PDA

View Full Version : JENNET ATA-ANIMIZNING AYIQI ASTIDA



Ana Qedri
03-05-05, 10:55
JENNET ATA-ANIMIZNING AYIQI ASTIDA

http://www.izdiyari.com/modules.php?name=Forums&file=viewtopic&t=982#2566 tor bétidin élindi.

Ana, shundaq yerge ketipsiz,
Ana desem <he> demeydighan.
Men qaldimghu eghir azapta,
Eslep tolghinup hesret yeydighan........

Shaer teyipchan eliyopning yuqurudiki misralirini dutar bilen temburning yurekni titritidighan mungluq pediliri bilen qoshulup eytiliwatqanda, kozlirimning etrapliri hesretlik echiship yurukim ensiz esedeydu. Shu haman koz aldimda rehmetlik dadamningmu mushu naxshini anglap yash tokken haliti kelidu.
- Dada nimishke yighlaysen?
- Rehmetlik anam esimge kelip qaldi. Degen idi dadam koz yashlirini surtup.
- Dada, sanga ohshash newre korgen ademlermu anisini seghinamdu?!- dedim dadamning ghemkin chirayigha qarap.
- Balam mushu tapta biri manga <apang beyjingdiken> dese, beyjinggha yalingayaq yugrup barattim...... - dadamning awazi titrep chiqqanidi.
Hazir oylisam shu chaghlarda men aliy mektepte oquwatsammu, yenila ata-anam manga meng'gu tuwruk bolidighandek, ata-anidin ayrilishning derdini bilmigechke, dadamdin nahayiti exmiqane soalni soraptikenmen. Yene nechche yildin keyin mangimu shundaq eghir kunler kelip, qismetnining qara boranliri mening dadamnimu nechche deqiqe ichide anisining yenigha eketerini oylighan bolsam, dadamgha qilghan sanap tugetkusiz exmiqana balilighimni qilarmidim? men shundaq kop epsuslar ichide yuruwatqinimda, ata-ana bolup qelipmu, baliliq qilip ata-anisining yayliqida ozila emes baliliri bilen bille yaylawatqanlarni uchratqinimda kop epsuslinimen. ularningmu bir kunlerde ata-anilirigha qilghan baliliqlieininng eghir zulum ikenligini bilginide yurekliri hesretke tolidu, emme ornigha kelmeydu.
-Sizning dadingiz her kuni oyingizge kelip balingizni yeslige toshamdu? ya men xata kordimmu?
- Toghra, balamni dadam yeslige toshiydu.
- Nimishqa emdi?
- Meni yalghuz japa tartip qalisiz depchu? hetta bezide oyumge kelip nashtiliqlirimnimu teyyarlap beridu.
Heliqi chokan bu geplerni nahayuti behit tuyghusida dewatqanda, uning qiliqlirigha qarap ichilirim iliship ketti.
- Wey, apamma, bugun bizning kechlik cheyimiz bar idi. shunga balilarni silerning oyge ewetiwettuq, biz ete chushluk tamaqqa barimiz, nime tamaq etseng bolar? ehmet chochurige amraq, men etip bolalmaydikenmen, ete chochure etip qoyamsen?
- Esli ete dem elish kuni ozung oyungde tamaq etip apa-dadangni tamaqqa chaqirmay, tamaq buyriwatisenghu?
- Men mifendin bashqa tamaqni yaxshi etelmeymen, shunga heptide uch-tot kun ikki chong oyde qorsaq baqimiz.
Nahayiti memnuniyet bilen sozlewatqan chokangha qarap hichnime esliyelmidim.
- Apa, bugun ayqizning mijezi yoq, doxtur uni qolungni sugha tiqma deptiken, shunga balilar bilen chong oyge tamaqqa barimiz. ayqin yaxshi koridighan tamaqni etip qoye?!
Xotunining jeni jan bolsa, anisining jeni tomurmikine, xotun ozining bolghandin keyin nim qilip berse ozi qilip berse bolmamdu?
Aptubusta yenimda ketiwatqan ellik yashlar etrapidiki bir ana aldimizda olturup, apisigha telefonda ish buyrighan qiriq yashlardiki erge qarap shundaq dedi:
- Baliliringizni yeslige bergensiz?
-Yaq, apam beqiwatidu, qeynanam degen xotun bek quw, yalghan aghriwelip birsinimu beqip bermidi.
-Biz yash turup saq yerimiz yoqtek waysaymiz, besh- altini tuqqan xotunlar aghrisimu aghrighandu?
- Wiyey, aghriq bolsimu hejep qizining balisini beqip berip oghligha kelgende..........
- Hazirqi balilarning peqet koyumi qalmidi. newre beqip juluqimiz chiqip ketidighan oxshaydu xoshnam. shu tapta ikki newrem bir boliwelip, asmangha pichaq etip qulaq mingemni yep ketti.
- Mening awu kichik newremning ayiqi chiqiptiken, arqidin teng yugurup bellirim uzulup ketey dedi. Texi buning anisi bilen dadisi chushte gelini esip kelidu. Shunga newrini buwaygha tapshurup ozem seyge mangdim.
- Bu balilarning balilirini beqip qatargha qoshup aram alghiche ingikimiz qoshulup bolidughan oxshaymiz. Baqmayli dese balilargha ichi aghrighan, ish tuzumining chingliqi.
- Way ish waqtida beqip bergenni az dep, kechliri bularning chaylirining koplikichu? < kuchukum, kuchukum dese....> heddidin eship ketiwatidu.....
- Shunglashqa olup ketsek bu balilar yaylaydighan yayliqim anam, dumlaydighan qumluqum atam dep qoshaq qetip yighlaydu emesmu? boptu hayatliqimizda yayliwalsun, dumiliwalsun, bizning shu balilirimizdin bashqa nimimiz bar?!.......
Resturanda, toy-tokun chaylarda, kocha aptubuslirida, koktat bazarlirida yurup shundaq her xil geplerni anglap, insapsiz balilargha ghezeplensem, hiliqi waysap yurup, newre beqiwatqan anilarning alemche wapadarliqidin memnun bolimen hem ulargha hesdashliqim kelidu.
Biz chet el kinolirini korgende, uningdiki atmish-yetmish yashliq momaylarning nahayiti yash hem jushqun halitini korup, ulargha hewes qilip, ozlirimizning anilirimizni < bek rohsiz, ozini baldur tashliwetidu, shunga baldur qerip ketidu> dep yekun chiqirimiz. Biz chet elliklerning baliliri onsekkiz yashtin ashqandin keyin ozining hoddisidin ozi chiqalaydighanliqini, ularning zimmiside balilirini oqutup, toyini qilip, oy elip berip axirida newrilirini baqidighanliqidin ibaret mejburiyetning yoq ikenligini, tapqan pulirini sayahetke, quwwetlik ozuqlinishqa, kongli xalighan ishni qilishqa adetlengenligini korimiz.Ular saghlam ten koturenggu roh bilen yashawatqashqa, bizning ata-animizdin yash hem jushqun turalaydu degenni nimishqa oylap baqmaymiz?..........
Bizning ata-anilirimizchu? bir omur bala beqip, oqutup, xizmetke chiqirip, toyini qilip, oynimu elip berip, axirida newre baqidu. Mana mushundaq qatmu-qat mejburiyetlerni orundap bolghiche ular qerip halidin ketidu. Ular bir omur mushundaq ghem- endishe, seliqlar ichide yashisa, nedimu sayahet qilish, quwwetlik ozuqlinish, esil kiyinishke qurbi yetsun?
Kitab koruwetip mundaq hadisini uchritip qaldim. Bir yigit muhemmet peyghembirimizning aldigha kelip < men jihat qilip sawap tapay degenidim, yol korsiting> deptu. Peyghembirimiz uningdin: < ata-anang hayatmu?> dep soraptu. Yigit?< hayat> deptu. Peyghembirimiz: < sen ata-anang sendin razi bolghuche baq, alla sanga jihatning sawabini beridu > deptu. Yene bir yigit peyghembirimizdin: < men hej qilip sawap tapay degen, barsam bolamdu? > dep soraptu. Peyghembirimiz: < ata-anangdin soridingmu?> dep soraptu. < yaq sorimidim> deptu yigit. < undaq bolsa sen yurtunggha qaytip ata-anangni razi bolghuche baq, alla sanga hej sawabini beridu>. Peyghembirimiz shu yerde etrapidiki sawabilerge: <shuni esinglarda ching tutunglarki, sawabning eng chongi ata-anisini razi qilishta, jennet ata-anilarning ayiqi astida ....> deptu.
Hormetlik oqurmenlerge artuq sozlesh hajetsiz,men oylaymen, peyghembirimiz eyitqan < jennet ata-anining ayiqi astida.....> degen sozi bizge nime qilishimiz kerekligini esimizge salidu.

2004- yili fewral, maytahg