Unregistered
10-06-08, 09:49
1-ayning 18-kuni Uyghur aptonom rayonining 11-nowetlik qurultiyida aliy sot mehkimisining bashliqi Rozi Ismayil aldinqi besh yil ichide 1013 qetim dolet bixeterlikige tehdit selish jinayitining bir terep qilinghanliqini, eyitqan. Buningdin koriwelishqa boludiki, Uyghurlar yilda 200 qetimdin artuq ozining erkinliki uchun oxshimighan turlerde paaliyetlerni elip barghan. Sot mehkimisining bashliqi Rozi Ismayil sozide yene mundaq deydu: “ashu 5 yil ichide 15,000 adem muddetlik, muddetsiz qamaq jazasi ve olum jazasigha hokum qilindi”. bu san ular bergen eng towen san. Dimek, qolgha elinghan 15mingdin kop ademning qanchiliki mexpi sot qilindi, urup olturuldi, qanchiliki dehshetlik qiynashlargha duch keldi, qanchiliki etip olturuldi?. Yuqiridiki xitay hokumitining ozi bergen axbaratidin qarighanda, wetendiki Uyghur xelqi ozining beshigha qandaq balayi - apetler kelishidin qettinezer xitay hokumiti besiwalghan 59 yildin beri tohtimay ozining erkinlik kurushini elip beriwatidu, hazirqidek weziyetning jiddi, qorqunch wehime bilen tolghan waqtidimu wetenning ichide turup ozining jenini olum bolamdu, turme bolamdu herqandaq jaza bolsa atap qoyup, oz xelqining erkinliki ve musteqilliqi uchun kuresh qilwatidu. Hem ozining kishilik hoquq teliwini qorqmay otturigha qoyiwatidu.
Wetening teshidiki Uyghurlarchu? kop sandiki siyasi panahliq tilep chiqqanlar, weten ichidiki qerindashlirining erkinliki uchun ozining barliqini atap, imkaniyitining yetishiche oz xelqige yardem qiliwatidu ve kuresh qiliwatidu. Emma az sandiki ademler oz yurikining ichige birdin xitay saqchisini qoyiwaldi. Dawamliq u uni agahlandurup turidu. Mushundaq demokratik erkin doletlerde turupmu xitay dektatorliridin qorqup, elip beriliwatqan Uyghur dawalirigha ozi qatnashmasliq bilenla qalmastin, Uyghur dawasigha malimanchiliq selip, pitne tarqitiwatidu. Ozining yuridiki saqchilar bilen bashqilarghimu wehim seliwatidu. Hetta bezenliri taghning arqisigha mokup olturup saqchining baliliri, emeldarlarning balilirigha kongres senetorlargha qatrap yurup siyasi panahliq elip beriwatidu, ular ata-anilirini An chuang tingning wize elip berish bilen Amerikigha ekelip buyerdiki balilirini ekilelmigen, ata-anilirini ekilelmigen, oz xelqining erkinliki uchun bedel toleshke razi boliwatqan dawager Uyghurlargha koz-koz qilduriwatidu.
Biz Uyghur xelqi uyqumizni achayli. Wetende Uyghurlarning qenini shorap, Amerika ve gherip dunyasigha chiqip yene Uyghurlarning, ashu ata-aniliri olum jazasigha hokum qilinip baliliri yetim qeliwatqanlarning, baliliri olum jazasigha hokum qilinip weyran boliwatqan aq chachliq momaylarning we shuningdek oz wetinining azatliqi uchun sergerdan boliwatqan Uyghurlarning koz yeshi ve qeni bedilige Amerikiliq we Yawrupaliq boluwelish uchunla chetellerge keliwatqan qerindashlirimizmu az emes. Ular ozining siyasi panahliqini elip bolghandin keyin ne Uyghurning namayishigha kelgey, ne paaliyetlirige kelgey, ne yighin – pikniklirige kelgey, qaytidin xitay diktator akisining qoynigha ozini etiwatidu. Yene uning bilen buyerde tagh arqisidia mokup olturghan emeldarlaning baliliri dewager Uyghurlargha, ejir chekiwatqan Uyghurlargha koz-koz qilip qimarxanilarda ularing xitay emeldari “tingjang” ata-aniliri bilen bille qimar oynap yuruwatmaqta. Sherqiy Turkistanliq qerindashlirimiz, bundaqlarni yetim qaldurush kerek. Uyqumizni achidighan waqit kepdi. Uygurlarning paaliyitini, Uygurlarning dawasini tonimighanlarning toy – tokun, nezir –chiraqlirigha dessimesligimiz, snepret ve muhebbitimizni eniq bildurushimiz kirek.
Biz nimishqa guzel zeminimizdin ayrilduq?, nimishqa qorqunchaq bolup kettuq?, nimishqa qorqmay ana wetinimizni korelmeymiz?, nimishqa ata-anilirimiz, uruq- tuqqanlirimiz bizni qenip baghrigha basalmaydu? Nimishqa aliy mektep putturgen perzentlirimiz ishqa orunlishalmay arqa ishiklerni mengip oz tupriqida Xitay emeldarlirigha xoshamet qilip yuridu? nimishqa oghri dep atalduq?r, nimishqa terorirst dep atalduq?, nimishqa xeqler bizlerni dawamliq urushi tillishi, bizler yerge qarap turushumiz kerek? Burun Uyghurlardin bala oghrilar barmidi? Biz Uyghurlar qanchilik pak, rastchil, shunchilik sen’etkar xelq iduqqu?, shunchilik mehmandost, aqkongul xelq iduqqu? Bizlerning shu guzel ehlaqimizni kim bulghidi, yap-yeshilliqqa tolghan guzel zeminimizni kim meynet qildi? Hetta hawada uchuwatqqan qushlurimizdin tartip, oyde baqqan it mushuklirimizgiche kim olturdi?... Biz ghururimizni yuyushimiz kerek. Wijdanimizgha sual qoyishimiz kirek. Herbir Uyghur yurigimizning ichige mokuwalghan saqchini sokup tashlishimiz kirek. Ozimizni rohiy turmidin qutuldurushimiz kirek. Ozimizni haqaretligenler ve kozge ilmiganlarni qeqiwetishni ve ularni tepiwetishni oginishimiz kirek. Yaq….. Biz aldi bilen ulargha muhabbet berishimiz. ularha dostluq berishimiz, emma ular buni qobul qilmay, tebiitini ozgertmise, bizni dessep otimen dise andin ulargha unutqusiz ejellik zerbe berishge teyyar bolushimiz kirek.
Adalet Uyghur
Wetening teshidiki Uyghurlarchu? kop sandiki siyasi panahliq tilep chiqqanlar, weten ichidiki qerindashlirining erkinliki uchun ozining barliqini atap, imkaniyitining yetishiche oz xelqige yardem qiliwatidu ve kuresh qiliwatidu. Emma az sandiki ademler oz yurikining ichige birdin xitay saqchisini qoyiwaldi. Dawamliq u uni agahlandurup turidu. Mushundaq demokratik erkin doletlerde turupmu xitay dektatorliridin qorqup, elip beriliwatqan Uyghur dawalirigha ozi qatnashmasliq bilenla qalmastin, Uyghur dawasigha malimanchiliq selip, pitne tarqitiwatidu. Ozining yuridiki saqchilar bilen bashqilarghimu wehim seliwatidu. Hetta bezenliri taghning arqisigha mokup olturup saqchining baliliri, emeldarlarning balilirigha kongres senetorlargha qatrap yurup siyasi panahliq elip beriwatidu, ular ata-anilirini An chuang tingning wize elip berish bilen Amerikigha ekelip buyerdiki balilirini ekilelmigen, ata-anilirini ekilelmigen, oz xelqining erkinliki uchun bedel toleshke razi boliwatqan dawager Uyghurlargha koz-koz qilduriwatidu.
Biz Uyghur xelqi uyqumizni achayli. Wetende Uyghurlarning qenini shorap, Amerika ve gherip dunyasigha chiqip yene Uyghurlarning, ashu ata-aniliri olum jazasigha hokum qilinip baliliri yetim qeliwatqanlarning, baliliri olum jazasigha hokum qilinip weyran boliwatqan aq chachliq momaylarning we shuningdek oz wetinining azatliqi uchun sergerdan boliwatqan Uyghurlarning koz yeshi ve qeni bedilige Amerikiliq we Yawrupaliq boluwelish uchunla chetellerge keliwatqan qerindashlirimizmu az emes. Ular ozining siyasi panahliqini elip bolghandin keyin ne Uyghurning namayishigha kelgey, ne paaliyetlirige kelgey, ne yighin – pikniklirige kelgey, qaytidin xitay diktator akisining qoynigha ozini etiwatidu. Yene uning bilen buyerde tagh arqisidia mokup olturghan emeldarlaning baliliri dewager Uyghurlargha, ejir chekiwatqan Uyghurlargha koz-koz qilip qimarxanilarda ularing xitay emeldari “tingjang” ata-aniliri bilen bille qimar oynap yuruwatmaqta. Sherqiy Turkistanliq qerindashlirimiz, bundaqlarni yetim qaldurush kerek. Uyqumizni achidighan waqit kepdi. Uygurlarning paaliyitini, Uygurlarning dawasini tonimighanlarning toy – tokun, nezir –chiraqlirigha dessimesligimiz, snepret ve muhebbitimizni eniq bildurushimiz kirek.
Biz nimishqa guzel zeminimizdin ayrilduq?, nimishqa qorqunchaq bolup kettuq?, nimishqa qorqmay ana wetinimizni korelmeymiz?, nimishqa ata-anilirimiz, uruq- tuqqanlirimiz bizni qenip baghrigha basalmaydu? Nimishqa aliy mektep putturgen perzentlirimiz ishqa orunlishalmay arqa ishiklerni mengip oz tupriqida Xitay emeldarlirigha xoshamet qilip yuridu? nimishqa oghri dep atalduq?r, nimishqa terorirst dep atalduq?, nimishqa xeqler bizlerni dawamliq urushi tillishi, bizler yerge qarap turushumiz kerek? Burun Uyghurlardin bala oghrilar barmidi? Biz Uyghurlar qanchilik pak, rastchil, shunchilik sen’etkar xelq iduqqu?, shunchilik mehmandost, aqkongul xelq iduqqu? Bizlerning shu guzel ehlaqimizni kim bulghidi, yap-yeshilliqqa tolghan guzel zeminimizni kim meynet qildi? Hetta hawada uchuwatqqan qushlurimizdin tartip, oyde baqqan it mushuklirimizgiche kim olturdi?... Biz ghururimizni yuyushimiz kerek. Wijdanimizgha sual qoyishimiz kirek. Herbir Uyghur yurigimizning ichige mokuwalghan saqchini sokup tashlishimiz kirek. Ozimizni rohiy turmidin qutuldurushimiz kirek. Ozimizni haqaretligenler ve kozge ilmiganlarni qeqiwetishni ve ularni tepiwetishni oginishimiz kirek. Yaq….. Biz aldi bilen ulargha muhabbet berishimiz. ularha dostluq berishimiz, emma ular buni qobul qilmay, tebiitini ozgertmise, bizni dessep otimen dise andin ulargha unutqusiz ejellik zerbe berishge teyyar bolushimiz kirek.
Adalet Uyghur