PDA

View Full Version : Börini itqa aylandurush pelisepisi



Hamaqet
04-05-05, 17:49
Boerini itqa aylandurush pelesepisi
Tilivizordin "Adem we Tebi'et" Mexsus filimini korup...Uzundin biri jawap izlewatqan "Boerini Itqa aylandurush pelesepisi"ge deslepki Yip uchi tipiwaldim!...shuning bilen Tepekkurumde "Boere" digen bu sirliq haywan heqqide nurghun ""hikmet"lik kartinilar eotushke bashlidi!.......
Boere Qachandin beri bizge "Ilah" bolghan?..buni eniq dep birelmeymen.. 3000 yillar uzaqtiki riwayetlerde Boerining sirliq huwlashliri anglinip turidu....Emma Boerining Uyghurlargha nime uchun "Ilah" bolghanliqini azdur-koeptur dep birelisem kirek .....
Boere igiz qiyalarda...keng wadilarda...yeshil yaylaqlarda...topliship...erkin yashaydu...ular turup-turupla Koek asman'gha qarap sirliq huwlap kitishidu...Boerning dumbisimu Koek renglik tuklerde bizelgen...belkim Koek reng erkinlikning simwolidur?..we yaki Ilahning birer bisharitidur?...bolmisa ata-bowilirimiz Koek rengge unche meptun bolmighan bolatti!....Boere oez risqigha Jesur we yirtquchluq xaraktirining yardimide erkin halda ige bolidu...Yighinchaqlap eytqanda Koek Boere qedimqi Uyghurlarning neziride Tengri bilen Insanlar arisidiki "Elchi"...Boerining Koek yayli "Ilahiy Destek"..., Boerining Koek Asman'gha qarap sirliq Huwlishi "Ilahtin Wehiy" elishtin bashqa nerse emes...Chunki Ilahning makani Bolghan Ersh del Koek renglik asmandur!....
Epsuski Qedimqi bowilirimiz choqun'ghan bu sirliq haywan bugunki kunde Rezillikning...Qanxorluqning...yawayiliqning simwoli bolup qalghan!....Boerining Muqeddes "Ilahiy orni"din ayrilip , Yirgininishlik itqa aylinish qissiliride qandaq sirlar bar?...insanlar Boerini itqa aylandurush uchun qandaq waste qollan'ghan?...mana bu men bayqighan we sozlimekchi bolghan "Boerini itqa aylandurush pelesepisi"dur.....
.................
Boerini Itqa aylandurush uchun eng muhim we birinchi qedem uni tughulup 10 kunluk bolup bolghuche ana qoynidin we ana sutidin ayriwitishtur!....Undaq bolmaydiken herqanche ixlas bilen baqsangmu boere yenila oez uwisi we oez qewmini untumaydu..haman bir kuni oez qewmini izlep tapidu!....
Boere kuechigini tughulupla ana qoynidin we ana sutidin ayriwetseng...Qeyser Koek Boerining asta-asta rayish itqa ayliniwatqanlighini koerisen!...emma "Itning yuzide tuki bar" digendek bumu toluq yiterlik bolmaydu!....Ebjesh Koek Boerini toluq Itlashturush uchun uning boynigha zenjir silishing kirek!...hemde bir jaygha qozuq qeqip baghlap qoyushung..uning Ana Boerini izlep intilgen koezlirige tashqi muhitni..keng tebi'etni koersetmesliging kirek...mana bu "Boerini Itqa aylandurush pelesepisi"ning 1-basquchining muwapiqiyetlik tamamlan'ghanliqining alamitidur!.....
........
Sen Boerini boysundurush uchun coqumki uning oez ejri bilen ige bolalaydighan we ige bolushqa toluq heqliq bolghan hemme nersiliridin mehrum qilishing kirek!...shundila Boere sanga neqeder muhtaj ikenligini her zaman his qilip turidu!...Boerining Oez risqini erkin tipip yiyish qabiliyiti we shara'itlirini muwapiqiyetlik chekligendin kiyin...uninggha ashqan-tashqan...yunda-soengek..digendek " Aliy in'am"larni "Xalisane" birip turushung kirek...Baghlaqtiki Sabiq Boere sening in'amingni "Boerige qilin'ghan semimiy yardem...Alijanap koeyunush...Oez hoekumranining oezige qil'ghan bedelsiz katta Mihribanliqi.." dep bilse..mana bu "Boerini Itqa aylandurush pelesepisi"ning 2-basquchining muwapiqiyetlik tamamlan'ghanliqining alamitidur!.....
...........
Herqandaq haywanda Meniwiy telpunush bolidu...Bu ihtiyaj qandurulmaydiken...telwilik peyda bolidu...Sabiq Boerilermu shuning ichide..., shunga sen 3-qedemde Itlarni pat-pat Bir-biri bilen talashturup turushung...Oez qewmini Talap-yewitishte utup chiqqanlirini Katta In'amlar bilen mukapatlap turushung...Aliy Shan-Shereplerge koemup turushung kirek!...Bu herkettin sen alidighan payda shuki..Sanga sadiq itlar qoshuni tizlik bilen koepiyidu..."Boerini Itlashturush " islahatining qedem-basquchliri tosqunsiz..yuquri supet..yuquri tizlikte emelge ashidu!.....shundaqla Boerilerning Meniwi turmushimu qana'etlinerlik jawapqa erishidu....mana bu "Boerini Itqa aylandurush pelesepisi"ning 3-basquchining muwapiqiyetlik tamamlan'ghanliqining alamitidur!.....
............
Itlar arisidin Kuchuk waqtida Ana Boere sutini koeprek emip qalghanlirimu chiqip qalidu...gerche ular itqa oezgurup bolghan bolsimu...emma turupla Boeriligi tutup qalidu...Bundaq Asiylarni koergenla jayda chalma-kisek qilishing kirek..."Lalma it"..."Ghaljir it" digendek selbi yirginishlik namlar bilen ularni yoqutush seperwerlik kurishi elip birishing kirek..., "Itqa asiy bolup , Boerilikke intilgen yawuz niyetlik Boeriway"larni pat-pat nuqtiliq tazilap turushung kirek...It topi "Ghaljir" , "Lalma" itlardin qanche yirgense..sen itning boerige aynip kitish xewpidin shunche wehim yimeysen!....mana bu "Boerini Itqa aylandurush pelesepisi"ning 4-basquchining muwapiqiyetlik tamamlan'ghanliqining alamitidur!.....
..........
Uzun'gha sozulghan sewri-taqetlik charilardin kiyin , axirida shuninggha erishisenki..."Boerilik salapiti"din esermu qalmighan bir top rayish itlar etrapingda quyruq shipanglitip sep-sep turushidu..sening peshinggge ingeklirini suwap sadiqliqini ipadilep turushidu...ursangmu bosughangdin ketmeydu..."It wapa , Xotun japa" digendek bir turmush kartiniliri koez aldingdin oetidu....Bundaq itlarni "Tayghan"..."Yolwas"..."Shir" digendek pexirlik namlar bilen qanche kopeturup-uchrusang ular sanga tihimu ching yipishidu...likin shundimu sen ularning boynidin Zenjirni almighin...chunki "Itning yuzide tuki bar "...mana bu "Boerini Itqa aylandurush pelesepisi"ning 5- basquchining muwapiqiyetlik tamamlan'ghanliqining alamitidur!.....
.........
Boerilerni toluq itqa aylandurup bolghandin kiyin ...ular arisidin Boerige xas alametlerdin esermu qalmighan..Qoysiman , Isheksiman , Atsiman , Tulkisiman , Eyiqsiman ,...eytawur shundaq shalghut itlarni koerisen....Ular arisidin boyi pakar..piste atalghanlirini we tukliri uzun...qoysiman itlarni qanche etiwarlisang bu sanga shunche paydiliq...Chunki undaq itlardin sanga xewp kelmeydu...Ularni aliy hojliringgha..yumshaq karwatliringgha bimalal kirip-chiqish imtiyazlirigha ige qilsang boliwiridu...chunki ular Boeriligini untup kitish bilen qalmay..belki itliq salapitinimu yoqatqandur!.....shundaqtimu ularni sirtlargha birge elip chiqqiningda ularning bengwashliq qilip qolungdin chiqip ketmesligi uchun boynidin zejirlep qoyushni untuma!....mana bu "Boerini Itqa aylandurush pelesepisi"ning 6-basquchining muwapiqiyetlik tamamlan'ghanliqining alamitidur!.....
................
Eytawur "Boerini Itqa aylandurush pelesepisi"de yene bashqa kem qalghan qanuniyetlermu bardu?...emma mening hazirche his qilghanlirim shunchilik....belkim yenimu chongqur kuzutushler arqisida tihimu "yuksek qanuniyet"lerni bayqishim mukin..chunki ana Tebi'et sirlargha tolghan!...
Sehralarda Bir bala ingelep yeshil dunyagha koez achsa " koez tegmisun...batur bolsun" ..digen umutlerde bowaqning boynigha Boere Hoshuqini esip qoyush aditi bolidighan?...hetta Qimarwazlarmu "Boere Hoshuqini esiwalsa bek utudiken"mish...Bu adetler hazirmu ashu sadda..japakesh...Sawatsiz dixanlar arisida saqlanmaqta...bu Udumning yene qanchilik saqlinishigha men birnime diyelmeymen...emma shuni qiyas qilalaymenki..uzun'gha barmayla "It hoshuqni isiwalsa ametlik bolidu ", "It Hoshuqini esiwalsa Koez Tegmeydu" ," It hoshuqini Esiwalsa Balayi-qazadin yiraq bolup..kunliri bayashat bolidu" , "It hoshuqini esiwalsa Padishahqa dost bolidu"...digendek petiwalarning peyda bolushi muqererliktur!....mubada shundaq yuzlinish riyalliqqa aylansa ...mana bu "Boerini Itqa aylandurush pelesepisi"ning 7-basquchining ..shundaqla eng axirqi basquchining muwapiqiyetlik tamamlan'ghanliqining alamitidur!.....
...............
Tilivizor oyghatqan sadda tepekkurlirim qoynidin sughurulup chiqip kochida aylandim...Ashu xiyallirimning kallamgha orniwalghan selbi tesiridinmu?... eytawur yolda kitiwatqan hemme adem koezumge ittekla koerunup ketti!...ularni adem dey disem peqetla rayim bolmidi...chunki ularningmu boynida zenjirler sharaqlap turatti!...epsuski ular ashu zenjirlidin pexirlinetti...bir-birige altun..kumush..mis..polattin soqulghan zenjirlini koez-koez qilishatti!....Hoquq zenjiri , Rahet zenjiri , Shoehret zenjiri , Bayliq zenjiri , Shehwet zenjiri ...Temexorluq zenjiri...Etiqadsizliq zenjiri...eytawur mening koezumge chiliqqan-chiliqmighan turluk zenjirge bend bolghan insanlar yaman'gha quyruq shipanglitip....yuwashqa hurpiyishkenche aldimdin uyan-buyan'gha oetushmekte idi....sheher kochilirida timisqaqlap yurgen ghaljir-lalma itlar koezumge ashu insanlardinmu peziletlik we jesur koerunup ketti...belkim menmu itliship kitiwatsam kirek?...belkim menmu ghaljir itliship kitiwatsam kirek?!...Sheherdin yiraqlashtim...belkim ana sehraning keng qoynida zenjirlen'gen..emma Boerilgini izlewatqan Asiy"Itlarni bayqap qalarmen?..we belkim Yiraq Qirlarda Tun kichide Huwlawatqan Boere topining Ensiz awazlirini anglap qalarmen....Xeyriyet...birdem bolsimu azghun hislardin yiraq bolay...Xeyriyet..birdem bolsimu Zenjirdin yiraq bolay!....Aminnn...Yaaaa...Qadirul hajattt....Sanga munajattttt...birehmitikiya..erhemirrahiminnnnnnnn n!......
2004-yili-3-ayning 30-kuni Kulbe'iy Uyghuz .Shehri Qaghiliq .
(shuning bilen bu yazmam tordiki axirqi yazmilirim bolup qalghusi...Barliq tordashlirimgha peqirdin aliy ihtiramlar...Mubada mendin dilinglargha renjish yetken bolsa kechuruwitersiler....Silerge Yiraqtin salam we ihtiramlirim bilen :Turhon Toxti Uyguz...)