PDA

View Full Version : Mening chushenchemdiki Weten



Biliwéling
03-05-05, 03:56
Mening chushenchemdiki Weten

http://www.bizuyghur.com/erkin/viewtopic.php?t=573 din élindi.

Toghraq

Weten sözining heqiqiy istimali heqqide chushenchem...
Weten bir muqeddes nam , likin uning buyuk nami engimizda xuddi uch waqitliq tamaqtekla addiyliship...ghuwaliship...yoqilip biriwatqan adet sozige aylanmaqta....

Weten sozining anglatqan menasini , oz ichige alghan keng mena tirenlikidin mulahize qilishning hazirqi zamanda bekmu zoruriyetke ayliniwatqanliqi hemmimiz chetneshke bolmaydighan zor timidur!....
Mening chushenchemche Weten dimek bir siyasiywiy...jughrapiywiy..zemin chigrasinila koersetmeydu!...
Her bir insan tughulushi bilenla weten katuguriyesige mensup!...uning wetini birla Ana tupraq bolushi mumkin emes!...wahalenki kopinchimizning engida hoekum surgen bilinme del shu!....
Weten digen bu nam oez ichige towendikidek nurghun hikmetlik menalarni alsa kirek...

Weten dimek eng birinchi zoruriyette del Etiqadtur!..
Weten dimek ikkinchi zoruriyette bolsa Tildur!...
Weten dimek uchinchi zoruriyette bolsa Medeniyettur!...
Weten dimek Totinchi zoruriyette bolsa Zemindur!...
Weten dimek Beshinchi zoruriyette bolsa iqtisadtur!...
Weten dimek Altinchi zoruriyette bolsa Siyasettur!.....

Etiqadning Weten istimalida eng yuquri orunda turushining tupki sewebi shuki : meyli qandaq siyasi tuzulme bolushidin qet'iy nezer hemmisi bir ortaq etiqad merkizide mewjut bolidu!..hettaki Ilahni inkar qilghuchilarning neziriyelirimu yenila bir etiqadtur!..chunki kop sanliq inasaniyetke ortaq qimmet qarishi we ortaq herket yolunishini belgileydighan yitekchi merkizi kuch yenila etiqadtur!..Etiqad dimek melum insan topining ortaq mu'eyyenleshturushige erishken Rohiy qanunidur!.....Etiqad bolsa insaniyetning meniwiy wetini..uning mewjut bolup turush oemri herqandaq madda ustige qurulghan wetenning oemridinmu uzun bolidu!..chunki koprek halda Etiqadning merkizide ikki dunyaliq chushenche turidu!...shunglashqa Etiqad bolsa Ilah Weteni!...
Tilning weten uqumida zor salmaqni igilishidiki tupki sewep del herqandaq bir milletning millet bolup melum bir insan topini birlikke kelturushtiki yadroluq kuch bolghanliqida...Tilsiz milletni..milletsiz etiqadni..etiqadsiz wetenni hergizmu tesewwur qilghili bolmas!...hettaki weten digen ashu soznimu yene birawgha awazliq bildurgili bolmas!...Til milletmi birlik qilghan insaniyetning Tepekkur Wetini!...

Medeniyet-Hazaret bolsa melum millet yaki ortaq medeniyet topidiki insaniyetning tarixi tereqqiyat jeryanidiki dunya qarashlirining muwapiqiyetlik jewherliri bolup , u ashu insan topining Weten chushenchisini izchil dawamlashturup kilelishidiki yiltiz kuchtur!..Medeniyet bolsa insan topining Meniwi Wetini!...

Zemin bolsa Weten obrazidiki konkiritni madddiy shey'i bolup uningsiz bir ortaq weten chushenchisige ige insan topining muwapiqiyetlik , gullen'gen , kuchluk , turaqliq wetini bolmaydu!..emma zeminsiz weten yenila mewjut bolidu!..hetta etiqad , til , Medeniyet mewjutla bolidiken zemin bolmisimu weten obrazi yenila muwapiqiyetlik halda insan topining engida hoekumranliq ornini saqlap qalalaydu!..Zemin bolsa insaniyet topining Maddiy Wetini!...

Iqtisad bolsa insan topining oez xasliqini izchil we muwapiqiyetlik saqlap qilishining herketlendurguch kuch menbesining biri bolup..uning weten obrazida tutqan orni nisbiy halette bolidu!...musteqil iqtisadiy gewde bolmay turup musteqil weten bolmaydu..emma iqtisad wetenning oemrige tesir koersitelisimu yenila wetenni yoq qiliwitelmeydu!...Iqtisad bolsa Wetenni maddiy we meniwiy jehetlerdin yolep turidu , Iqtisad bolsa Insaniyet topining mewjutliqining Kuch Wetini!....

Siyaset bolsa wetenning mewjutliqi we doeletning birlikini saqlap turidighan mejburlash wastisi bolup...umu weten chushenchiside mutleqliqqe ige emes!...uning oemri ashu siyasi hoekumranliqning jelip qilish rolini yoqitishi bilen axirlishidu!..emma weten bu seweptin yoqalmaydu!.....Siyaset bolsa Mejburiyet Wetini!...

Yighip eytqanda Weten dimek del Etiqad , Til ,Medeniyetlerning ortaqliqi we izchilliqi asasisidiki muwapiqiyetlik herketler sewebidin peyda bolidighan siyasiy-jughrapiywiy muwapiqiyet zemindur!...Iqtisad bilen siyaset bolsa wetenning zemin birligini we nopus parawanliqini kapaletke ige qilidighan muhim kuchtur, Ortaq etiqad , Ortaq til..oertaq medeniyetke ige herqandaq insan topining wetini ebediy mewjut bolidu!..gerche uning zemini..iqtisadiy , siyasiy musteqqilliqini yoqatsimu..emma axirida ularning wetini yuqarqi 6 weten chushenchisi birdeklikide siyasi , iqtisadiy we jughrapiywiy emiliy kuch halitige kilidu!...Wetenning yadroluq hel qilghuch kuchi del Etiqad , Til , Medeniyettur!...Etiqad , Til , Medeniyet ortaqliqini yoqatqan insan topining wetinimu yoqalghan bolidu!..emma Zeminini , iqtisadini , Siyasitini yoqatqan insan topining wetini bu seweplik hergizmu yoqalmaydu!.....
Weten dimek ortaq etiqad , ortaq til , ortaq medeniyet qarishigha ige insan topining Engidiki eng yuksek birliktur!....Etiqad , Til , Medeniyet bolsa Wetenning jenidur!...Zemin bolsa Wetenning tashqi postidur!..iqtisad bilen siyaset bolsa uning Bizekliridur!...
( Mening Weten heqqidiki yuzekiy chushenchem bolsa shunchilikken...Elwette bu mutleq hoekum emes..emma toluqlansa mutleq hoekumge aylinishi muqererrer chushenchidekla?...)


Yuqari 6 Weten chushenchisining organik birligidin Millet we dolet shekillinidu, Ortaq etiqad , oertaq til , ortaq medeniyetning birligidin millet shekillinidu , Eksiche oertaq Zemin , ortaq Iqtisad , ortaq siyasetler... Ortaq etiqad , ortaq til , ortaq medeniyetlerning ishtirakisiz doeletni hergizmu shekillendurelmeydu!...mundaqche eytqanda dolet bolsa Ortaq Etiqad , ortaq til ,ortaq medeniyetlerning aktip ishtirakida meydan'gha kelgen siyasiy we iqtisadiy chembirekning ortaq zemindiki ipadisidin ibarettur!...Etiqad , til , medeniyet bolsa Doeletni meydan'gha kelturidighan we yoqitidighan hel qilghuch amillardur!...Herqandaq millet ortaq etiqad , ortaq til , ortaq medeniyetler muhapizitide uzaqqiche oez ilahiy , tepekkuriy , Meniwiy wetenlirini saqlap qalalaydu we hetta hokumran doelet yoqalsa yoqiliduki ular rohiyitidiki weten yoqalmaydu!...
Dunyadiki herqandaq doeletning guzel ghayisi del ikispalatsiye we zulumni yoqutushtur!....halbuki toghra etiqad bolmighan bir jemiyette qanuniy wastilerge tayinip bu meqsetke yitish esla mumkin emes!......melum menidin eytqanda zulumni we ezguchi siniplar yoqatmaqchi bolghan siyasiy tuzulme-dolet del ashu zulumkar-ezguchilerning roligha bilip-bilmey warisliq qilidu!...mana bu pütkül insaniyetning ortaq paji'esi!

Meyli qandaq zamanda..meyli qandaq makanda bolushidin qet'iy nezer shekli herxil bolghan siyasi..medeniy..iqtisadiy cholpanlar mewjutla bolidiken shexske choqunush mewjut bolidu!..shexske choqunush mewjutla bolidiken Qulluq tuzum mewjut bolidu!...insan insanni qul qilidighan siyasiy tuzulme doelet halitide mewjutluqini yoqatqan bolsimu,emma batil etiqad turtkiside bu yeshil pilanit asminida erkin perwazqilmaqta!

Maradona , Ronaldu ,Adolif Hetlir , Sitalin xxxx.xxxx.xxxx.,Bill gaytis ,Se'udiy Xan jemeti..ler bugunki zamanimizdiki Medeniy , Siyasiy , Iqtisadiy magnatlar bolush supiti bilen yene Medeniy , Siyasiy , Iqtisadiy Cholpanlardur!..wahalenki ularning turluk shekildiki choqunghuchiliri-egeshkuchiliri bar!...halbuki erkinlikke teshna insaniyetning qimmet qarishida shexske choqunush alliqachanda ret qilin'ghan....Emma yuqarqi shekildiki qulluq tuzulme we qul insan mewjuttur!...oetmushtiki quldarlar zorawanliq wastisi bilen oezining hakim mutleq ornini saqlap kelgen bolsa..bugunki puldar-quldarlar del etiqadsizliq yaki batil etiqad echip bergen yochuqtin paydilinip Qulluq tuzulmige teshna bolghuchi-choqun'ghuchi sewdayilirining esebiy qollishida oez ikispalatsiyesini yurguzmekte!...emiliyette bugunki dunya yenila azsanliq puldar-quldarlar koep sanliq bixut ezilguchilerning ustidin ikispalatsiye yurguzidighan zor siyasiylashqan quldarliq sistimidin bashqa nerse emes!

Dunya yuqari yuzlinish we kirizislar ichide tingirqimaqta!~...muqererki kirizis del ortaq etiqad , ortaq til , ortaq medeniyetlerning bolmasliqidin meydan'gha kelgen we kilidighan muqerrer hadisidur!...Dunyada millet yoqalmaydiken dolet yoqalmaydu!..dolet yoqalmaydiken kirizis we qarshiliq..urush we qirghinchiliq yoqalmaydu!...urush we qirghinchiliq.. kirizis we qarshiliq mewjut bolidiken insaniyetning guzel ghayiliri xiyaldin bashqa bolmaydu!...bugunki dunya muhtaj bolghinidek kelgusi dunyamu birdin bir ortaq etiqad , ortaq til ,ortaq medeniyetke muhtaj bolidu!...

wahalenki islam denini ret qilghan herqandaq bir zamanda...putkul insaniyetke nisbeten bundaq guzel ghayining emelge ishishi quruq xiyaldin bashqa nerse emes!...Farabi eytqan "ghayiwi doelet ", aristotil sherhiligen "ghayiwi jennet " , karil markis yetmekchi bolghan "Komunizim" , xiristiyanlar berpa qilmaqchi bolghan "bazar iqtisadi " islam-erep doletliri berpa qilmaqchi bolghan "islamni gherpleshturush" shu'arlirining hemmisi azdur-koptur netije qazinalighan halettimu...axirqi hisapta bu yishil pilanitni keskin qarshiliqlar... Bazar iqtisadining rehimsiz taqezzasidin meydan'gha kilidighan muqerrer "medeniyetler toqunushi "...we turluk ijtima'iy , siyasiy kiseller , ikologiyelik muhitning weyran bolushidek qabahetlik kelgusige yitekleydu!...

Putkul insaniyet ortaq tonup yetkinidek dunya tenchliqqa muhtaj!...Putkul insaniyet ortaq chushunup yetkusiki: dunya ortaq bir etiqadqa muhtaj!...Putkul insaniyet ortaq herket qilsunki:peqet ortaq bir etiqad putkul insaniyetke oz jilwisini koersetmiguche bizning bu yishil pilanitayimiz xeterdin qutulalmaydu!...Insanni insan qul qilidighan tuzulme yoqalmaydiken...zulum we qarshiliq yoqalmaydu!...putkul insaniyetke nisbeten eytqanda birla toghra we birlikke kelgen etiqad..yeni Bir Allahqa qul bolushla barliq qulluqni tup yiltizidin yimirip tashlaydu!..Bir allahqa qul bolghan putkul insaniyetke nisbeten Insanning quldar bolushi mumkin emes!..mana shu kun Millet yoqalghan..Doelet yoqalghan...Zulum yoqalghan , Batil etiqad yoqalghan...Ghayiwiy doletning bugunidur!...dunyada peqet birla etiqad putkul insaniyetni shu ghayiwi doletke muyesser qilalaydu!...hettaki ashu heq etiqad oezining heqliqini...oezini ret qilghan zulmet zamanlarning tarixiy musapisikidi meghlubiyiti arqiliq ispatlap chiqalaydu!..mana bu Islam!