+ Reply to Thread
Page 1 of 2 12 LastLast
Results 1 to 10 of 20

Thread: Muntizim siyasi telim - terbiye sestimisini qurup chiqishning zörürliki ( 7 )

  1. #1
    M.Sayrami Guest

    Default Muntizim siyasi telim - terbiye sestimisini qurup chiqishning zörürliki ( 7 )

    Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim ( 7 )

    7. Muntizim siyasi telim - terbiye sestimisini qurup chiqishning zörürliki

    Bügün, Milliy herikitimizning ichki qismida siyasi yetekchi idiye, Dunya qarash, teshkilatchanliq, dawayimizni anglitish telepbuzi we usoli, istiratigiye we pilan – purogramma tüzüp chiqish, dawayimizgha zörürü kereklik bolghan iqtisas igilirini we rehberlerni tallash, xizmet körsetkenlerni teddirlesh, gunah ötküzgenlerni jazalash, rehber bilen teshkilatning, teshkilat bilen ammining munasiwitini toghra tengshesh … qatarliq xeli köp jehetlerde belgilik derijide tertipsizlik, teshkilsizlik, bash – bashtaqliq we hetta dawayimizning asasi leniyesidin chetnep kelish ehwali mewjut bolup turmaqta.

    Musteqilliq herikitimizning aldinqi sherti we basquchi hisaplanghan sözde, pikirde we herikette birdeklikni saqlashni bir türlük emelge ashuralmiduq, arimizda özlirini dawayimizning tereqqiyatigha we dunya weziyitige mas halda islah qilalmighan, dawayimizgha we xelqimizning milliy iradisige guman we ishenchisizlik bilen qaraydighan, rohi – dunyasi wetinimizdin we xelqimizdin uzaqliship ketken bilermenler köp bolghachqa, her kim özi bilgen senemge dessesh we özining söz – herikitini toghra dep turiwelish xahishi bir qeder eghir.

    Bezi qerindashlirimiz buxil normalsiz haletni, < demokratiye we pikir qilish erkinlikining ipadisi > dep izahlashqa tirishidu, emiliyette buxil chekidin ashqan öktichilikning demokratiye we pikir qilish erkinliki bilen hech bir alaqisi yoq, bügünki eng ilghar demokratik ellerdimu insanlarning demokratik heq – hoqoqlirining chek – chegrisi qanun arqiliq eniq bekitilgen bolup, qanunning cheklimisidin halqighan herqandaq söz – heriket qanunsizliq hisaplinidu we unung belgilik jazasi bar.

    Bizning hazirche musteqil döwlitimiz bolmighachqa, söz – heriketlerde chekidin ashuriwetkenlerni jazalaydighan qanunimizmu yoq elwette, emma, merkizi teshkilatimiz DUQ ning we unung terkibidiki teshkilatlirimizning nizamnamisi we pirinsipliri bar, dawayimizning yetekchi idiyesi eniq, dawayimizning meqsidi we ghayisi eniq, undaqta yene nimishqa hazirghiche sözde, pikirde we heriketke birdeklikni toluq elemge ashuralmaymiz ?

    meningche buxil qalaymiqanchiliqning tüp sewebi, milliy herikitimizni idiye we heriket jehette bir pütünlükke ige qilidighan muntizim bir telim – terbiye sestimisini turghuzup chiqalmighanliqimiz, siyasi paaliyetchilirimizni we dawagerlirimizni özimizning siyasi ötküli we eglikidin ötküzmigenlikimiz, yene shundaqla, siyasi paaliyetchilirimizni dawayimizgha xas köp tereplimilik bilim we iqtidargha ige kespi iqtisas igilirige aylandurushqa sel qarighanliqimizdin ibaret !

    Mesilen, özemni elip eytsam, chetelge yengi hijret qilip chiqqan künlirimde, nahayiti hayajan we bilermen idim, xuddi weten – milletni özem yalghuzla hayt – huyt digüche azat qiliwetidighandek nahayiti tekebburane bir tuyghuda idim, bashqilarning pikir – meslihetliri qulighimgha yaqmaytti, dawani qandaq elip berish heqqide toxtimay bashqilargha pendi – nesihet qilishqa tirishattim, birer ish sella ditimgha yaqmila, < öz aldimgha teshkilat qurimen > dep tere taraqshitattim.

    Mendiki bu derijidin tashqiri tekebburluqning sewebi, wetendiki cheghimda özemche < zor istiqbal > gha ige eng parlaq yashlarning biri idim, 21 yeshimda wetendiki eng nuxtuluq ali mekteplerning birini püttürüp, eng esil xizmet orunlirining birige teqsim qilinghan idim. 22 yash waqtimda Ablikim Baqining tehrirlikide < 4 jeset > namliq edebi powestim elan qilindi, 25 yash waqtimda < memliketlik azsanliq milletler yazghuchilar jemiyiti > bilen, < aptonom rayonluq yazghuchilar jemiyiti > ning ezaliqigha qobul qilindim, 26 yash waqtimda bölüm bashliqi boldum, wetendin chiqqanda 29 yash etrapida idim, wetendiki cheghimdila herqaysi gezit – jornallarda 100 parchidin artuq edebi esirim elan qilinghan, < Qeshqer Uyghur neshriyati > teripidin, < dadamgha yezilghan xetler > namliq powest we hikayiler toplumumum, < Xin jiang yash – ösmürler neshriyati teripidin < bayliq yaratquchilar > namliq edebi axbaratlar toplumum ( yene bir yazghuchi bilen birge ) neshir qilinghan idi.

    Xizmitim sewebidin hökümetning yuquri derijilik partiye – hökümet yighinlirigha, pütün qurultaylargha qatnishattim, yene dayim digüdek yuquri derijilik mensepdarlarning quyruqida söngdüshüp yürettim, milliy rehbirimiz rabiye xanim bilenmu 88 – yili < aptonom rayonluq siyasi meslihet kengishi yighini > da tonushqan, rabiye xanim arqiliq milliy ustazimiz Sidiq Haji Rzi ependim bilen biwaste tonushqan idim. Yene xizmitim sewebidin weten ichide men barmighan wilayet, sheher, nahiye, hetta yezilarmu yoq diyerlik idi, herqaysi sahelerning siyasi, teshkiliy we mumuri qurulmisini obdan bilettim.

    Men bularni özemni maxtash üchün yeziwatmaymen, maxtinishqa ehtiyajimmu yoq, belki manga oxshash bezi bilermenlirimizning mening tejirbilirimdin sawaq elishi üchün yeziwatimen.

    Emma kim bilsun ? Chetelge chiqip milliy küresh sepimizge qatniship texi birqanche kün öte – ötmeyla özemning nahayiti nadan, bilimsiz, sawatsiz qara qosaqlardin ikenlikimni hes qilip, etrapimdiki siyasi paaliyetchilirimizning aldida nomus qilishqa we uyulushqa bashlidim.

    Chünki baya men iptixarlinish tuyghusi ichide sanap ötken < ilim – hikmet > ning hech biri kargha kelmidi.
    Ene shundila wetendin yengi chiqqan künüm bir siyasi paaliyetchimizning ( belkim Memtimin Heziret, yaki Ablikim Baqi ependilerning biri bolsa kerek, hazir eniq yadimda qalmaptu ) manga eytqan, < milliy dawa bilen shughullunush, dunyadiki eng xeterlik, eng qiyin, eng murekkep kesiplerning biri, milliy herikitimiz bilen shughullanghuchi bir siyasi paaliyetchimiz köp tereplimilik iqtidar we bilimge ige bolushi lazim > digen gepi yadimgha keldi.

    Chünki mende milliy herikitimiz üchün zörür kereklik bolghan bilimler uyaqta tursun, hetta milliy musteqilliq kürishimizning simowuli hisaplanghan ay – yultuzluk kök bayriqimizning simasi we rengginimu chetelge chiqqandin keyin andin bilgen idim.
    Dimisimu ular tilgha alghan köp < tereplimilik iqtidar we bilim > ning nime igenlikini milliy herikitimizge qatniship biqanche hepte ötte – ötmeyla hes qilishqa bashlidim. Wetende ügengenlirimning hech bir kar qilmidi, chünki meni wetende < qaltis talantliq yash > qilghini, kommunistik ang we idilogiye gireliship ketken sotsiyalistik axbaratchiliq we yeziqchiliq idi, chünki bular demokratik mohitta mikrop arilashqan bir exlet döwisidinla ibaret idi, < yazghuchi > liqimning peqetla girammatika qismi biraz kargha yaridi, qalghan qismini exlet sanduqigha chörüp tashlashqa mejbur boldum. Shunga, chetelge chiqqan 20 yilgha yeqin waqittin buyan birmu edebi eser yezip baqmighanliqimning sewebimu del mana shu ! Chetelde mening eslide bir edebi yazghuchi ikenlikimni bilidighanlarmu asasi jehettin yoq diyerlik.

    Öz gepimizge kelsek, milliy herikitimizge qatnashqan deslepki mezgillerde özemni nahayiti iqtidarsiz we bichare hes qildim.
    Chünki, milliy herikitimizde aktip yer alghuchi bir siyasi paaliyetchi aldi bilen weten ichi we sirtida elip beriliwatqan milliy kürüshimizning ötmüshi we bügünki tereqqiyat ehwalini obdan bilishi lazim iken;

    BDT ning nizamnamisini we BDT qurulghandin buyan maqullanghan barliq Xelqaraliq qanun – nizam, ehdiname, Xitapname we kelishimnamilarning mezmonidin xewerdar bolush lazim iken;

    özimiz turiwatqan we Uyghur teshkilatliri paaliyet elip beriwatqan ellerning qanun – tüzümliridin, shu ellerdiki siyasi partiyeler we ammiwiy teshkilatlarning idilogiyelik we teshkili qurulmisidin toluq xewerdar bolushimiz lazimken;

    Xitayning siyasi, iqtisadi, Herbiy we deplomatiye jehetlerde Xelqaradiki orni we Xitayning herqaysi eller bilen, bolupmu Uyghur teshkilatliri paaliyet elip beriwatqan Döwletler bilen bolghan türlük munasiwetlirini waqtida küzütüp we analiz qilip turushimiz lazim iken;

    Amerika bashchiliqidiki gherip ellirining, jümlidin, dunyadiki süper küchler Amerika, Rosiye we Yawropa birlikining Xitaygha qaratqan kelgüsi we omomi istiratigiyeliridin biraz bolsimu melumatqa ige bolushimiz lazimken;

    Lobichiliq munasiwetlirimizni kücheytip, Uyghur milliy herikitige hesdashliq qiliwatqan Xelqaraliq teshkilatlar, Türk – Islam teshkilatliri, chetellik deplomat we siyasiyonlar, alim we tetqiqatchilarni qezip chiqip, ular bilen izchil türde qe we hemkarliq ornutup turush lazimkken;

    teximu mohimi, chetellerdiki qerindashlirimizning omomi ehwalidin, Dunya qarishidin, astek we ghayiliridin, herqaysi ellerde paaliyet elip beriwatqan siyasi paaliyetchilirimizning alahidilikliri we mijez – xuluqliridin xewerdar bolup turushimiz lazimken;

    chetellerde Xitay demokratlirining ghaye – meqset we pilan – purogrammiliridin, paaliyetliridin, biz bilen teqdirdash bolghan Teywen, Tibet we Monggholistanliqlarning milliy herikitining tereqqiyat yölünüshidin etrapliq xewerdar bolup turushimiz lazimken;

    Xitayning döwlet siyasitining omomi ehwalidin, Xitayning Sherqiy türkistangha qaratqan her bir siyasitining mezmoni we tereqqiyatidin, Xitayning wetinimizdiki her derijilik hakimiyetlirining herqaysi sahelerde yürgüziwatqan siyasetliridin, Bing tuan we Xitay köchmenlirining tereqqiyat ehwalidin toluq xewerdar bolup turushimiz we ununggha qarshi waqtida tedbir tüzüp chiqishimiz lazim iken;

    chetelde uyghur dawasi bilen shughullunush üchün eng az bir – ikki chetel tilini bilishingiz, paaliyet elip berish üchün pul tepishingiz lazim iken, pul tepishqa berilip ketsingiz dawa bir chetke tashlinip qalidiken, pulingiz bolmisa chetelning sharayitida yüzingizmu bolmaydiken …

    dimek, milliy herikitimizge zörür kereklik bolghan bilim we melumatlarni sanap tügitish mumkin emes, bir dawasi igisi unuwersal we köp tereplimilik iqtidar we bilimgha ige bolushi shert diyishimizdiki sewep mana mushnungdin ibaret !

    Qisqisi, milliy herikitimiz noqul haldiki bir siyasi heriketla emes, belki siyasettin halqighan, köp tereplimilik melumat, iqtidar, bilim we hikmetni telep qilidighan muqeddes bir küreshtin ibaret !

    Adette, melum kesipte eng yüksek pellige yetken, Firappisor, Doktur digendek eng yuquri akademik unwangha erishken shexislermu milliy herikitimizning sepige qoshulghanda hemme ishni nöldin bashlashqa, ilgiri ögengen kespiy bilimlirini bir chetke qayrip qoyup, dawayimizgha zörür kereklik bolghan yuqarqidek melumat we bilimlerni ögünüshke mejburi bolidu, bu jehette özini yetildürgenler tebiy halda milliy küresh sepimizning gholluq ezalirigha aylinidu, Liderlermu kelgüside shularning ichidin yetiship chiqidu. Nawada, milliy küresh sepimizgha qoshulghanlar ichide, özini yuqurida tilgha elip ötülgen köp tereplimilik bilimler bilen terbiyeleshke, shundaqla özlirini zaman we makangha mas halda islah qilishqa ehmiyet bermigenler tebiy halda Xelqimizning neziridin chüshüp, milliy küresh sepimizdin siqip chiqirilishqa mejbur bolidu.

    Shunga biz, Milliy herikitimizning yetekchi idiyesi, alahidiliki, ehtiyaji we ghaye – meqsetlirige munasip halsa mexsus bir Siyasi telim – terbiye merkizi qurup chiqishimiz, bu arqiliq, milliy herikitimizde sözde, pikirde we ishta birdeklikni saqliyalaydighan ishenchilik bir tayanch küchni barliqqa keltürüshimiz lazim.

    Mesilen, merkizi teshkilatimiz DUQ ning biwaste bashqurushida mexsus alahide bir salahiyetke ige < Xelqara Uyghur Siyaset akadimiyesi > qurup chiqish we bu akadimiye arqiliq pütün siyasi paaliyetchilirimizni yengiwashtin siyasi sinaq we eglektin ötküzüp chiqalishimiz mumkin !

    Hemmige melum bolghinidek, Xitay kommunistlirining pishiwasi Mao ze dong, 30 – yillarning bashlirida < Yen'en uniwersiteti > ni qurup chiqip, yuquri – töwen rehberlik wezipisini ötewatqan pütün kommunist Xitaylarni bu mektiwige soluwelish arqiliq ularni siyasi eglektin ötküzüp chiqqan idi.

    Mao ze dongning < Yen'en uniwersiteti > ni qurup chiqishidiki asasi meqsidimu, eyni chaghda Xitay kommunizim herikiti ichide yamrap ketken türlük pikir – eqim, mezhep we gurohlar otturisidiki ixtilap, toqunush we ayrimichiliqlarni yoqutup, idiye we heriket jehette birdeklikni saqlash, Xitay kommunizim herikitining küresh usoli we ghaye – meqsetliridin uzaqliship ketkenlerni tazilap chiqirishtin ibaret idi.

    Chünki, eyni chaghda Xitay kommunistik partiyesining teshkili qurulmisi we terkibi intayin murekkep bolup, ularning ichide bash qomandan Zhou degha oxshash majnu impiratorliqidin qalghan herbi militarislar, chetllerdiki we Xitaydiki dangliq ali mektepni püttürgen yuquri derijilik ziyalilar, yuquri we ottura qatlam kapitalistlar, sodigerler, yer igiliri, ishchilar, dehqanlar … omomen, her sahedin murekkep insanlar kelip toplanghan, bularning köpünchisining Xitay kommunizim herikitining ghaye – meqsetliridin, tüp nizam we pirinsipliridin xewiri yoq idi.

    20 – yillarning axiri we 30 – yillarning bashlirida bu tiptiki insanlar bir mehel üstünlükni igellep, Xitay kommunistik partiyesining tezginini qoligha eliwalghan, özara gurohliship we qutupliship, hetta Mao ze dong qatarliq bezi sadiq kommunistlarni birqanche qetim mollaq atquzghan idi.

    Shunga, bunungdin achchiq sawaq alghan Mao ze dong bashchiliqidiki sadiq kommunistlar, < Yen'en uniwestiteti > ni qurup chiqti we, < mening nezirimde hemming sawatsiz, eger Xitay Jung guo kommunizim kerikitide yer alimen diseng, aldi bilen mening mektibimni püttürüshüng lazim > digen shertni qoydi we mexsusla kommunistik ang we idilogiyeni, Xitay kommunizim herikitining ghaye – meqsetlirini we küresh usolini asasi derislik qilghan < Yen'en uniwersiteti > ni tamamlimighan hech bir kommunistni rehberlik qatlimigha yeqin yolatmidi, Mao ze dongning bu taktikisi qisqa mezgilde ünümini körsütüp, shundin keyin Xitay kommunizim herikitide chong bir bölünüsh yaki ichki toqunush yüzbermidi. Xitay kommunistlirining pikir we heriket jehettiki mutleq birdekliki saqlandi.

    Xitay kommunistliri 1949 – yili hakimiyet beshigha chiqqandin keyin, < Yen'en uniwersiteti > ning ornini, < partiye mektibi > igellidi, hazir Xitayda Merkez, ölke, wilayet, sheher we nahiye derijilik nechche minglighan partiye mektepliri mewjut bolup, bu mekteplerde bilim ashurmighan hech bir kishi her derijilik hakimiyet organlirida mensep tutalmaydu. Partiye mektepliri peqetla kommunistik ang we idilogiyeni, < Jung guoche sotsiyalizim > dep atalghan chong Xitaychiliq neziriyesini teshwiq we terghip qilidighan adettiki siyasi mektepla emes, belki jeddi – jemeti Xitay kommunistlirigha sadiq bolghan, herqandaq sharayitta Kommunistik hakimiyetni jan – jehli bilen himaye qilidighan esheddi we sadiq kommunistlarni tallap chiqidighan zor bir imtahan meydanidin ibaret.

    Dunya kommunizim herikitining asasliq lagiri hisaplanghan Soweyt ittipaqining gumran bolghinigha 20 yil bolghan bügünki kündimu yene Xitay kommunistik hakimiyitining özining mewjutluqini saqlap qalalishida, Xitay kommunistlirining yuqarqidek mukemmel siyasi telim – terbiye sestimisini turghuziwalghanliqining roli intayin zor bolmaqta.

    Bügün dunyagha qaraydighan bolsaq, yuqarqidek telim – terbiye sestimisi demokratik ellerning hemmiside digüdek mewjut bolup kelmekte. Herqaysi idilogiyege mensup siyasi partiyelerning hemmiside digüdek mexsus siyasi telim – terbiye merkezliri we lagirliri bar, mesilen, ötkende Norwigiyede yüzbergen eng zor terör weqesimu del Norwigiye ishchi partiyesi teripidin mexus yash ezalirigha uyushturulghan siyasi telim – terbiye lagirida yüzbergen idi.

    Eng addisi, bizge qerindash bolghan Türkiyedimu uzundin buyan buxil sestima mewjut bolup kelmekte.

    Meyli hakimiyet beshidiki partiyelerde bolsun, yaki öktüchi partiyelerde bolsun, eger birsi rehberlik qatlimigha kirimen dies, jezmen shu partiyening siyasi telim – terbiye kurusliridin ötüshi shert, sening öz kespingde alim, Firappisor, Doktur yaki mutexesis bolushungnung anche bir qimmiti yoq, choqum bu siyasi ötkeldin ötüshüng, öz partiyengning siyasi yetekchi idiyesini, ghaye – meqsetlirini we pilan – purogrammilirini puxta bilishing shert.

    Gerche, chetellerde Kommunist Xitay hakimiyitining ishghaligha qarshi elip beriwatqan milliy kürishimiz 60 nechche yilliq shanliq tarixqa ige bolsimu, epsuski hazirgha qeder biz yuqurida tilgha elip ötülgendek mukemmel bir siyasi telim terbiye merkizini qurup chiqalmiduq. Shunung üchünmu milliy herikitimizning ichki qismida idilogiye jehette bölünüsh we qutuplushush eghir bolzp, özara yol qoymasliq, özi bilgen senemge dessesh, özining dunya qarishini we shexsi chüshenchisini uyghur milliy herikitige, hetta Xelqimizge zorlap tengish xahishi mewjut bolup turmaqta.

    Bit pütün millitimizning hayat – amamtliqigha berip taqilidighan muqeddes milliy herikitimizge gholluq eza we tayanch küch tallashtimu insanlarning arqa körünüshi, küresh tarixi we dawagha qoshqan töhpisining az – köplüki heqqide etrapliq teshkshütüp tetqiq qilish elip barmaymiz. Yaghlima eghizigha, xoshamitige we aldimizgha tashlap qoyghan nechche ming dollar yardem puligha qarapla aldirap milliy herikitimizning merkizi we rehberlik qatlimigha sörep kirishke tirishimiz, hetta bezi ellerde teshkilatlirimizning rehberlik qoqoqini pulgha setiwalghan jazanixorlarmu yoq emes …

    teximu echinishliq bolghini shuki, nöwette adettiki siyasi paaliyetchilirimiz uyaqta tursun, hetta milliy herikitimizning tayanch küchige aylanghan bir qisim gholluq siyasi paaliyetchilirimizning we rehberlirimizning milliy herikitimiz üchün zörür kereklik bolghan yuqarqidek ilim we iqtidari nahayiti cheklik bolup, ular köp hallarda Xelqara sorunlarda dawayimizni anglitish jeryanida ejnebilerning aldida külkilik ehwalgha chüshüpla qalmastin, belki milliy herikitimizning istiratigiyesi we pilan – purogrammilirining toghra tüzülüp chiqilishighu selbi tesiz körsütüp kelmekte.

    Bezi siyasi paaliyetchilirimizning Xitay we Sherqiy türkistanning omomi weziyiti heqqide qilchimu melumati yoq, wetinimizning jughrapiyelik ehwali we memuri shekli, herqaysi milliy sahelerning ichki qurulmisi, Xitayning uyghurlargha qarita yürgüziwatqan omomi siyasitining mahiyiti we xarektirini bilmeydu, hessiyat we rishte jehette Xelqimizdin uzaqliship ketkechke, Xelqimizning rohi dunyasini, pixsikisini we yürükige yoshurulghan arzu – isteklirini bilmeydu. Nawada ularning aldida wetenning gepi chiqip qalsa, qashlirini süzüp, közlirini yerim yumup anglimasqa seliwalidu, shunga ularning gep – söz we ish – heriketliri Milliy herikitimizning yetekchi idiyesige we Xelqimizning telep – arzulirigha mas kelmey qalsa, buni özliridin körmey, eksiche millitimizni eyiplep, Xelqimizdin qusur tepishqa tirishidu.

    Hetta merkizi teshkilatimiz hisaplanghan DUQ da xeli yuquri derijilik rehberlik wezipisini ötewatqan bezi insanlirimizning wetinimizning omomi weziyiti uyaqta tursun, hetta Ürümqi, Qeshqer, Hoten yaki Ghuljining nege jaylashqanliqinimu bilmeydu, hem bilishnimu xalimaydu.

    < chetelche bilsekla kupaye > dep qaraydighan bu tiptiki insanlar, Sherqiy türkistan we Uyghurlarning weziyiti heqqide chetel metbuatliridin terishturiwalghan yüzeki melumatlarni < doklat > qilip qurashturuwelip, it yilidin ishek yilighiche ashu quruq we kona melumatni Xelqara sehnilerde bazargha selip kün ötküzidu, yengi uchurlar heqqide izdinipqi qoymaydu.

    Hazir Xelqara sorunlarda uyghurlar mesilisi heqqide uyushturulghan siyasi we ilmiy munberlerge qarisingiz, pütünley digüdek mushu xildiki cholta insanlar manapol qiliwalghan bolup, ular, weten – millet heqqide etrapliq melumati bolghan, emma chetelchisi ajiz bolghan qerindashlirimizgha terjimanliq qilip berishni hezim qilalmaydu, hetta buni haqaret dep bilidu …

    bula emes, hetta DUQ rehberlik orginida we DUQ terkibidiki herqaysi teshkilatlirimizda rehberlik wezipisini ötewatqan bezi siyasi paaliyetchilirimizning DUQ ning nizamnamisidin, DUQ teripidin elinghan qarar we pirinsiplardin, Xelqarada milliy herikitimizni yürgüzüshte ortaq qollunup keliniwatqan siyasi telepbuzimizdin xewirimu yoq. Ular xuddi quduqning tegidiki tashpaqidek, intayin tar bir chüshench dunyasining ichige qapsilip qalghan, shunga ular milliy herikitimizde birer ilghar pikir, yaki dewirge mas bir islahat eqimi otturigha chiqqan haman, derhal qiyamet qopurup, yengiliq yaratquchilargha qarshi tetür shamal chiqirishqa urunidu.

    Men yuqurida peqet Milliy herikitimizning ichki qismida saqliniwatqan mesililerning bir qisminila tilgha elip öttüm, yuqarqi hadisiler, milliy herikitimizning teshkili qurulmisini texi toluq sestimilashturup bolalmighanliqimizni, milliy küresh sepimizdikilerning sözde, pikirde we ishta texi heqiyqi birlikni toluq emelge ashurup bolalmighanliqimizni körsitidu.

    Shnung üchün, meningche Milliy rehbirimiz Rabiye xanimning biwaste nazaretchiliki we Dunya Uyghur Qurultiyining biwaste bashqurushida < Xelqara Uyghur Siyaset Akadimiyesi > ni qurup chiqip, siyasi paaliyetchilirimizni bu akadimiyede milliy herikitimizning yetekchi idiyesi we pilan – purogrammilirigha mas halda sestimiliq terbiyelep chiqishimiz, bu arqiliq, milliy küresh sepimizde idiye, pikir we heriket jehettiki mukemmel birlikni saqlashqa kapaletlik qilishimiz lazim.

    Buyerde shuni memnuniyet bilen eskertip ötmekchimenki, keyinki 4 – 5 yildin buyan, Amerikidiki < demokratiye kishilik hoqoqni ilgiri sürüsh fonda jemiyiti ( NED ) > ning biwaste maddi yardimi bilen, Rabiye xanimning biwaste riyasetchilikidiki DUQ bilen, < Xelqara uyghur demokratiye we kishilik hoqoq fonda jemiyiti > teripidin her yilda bir qetim ayrim – ayrim halda, < Uyghur rehberlirini demokratiye we kishilik hoqoq boyiche terbiyelesh kursi > bilen, < Uyghur ayallirini demokratiye we kishilik hoqoq boyiche terbiyelesh kursi > ötküzülüp keliniwatidu. Xuddi chöl – jeziride ussap changqighan kishige abihayat süyini yetküzüp bergendek, bu ikki kurusning ünümi we roli intayin mohim boldi, bu jeryanda yüzligen qerindashlirimiz chetellik eng munewwer mutexesis, tetqiqatchi, alim, deplomat, siyasiyon we lobichilardin Xelqara munasiwetler we qanun – pirinsiplar heqqide etrapliq telim elish pursitige ige qildi, bumu milliy herikitimizdiki nahayiti chong bir boshluqlarning biri idi, eger yene bir boshluqni, yeni, milliy herikitimizning ötmüshi we bügüni, Xitay we Sherqiy türkistan weziyiti, milliy herikitimizning teshkili qurulmisi we yetekchi idiyesi, qisqa, ottura we uzun muddetlik istiratigiye we pilan – purogrammiliri, weten ichidiki xelqimizning pixsikisi, rohi dunyasi, arzu – istekliri, herqaysi milliy sahelerning ichki qurulmisi, Uyghurlar arisidiki wetenperwerlik we milletchilik eqimining tereqqiyat yölünüshi, wetinimizning memuri shekli, siyasi, iqtisadi, diniy, ijtimayi ehwalliri … qatarliq jehetlerde kam qalghan bilim we melumatlarni toluqlisaq, milliy herikitimizni muwapiqiyetlik ilgirlitishte zörür kereklik bolghan ikki qanatni tamamlighan bolimiz.

    Uyghur siyasi telim – terbiye merkizi, milliy herikitimiz üchün yuqarqi boshluqlarni tolduridighan bilim yurti bolupla qalmastin, teximu mohimi, milliy herikitimizning tayanch küchlirini tallap bekitidighan we sinaqtin ötküzidighan siyasi bazimiz bolushi lazim.
    Meningche < Xelqara Uyghur siyaset akadimiyesi > ni qurup chiqishmu anche tes emes, aldi bilen bu akadimiyening hoqoq da'irisi, salahiyiti, pirinsip we nizamlirini eniq bekitip chiqishimiz lazim.

    Iqtisadi imkanlirimizgha qarap turup, eger sharayitimiz yar berse, melum bir döwlette muqim tesis qilishimiz, bunung'gha imkaniyitimiz bolmisa, Uyghurlar zich olturaqlashqan herqaysi ellerde seyyare qilip achsaqmu bolidu. Siyasi kurusning qerelini we deris mudditini ehwalgha qarap muwapiq bekitsek bolidu.

    Siyasi akadimiyege oqutquchi tallash mesiliside, oqutquchilirimizning yuquri derijilik akademik unwanlargha ige bolushi shert emes, milliy küresh sepimiz ichidin milliy herikitimiz üchün zörür kereklik bolghan yuqarqi saheler heqqide puxta we etrapliq melumatqa ige bolghan, wetinimizning siyasi, iqtisadi, memuri, Diniy, mediniyet – maarip, soda – sanaet, dehqanchiliq, charwuchiliq, tarix, jughrapiye … qatarliq sahelerni pish'shiq bilidighan we özliri bu sahelerde belgilik muddet ishligen, Xitayning omomi weziyitini we Sherqiy türkistan siyasitini izchil türde küzitip keliwatqan ishenchilik shexislerdin oqutquchi tallap bekitishimiz lazim.
    Oqughuchi tallashtimu alahide qattiq pirinsiplar bekitip chiqilishi lazim.

    Oqughuchilar aldi bilen herqaysi ellerdiki teshkilatlirimiz we jama'et erbaplirimiz teripidin inchikilik bilen tallap berilishi, axirida Milliy rehbirimiz Rabiye xanimning we DUQ ning tekshürüp bekitilishidin ötküzülishi, oqughuchilar qara – qoyuq emes, belki milliy küresh en – enisige ige saghlam ayililerdin kelip chiqqan, milliy herikitimiz bilen aktip shughulliniwatqinigha eng az 3 yildin yuquri bolghan, özining weten – milletke we milliy herikitimizge nolghan söygüsi we sadaqetmenliki belgilik derijide ispatlanghan, milliy herikitimizge melum derijide töhpe qoshqan, öz xelqighe we öz dawasigha ishinidighan jeng'giwar insanlar ichidin tallap chiqilishi, ulargha yash jehttin cheklime qoyulmasliqi, emma, ana – til yeziqini rawan bilish sherti qoyulushi lazim.

    Siyasi akadimiyeni püttürgenlerge mexsus DUQ teripidin deplom berilishi, nawada kelgüside DUQ gha we DUQ terkibidiki teshkilatlirimizgha rehber saylighanda, choqum DUQ siyaset akadimiyesining doplomi bolush shertini qoyush, aldi bilen DUQ ning we unung terkibidiki teshkilatlarning mewuj rehberlirini bu siyasi akadimiyening kurusliridin ötküzüsh, unung'gha qatnishishni ret qilghuchilargha teshkili jehettin chare körüsh lazim.

    Nawada biz yuqarqi siyasi telim – terbiye sestimisini turghuziwalsaq, siyasi paaliyetchilirimizni köp tereplimilik bilimlerge ige qilipla qalmastin, belki milliy herikitimizning ichki qismida idiye we heriket jehettiki birdeklikni saqlash we milliy küresh sepimizning saghlam hem pakliqini muhapizet qilish jehettimu zor qedem tashlighan bolimiz.

    Yene shundaqla buxil sestima arqiliq, nurghun bihude awarichilik, peshkellik we ittipaqsizliqlardin xali bolalaymiz.
    Pelsepe nuxtisidin qarighandimu, ichki amil her zaman hel qilghuch asasliq amildin ibaret, shunga, eng aldi bilen ishni awal küresh sepimizde sözde, pikirde we ishta heqiyqi birlikni emelge ashurushtin bashlishimiz, buxil birlikni emelge ashurushta zörür kereklik bolghan amillar üstide jiddi izdinish elip berishimiz lazim.

    ( dawami bar )

  2. #2
    Unregistered Guest

    Default idiyeni birlikke kelturush

    Mao zhe dong digen xitay ,idiyeni birlikke keltirimizdep herxil usullar bilen, milyonlighan kishlerni olturup boldi.

    idiyeni birlikke kelturmizdigen sozni korup , bu ishlar kallamgha keldi !

  3. #3
    Unregistered Guest

    Lightbulb assalam...

    Assalam M.Sayrami sizning yikinki aylardin buyan bu tor batke qikiriwatkan makaliringizdin sizning hakikaten makalilarni yezixta we makalilar ustide izdinixte hakikaten kop kuq sarp kilinganligingiz korunup turuptu.ham ozingizning watandimu yezikqilik jahatte kop utuklar kazanganligingizni yezipsiz .buningdin hakikaten sizde izdinix jahatte kop kuq sarp kildiganligingiz bilinmakte.agar man watande turup yazgan makaliliringizni korgan bolsam hakikaten yahxi matiryal ikan dap kopaytip yaki yezip kiximdin ayrilmaydigan muhim matiryallar dap yurattim.apsus ,man yikinki yillardin buyan millitimizning muhim dini bolgan ''islam''dinige bolgan kizikixim we izdinixim muhim orunda bolgaqka,islam dinining yuzaki din bolmastin balkim insanlarning muhim bolgan ,insan hayatining,insan kanun-nizamining her taripini yorutup bargan muhim din ikanlikini his kildim.mining dimakqi bolginim sizningmu muxu makalilarge izdangandak,islam dinimu izdinip korunup tehimu muhim bolgan makalilarni koruximizni sizdin tilayman!!

  4. #4
    Unregistered Guest

    Default

    Rehmet, nahayiti yahxi mezmundiki bir makala iken. kolingiz dert bermisun.

  5. #5
    Unregistered Guest

    Default

    Quote Originally Posted by Unregistered View Post
    Mao zhe dong digen xitay ,idiyeni birlikke keltirimizdep herxil usullar bilen, milyonlighan kishlerni olturup boldi.

    idiyeni birlikke kelturmizdigen sozni korup , bu ishlar kallamgha keldi !
    toghra deysiz, Xitaylar Uyghurlargha qarshi sözde, pikirde we herikette birlikke kelip bolghili nikem, emma biz Xitaygha qarshi texi birkille kelip bolalmiduq ....
    qarap beqinge, arimizda Xitayni tillisa xuyi tutup qalidighan, Xitaygha qarshi herikettin özini qachuridighan, oltursa - qopsa Xitayni maxtap shölgeylirini eqitidighan uyghurlar azmu ?!

  6. #6
    Unregistered Guest

    Default

    Quote Originally Posted by Unregistered View Post
    Assalam M.Sayrami sizning yikinki aylardin buyan bu tor batke qikiriwatkan makaliringizdin sizning hakikaten makalilarni yezixta we makalilar ustide izdinixte hakikaten kop kuq sarp kilinganligingiz korunup turuptu.ham ozingizning watandimu yezikqilik jahatte kop utuklar kazanganligingizni yezipsiz .buningdin hakikaten sizde izdinix jahatte kop kuq sarp kildiganligingiz bilinmakte.agar man watande turup yazgan makaliliringizni korgan bolsam hakikaten yahxi matiryal ikan dap kopaytip yaki yezip kiximdin ayrilmaydigan muhim matiryallar dap yurattim.apsus ,man yikinki yillardin buyan millitimizning muhim dini bolgan ''islam''dinige bolgan kizikixim we izdinixim muhim orunda bolgaqka,islam dinining yuzaki din bolmastin balkim insanlarning muhim bolgan ,insan hayatining,insan kanun-nizamining her taripini yorutup bargan muhim din ikanlikini his kildim.mining dimakqi bolginim sizningmu muxu makalilarge izdangandak,islam dinimu izdinip korunup tehimu muhim bolgan makalilarni koruximizni sizdin tilayman!!
    allah buyrisa umu bolup qala

  7. #7
    Unregistered Guest

    Default

    qanchi yil yawa ghazliq qildingiz ghojam

  8. #8
    Unregistered Guest

    Default

    Quote Originally Posted by Unregistered View Post
    Assalam M.Sayrami sizning yikinki aylardin buyan bu tor batke qikiriwatkan makaliringizdin sizning hakikaten makalilarni yezixta we makalilar ustide izdinixte hakikaten kop kuq sarp kilinganligingiz korunup turuptu.ham ozingizning watandimu yezikqilik jahatte kop utuklar kazanganligingizni yezipsiz .buningdin hakikaten sizde izdinix jahatte kop kuq sarp kildiganligingiz bilinmakte.agar man watande turup yazgan makaliliringizni korgan bolsam hakikaten yahxi matiryal ikan dap kopaytip yaki yezip kiximdin ayrilmaydigan muhim matiryallar dap yurattim.apsus ,man yikinki yillardin buyan millitimizning muhim dini bolgan ''islam''dinige bolgan kizikixim we izdinixim muhim orunda bolgaqka,islam dinining yuzaki din bolmastin balkim insanlarning muhim bolgan ,insan hayatining,insan kanun-nizamining her taripini yorutup bargan muhim din ikanlikini his kildim.mining dimakqi bolginim sizningmu muxu makalilarge izdangandak,islam dinimu izdinip korunup tehimu muhim bolgan makalilarni koruximizni sizdin tilayman!!
    rehmet qerindishim, allah buyrusa umu bolup qalar ...

  9. #9
    Unregistered Guest

    Default

    qerindashlirimning bu maqalini qayta oqup chiqishini tewsiye qilimen

  10. #10
    Unregistered Guest

    Default heqqani.

    bu nahayiti kop ejir singdurlip yizilgan bir maqale bolsimu,hususen men bu chushenchige qushulmaymen.
    sewebi,hazir biz 2013-yilida yashawatimiz.sizning misal kelturgenliringiz 70 yil ewwelki ishlar buluplam qalmay belki, hazir dunyada birinji derijilik diktaturler sipidin urun algan maw jallatning ish izlirini misal kelturpsiz.
    bumu meyli nime bolsa bolsun ibret ilishqa tigishlik ishlar.
    noqtuluq mesile,siz digendek iddiyiwi birlikke kilelisek nahayiti yahshi bulatti.shundaq oylap baqayli,uygurlarning egiship kitwatqan iddiyiwi iqimliriga,bezillirimiz dinni asas qilgan halda siyasi yulimizni ilip kitwatimiz.bezilirimiz milliyetchiliikni asas qilwatmiz yene bezillirimiz bolsa motidil yol bolgan dimguratse chushenchisi bilen kitwatimiz.
    islam diynining asasliq pirinsiplirida din asas bolmigan herqandaq siyasi iqim hatadur,bu qurandiki ayetler bilen belgilengen bulup bu 1400 yildin biri ohshash bulup, hazir hem ohshash ,bundin kiyinmu ohshash qalidu.
    milliyetchilik iqimimu ohshashlam mining ras deydigan ,milli menpeetni asasi urunga qoygan bir siyasi iqim,emma bu dinni iqimga qariganda biraz yumshaq bulup milli menpetning kilish menbesige qarap qutup tigushturidu,eger din milli menpeet uchun paydiliq bolsa bu yolni tutidu yaki dimguratsiye milli menpeet uchun paydiliq bolsa dimguratsiye yulini tutup mangidu.
    emdi dimguratsiye ,bu heliq ,insan menpetige heterlik dep qaralmigan herqandaq siyasi iqimni quchaqlaydu.
    bu anglinishqa yiqimliq bolgandek bolsimu ,bu siyasi iqimni wujutqa kelturush unche ungay emes.qisqisi bu erkin dolet we yiterlik ihtizadi bayliq ustige qurulidu.siz erkin bir doletke ige bolsingizmu heliqingizning ihtiyajidin chiqalugudek ihtizadi menbege ige bolmisingiz ,bu dimguratsiye digen nersini ilip kilelishingiz biraz qiyin.(hazirqi yawrupa weziyti bunung tpik misali yeni ihtizadi kirzisning kuchlinishige egiship ,iriqchiliq we islam dushmenligining kuchlinishi,parhorluqning kupiyishi.)
    bularni iddiye jehette birlikke kelturmen digendin,nishan iniq- musteqilliq,dushmen iniq -hittay hakimyiti,hemmimiz kuchimizning yitishiche herket qilish ,bir birimizni tillash yirige ,qulimizdin kelgenche bir birimizge yardemde bulush.
    hemmimizge uzimizning tutup manggan yulimiz uzimizge togra bulishi mumkin,bir-birimizni eyiplesh uchun ishletken shu otkur kallimizni ortaq dushminimizni yoq qilish uchun ishletsek,qisqisi bizning iddiye jehette birlikke kileleydigan yalguz nishanimiz,uygurlarning musteqilligi,horligi,mezlum milletning hushalligi,horlikni unutqan bir milletning uzining musteqil dolitide ay-yultuzluq kok bayrigining megrurane julalinishini oz kuzi bilen kurishi......
    emdi bizning hazir qilishqa tigishlik eng muhim ishimiz,putun kuchimizni serp qilip ,wetendiki izilwatqan millitimizni oygutush,ularni hittay diktatur hakimyitining chikidin ashqan zulmiga qarshi qozgutush,dinchillirimiz allah rizasi uchun milliyetchilirimiz izilwatqan milletning ahu zari uchun ,,hittay hukmitige qarshi jeng ilan qilishiga teshkillesh....ularga qulumizdin kilishiche yardemde bulush...mana bu jeryanda lidermu chiqidu,iddiyiwi birlikmu ozligidin shekillinidu...yashısun erkınlık..!!!!!!

+ Reply to Thread

Posting Permissions

  • You may post new threads
  • You may post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •