywanlarni tohmetige yol qoymisanglar yaxshi munasiwet ornutalaymiz... Qeni ittipaq uchun teliwimni orunlap beqing lar.

    Hormet bilen Mertmusa Oghli

  4. #4
    Unregistered Guest

    Default Telep yolluq, Aqilane

    Telep yolluq we Aqilane . derhal eliwetken Maqaleni ornigha qoyup qoyunglar. Eliwetken Maqalede qurban weli Mertmusa Oghli Sidiqhajini ilan qilinghan maqalening arqisida 2 qetim Haywandinmu better Til bilen haqaret qilghan. emma Qurban :" Haqaretni men emes, Omer qanat yazdi" dep turiwaldi. Undaqta buning pakitini korsutushi, Omerni bu yerde iqrar qildurushi kirek. Hem bu haqaret Jinayet tusige ige. uning bedeli ighir bolidu. haqaret qelghuchi bilen , Maqaleni elip tashlighuchi oxshash jazagha uchraydu.

    Hormetlik Mertmusa Oghli S.Haki Ependi Ilan qilghan Telep yolluq, Aqilane bolup yaxshi munasiwet ornutushqa chaqirilghan. Ornek bolarliq Yuzlunush. UAA mesuli we Adminlarning Maqaleni derhal ornigha qoyush -qoymasliqi uyghurlarni qiziqturidighan tema bolup qaldi.

    Adil Tash

  5. #5
    Unregistered Guest

    Default خىتاي بىخەتەرلىك نازارىتىنىڭ جاسۇسى ھاج&

    يالغاندىن ساراڭ بولىۋالغان ھاجى قاپاق بىلەن كەسپى سولامچى ئۆمەر قانات ئىككىسى شىرىك، ھاجى قاپاق خىتاي بىخەتەرلىك نازارىتىنىڭ جاسۇسى، ئۇ يالغاندىن ھېكايە توقۇيدۇ، ئۆمەر قانات دېگەن ئافغانىستانلىق تاجىك ئيسا گۇروھىنىڭ غالچىسى، ئىككى قولى ئۇيغۇرلارنىڭ قېنى بىلەن بويالغان قاتىل، دۇق تا سولامچىلىق قىلىپ قان باقىدۇ، ئۇ يەنە ئامرىكا ئۇيغۇر بىرلەشمقسىنىڭ تور بەت باشقۇرغۇچىسى، ئۇ ھاجى قاپاق توقۇغان يالغاننى تورغا چىقىرىپ قالايمىقانچىلىقبسالىدۇ. .





    Quote Originally Posted by malik-u@web.de View Post
    Kirish Soz :
    Qurban Weli we Uning Sali Namayishida Tosaddin peyda Bolushi Mohim bir weqe idi. Uning Kim ikenlikurun uning bilen xitay shehride Birge oqughanlarlardin Mertmusa Oghli "Qurban Weli Kimdur?"Namliq maqalening II qismini
    ilan qildi. biraq bu Adimi haywan Qara xitay :" Qurban weli Anangning ashnisi bolidu"dep Awtorni haqaret qildi. uning emridiki UAA mesuli elshat hesen, omer qanat we adminlar u 2 Qisim Maqaleni elip tashlidi. Qayta qoydum. aldi bilen 26yilliq tarixtin shahitliq bilen chushendurush birishni toghra taptim:

    -يىل1992. يۇسۇپبەك مۇخلىسى، ئاخىرقى جۇمھۇرىيەت ھوكۇمىتىنىڭ كاتىۋى قاتارلىق ئوتتۇرا ئاسىيا جۇمھۇرىيەتلىرى ۋە ۋەتەندىن چىققان ئۇيغۇر ۋەكىللىرى)1( بىر ھەيئەت بولۇپ"خەلقارا ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" قۇرۇش ئۇچۇن ئىلگىرى-ئاخىر ئىستامبۇلغا كەلدى. "خەلقارا ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" قۇرۇش ئەمەلگە ئاشمىدى.ئۇنىڭ ئورنىغا "ئىستامبۇل ئىككىنجى قۇرۇلتايى" ئوتكۇزۇلدى.

    قۇرۇلتايدىن بۇرۇن خىتايغا باغلانغان ساتقۇنلار"پالتە-پىچاقلىرىنى ساپلىتىپ" ئالدىن-ئالا ئىستامبۇلغا توپلانغان ئىدى. قۇربان ۋەلى ئامىرىكا قانۇنلىرىنى بۇزۇپ، ساختە رەسمىيەت بىلەنئامىرىكىدىن چىققانلىقى ئۇچۇن ، قۇرۇلتاي ئاخىرلىشىپ تۇركىيەدىن ئامىرىكىغا قايتىشتا ئامىرىكىنىڭ ئىستامبۇلدىكى كونسولى قايتىشقا رۇخسەت بەرمىدى. بۇ ئارىدا ئۇنىڭ خىتاي خوتۇنى ۋە يىڭى تۇغۇلغان قىزى بارلىقى ئاشكارىلىنىپ قالدى.... ئامىرىكىدىكى خىتاي خوتۇنىنىڭ ياردىمى بىلەن مىڭ تەسلىكتە كىتىۋالدى. قانۇنسىز رەسمىيەتلەرنى كىم ئوتەپ بەرگەنلىكى ئۇيغۇرلارغا مەلۇم ئەمەس... ئابلىكىم باقى ئۇرۇمچى "ياشلار نەشىرىياتى"دىكى خىزمىتىنى مىڭ دوللارلىق مۇئاش بىلەن ئىستامبۇل دەرنەككە ئالماشتۇرۇپ خوتۇنى، بالا-چاقىسى ۋە بالا باققۇچىسى بىلەن بىرگە تۇركىيەگە يىتىپ كەلدى. ۋەزىپىسى قەلەمكەشلىك ۋە كاتىپلىق ئىدى. بۇ چاغدا سىياسى ۋەزىيەت ئىنتايىن كەسكىنلەشكەن بولۇپ، خىتاي پۇلىغا سىتىۋالغان بىر قانچە "ساختە تۇرك مىللەتچىلىرى"نى قالقان قىلىپ، ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" قۇرۇش ھەيىتىدىكىلەرگە ھەيۋە قىلىش ئەۋج ئالدى.ئىستامبۇلدا "يۇسۇپبەك مۇخلىسىنى ئولتۇرىۋىتىمىز"دەيدىغان تەھدىت سوزلەر تارالدى.

    شۇنداق قىلىپ، ئىسا يۇسۇپ ۋە ئۇنىڭ يۇ خىنىم(پاتما تەتەي)دەپ ئاتىلىدىغان لەنجۇلۇق خىتاي خوتۇنىدىن بولغان ئەركىن ئىسا، ئىلغار ئىسا، ئەرسلان ئىسا ئاكا-ئۇكىلار، قارا خىتاي قۇربان ۋەلى، ئابلىكىم باقى(خىتاي قان ئارىلاش؟ تەيۋەندە، مالايزىيادا خىتاي تۇققانلىرى بارلىقى سوزلەنمەكتە )، دولقۇن قەمبەر، غۇلام پاختا، ئەخمەت ئىگەمبەردى، قەھرىمان غوجامبەردى، ئەنۋەر-ئەسقەراكا-ئۇكا ئافغانلار، خىتاي قان ئارىلاش تۇركىيەدە تۇغۇلغان ھاجى ياقۇپ، سەلەيھاجى باشلىق ئىسابەگچى ساتقۇنلار"خەلقارا ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" قۇرۇش پىلانىنى تار-مار قىلىپ خىتايبىرلىكى، ئاپتونومىيە ئۇچۇن سىياسى سەھنىگە چىقىپ،بۇگۇنگىچە چۇشمىدى د

    (1 )- Peqir Mertmusa Oghli Bu Heyettiki Wetendin chiqqan Uyghurlarning birdin -bir wekili idi.


    Qurban Weli Kim ? I Qisim

    Qurban weli zadi kim? Bu soalgha 25 yildin biri jawap biridighan chiqmidi. Emma peqir qatarliq minglarche uyghur mezkur torbette Haqaret we tohmetke uchrap keldi. Qurban weli kim?-Dep soralghan haman ilip tashlandi.

    Rabiye Qadir we etrapidiki azghunlar yuqurqi Soallargha Jawap beringlar. yaki U Soallargha Reddiye berip ozunglarni aqlanglar. Barliq DUQ Tarmaq Teshkilatliri Ozliringlarning Kelgusi uchun bolupmu Uyghur Millitimizning
    Kelgusi uchun Bu Soallargha Jawap telep qilinglar ! Aqiwitinglarni Oylanglar !
    _______

    Qurban Weli Teripidin Radeogha toldurulghanlar, Alahide teklip qilin'ghan perhat altidenbir (muhemidi, m.Sayrami, yorungqash UAA,RFA,DUQ "Sidiqhaji rozi qatarliq obzorchilar" we qelem bilen satidighanlar ozidin bashqilarning bu torbette
    yizishigha Ruxset qilmidi. Radioda sozleshke ruxset bermidi. Xitay kontirolliqini qobul qilghan DUQ ning metbuatlirida bu rezil Qilmishlar omumlashti.


    Nime uchun?
    - Chunki zadila radio da kam digende 4 xitay we xitay qini arilashqandin ikkisi bar. Buni
    Bilidighanmu taza yoq. Bilidighinimiz peqet Erkin eysa, ilghar eysa, erslan eysa(hemmisining xitayche isimi bar)larning lenjuluq bir xitay Xotundin tughulghanliqini bilimiz.

    Lrning bir yoshurun meslihetchisi bar. Uning 20 yildin biriUAA,RFA,DUQ "Gipi yoq"- birla jung yanggha yollighan "maxmut qeshqiri maziri dokilati"bar. Bu dokilat qandaq dokilat?

    -Unimu taza bilip kitidighan yoq. Dokilatning awtori - satqunlarning etiwaliq bu "erbabi" zadi kim?
    - U radiodiki sap xitay bashliq ,"tarixchi", "qurban weli"dur.Uning ayali qaraxitay, qizi xitay - qurban weli tigidin - qara xitaydur.

    Cherchende yer slahatida xitaylargha terjimanliq qilghan" qurban weli" 8 yashta iken. Cherchenlik "weli aka" we ayali tughmas. Her-ikkisi Uyghur bolup, xitaychini esla bilmeydu.

    Sekkiz yashliq "qurbanjan" terjiman xitaychini kimdin ugen'gen?
    Radiodiki 4 xitay " qurban weli", dongbiliq qara xitay ayali, we uningdin bolghan ikki qizidur.
    Xitay qini arilashqinining birsi ablikim baqi (taghisi teywenlik)tur... U " qurban weli" bilen
    Urumchidila oz-ara "tonushqan". Dolqun qember qurban welining urumchidiki tam xoshnisi. 1992-Yili "Uyghur waqitliq hokumiti" pilanini tar-mar qilish uchun Istambul 2-qurultayigha "ulgurup" kelgenlerning ikkisi- ablikim baqi we " qurban weli.

    Bu tarixchi bilen bek munasiwetlik 20 yilliq tariximizning bashlan'ghuchimu del 1992-yilidin bashlinidu. Bu yerde, toxtulushqa heqqimiz bar ! radioning wakaliten qurghuchisidin biri" qurban weli" .
    .....

    " Qurban weli" u adette otturigha tartsimu chiqmaydu. Bek yoshurun, hich gipi yoq, emma ishi choq... Bu ish Qandaq ish?

    Bu ish- ablikim baqi, nebi tursun, dolqun qembiri, memitimin hezret, omer qanat ... Lar Arqiliq maslashturush DUQ we uning her-qaysi doletlerdiki tarmaqlirining mesullirini, metbuatlirini xitaygha Xitaygha wakaliten nazaret we kontirol qilish, rabiyelargha bash tehrirlik qilishtur. Xitaygha. Bu mtiyaz ulargha 1992-yili "Uyghur waqitliq hokumiti" pilani tar-mar qilin'ghan istambul 2-qurultayida qolgha kelgen.

    "Harwida toshqan alidighan xitay" alliqachan pilanliq, sistimiliq ishqa chushken. we arimizdiki xitaydinmu beter satqun eysa yusup, mesut sabirilar"ning zamanimizdiki warisiliri erkin, eysa, ilghar eysa, Dolqun eysa, perhat eysa(yorungqash)largha baghlinidu.

    Qurban weli radiogha „teklip“ qilghan sidiq rozi. Perhat memet(yorunqash, m.Sayrami) qatarliq qelem bilen satidighan "obzorchilar"ning Ashkare bolghan epti-beshirisi koz aldimizda. Wehimilik ishlar ete bir-birdin sokulup chiqidu.

    UAA, DUQ, RFA larning mesulliri bir qotandikiler. 25 Yashitin alqighan bu insanlar xitayning buyuk meqsetliri uchun ishlimekte. Xitay bilen birliship, cheteldiki Uyghurlarning wetendiki tuqqanlirini qiyin-qistaqqa ilip, zorawanliq qilip kelmekte.

    Bashqilarni qorqutup, Menla sozleymen dep kelmekte. Oxshimaydighan koz-qarashtiki Uyghurlargha yawropada, amerikada, turkiyede turup soz qilish, yizish erkinliki bermeywatidu- yu, xitay Uyghurlargha qandaq bersun? Kimingni maymun oynutisen?-Deydighan Uyghur yoq! buninggha nime dep jawap birisen qurban weli teklip qilghan „obzorchi“lar- perhat altiden bir (yorungqash), ablikim qalighach baqi?, Sidiqhaji. Rozi yan'ghaq...Lar.

    Bu torbette xitaylar bilen kop sohbet ilip birildi. Adettiki bir xitay bilen uning siyasiyunliri torbet mesulliri teripidin cheklenmestin etiwarlinip herqandaq gep-sozlirige ruxset qilindi. Butun situnlar bezide xitay gizitige oxshapla qaldi.Uni Uyghurlar oquyalmaydighanliqi bilen bularning perwayi -pelek boldi. Meqset nime?Bular kim? Emiliyette bugun hich-bir xitay Uyghurlarning musteqilliqi, kishilik hoquqi we milli mawjutliqini yaqilap sozlep baqmidi.

    Mezkur torbet "UAA", "merkez -jungyang", "awtonum rayun"ning mustemlike siyasetlirini, Uyghurlargha qorqunch salidighan tehditlirini teshwiq qilipla keldi. Biraq chetellerdiki shunche kop Uyghurlarning we teshkilatimiz "DUD" din ibaret girmaniye doliti qanuni ruxset Birip 2001-yili qurulghan teshkilatning mes'uli we we rehberliri uchun yer birilmidi.Chetke qiqilip, soz qilish erkinliki cheklendi. Satqunlar butun siyasi sehnige, axbarat wastilirigha xitay puli arqiliq ige boluwaldi. Meqsetliri Uyghurlarni musteqilliqtin waz kechturush!

    Ilham toxtigha xitaylarmu bundaq cheklime qoyalmighan idi. DUQ ning teliwi bilen kiyin qoydi. Chetellikler "asasi teshkilat- d uq" din izdep Yurup birermu "ilham toxti"ni tipip, qolgha kelturelmidi. Bezi ishlar DUQ gha "ha"keldi... Xitay DUQning teliwini derhal orunlidi... Xitayning Qapqinigha dessep yaki xitay bilen til birikturgen menpetchi yawropa saqchiliri "babur jasus"ni tipip qolgha ilip xitayning "d uq" kattilirigha Chiqilmay baburni qurbanliq qilip berdi...

    "Yaman"larning isyanliri Uyghurlar choqunup kelgen erkin eysa bashliq butlarni, kozur meniwi sapallarni chiqip tashlidi.... Choqundurghanlarning Heddini bildurup qoydi. Yingi yol, yingi qarashlar otturigha itildi. Ozimizni islah qilmay, meghlup bolghan yolda mingiwirishke bolmayti!
    _______

    Eger sidiqhaji.Mertmusa we bashqilarning yazmilirida xataliq bolsa korsetmey turup perhat yorungqash bilen ablikim baqilargha oxshash: " bir ayalni bir ay Oyge soliwalghan", "qarighu", "bir kozi qarighu" dise bu haywanliq bolmamdu? Reddiyege jawap qayturalmay insanning jismani eyiwini ichish, bashqilarning Jinsi ezalirini aghzigha ilip-chiqirip oynash, miyiplarni pes korush, xorlash dimokratik doletlerdila emes yiza- qishlaqlirimizdiki oqumighan Uyghurlirimizdimu korulmeydighan ish. Bezi doletlerde bu tip haywani eblexliqqa olum jazasi birilidu. Bu qilmishlarning igiliri xitay xotundin Bolghan "alptikinler" we ularning shermende qelemkeshliri bolup, mikrosoft internet merkizide ularning jinyetliri hergiz ochup ketmeydu. Ete-ogun "qaznaq"lar, ilip tashlan'ghanlar, herkimge sir emes bolop qalghanda, bu adem siyaqidiki haywanlar, "shinjang xitayning altiden biri" digen Qelemkeshler edibiyat sitip Uyghurlargha tiklep bergen satqunlar bilen birge jazasini tartidu. Busatqunlar Uyghurlarning miliyunden birigimu teng Kelmeydu.

    ________

    قۇربان ۋەلى زادى كىم؟

    قۇربان ۋەلى زادى كىم؟ بۇ سوئالغا 25 يىلدىن بىرى جاۋاپ بىرىدىغان چىقمىدى. ئەمما پەقىر قاتارلىق مىڭلارچە ئۇيغۇر مەزكۇر توربەتتە
    ھاقارەت ۋە توھمەتكە ئۇچراپ كەلدى.
    قۇربان ۋەلى كىم؟-دەپ سورالغان ھامان ئىلىپ تاشلاندى.


    قۇربان ۋەلى تەرىپىدىن رادەئوغا تولدۇرۇلغانلار، ئالاھىدە تەكلىپ قىلىنغان پەرھات ئالتىدەنبىر (مۇھەمىدى، م.سايرامى، يورۇڭقاشۇئائا،رفا،دۇق "سىدىقھاجى روزى قاتارلىق ئوبزورچىلار" ۋە قەلەم بىلەن ساتىدىغانلار ئوزىدىن باشقىلارنىڭ بۇ توربەتتە
    يىزىشىغا روخسەت قىلمىدى. رادىئودا سوزلەشكە روخسەت بەرمىدى. خىتاي كونتىروللىقىنى قوبۇل قىلغان مەتبۇئاتلاردا بۇ رەزىل قىلمىشلار ئومۇملاشتى.

    نىمە ئۇچۇن؟
    - چۇنكى زادىلا رادىئو دا كام دىگەندە 4 خىتاي ۋە خىتاي قىنى ئارىلاشقاندىن ئىككىسى بار. بۇنى
    بىلىدىغانمۇ تازا يوق. بىلىدىغىنىمىز پەقەت ئەركىن ئەيسا، ئىلغار ئەيسا، ئەرسلان ئەيسا(ھەممىسىنىڭ خىتايچە ئىسىمى بار)لارنىڭ لەنجۇلۇق بىر خىتاي خوتۇندىن تۇغۇلغانلىقىنى بىلىمىز.

    لرنىڭ بىر يوشۇرۇن مەسلىھەتچىسى بار. ئۇنىڭ 20 يىلدىن بىرىئۇئائا،رفا،دۇق "گىپى يوق"- بىرلا جۇڭياڭغا يوللىغان "ماخمۇت قەشقىرى مازىرى دوكىلاتى"بار. بۇ دوكىلات قانداق دوكىلات؟
    -ئۇنىمۇ تازا بىلىپ كىتىدىغان يوق. دوكىلاتنىڭ ئاۋتورى - ساتقۇنلارنىڭ ئەتىۋالىق بۇ "ئەربابى" زادى كىم؟
    - ئۇ رادىئودىكى ساپ خىتاي باشلىق ،"تارىخچى"، "قۇربان ۋەلى"دۇر.ئۇنىڭ ئايالى قاراخىتاي، قىزى خىتاي - قۇربان ۋەلى تىگىدىن - قارا خىتايدۇر.

    چەرچەندە يەر سلاھاتىدا خىتايلارغا تەرجىمانلىق قىلغان" قۇربان ۋەلى" 8 ياشتا ئىكەن.
    چەرچەنلىك "ۋەلى ئاكا" ۋە ئايالى تۇغماس. ھەر-ئىككىسى ئۇيغۇر بولۇپ، خىتايچىنى ئەسلا بىلمەيدۇ.

    سەككىز ياشلىق "قۇربانجان" تەرجىمان خىتايچىنى كىمدىن ئۇگەنگەن؟
    رادىئودىكى 4 خىتاي " قۇربان ۋەلى"، دوڭبىلىق قارا خىتاي ئايالى، ۋە ئۇنىڭدىن بولغان ئىككى قىزىدۇر.
    خىتاي قىنى ئارىلاشقىنىنىڭ بىرسى ئابلىكىم باقى (تاغىسى تەيۋەنلىك)تۇر... ئۇ " قۇربان ۋەلى" بىلەن
    ئۇرۇمچىدىلا ئوز-ئارا "تونۇشقان". دولقۇن قەمبەر قۇربان ۋەلىنىڭ ئۇرۇمچىدىكى تام خوشنىسى. 1992-يىلى "ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" پىلانىنى تار-مار قىلىش ئۇچۇن ئىستامبۇل 2-قۇرۇلتايىغا "ئۇلگۇرۇپ" كەلگەنلەرنىڭ ئىككىسى- ئابلىكىم باقى ۋە " قۇربان ۋەلى.

    بۇ تارىخچى بىلەن بەك مۇناسىۋەتلىك 20 يىللىق تارىخىمىزنىڭ باشلانغۇچىمۇ دەل 1992-يىلىدىن باشلىنىدۇ. بۇ يەردە، توختۇلۇشقا ھەققىمىز بار ! رادىئونىڭ ۋاكالىتەن قۇرغۇچىسىدىن بىرى" قۇربان ۋەلى" .
    .....

    " قۇربان ۋەلى" ئۇ ئادەتتە ئوتتۇرىغا تارتسىمۇ چىقمايدۇ. بەك يوشۇرۇن، ھىچ گىپى يوق، ئەمما ئىشى چوق... بۇ ئىش قانداق ئىش؟
    بۇ ئىش- ئابلىكىم باقى، نەبى تۇرسۇن، دولقۇن قەمبىرى، مەمىتىمىن ھەزرەت، ئومەر قانات ... لار
    ئارقىلىق ماسلاشتۇرۇش دۇق ۋە ئۇنىڭ ھەر-قايسى دولەتلەردىكى تارماقلىرىنىڭ مەسۇللىرىنى، مەتبۇئاتلىرىنى خىتايغا خىتايغا ۋاكالىتەن نازارەت ۋە كونتىرول قىلىش، رابىيەلارغا باش تەھرىرلىك قىلىشتۇر. خىتايغا. بۇ متىياز ئۇلارغا 1992-يىلى "ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" پىلانى تار-مار قىلىنغان ئىستامبۇل 2-قۇرۇلتايىدا قولغا كەلگەن.

    "ھارۋىدا توشقان ئالىدىغان خىتاي" ئاللىقاچان پىلانلىق، سىستىمىلىق ئىشقا چۇشكەن.

    خىتاي ۋە ئارىمىزدىكى خىتايدىنمۇ بەتەر ساتقۇن ئەيسا يۇسۇپ، مەسۇت سابىرىلار"نىڭ زامانىمىزدىكى ۋارىسىلىرى ئەركىن، ئەيسا، ئىلغار ئەيسا، دولقۇن ئەيسا، پەرھات ئەيسا(يورۇڭقاش)لارغا باغلىنىدۇ.

    قۇربان ۋەلى رادىئوغا „تەكلىپ“ قىلغان سىدىق روزى. پەرھات مەمەت(يورۇنقاش، م.سايرامى) قاتارلىق قەلەم بىلەن ساتىدىغان "ئوبزورچىلار"نىڭ ئاشكارە بولغان ئەپتى-بەشىرىسى كوز ئالدىمىزدا. ۋەھىمىلىك ئىشلار ئەتە بىر-بىردىن سوكۇلۇپ چىقىدۇ.

    ئۇئائا، دۇق، رفا لارنىڭ مەسۇللىرى بىر قوتاندىكىلەر. 25 ياشىتىن ئالقىغان بۇ ئىنسانلار خىتاينىڭ بۇيۇك مەقسەتلىرى ئۇچۇن ئىشلىمەكتە. خىتاي بىلەن بىرلىشىپ، چەتەلدىكى ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەتەندىكى تۇققانلىرىنى قىيىن-قىستاققا ئىلىپ، زوراۋانلىق قىلىپ كەلمەكتە.

    باشقىلارنى قورقۇتۇپ، مەنلا سوزلەيمەن دەپ كەلمەكتە. ئوخشىمايدىغان كوز-قاراشتىكى ئۇيغۇرلارغا ياۋروپادا، ئامەرىكادا، تۇركىيەدە تۇرۇپ سوز قىلىش، يىزىش ئەركىنلىكى بەرمەيۋاتىدۇ- يۇ، خىتاي ئۇيغۇرلارغا قانداق بەرسۇن؟ كىمىڭنى مايمۇن ئوينۇتىسەن؟-دەيدىغان ئۇيغۇر يوق! بۇنىڭغا نىمە دەپ جاۋاپ بىرىسەن قۇربان ۋەلى تەكلىپ قىلغان „ئوبزورچى“لار- پەرھات ئالتىدەن بىر (يورۇڭقاش)، ئابلىكىم قالىغاچ باقى؟، سىدىقھاجى. روزى يانغاق...لار.

    بۇ توربەتتە خىتايلار بىلەن كوپ سوھبەت ئىلىپ بىرىلدى. ئادەتتىكى بىر خىتاي بىلەن ئۇنىڭ سىياسىيۇنلىرى توربەت مەسۇللىرى تەرىپىدىن چەكلەنمەستىن ئەتىۋارلىنىپ ھەرقانداق گەپ-سوزلىرىگە رۇخسەت قىلىندى. بۇتۇن سىتۇنلار بەزىدە خىتاي گىزىتىگە ئوخشاپلا قالدى.ئۇنى ئۇيغۇرلار ئوقۇيالمايدىغانلىقى بىلەن بۇلارنىڭ پەرۋايى -پەلەك بولدى. مەقسەت نىمە؟بۇلار كىم؟ ئەمىلىيەتتە بۇگۇن ھىچ-بىر خىتاي ئۇيغۇرلارنىڭ مۇستەقىللىقى، كىشىلىك ھوقۇقى ۋە مىللى ماۋجۇتلىقىنى ياقىلاپ سوزلەپ باقمىدى.

    مەزكۇر توربەت "ئۇئائا"، "مەركەز -جۇڭياڭ"، "ئاۋتونۇم رايۇن"نىڭ مۇستەملىكە سىياسەتلىرىنى، ئۇيغۇرلارغا قورقۇنچ سالىدىغان تەھدىتلىرىنى تەشۋىق قىلىپلا كەلدى. بىراق چەتەللەردىكى شۇنچە كوپ ئۇيغۇرلارنىڭ ۋە تەشكىلاتىمىز "دۇد" دىن ئىبارەت گىرمانىيە دولىتى قانۇنى رۇخسەت
    بىرىپ 2001-يىلى قۇرۇلغان تەشكىلاتنىڭ مەسئۇلى ۋە ۋە رەھبەرلىرى ئۇچۇن يەر بىرىلمىدى.چەتكە قىقىلىپ، سوز قىلىش ئەركىنلىكى چەكلەندى. ساتقۇنلار بۇتۇن سىياسى سەھنىگە، ئاخبارات ۋاستىلىرىغا خىتاي پۇلى ئارقىلىق ئىگە بولۇۋالدى. مەقسەتلىرى ئۇيغۇرلارنى مۇستەقىللىقتىن ۋاز كەچتۇرۇش!
    ، ئىلھام توختىغا خىتايلارمۇ بۇنداق چەكلىمە قويالمىغان ئىدى. دۇق نىڭ تەلىۋى بىلەن كىيىن قويدى. چەتەللىكلەر "ئاساسى تەشكىلات- د ئۇق" دىن ئىزدەپ يۇرۇپ بىرەرمۇ "ئىلھام توختى"نى تىپىپ، قولغا كەلتۇرەلمىدى. بەزى ئىشلار دۇق غا "ھا"كەلدى... خىتاي دۇقنىڭ تەلىۋىنى دەرھال ئورۇنلىدى... خىتاينىڭ قاپقىنىغا دەسسەپ ياكى خىتاي بىلەن تىل بىرىكتۇرگەن مەنپەتچى ياۋروپا ساقچىلىرى "بابۇر جاسۇس"نى تىپىپ قولغا ئىلىپ خىتاينىڭ "د ئۇق" كاتتىلىرىغا چىقىلماي بابۇرنى قۇربانلىق قىلىپ بەردى...

    "يامان"لارنىڭ ئىسيانلىرى ئۇيغۇرلار چوقۇنۇپ كەلگەن ئەركىن ئەيسا باشلىق بۇتلارنى، كوزۇر مەنىۋى ساپاللارنى چىقىپ تاشلىدى.... چوقۇندۇرغانلارنىڭ ھەددىنى بىلدۇرۇپ قويدى. يىڭى يول، يىڭى قاراشلار ئوتتۇرىغا ئىتىلدى. ئوزىمىزنى ئىسلاھ قىلماي، مەغلۇپ بولغان يولدا مىڭىۋىرىشكە بولمايتى!
    _______

    ئەگەر سىدىقھاجى.مۇسا ۋە باشقىلارنىڭ يازمىلىرىدا خاتالىق بولسا كورسەتمەي تۇرۇپ پەرھات يورۇڭقاش بىلەن ئابلىكىم باقىلارغا ئوخشاش: " بىر ئايالنى بىر ئاي ئويگە سولىۋالغان"، "قارىغۇ"، "بىر كوزى قارىغۇ" دىسە بۇ ھايۋانلىق بولمامدۇ؟ رەددىيەگە جاۋاپ قايتۇرالماي ئىنساننىڭ جىسمانى ئەيىۋىنى ئىچىش، باشقىلارنىڭ جىنسى ئەزالىرىنى ئاغزىغا ئىلىپ-چىقىرىپ ئويناش، مىيىپلارنى پەس كورۇش، خورلاش دىموكراتىك دولەتلەردىلا ئەمەس يىزا- قىشلاقلىرىمىزدىكى ئوقۇمىغان ئۇيغۇرلىرىمىزدىمۇ كورۇلمەيدىغان ئىش. بەزى دولەتلەردە بۇ تىپ ھايۋانى ئەبلەخلىققا ئولۇم جازاسى بىرىلىدۇ. بۇ قىلمىشلارنىڭ ئىگىلىرى خىتاي خوتۇندىن بولغان "ئالپتىكىنلەر" ۋە ئۇلارنىڭ شەرمەندە قەلەمكەشلىرى بولۇپ، مىكروسوفت ئىنتەرنەت مەركىزىدە ئۇلارنىڭ جىنيەتلىرى ھەرگىز ئوچۇپ كەتمەيدۇ. ئەتە-ئوگۇن "قازناق"لار، ئىلىپ تاشلانغانلار، ھەركىمگە سىر ئەمەس بولوپ قالغاندا، بۇ ئادەم سىياقىدىكى ھايۋانلار، "شىنجاڭ خىتاينىڭ ئالتىدەن بىرى" دىگەن قەلەمكەشلەر ئەدىبىيات سىتىپ ئۇيغۇرلارغا تىكلەپ بەرگەن ساتقۇنلار بىلەن بىرگە جازاسىنى تارتىدۇ. بۇساتقۇنلار ئۇيغۇرلارنىڭ مىلىيۇندەن بىرىگىمۇ تەڭ كەلمەيدۇ.
    ______

    Awtor: Sidiqhaji.Mertmusa Oghli
    Diplum Arxitektur

    malik-k@web.de

    Dawami 2- we 3 -Qisimda

+ Reply to Thread

Posting Permissions

  • You may post new threads
  • You may post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •