+ Reply to Thread
Page 1 of 3 123 LastLast
Results 1 to 10 of 27

Thread: Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim

  1. #1
    Erkin Uyghur Guest

    Default Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim

    Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim

    1996-yili 19-Martta, Hittay compartiyesi "7-Nomurluq Hojjet" digen bir mehpi hojjet tuzgen boup, uningda qaysi yollar bilen chet'eldiki Uyghur jamaiti we teshkilatrini parchilap, ularning siyasiy paaliyetlirige buzghunchiliq qilip, shu arqiliq Sherqiy Turkistan mesilisining helqaralishishining aldini elish kerekligi belgilengen idi (U hojjetning Englizchisining mushu mesilige ait qismini hetimning ahirigha ulap qoydum). Lekin, Hittay hokumiti bu meqsidige yetish yolida shunche tirishchanliq korsetken bolsimu, uni emelge ashuralmighan idi. Uning eksiche, chet'eldiki Uyghur teshkilatlirining tirishchanlighi, hemde bir qisim yash Uyghur qerindashlirimizning oz jenini qurban qilishi netijiside, shundaqla 9-11 weqesining banasi bilen, Uyghur we Sherqiy Turkistan mesilisi 1949-yilidin keyinki 55 yil ichide misli korulmigen derijide helqara sehnisige chiqqan idi. Bulupmu, helqara jemiyiti tunji qetim Uyghurlarni bir az tonup hemde kozge ilip, Uyghurlargha ait mesililerde Amerikida UAA ni, bashqa gherip doletliride DUQ ni izdeydighan bolghan idi.

    Emma, aldinqi 16-Sintebir kuni atalmish "STSH" digen bir nerse otturigha chiqti. Shuningdin keyinki chet'elde yashawatqan Uyghurlarning ehwaligha UAA bilen Meshrep.com ning Munazire Meydanigha chaplanghan nersiliri arqiliq qaraydighan bolsaq, mundaq bir nersini koreleymiz: Uyghurlar 55 yildin buyan misli korulmigen derijide qalaymiqanliship, nechige bolunup, bir-birini tillashtin bashqini untulup qelishqa bashlighan.

    Bu bir intayin echinishliq ehwal. Hittaylar 8 yildin koprek waqit tirishchanliq korsutup wujutqa chiqiralmighan ish mana hazir emelge ashti. Atalmish "STSH" ni elan qilghanlar DC da 2 kun "tentene" qilghan bolsa, Hittaylargha 16-Sintebirdin bashlap hazirghiqe toygha ohshash chong tebrikleshler boluwatqan bolishi mumkin. Uningdin bashqa, Hittay hokumitining bayanatchisi bu atalmish "STSH" ustidin Amerika hokumitige qattiq naraziliq buldurgendin keyin, bu ishtin hewer tapqan nurghun chet'el hokumetliri, Uyghurlar oz wetinining hokumitini qurushtek qong ishlarnimu huddi Meshrep.com diki Hisamning chaqchaqliridekla elip baridighan, asman besiwalsimu yaki nahsha eytip usul oynap yuridighan, yaki Hisamning namida chaqchaq tuzup yuruydighan, siyasiy jehette hech bir tayni yoq millet iken, digen koz-qarashqa kelgen bolushi mumkin. Bu men aldinqi hetlirimde eytip otup ketken, ehtimallighi bar yaman aqiwetning ichidiki ikkisidin ibaret. Mushundaq yaman aqiwetning bashqa bir qanchisini Turdi Hoja ependim ozining Shokret Hoshurgha qarita yazghan hetide tilgha eliptu. Shunisi eniqki, bundaq yaman aqiwetler yoqarqilar bilen tugimigen bolishi mumkin.

    Undaq Bolsa, "STSH" diki Mesile Zadi Nede?

    (Bunig dawami bar)

    Erkin Uyghur
    2004-yili 7-Oktebir


    Chinese Communist Party Document #7

    8. Perform the related diplomatic tasks well. Limit the activities of outside ethnic separatist activities from many sides. Bear in mind the fact that Turkey, Kazakistan and Kyrgyzstan are the home-bases for the activities of outside separatists forces. Through diplomacy, urge these countries to limit and weaken the activities of separatist forces inside their border. Take full advantage of our political superiority to further develop the bilateral friendly cooperation with these countries. At the same time, always maintain pressure on them. Considering the ethnic separatism activities outside of the border, carry out all necessary dialog and struggle. Strengthen the investigation and study outside of the border. Collect the information on related development directions of events, and be especially vigilant against and prevent, by all means, the outside separatist forces from making the so-called "Eastern Turkistan" problem international. Divide the outside separatist forces, win over most of them and alienate the remaining small number and fight against them. Establish homebases in the regions or cities with high Chinese and overseas Chinese populations. Develop several types of propaganda. Make broad and deep friends and limit the separatist activities to the highest degree.

  2. #2
    Erkin Uyghur Guest

    Default Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim (2)

    Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim (2)

    Yoqurida tilgha elinghan ziyanlar, Uyghurlar qedimdin tartip beshidin eng kop otkuzgen ehwalning birsi bolghan, ozlirige ozliri ziyan yetkuzgen tarihqa yene bir yengi bet bolup qoshulidu.

    ("7-Nomurlukq Hojjet" ning toluq tekistini http://www.caccp.org/conf/doc7.html din koreleysiz)

    Undaq Bolsa, "STSH" diki Mesile Zadi Nede?

    Bu soalgha jawap berish, towendiki 2 soalgha jawap berishni telep qilidu:

    (a1) Hazir "STSH" mewjut bolup turidighan shert-sharait barmu? U mewjut bolup turushning ehmiyiti yaki qimmiti barmu?

    (a2) Hazir chet'eldiki Uyghur teshkilatliri nime ishlarni qilalaydu?

    Dunyada dolet hokumitidin 2 hil turi bar: Normal hokumet we surgundiki hokumet. Normal hokumetning shekilliri her hil bolsimu, ularning hemmisining asasliq roli bir-birige ohshaydu. Eger Amerikini misalgha elip, addilashturup teswirlisek, bu hokumetning 3 chong tarmighi bar: Qanun tuzush tarmighi, qanunlarni ijra qilish tarmighi, we qanunlarning ijra qilinishini nazaret qilish tarmighidin ibaret. Buning ichide 2-tarmaq hemmidin chong bolup, doletning iqtisadi bilen maliyesini bashqurush, doletni mudapie qilish we chet'eller bilen bolghan siyasiy, iqtisadiy qatarliq jehetlerdiki diplimatik munasiwetlerni bashqurush qatarliqlarning hemmisi 2-tarmaqning wezipisidur. Dolet reisi, we ministirlirining kop qismimu ashu 2-tarmaqqa tewe bolidu. Roshenki, bu hildiki dolet shekli hazir ishghaliyette yashawatqan biz Uyghurlar uchun muwapiq kelmeydu.

    Surgun hokumetke kelsek, addilashturup eytqanda, unimu 2 turge ayrish mumkin: 1. Oz dolitide qurulup, keyinlikte oz tuprighida dawamliq mewjut bulup turush imkaniyiti bolmighanliqtin chet'elge kechip chiqip, shu yerde hokum surushni dawamlashturghan hokumet. Bundaq hokumet anche kop emes bolup, uning eng tipik misali Tibet hokumitidin ibaret. 2. Dolitining asasliq qismi bashqilar teripidin ishghal qilinghan bolup, waktinche oz tuprighining u yer bu yerdiki burjekliride saqlinip qelishqa mejburi bolghan hokumetler. 1- we 2-dunya urushi mezgilide bu hildiki hokumetler hele kop bolghan. Surgundiki hokumetning bir alahidigi, uning qilidighan ishliri normal hokumetnikingkige ohshap qalidu. Uning yene bir alahidiligi, u oz tuprighda yashaydu, yaki bolmisa bashqa bir dolet uni qobul qilip, uning yashishigha yol qoyidu.

    Yeqinqi 25 yilning mabeynide, hittaylar nahayiti tez tereqqi qilip, iqtisadiy we herbi jehette Amerikidin keyinki 2-orungha otushke qarap ketiwatidu. Adaletlik bilen heqqaniyetni 1-orungha qoymay, dolet we milletning iqtisadiy menpe'etini 1-orungha qoyudighan bu dunya, hittay bilen bolghan normalni diplimatik munasiwetni saqlap qelish uchun, hazirqi Uyghurlarning mesilisige ohshash mesililerde hittay bilen elishishni halimaywatidu. Men shehsen, eger "STSH" heqiqi qurulsa, uni etirap we himaye qilidighan birmu doletni bilmeymen. Eger bilidighanlar bolsa, otturigha qoyunglar. Bizmu bilip qalayli.
    Bundaq ehwalda, hazir "STSH" dek bir nersining mewjut bolup turalishi mumkin emes. Eger biz buningghimu perwa qilmay, "STSH" din birni zormu-zor wujutqa chiqarsaq, uning nami hokumet bolghini bilen, u bir hokumet qilishqa tigishlik, men yoqurida tilgha alghan ishlarning hech qaysisini qilalmaydu. Mushu menidin eytqanda, bundaq bir hokumetning yaki ehmiyiti yyaki qimmiti bolmaydu.

    Beziler "STSH" ning simwolluq rolini tekitlewatidu. Ismila bar, emilyette hech mewjut emes bundaq bir "simwol" ning qaysi Uyghurlarni umitlendurup, shu arqiliq Uyghur ishlirigha tohpe qoshidighanlighigha mening zadila kozum yetmeydu. Mening wetendiki dostlirim, tuqqanlirim we sawaghdash-hizmetdashlirimning kopunchisi dunyaning qandaq idare qilinidighanlighini obdan bilidu. Bundaq bir yalghan nersige hergizmu ishenmeydu. Eger waqitliq ishensimu, ikki kundin keyin uning heqiqi ehwalini bilip, chet'eldiki Uyghurlardin adettikidinmu qattiqraq umitsizlinip we renjip, Uyghurning kelgusi istiqbaligha bolghan ishenchisini tehimu yoqitidu. Buning bizge qandaq paydisi barkin?

    Beziler DUQ we UAA ge ohshash teshkilatlar musteqilliq bayrighini koturup chiqmidi, diyishiwatidu? Siz bilemsiz, chet'eldiki Uyghur teshkilatliri hazirghiche bolghan 55 yil ichide qandaq yollarni bashtin kechurdi? Siz qachandin bashlap "inqilap" qoshunigha kirdingiz? Yuqarqi Uyghur teshkilatliri yeqinqi 3-4 yilning mabeynide qandaq ishlar ustide bash qatturiwatidu, siz bilemsiz? Qandaq ishlar bilen meshghul boliwatidu, siz bilemsiz? Siz bu ishlarni bilmigenligingiz uchun, "ular hech ish qilmidi" dep qaramsiz? Siz ularning hazir qandaq stratigiyini ishlitiwatqanlishidin sizning hewiringiz bolmighanlighi, yaki siz anglighan bolsingizmu uni siz chushinelmigenligingiz uchun, siz ularni "musteqilliq" bayrighini kotermidi" diyelemsiz? Sizge hudayim azraq insap bersun.

    (Dawami bar)

    Erkin Uyghur
    2004-yili 7-Oktebir

  3. #3
    Erkin Uyghur Guest

    Default Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim (3)

    Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim (3)

    Turmushning mundaq 3 qismi bolidu: 1. Maddiy turmush (keyim kiyish, tamaq yiyish, uhlash qatarliqlar). 2. Rohiy turmush (televizor kurush, kinogha berish, olturughqa qatnishish qatarliqlar). 3. Ijadiyet turmishi (asaslighi sizning hizmitingiz). DUQ bilen UAA dek teshkilatlarda wezipe elip ishlewatqanlar turmushning yoqarqi 3 qismining hemmiside bashqa kishilerge qarighanda kop qurbanlarni bermise bolmaydu. Chet'eldiki turmush intayin jiddi bolghachqa bundaq kurban berishke chidash hele yoquri angni telep qilidu. Mening Germaniyede bir yash kehrimanim bar. Bir qetim uning oyige berip ikki kun qonup qaldim. Shu jeryanda uning aile ehwalini korup, ichip intayin sirilip ketti. Germaniyege kelgili 6 yil bolghan bolsimu, tehi oyge bir dollar pul elip kirmeptu. Ikki perzentining asasen oyunchiqliri yoqken. Birmu mashinisi yoqken. Hanimi bir magzinda ishlep tapqan kirimi bilenla jan beqiwetiptu. Uni az dep, bu dostum her Yashlar Qurultiyi ishhanisining ayliq ijare heqqi uchun bashka 11 yashqa ohshashla 100 dollar pul tapshuridiken. Uningdin bashqa yene u dolet bu doletlerdiki Uyghurlargha munasiwetlik yighinlargha oz chiqimi bilen baridiken. Sizning mushundaq ademlerni aqaretleshke qandaqmu tilingiz baridu? Eger siz DUQ bilen UAA dek teshkilatlarda birer wezipe elip baqmighan bolsingiz, her qandaq sharait astidimu bu teshkilatning hadimlirigha yaman til tekkuzmeng. Ularni tillaydighangha sizning salahitingiz toshmaydu. Eger mumkin bolsa, her qetim ulargha bir nerse dimekchi bolghiningizda, aldi bilen "Men aldi bilen silerning Uyghur helqi uchun aqquzwatqan terliringler uchun chin konglumdin teshekkur bildurimen" dep bashlang. Bundaq sozning ular uchun ehmiyiti intayin chong. Diniy jehettin elip eytqandimu bu sawap bolidu.

    Chet'eldiki Uyghur teshkilatliri 55 yilning hemmiside digidek musteqilliq bayrighini igiz koturup keldi. Nurghun tirishchanliq korsetti. Emma, qilghan ishlirining unimi anche yoquri bolmay keldi. Wetendiki Uyghurlarning ehwali bu bayraqni igiz kotirish bilen yahshilinip mangmidi. Uning eksiche, yeqindin buyan Uyghur millitining asilmatisiye bolush qedimi tarihta misli korulmigen derijide tizleshti. Uyghurlar hazir duch keliwatqan bir chong mesile shuki, ular buningdin keyin peqet oz kuchige tayinipla hittaydin qutulalmaydu. Shunga, eger chet'eldiki teshkilatlar oz paaliyetliri arqiliq wetendiki qerindashlarning ehwalida bir az ozgirish peyda qilimen, deydiken, choqum helqara jemjiyet we demukratik chet'el hokumetlirining qollushini qolgha kelturishi kerek.

    (Dawami bar)

    Erkin Uyghur
    2004-yili 7-Oktebir

  4. #4
    Erkin Uyghur Guest

    Default Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim (4)

    Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim (4)

    Uyghur dawasi bilen menpe'etdar hokumet we gurup intayin kop bolum, ularning ichidiki bir qismi towendikidin ibaret:

    Wetendiki Uyghur helqi
    Weten sirtidiki Uyghur jamaiti we teshkilatliri
    Hittay hokumiti
    Hittaydiki hittay helqi
    Gherip ellirining hokumetliri
    Turuk dunyasi
    Musulman dunyasi
    Taiwan we Hong konglarning hokumiti we helqi
    Chet'eldiki tereqqiperwer, dimukratik hittay teshkilatliri
    We bashqilar

    Yeqinqi yillardin buyan, DUQ we UAA qatarliq Uyghur teshkilatlirining rehberliri mundaq 2 nersini hes qildi: 1. Ularning hesdashliq qilishini, qollushini we rohiy hem maddiy jehettiki yardimini qolgha kelturush uchun, yoqarqi hokumet we guruhlar bilen munasiwet qilghanda shular qobul qilalaydighan, bir-birige ohshimighan usul qollinish kerek. 2. Chet'eldiki hittay jasusliri sanining kopiyishige egiship, Uyghur rehberler pilanlighan her bir chong ish bir-ikki ay burun hittay hokumitige melum qilinip, paaliyetning waqti kelgende Uyghur rehberliri nurghun artuqche qiyinchiliqlarni yengmise bolmidi. Shunglashqa buning aldini elishning bir usuli zoruryiti bolmighan ishlarni, meyli qilishtin burun bolsun yaki qilishtin keyin bolsun, Internetke salmasliq. Shunglashqa yeqinqi bir nechche yildin buyan, biz bu teshkilatlarning paaliyetliri toghrisida Internette anche hewer kormeymiz.

    Chet'elde paaliyet elip beriwatqan Uyghurlar arisida her hil ademler bar bolup, uning ichide mundaq 2 hil ademlermu bar: 1. Gerche "millet" uchun digen torni uzun qilip keyiwalghan bolsimu, peqet "reis" bolalisa ishleydu, qilshan ishini bashqilargha bildurelise ishleydu, qilghan ishi ozige nam-shohret ekilelise ishleydu. Bolmisa ishlimeydu. Bundaq ademlerning beziliri nadanliqtin shundaq kilidighan bolsa, beziliri u ishlarni "milletni qutquzush" uchun emes, ozini qutquzush uchun qilidu. Bundaq ademler 100 ishni qilishqa urunup baqqan bolsimu, ularning birsinimu qamlashturup qilalmaydu. Qilalmighinigha qarimay, ozini milliy qehriman, dep atap yuruydu. Bundaq ademlerde milletke nisbeten hech qandaq mes'uliyet tuyghisi bolmaydu. "Bolsa bular, bolmisa mening nime karim" dep ish kuridu. 2. Heqiqiy milletke koyunidighan ademler. DUQ bilen UAA ge ohshash teshkilatlarda uzun muddet un-tunsiz ishlep keliwatqan ademlerning kopunchisi mana ashundaq ademler. Uningdin bashqa, chet'eldiki adettiki Uyghurlar ichidimu bundaq ademler nahayiti kop. Ular uchun bir ish qilishtiki shert peqet birla. U bolsimu, qilshan ishning milletke paydisi bolush.

    Men bu yil 5-aydiki UAA qurultiyi bashlinip, 2 saet otkende siritqa chiqtim. Qarisam 2 Uyghur yash zalning ishik aldida ishik beqip, belet tashlaydighanlarning salahitini tekshurup olturuptu. Ular Amerikigha kelgili anche uzun bolmighan bolup, ularning UAA yighinigha qatnishishi tunji qetim idi. Men birsidin, "siler bashqilar bilen almiship, zalning ichidiki paaliyetni azraq korunglar. Bu yighin intayin hayajanlinarliq boliwatidu," didim. Buninggha jawaben, u yashlarning birsi, "Erkin aka, bu ishmu milletning ishi. Uni bir kim qilmisa bolmaydu. Shunga biz qilsaqmu ohshash". Heqiqiy millet uchun ishlesh digen mana mushundaq bolidu!

    (Dawami bar)

    Ekrin Uyghur
    2004-yili 7-Oktebir

  5. #5
    Qulluqta qalghan Uyghur Guest

    Default Re: Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim

    Hormetlik Erkin Uyghur ependi:
    Salam sizge.
    Aldi bilen siz milletning teqdirige kongul bolgenlikingiz ucun rehmet eytimen,Allah sizdin razi bolsun.
    Bu erkin munazire meydani bolghanliqim ucun bir necce eghiz gep qilishini zorur dep qaridim,xapa bolmighaysiz.
    Siz DUQ da we UUA da yashawatqan qerindashlirimizni ajayip bicare korsitip, weten dawasi qilishta ajahip zor qiyinciliqlirining barliqini tilgha alsiz.Toghar,adem digen ilastik nerse.DUQ we UAA da yashaydighanlarning ayliq turmush xirajiti qance pul? Wetende xitaylar teripidin tutulup turmide yetiwatqan Uyghur yashning turmush xirajiti necce pul?Turmush sewiyesi we erkinlik derijisi qancilik perq qilidu?
    Sizningce bolghanda SH.T.S.H ni qurmasliq kerek idi,shundaqmu? U Uyghur xelqige qancilik ziyan elip keldi? Xitaylarni qancilik xoshal qiliwetti? Hesaplap kordingizmu?
    Siz awal <Ya musteqilliq Ya olum!> digen kitapni oqung,eger sizde bolmisa men sizge iwertip berey.
    "Sharait piship yetilmidi", "Cet'el bizni azat qilip beridu" digen idiyini siz bek mehkem xatirliwalghan oxshaysiz. Toghra, xelqara jemiyetning hesdashliqini we qollishini qolgha kelturush bek muhim ish, u bolsa ishlirimiz asan bolidu.Esingizde bolsunki, heqiqet bizning qolimizda. Yeni weten bizning, xitayning emes.Gepni uyan tolghap, buyan tolghap siz "Sherqiy Turkistan sergerdan hokumiti" qurulmasliqi kerek idi, "Sharait piship yetilmidi" digen idiyini otturigha qoyuwatisiz.Pakitliringizgha hormet qilimen. Emma teslimcili, bashqilargha yoliniwelish idiyingizge qoshulalmaymen.
    Sherqiy Turkistan sergerdan hokumiti qurulsa, aldi bilen hec bolmighanda xitay biaaram bolidu, xuddi DUQ we UAA qurulghanda xitay hokumiti biaaram bolghandek..
    Xitaygha qarshi bir teshkilat yaki hokumet qurulsa, xitay biaaram bolidu.uning ustige DUQ, UAA ning heriket qiblinamisi "demokratiye,tencliq, kishilik hoquq, milletning oz teqdirini ozi belgulesh" tin ibaret. Hemmisining yoli bir, nishani bir,undaqta ciqishalmaydighan,sizni biaaram qilidighan yeri qaysi iken? Dep beqing.
    Weten dushmen qolida.Ottura Asiyadiki, Yawropadiki, Amerikidiki Sherqiy Turkistan teshkilatliri eger SH.T.S.H qurulmighan bolsa, bashqice bir qisqa yop tepip wetinimizni azat ,musteqil qilarmidi?
    Musteqilliq digen Sherqiy Turkistan xelqining bext-saaditini heqiqi emelge ashurushtiki birdin bir yol.Herqance pedazlisingizmu bu pakitni burmiliyalmaysiz.Xitaylarni Sherqiy Turkistandin qoghlap ciqarmay turup, kishilik hoquqingizgha, pakiz muhitqa, medeniyitingizge, bext saaditingizge peqetla erishelmeysiz.Bu emeliyet.Undaqta, Sh.T.S.H digen xitaygha qarshi bir hokumet qurulsa siz nimishqa "yejuji-mejuji" din qorqqandek qorqisiz we uning'gha jan-jehlingiz bilen qarshi turisiz,hec bolmighanda bu hokumet kok bayraqni koturup xitaygha qarshi turidighu? Xitaylarning xelqaradiki inawitini cushuridighu?!
    Weten icide musteqilliq herikiti, yeni xitaygha qarshi heriket(tencliq sheklidiki yaki xitay tajawuzcilirini olturush herikiti) qance kucluk bolsa, sizning izzet hormitingiz shunce yuquri bolidu.Siz dewatqan "dunya" shunce kongul bolidu we bizge paydiliq, dushmen'ge ziyanliq weziyet shekillinidu.
    Qan tokmey turup wetenni azat qilimen, kishilik hoquq,demokratiyini emelge ashurimen, cetellerge yighlap yurup-digen xam we xata xiyalni qilmang.
    Xitay bizning ezeli we ebedi dushminimiz, uni qoghlap ciqarmay turup, musteqil bolmay turup, demokratiye, erkinlik, kishilik hoququ digen gherpning koz qarashlirini zorlap tengishtin ehtiyat qiling. Hokumet sizge ziyan elip kelmeydu, az bolsimu payda elip kelidu. Xalisingiz sizmu otning icide koyup beqing.
    Bu mening shexsiy pikrim, paydilinarsiz.
    Sh.T.S.H,DUQ,UAA lar ciqishalmaydighan bir mesile mewjut emes. Eger mewjut dep qaralsa,u shexsi ishlar dep qaraymen. Weten icidiki ,zulum icidiki xelqimizni oylap qoyunglar! Tewisiyem shu.

  6. #6
    Hör Uyghur Guest

    Default Re: Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim

    Qulluqta qalghan Uyghur Ependim,

    men aldi bilen sizning Erkin Uyhurning tehlilirige ilmi javap bergenligingiz uchun soyundum. chunki bu meydanda bolsun, meshrep.com da bolsun ilmiy pikir qilidighanlardin tilaydighanlarning, tamsha koridighanlarning sani kop.
    emdi asasi gepke kelsek.
    1."DUQ we UAA da yashaydighanlarning ayliq turmush xirajiti qance pul? Wetende xitaylar teripidin tutulup turmide yetiwatqan Uyghur yashning turmush xirajiti necce pul?Turmush sewiyesi we erkinlik derijisi qancilik perq qilidu?" diegn pikiringizgha qoshulmaymen. siz bu kishilerning turmushini wetendiki turmidiki insanlirimizgha selishturmay, weten sirtida yashawatqan, normal uzining hayati bilenla mumtila bulup kitwatqan, yaki weten-millet ishigha anche munche ariliship qoyup yurwatqan insanlargha selishtursingiz andin mentiqige uyghun bulidu. siz ularni wetendiki turmidiki insanlarning hayat sharaiti bilen selushturupsiz, u chaghda weten-millet bilen kari yoq yashawatqan kishilerni kim bilen selishturisiz? hizmet qilwatqan insanlargha weten-millet hizmiti kotire berilegen emesqu deymen. siz ve bizningmu eng az bolghanda shunchilik mesuliyitimiz bar dep oylaymen.
    2. STSH qurulushigha yaki bu isimgha hichkim hapa bolghini yoq. amma bu isimni Enwerning cheksiz derijide mesulyetsizlik bilen suyistimal qilip ishletkini. STSH puhta teyyarliq bilen, meslehet bilen, qobul qilamighanlar bolsa hizmet ishlesh arqiliq qayil qilish arqiliq ve yillardin beri paaliyet qilip kilwatqan insanlar, teshkilatlarning ishtirakida qurulghan bolsa, hazirqidek pitne-pasat chiqip ketmigen bulatti. Enwer bu hokumetni qurushqa huddi uyige bir qetimliq mihman chaqirghanchilikmu mesulyet his qilghini yoq. Enwer bu pikirni oturgha atqandin kiyin talsh-tartish bashlanghandin kiyin, bu bir yahshi hadise dep qarap, teshkilatlargha, paaliyetchilerge murajet qilip, bir mezgil umumi teyarliq basquchini bashtin kechurup, pikir birligige kilip bolghan bolsa belkim haizqidek bolunish bolmighan bulatti. STSH ziyini nime boldi depsiz, ziyini Uyghurlarni bir-qanchege bolush boldi. orunsiz talsh-tartish, pitne-pasatning chiqishigha sewep boldi. eksiche hich bir paydisini kormiduq.
    3. weten elwette hem qan tokush bilen azat bulidu. amma wahti,saati kelmigen qan tokush, helqara himayige ige bolalmighan qan tokushning netinje berishi qiyin. buning janliq misalini Chechenistanda korduq ve koriwatimiz. tokulgen qanningmu bir paydisi bulushi kerek. nime bolsa bolsun qan tokushimiz kerek dep chuqan selish, eksiche milletke hiyanet bulidu. chunki siz bilen bizning chetelge chiqwelip qan tokush kerek dep chuqan selishimiz asan, amma qanni wetendiki helq tokidu. bu tokulgen qanning yerge singip yoq bulup ketmesligi uchun, cheteldiki teshkilatlirimiz Helqara weziyetning bizge paydiliq terepke aylinishigha tirishishi kerek. Washingtonda leghmen yep olturup, wetendikilerge qan tokunglar diyish bekmu insapsizliq dep oylaymen.
    4. sizche DUQ, UAA tinchliq bilen ish elip baridighan teshkilat SHSH hokumiti qan tokidighan yaki quralliq inqilap qilidighan teshkilatmu? bu hokumetning shundaq programisi barmu? bu mumkin emes. hisiyat bilen kishilerni qaymuqturmayli. eger quralliq inqilap qilidighan teshkilat yaki shehsning chetelde nime ishi. chunki urush jepesi wetende, hitayda. washingtonda turup quraliq kursh qilish, qan tokush mumkinmu? shunga STSH ning obrazini yuquri kotirimen dep, yalghan ve mumkinsiz sepsetilerni satmighan yahshi.


  7. #7
    Erkin Uyghur Guest

    Default Re: Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim

    Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlir (5)

    Bezi tordashlar Mao Ze-dong hittay hakimiyitini tartiwelishta, aldi bilen bir qanche kishi bilen birliship, bir nerse qurushtin bashlighanlighini eytiptu. Bu toghra. 1921-yili 7-ayning 1-kuni, Mao Ze-dong, Deng Xiao-peng, Chen Du-xiu we Wang Meng qatarliq 7 kishi Hittay Kompartiyisini qurup, shu arqiliq 1949-yili hittay hakimiyitini tartiwaldi. Emma, kopchilikning eside bolghinidek ularning 1921-yili qurghini bir siyasi partiye. Ular Hittay Helq Jumhuryiti qurulghanlighini 1949-yili andin elan qildi. Eger bu qetim "STSH" ishi bilen shughulllanghuchilar "bir siyasi partiye qurduq" dep otturigha chiqqan bolsa, men, Turdi Ghoja, Alim Seytoff, Memet Tohti, we Enwerjan qatarliq kishiler bu yerge bir nerse yezip olturmayttuq. Chet'elde siyasiy partiye qursa u hem qanunluq, hem emiliy ish qilalaydighan rialliqqa uyghun kelidu. Emma, bu ishta mundaq bir qanche ish beshidin bashlap eniq bolushi kerek: Siyasiy partiyening ezaliri yoquri supetlik ademlerdin tallinidu. Uyghurlargha nisbeten eytqanda, bu "yoquri supetlik" digenlik qoludin heqiqiy ish kelidighan, ozining barlighini milletke atighan, digen menani oz ichige alidu. Uningdin bashqa, bundaq partiyining ezaliri asasen mehpi bolidu. Shunglashqa ozini "reis" dep elan qilmaydu. Resimlirini Internette chaplimaydu. Bir omur namsiz qehriman bolup ishleydu. UAA qurulushtin burun, yoqarqidek bir siyasiy partiye ustide oylishiwatqanlar bar idi. Emma, UAA ning ishi otturigha chiqqandin keyin, kuchni merkezleshturup, UAA ni yahshi mangdurush meqsidide u pilanlardin waz keqildi.

    Beziler DUQ ning qararidiki "Sherqiy Turkistandiki xelq, millet,din, irq,til ayrimastin, kishilik hoquqidin behriman bolidu" digen maddining barlighi, we Erkin Alptekin akimizning bir qetimliq VOA hittayche programmisining ziyaritige jawaben eytqan sozlirini, we shuninggha ohshash bir qanche ishlarni kozde tutup, ozining DUQ ge ishench baghliyalmaydighan bolup qalghanlighini eytiptu. Buni chushinishke bolidu. Yoqarqi maddida heqiqetenmu principalliq hataliq bar. Menmu uni 1-ketim oqughandila, uningda mesile barlighini bayqighan idim. 1949-yilidin keyin Sherqiy Turkistangha kochmen qilinghan hittaylarni qandaq qilip heliqi "millet" digen sozning dairisidin cheqiriwetish kerekligi toghrisida hele kop oylandim. Buni Orkesh Doletke eytsam, u "1949-yilidin keyin Sherqiy Turkistangha kochmen qilinghan hittay mustemlikichiliri bu milletlerning ichige kirmeydu" dep elishni teklip qildi. Men tehi bu ishlarni Erkin Alptekin akimiz qatarliq DUQ emeldarlirigha eytish pursiti bolmighan idi. Mening dimekchi bolghinim, DUQ we UAA ler mukemmel emes. Ularning hadimliri mukemmel emes. Menmu mukemmel emes. Shunglashqa biz bir-birimizning yardimige muhtaj. Yoqarqidek mesililerni sohbet arqiliq hel qilghili bolidu. Siz her qetim bashqa teshkilatning bir-ikki ishlirigha nazari bolghanda, berip yengi teshkilattin birni quramsiz? Eger sizning balingiz aghrip qalsa, uni dawalitip saqaytisiz. Hergiz aghrip qalghan balingizni tashliwetip, yengi balidin birni almaysiz. DUQ bilen UAA biz Uyghurlargha tewe nerse. Uning bilen alaqilishish we ulargha pikir berish intayin asan. Eger siz birer mesilige yoluqsingiz ulargha e-mail seling. Telefon qiling. Peqet bolmisa keyinki qetimliq qurultaygha qatniship, oz pikir telepliringizni shuningda otturigha qoyung. Hemmeylenning nishani bir bolghandin keyin, eger siz bir normalni adem bolup, pikiringiz orunluq bolsa, bu 2 ikki teshkilat uni choqum qobul qilidu. Eger qobul qilishqa tigishlik bolmisa, sizge choqum sizni kana'etlendurgidek jawap beridu. Eger sizning pikiringiz hemme ademningkidin alijanap bolup, ularni DUQ bilen UAA ge peqetla qobul qilduralmisingiz, pikirliringizni mushu Meshrep.com gha ohshash sorunlarda elan qilip beking. Eger sizning toghra bolsa, choqum siz ahiri yengisiz.

    Ablajan Leyli Naman we Shohret Hushur qatarliq bir kisim kishiler "STSH hazir toghulup boldi. Emdi uni rawajlandurmasliq Uyghurlargha eghir aqiwetlerni elip kelishi mumkin" digen idiyeni teshebbus qiliwatidu. Meningche "STSH" tughulmidi. Tughulghan teghdirdimu u yerge emes, asmangha we yaki bashqa bir dunyagha toghulghan bolushi mumkin. Mewjut bolup turush shert-sharaitini hazirlimighan bir nerse qandaq tughulsun? Siler hele orunluq pikir yurgizeleydighan qerindashlar. Meningche siler "STSH" ni saqlap qalmisa qandaq aqiwet kelip chiqidighanlighi toghrisida bash qatturmay, eger "STSH" mewjut bolsa u millitimizge nime ishlarni qilip bereleydu, digen mesile ustide oylinip bekinglar. Men "STSH" elan qilinishtin burunla mush sualni soraghqa bashlap, taki hazirghiche birer ademdin uninggha jawap alalmidim. Biz oqughan ademlermiz. Dunya qandaq idare qilinidu, "hokumet" digen qandaq nerse, u nime ishlarni qilidu, bularni obdan bilimiz. Siz ming "STSH ni qolllimasliq hainliq", "STSH ni qollimasliq milletke qilinghan hiyanetchilik" digenge ohshash nersiler bilen jaqirighiningiz bilen, men bir mewjut emes, nime ish qilalaydighanlighi eniq emes bir nersini qolliyalmaymen. Bizning mutleq kop sandiki wetendashlirimizmu shundaq. Hazir heliqi hiyaliy "STSH" ni qollap yuriwatkanlar aldi bilen bir az izdinip, "hokumet" ning eniqlimisi nime? Uning wezipisi nime? digenge ohshash bir qanche suallargha jawap tepip beqinglar. Uninggha yerim saettin kop waqit ketmeydu. Hemde u Magestirliq, Dokturluq digenge ohshash yoquri derijilik unwan telep qilmaydu. Tuluqsiz ottura mektep sewiyingiz bolsila kupaye. Uzingiz chushenmigen nersini bashqilargha zorlap, andin bashqilardin renjip we bashqilarni tillap yursingiz namertlik bolidu. Adaletsizlik bolidu.

    Engilizchide mundaq bir gep bar:

    "If you don't know where you are going, any road will do."
    (Eger siz nege ketiwatqiningizni bilmisingiz, her qandaq yolda mengiwersingiz boliweridu)

    Biz 21-yilda yashawatqan Uyghur ewlatlirimiz. Uzimizning chet'eldiki cheklik kuchimizdin toluq paydilinishimiz uchun, bir yengi ishni bashlashtin burun, ozimingning nege qarap mangghanlighimizni aldi bilen aydinglashturiwalayli. Aldi bilen "STSH" Uyghurlargha nime ish qilip bermekchi, buninggha bir jawap tapayli. Beziler "STSH Sherqiy Turkistan musteqilliq bayrighini igiz koturup chiqidu" diyishi mumkin. Mening sualim: "Andin keyinchu?" Bir bayraqni igiz koturup chiqish bilenla wetendiki helqimizning hazirqi halitide ozgirish bolamdiken? Mutleq kop sandiki Uyghur wetendashlargha ohshashla, menmu Sherqiy Turkistan hokumitige qarshi emes. Manga yoqarqi suallarning jawabi kerek.

    Her bir milletning lidersining eng chong alahidiligining birsi, u liderde "soz arqiliq kishilerni qayil qilish kuchi" [Power of Persuation] bolidu. Siz he disile bashqilarni tillimay, ozingizning qiliwatqinining toghrilighini soz bilen ispatlang. Eger shundaq qilsingiz biz sizni qollaymiz. Sizge yardemde, sizning hizmitingizde bolimiz.

    (Dawami bar)

    Erkin Uyghur
    2004-yili 8-Oktebir

  8. #8
    Erkin Uyghur Guest

    Default Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim (6)

    Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim (6)

    Men buningdin 4-5 yil burun Amerika hokumiti teripidin orunlashturghan bir Ispatlash Yighini (Hearing) ge 3-4 wetendashlar bilen qatnashtim. Yighinda sozghe chiqqanlarning ichide, Uyghurdin bashqilarning hemmisi keypiy hadimlar bolghachqa, biz Uyghurlar intayin bichare korunduq. Uni az dep, Amerikining melum bir ali mektiwining profesori, "Uyghur mesilisi peqet bir diniy mesile" digen mezmunda soz qildi. Mening konglum intayin yerim boldi. Resmiy yighin ahirlashqandin keyin, men yeghinni orunlashturghanlargha Uyghurlargha naheqchilik qilinghanlighi toghrisida nazarilighimni bildurdum. Shuning bilen ular Uyghurlar uchun ayrim bir saetlik sohbet yighini orunlashturup berdi. Men bu yighinda saq bir saet Uyghurlarning ehwali toghrisida kozlirimge yash elip turup sozlidim. Amerikiliqlarning kozlirigimu yash keldi. Ahirida ular bizdin "Silerde mushundaq echinishliq ehwal tursa, Amerika hokutimit nimishqa bilmeydu?" dep soridi. Biz Amerikida Uyghurning ishini qilidighan birmu putun-kunluk ademning yoqlighini eyttuq. Ular eng ahirida "biz silerge nime ish qilip bereleymiz?" dep sorighanda, men mundaq 4 telepni otturigha qoydum:

    1. Amerika hokumiti Uyghurlarni huddi Tibetliklerdek bir ayrim millet supitide tunush. (Eger bu ish wujutqa chiqsa, Uyghurlar dunyaning her qandaq yeridin bir Amerika konsulhanisigha barsa, ulargha viza beriletti.)

    2. Amerika hokumiti teripidin, huddi Tibetningkige ohshash, mehsus Uyghurlargha mes'ul bir hadim turghuzush [State Department Uyghur Coordinator], yaki Tibetke mes'ul hadim Uyghurlarning wezipisinimu ustige elish.

    3. Uyghurlarning ishini bijirishke hokumettin pul ajritip berish.

    4. Huddi Tibetliklerge ohshash, Uyghurlarghimu her yili kochmenler sani [refugee quota] berish. (Eger Uyghurlarning sani hazirqi 500 ademdin 5 ming ademge hetta 50 ming ademge kopeyse, Uyghurlardinmu Holliwoodta ishleydighan artislar, NBA ishleydighan basketbolchilar, Aqsarayda ishleydighan kongressmanlar, we birer Shitatning bashliqliri chiqishi mumkin. Amerikida toghulghan baliliringlarni "sen kelechekte Amerikigha prezident bolisen" dep terbiyilenglal).

    UAA yoqarqi jehetlerde belguluk ishlarni elip bardi, we elip beriwatidu. U ashundaq ishlar bilen Amerika hokumitige kereleydu. Ular bilen ish bejireleydu. "STSH" chu? U kimning qeshigha berip nime ish qilalaydu?

    Chet'eldiki Uyghurlar uchun zadi nime kerek? Mening yoqarqilarni yezishtiki meqsidim, silerge mushu sualni sunushtin ibaret?

    (Dawami bar)

    Erkin Uyghur
    2004-yili 8-Oktebir

  9. #9
    Erkin Uyghur Guest

    Default Re: Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim

    Hormetlik wetendashlar,

    Men eslide hetimning 2-qismida sorighan sual (a2) ge jawap berip bolup, andin bu qetimqi hetimni ahirlashturushni pilanlighan idim. Hazir qarap baqsam het bekla uzun bolup ketiptu. Shunglashqa bu hetni mushu yerde tohtitishni muwapiq kordum.

    Hemminglerning waqtigha kop rehmet.

    Erkin Uyghur

  10. #10
    Erkin Uyghur Guest

    Default Chet'el Uyghurlirining Yeqinqi Ehwali Ustide Oylighanlirim

    Hormetlik "Telep",

    Sizning soalingiz hele uzun jawap telep qilatti. Emma siz qisqa jawapni yahshi koridighandek qilisiz. Shunglashqa qisqa jawap berip sinap baqay.

    Meningche, "STSH" ning hewiri hazirghiche chet'eldiki Uyghurlar, Hittay, we Turkiyening sirtigha tehi chiqmidi. Bularning ichide Hittay yalghandin uninnggha qarshi Amerikigha "naraziliq" bildurdi. Turkiye hokumiti hazir Hittayning sizghan sizighidin chiqalmisimu, aq kongul Turkiye muhbirliri ishning-qarisini bilmey bu ishni bir az hewer qilghan ohshaydu. Keyin Turkiyelik bir muhbirning "STSH" ning qandaq nerse ikenligi toghrisida yazghan bir doklatinimu korduq. Qisqisi, dunyaning neziridimu "STSH" tehi mewjut emes.

    Eger "STSH" bilen shughulliniwatqanlar bu yolda buningdin keyin bir ish qilmisa, bu ish nahayiti siliq tugep ketidu. Bashqa hech qandaq tedbir qollunishning hajiti yoq.

    Eger "STSH" ni barliqqa kelturgenler birer ish qilmaqchi bolsa, men ulardin qilmaqchi bolghan ish "hokumet" ke tewemu yaki birer teshkilatmu qilalaydighan ishmu, bu mesile ustide estayidil oylinip andin ish tutishini semimilik bilen umit qilimen. Chunki buningdin keyin ular "hokumet' nami bilen qilidighan her bir ish Uyghurlarning nopuzi (credibility) ni chushiridu. "STSH" ning nami qanche kengri tarqalsa, Uyghurgha bolidighan ziyanmu shunche kop bolidu.

    Hittay hokumiti qandaq qilghanda Amerika we Yawropadiki Uyghur herkitini, bulupmu UAA bilen DUQni, ujuqturghili bolidighanlighi toghrisida hazir qattiq izdiniwatidu. Ularning qiltighigha chushup kelishtin qattin saqlinish kerek.

    Yuqarqilar sizge jawap bolishini umit qilimen.

    Erkin Uyghur



    Quote Originally Posted by Telep
    Hormetlik Erkin Uyghur ependi, sizche novette Uyghurlar STSH'ge qarita konkirt nime diyishi nime qilishi kerek? mushu heqte qisqila bir nerse dep baqqan bolsingiz boptiken?

+ Reply to Thread

Posting Permissions

  • You may post new threads
  • You may post replies
  • You may not post attachments
  • You may not edit your posts
  •