Unregistered
23-04-08, 08:40
Mejburiyet we hoquq
Azatliq herikitining chaqirqigha awaz qoshup, Weten-Milletning yukini kotirish, her bir Uyghurning bash tartip bolmaydighan mejburiytidur. Bu mejburiyet yolida, her bir adem yekke halda, oz aldigha ketiwirelmeydu. Ozi bilgenche ketiwirish yolsizliq, buzghunchiliqtin iabarettur.
Shuning uchun shertsizki, yekkiliktin teshkillinish, teshkilliktin merkezlishish kerek . bu , Azatliq yolidiki netijining we muweppiqiyetlikning deslepki qedimidur we “Weten dewasi” yolidiki aldinqi mejburiyttur.
Yene shuningdek, her bir yekke adem ,Teshkili rehberlik qatlimigha itaet qilishi we her bir teshkili qatlam rehberlik heyiti, Merkizi qurulmigha itaet qilishi - hem yekke, hem omlikte itaet qilish kerektur.buningdin bashqa nurghun mejburiyetler, emeli jeryanda tuhgulishi we orun almiship turishi muqerrer.
Weten, Milletning yukini kotergen, her bir Uyghurning hoquqliri bolamdu? Yaki ozliri Teshkilligen qatlam we Merkezlerge shertsiz itaet qilishi kerekmu?
Her bir Uyghurning itaet qilish mejburiyti qanchilik eghir bolsa, ularning nazaret qilish hoquqlirimu shu derijide, yaki “surushte qilish”chilik, eqelli bolsimu heqliri bolidu. nazaret qilish, surushte qilishmu melum pirinsip astida bolishi kerek.
Inqilawi Azatliq herikiti, muqim Nizamnamiliq,programmiliq shekilde qaideleshken bolidu .lekin mezkur qaidiler, melum bir teshkilat yaki merkez ezalirining, awaz kopchiligi bilenla belgilengen bolishi, tamamen toghra bolghanlighidin direk bermeydu. Yeni melum bir belgilime, mewjut kopchilikning awazigha qoyulishtin awal, Milli iradige oyghun bolup, bolmighanlighi, Milli menpietke sadiq bolup, bolmighanlighi inchikilep tekshurulishtin otken bolishi sherttur.Mushu noqtidin eytqanda, eger birer Teshkilatning Rehberlik qatlimi, oz Teshkilatining ezalirining awaz kopchiligi bilen mesilen:
“ chet eldiki Demokratik hitay herikiti bilen hemkarliship, Kommunistik hitay hakimyitini aghdurimiz, mewjut kommunizim hakimyiti aghdurulghdurulup, Demokratik hitay, hakimyet beshigha chiqqandin keyin, Demokratik Uyghur Aptonum Rayonida erkin helq saylimi otkuzush arqiliq, Sherqi Turkistanning Musteqillighini ishqa ashurimiz”
- degendek qarar elinsa, gerche bu qarar, mezkur Teshkilat ezalirining omumi awazi bilen elinghan bolsimu,lekin bundaq qarar, Milli Iradige hilap, Milli menpietke zit, sahta qarar bolup hisaplinishidu.
Mezkur misal, yiraq kelguside Uyghurlargha, oz Teshkilatliri, ozliri saylap bekitken Rehberliri we Merkezliri teripidin tengilishi ihtimal bolghan, shundaqla,yallanma teshwiqatchilar arqiliq, omumi heliqqe “qobul qilish”ni teshebbus qilidighan bir wehimedur. Bundaq wehime, eyni waqitta( 1945-yilliri) qollirigha qoral elip, jeni bilen, meli bilen Azatliq jengige qatnashqan, Sherqi Turkistan azatliq jengchilirining beshidin otken, putun bir Milletni munqerz qilghan, jazasi bugungiche tugimeywatqan bir emeliyettur.
Kunimizdiki bir qisim ehwallargha kelsekmu, kopchilik ozliri qurup chiqqan teshkilatlar,ozliri saylap bekitken rehberlik qatlamliri, qaysi ehwalda ikenligi bir chong wehime bolup turmaqta. Helq- kopchilik oz mejburiyetlirini her halda ada qilghan. Emma ular qaysi derijide hoquqluq ikenliklirini belkim bilmise kerek. bilish belkim, her bir awam- addi boysungghuchi – itaetchi ornida turidighan kishilerdinmu telep qilinishi mentiqsizliq bolishi mumkin. Awam helqning , ozlirining hoquqliri qaysi bolghanlighini bilishliri uchun,ularning hayati yetishmesligi mumkin.yaki bilgendimu, bilgenlirining paydisi qalmighan, uzun yillar otup ketken bir chaghlarda bilishliri mumkin.
Biraq, bichare yoqsul- nazaret qilish iqtidaridin yoqsul helq, eger birer yaramsizliqni bayqap qalsa,(Weten ichide) “ eksil Inaqilapchi, Milli bolgunchi buzuq unsur”- dep, hitayning jazasigha yoluqqanliridek, Weten sirtidimu, ozliri qurup chiqqan Teshkilatlirining, ozliri saylap bekitken rehberlik qatlamlirining jazasigha duch kelidu. Bu jaza gerche, hitay bergen ten jazasigning qoligha su qoyup birelmisimu, Rohi, meniwi jehettin, olumdin qattiq zerbe biridu. Bu tur jazaning eghirraqi “ jasus, hain, ishpiyon, hitayning ishitliri” degendek, nahayiti qebih, qorqunchluq qalpaqlardur. Yinikliri “ pitnihor, hesethor, korelmes, ichi qotor, zeher hende…..” waha-kazalar.
Ehwal shundaqken, bichare yoqsullar, mejburiyetlirini, ishek yuk toshighandek tushushliri kerek. yaki eghildin qachqan hitlam ishektek, Teshkilat, rehber deydighan yerdin, urkup qechishliri kerek. emeliyetmu shundaq boliwatidu……
Siyasi sezim, Milli irade, Inqilawi ang, Insani wijdan deydighan qimmetlerdin, tamamen aq qalghan bezenler, heqiyqeten “suni leyitip” boldi….. awam helq, Azatliqqa, Wetenge teshna bichare helq umutsizlikke mehkum. Yaki ularmu, chet ellik muhbirlarning: “ sherqi Turkistanda Uyghurlar, zulumni his qilalmaydiken”- degenliridek, belkim sezimliridin mehrummikin….
Hemmila kishining aldin sezishi shert bolmighandek, aldin sezish iqtidarimu boliwermeydu. Aldin sezguchiler, oz dewrdiki awam helqning kelgusini koridighan kozliridur. Awam helqqe kelgusini korsitidighan, otmushini eslitidighan kompastur. Biraq aldin sezguchiler, Weten ichide olumge mehkum bolsa, Weten sirtida tohmetke mehkumdur. Bu jazalar Weten ichi sirtida ashunadq paralil…..
Bundin on yil awal Germaniyede shundaq bir meynetchilikmu batti. “ hitay talishish”, “ chongliri kichiklirini hitaygha cheqishturup, ediwini berish”, “ derneklirige hitay kirmigen teshkilatning inawiti towen bolush”, “ bichare namrat emgekchi Uyghurlarning qan teri bilen hasil bolghan, Weten azatlighi uchun yighin echishqa yardem berilgen pullar arqiliq chaqirilghan yighinlardiki, bizning Siyasi Munberlirimizde, hitaylarning nutuq sozleshliri”, “ mezkur hitaylarning nami Demukratchi, hitayni hitay- dep yaman korgenlerning nami Kommunist” bolup qelishliri….
Bundaq ehwallarni mushu sheherde yashap turghan awamlar zadila bilmeytti. Bilsimu asanla qanaetlinip, untup ketishetti. Tektini surushte qilip, Tekrarlighanlarning nami “ pitnihor, korelmes, hesethor” bolup qalatti. Izchil tekrarlighan kishi “ hitay hojayinidin buyruq tapshuriwalghan, maashqa ishlewatqan hain”- bolup, her bir ademge ayrim ayrim tonushturulup, awamlargha yawa tugnguzdek set korsitiletti.
Nime uchun shundaq bolghanlighi ustide tohtalghandin kore, bundaq meynetchilik, bugun qayaqqa ketti? Qandaq yoqaldi?- degen sualgha jawap birish muhimraq.
UAA tor beti echilghan, kopchilik halighanlirini yezip, halighanlirini oqup, pikir almashturalighidek, ammiwi imkaniyetler tughulghan deslepki heptilerdin bashlap, bugungiche bu Munazire meydanida, nurghunlighan bimene, eghwa, til-haqaretler bolup kelginidek, “ hitay talishish” heriketlirimu, bu yerde nahayiti keng kulemlik pash qilindi we eghir derijide tenqitke uchrap keldi.
desliwide derneklirige hitay kelse, pehirlinidighanlarmu we kichiklirini hitaygha cheqip, ediwini berip turidighanlarmu, ozliksiz hodiqidighan bolishti. hitaylar bilen ashkare korishelmeydighan, bizning Siyasi Munberlirimizge sozge teklip qilalmaydighan bolishti. Bu bir netije bolup, peqet “ pitnihorluq, hesethorluq, korelmselik” tin ibaret, heqqani pikirlerning, izchil kuzitishlerning, chawisini chitqa yeyiwetishlerning arqisida qolgha kelgen, Milli netije boldi.
1944- yilliri, yuz minglap issiq janlarni qurban berish bedilige qurulghan, Sherqi Turkistan Jumhuriyti, nimishke Zhunghua kommunist inqilawining bir qismi bolup qalghan?
- kok bayraqni igiz kotirip, aldinqi septe atakigha otken, bellirige bomba tengip, dushmen istihkamigha hujum qilghan kishiler arisidimu , hitay kommunist partiyisige baghlanghan kishiler bolghanliqtin we ularning urush qilishtiki ghayiliri, goumendang hitay hokumranlirini qoghlap chiqirip, ornigha Kommunistik hitay hokumranlighini tiklesh we ashu hakimyette yuquri orun elish bolghanliqtin, 5 yil qed kotirip turghan bir Musteqil dolet, Musteqil Sherqi Turkistan doliti, “Zhunghua kommunist inqilawining bir qismi” bolup qalmay, nime bolup qelishi kerek idi?
yerim esirdin keyin, chetelge turluk namlar bilen qechip chiqqan, “Demukratik hitaylar birligi” degendek namlar astida, bir bayraq astigha toplishiwatqan hitaylar, zadi qandaq hitaylar? Ular bizning erbaplirimiz ishenginidek, rastinla “Demukratchi”hitaylarmu? Eger bu Demukratchi hitaylar ghelbe qazinip, Zhunghua kommunizimini aghduriwetse, Sherqi Turkistangha Demukratik pirinsiplar boyiche tallash hoquqi beremdu?
- chet eldiki barliq hitaylar kelgusidiki chong Zhungguo qurush uchun, hitay ittipaqchilighini kuchlendurush hizmitini otewatqan, sepi ozidin hitay Diplomatliridur! Kelgusidiki chong Zhungguo gherbi shimalda ottur asiyani, sherqi jenupta putun hindi chin doletlirini oz ichige alidighan, buyuk sherqi yerim shar hitay ittipaqidin ibaret, ghayet zor bir hitay hokumranlighidur.
kelgusidiki Bu hitay ittipaqi, sabiq Sowet ittipaqi yimirilgendin keyinla, hitay bashchilighida layhelengen “ sherqi jenubi asiya elliri ittipaqi” namida otturgha chiqishqa bashlighan idi. uningdin keyin, hitay bashchilighida “ Shanghey ittipaqi” quruldi. Bularning hemmisi kelgusidiki chong hitaychiliqning sinaq qedemliridur. hitay ashu chushlirining realliqqa aylinishi uchun, kommunizimdin waz kechidu. Chunki
kommunizim Insaniyetke tetbiqlinishi oyghun kelmeydighan tuzumdur.
hitay, kommunistik tuzum arqiliq, kozligen nishangha alliburun yitip boldi.
hitayning yetmekchi bolghan nishanliri, hergizmu Ideologiye emes,
belki tupraq we bayliq. Kommunizim wastisi rol oyniyalmaydigan
basquchqa kelgende, shertsizki, hitay, Demukratiyege otup, keyinki
meqsetke yetmekchi.
Undaqta, hitay demukratliri bilen hemkarlishishning we hitay kommunizimigha qarshi turushning ewzellikliri nime?
Bugunki hitay demukratliri bilen hemkarlishish, 1946 yilliridiki Goumendang hitayliri bilen hemkarlashqanliq, bugunki hitayning kommunizimigha qarshi turghanliq, 1946- yilliridiki goumendang hitaylirigha qarshi turghanliq bilen ohshashtur. Eniqraq qilip eytqanda, “1946-yilidiki Sherqi Turkistan Jumhuriyet inqilawi, “Goumendanggha qarshi turghan”liqi uchun, “Zhungghua Kommunist Inqilawining bir qismi degen namgha erishken bolsa”, bugun cheteldiki Sherqi turkistan herikiti, eger hitay kommunist hakimyitige qarshi, Demukratik hitaylar bilen hemkarlashsa, jezmenki “Demukratik Zhunghua Inqilawining bir qismi” bolup hulase chiqidu. Bu, del hitay tekitlep kelgendek- Uyghur hitay ikki ayrilalmasliqning ozidur.
“ pitnichi, hesethor, korelmes, hojayinliridin buyruq tapshuriwaldi” degendek, suyqestlik tohmetke yoluqup keliwatqan kishiler bolsa, Uyghur Musteqilliq inqilawi eqimini, Demukratik zhunghua inqilawigha qoshup, Uyghur Millitining teqdirini hitaylar bilen hemkarliship belgilimekchi boliwatqanlargha qarshi , heqqani kuresh qiliwatqanlardur.
Demukratik chong hitaychiliq uchun, asas salidighan, yadroluq kuch Teywen hitayliridur. Teywen hitayliri barliq iqtisadi chiqim, Siyasi layhe, pilan-taktika we Sitratigiye jehetlerde, chong quruqluqtiki hokumran hitaylar bilen birlikte ish bejiridu. Ijraati, Teywen hitaylirining qoli bilen we gherp doletliridiki yengi qachqun- atalmish Demukratik hityalarning aktip rol oynashliri arqiliq ishqa ashidu.
Teywen bilen yeng ichide munasiwet qurush, gherptiki atalmish “hitay demukratliri” bilen hemkarliq ornitish, sepi ozidin hitay perestliktur! Demukratik hitay herikiti bilen, yaki Teywen herikiti bilen, Musteqilliq uchun kuresh qiliwatqan Uyghur Inqilawi herikitining, hechqandaq ijabi Siyasi baghlinishi yoq. hitay Demukratik herikitining , hakimyet beshidiki hitay Komminizimigha “qarshi” turishi, hergizmu Milli mesilini hel qilish uchun emes, belki chong hitaychiliq uchun,dunyawi Ittipaqdash qurushtin ibaret birla nishandur.
“demukratik hitaylar” bilen, komministik hitaylar arisida boliwatqan “surkulush”, eger surkulush deyilse, - partiyeler arisidiki hakimyet talishishtin ibaret, muhalipetchilik surkulishidur. Ornek korsitishke toghra kelse: Amerikidiki hakimyet talishidighan, riqabetchi ikki partiyening hakimyetke chiqqandin keyinki, Afghanistangha qaritilidighan mewqiesi. Turkiyediki nurghunlighan, muhalipetchi Partiyelerning, hakimyet beshigha chiqqandin keyinki kurt mesilsige tutidighan Siyasi poztisyesi, ochuq misal bolalaydu. Demek hitay hokumranlighini qandaq bir eqim, qandaq bir partiye yiteklishidin qetinezer, Mustemlike tupraqlargha bolghan ijraatlirida ozgurush bolmaydu. Yeni esir Milletlerning Musteqillighi uchun yeshil chiraq yeqip bermeydu.
Sherqi Turkistanning yaki Uyghurstanning, hitay ishghaliytidin uzul- kesil ayrilip chiqishi, Musteqil Uyghur doliti qurulup, oz aldigha hakimyet qurup, ozlirini ozliri qoghdap, erkin, Musteqil hayatqa erishishi we bu tupraqta Milli mewjutliqlirini ta ebetkiche dawamlashturush uchun kuresh qilishliri del Milli iarade demektur. Milli Irade Milli menpietning tup kapalitidur. Milli iradisi yoqalghan Millet kishiliride,Milli Menpiet tuyghusi bolmaydu. Milli iradining ornini kishilik irade igellep, Milli menpietning ornini kishilik nepsaniyetchilik tuyghusi igellep ketse, Milli mewjutluq bugunki Uyghur Millitidek halgha chushup qalidu.
Uyghur Millitide qachandin bashlap Milli irade yoqilishqa qedem basqan?
- kishilik hahishini, kishilik nopuzini Milli hahishtin, Milli menpiettin ela bilgen, jahil Appaq ghojaning hakimyet talishish dewrdin bashlap, Uyghur helqi Milli iradisini yoqitishqa yuz tutqan.appaq ghoja Seidiye Uyghur dolitining padishalighini taliship, kuchi yetmigende, qalmaqlarni bashlap kelip, peqet ozining padisha bolishi uchunla, putun bir Milletni munqerz qiliwetken. Putun bir dolet zawalliqqa yuzlengen. Hain appaq ghoja hakimyitige sadiq qulchiliq qilghan, yallanma emeldarlar tartuqlinip, uning qilmishlirigha na qayil kishiler jazalanghan. Putun bir Millet hane weyran qiliwetilgen. Eqilliq, danishmen kishiler izchil yoqitilghan. Her bir Uyghur appaq ghoja padishaliqighqa qul qilinghan. Bichare qullar ozlirini, oz janlirini oylashtin bashqini bilmeydighan, qashaq, qitghur, galwang qiliwetilgen. “ozengni bil, ozgini qoy!” deydighan shehsiyetchilik hahishi, Milli pelsepige aylanghan.
Kishilik hahishni Milli iradening ustige qoyiwalghan, appaq ghoja zihniyti, Uyghur Millitide qanchilik yiltiz tartqanlighini, her qedemde, her bir ademde koriwelish qiyin ish emes. Shehsiyetchilik, Men -menchilik, oz beshimchiliq, ozige ishinelmeslik,yaki ozini bashqilardin ustun korush qatarliq, yaman illetlermu, Milli iradini zeyipleshturidighan keselliktur.
Weten sirtidiki Siyasi eqimlarda, oz beshimchiliq, ozige ishinelmeslik illetliri, yiltizidin qomurup tashlimisa bolmaydighan derijige berip yetti.
oz beshimchiliq:
Teshkilat qurush, eza toplash, kozge cheliqish shunchilik asan, oyunning nerqidiki bir ishqa aylinip qalghan. Kozge cheliqqan biriliri, yillardin keyin, putqa putlishidighan, yolgha tusaq qoyidighan, hetta “weten dewasi” kochisida bolmisa bolmaydighan shehsike aylinip qelip, Milli heriketning beshigha bala bolmaqta. bir ademning oz beshimchiliq hahishi, elwette uchigha chiqqan shehsiyetchilktin derek biridu. Oz beshimchiliq, shehsiyetchilik bolsa, kishilik hahishini Milli iradining ustige qoyushqa juret qilduridighan, yaman harektirdur.
2. ozige ishinelmeslik:
Weten sirtidiki Siyasi eqimlarda rol oynap yuriwatqan kishilerde, ozige ishench qilalmaydighanlar, oz ornining qanchilik muhim ikenliginimu ozliri perq itelmeydighanlar kop sanliqni igelleydu. Ozige ishench qilalmighan kishi, ozgilerge daim guman bilen qaraydighan, ozidin bashqa, her qandaq ademni ozige hiris qiliwatqan, orun tartiwelishqa teyyarliq qiliwatqan halda koridu. Bu hil endishilik hahish, shumluqni oylanduridu. Shumluq, quwluq oyunlirini pilanlashqa kuch,waqit serp qilduridu. Egeshkuchi awam helq, undaq kishilerdin nimilerni kutetti he?
Biraq, Rohiytige singip ketken, ana suti bilen wujudigha ornap qalghan bu hil yaman hahish, awam helqning kutkenlirini oylinishqimu purset bermeydu. Undaq ademge ,birliri yahshi meslehet berse, “ora kolawatqan bolsa kerek”-dep oylap, del yahshi meslehetning eksini qilishqa tirishidu.
Eger birla ademde, hem oz beshimchiliq,hem ozige ishinelmeslik hahishi mujessem bolghan bolsa, bundaq hahish hemme rezillikni qilishqa turtke bolidu.
“Weten dewasi”ni “qiliwatqan” Shehis, hemmidin awal ozini unutalishi shert. yeni ozining kishilik hahishini Milli iradining ustige qoyushtin hali bolishi, Milli heriketni Milletning omumi menpietlirini chiqish qilghan yonilish boyiche pilanlap, kopchilikning pikir-tekliplirini, nazaretlirini, meslehetlirini qobul qilip, kopchilikning qollishidin otkuzup, andin yurguzushke qedem besishi mutleq sherttur.
Etrapigha adem toplap, helqning puligha( yighin sheklide) mihman chaqirip, ozige suni halda nopuz yaritip, ozini birinji nomurluq shehske aylandurushqa tiriship kelgen kishilermu yoq emes bu “Dewa yoli”da. Ashundaq suni halda tiklengen nopuz igiside, ozige ishench qilalmasliq hahishi eng kuchluk bolidu. Bir tereptin ozige ishench qilalmay, yene bir tereptin yasap chiqilghan suni nopuzining boran-chapqunda tozup ketishidin ensirep, kop hallarda orunsiz ishlarni, behude heriketlerni, hetta tamamen hata ishlarnimu sadir qilip qoyidu.
Weten dewasi qiliwatqan kishi, Inqilapchi kishidur. Inqilap yolida nam, ataq, orun –mensepler wastedin ibaret, qoshumche munasiwettur. Heqiqi Inqilawi kishining mensep, orun, ataqlirining qandaq bolishidin qeti nezer, uningdiki Inqilawi hislet, oz mewjutlighini yoqatmaydu. Eger “Weten dewasi” bilen yoghurlap yurgen biride, heqiqi Inqilawi Roh,Inqilawi hislet bolmighinida, jezmenki u, suni nopuz yaritish uchun kuch serp qilishqa mejbur bolidu. Uningdin keyin, yaritilghan suni nopuzini saqlap qelish koyida, barliq wastilerge murajiet qilidu we qolidin kelishiche shumluq qilishqa ozini atap qoyidu.
Suni nopuz tiklesh uchun, bezide Teshkilat qurup, bezide “yighin”( mihman) chaqirip, bezide qehrimanlarche rol elip, bezide dahilarche nutuq sozlep, bezide eng peskeshlerche rezil oyunlarnimu ishqa selip, rengwazliq korsitidu. Undaq ademning gherizi, ghayisi peqetla “yaritilghan suni nopuzini qoghdap qelish”tin ibarettur. Weten,Millet undaq ademning neziride Nopuz uchun desmidur.
Demek ,Weten dewasi, Weten, Millet hechkimning hususi mulki emes. Hechkimge ata miras behshende emes. Kim eng yahshi yurguzelise, kim Milli iradige sadiq,Milli menpietke sadiq mangsa, jezmenki shu kishini qollash, shu kishige maddi we meniwi jehetlerdin medet berishi, barliq Uyghurning bashtartip bolmaydighan mejburiyitidur. Shuning bilen birge Milletni qaymuqturup, pursetni qoldin ketkuziwetishke sewepchi boliwatqan, sahta nopuzluq, sahta qehrimanlarni bayqash, nazaret qilish, tenqit qilish, teptish qilish, her bir Uyghurning qolidiki eqelli heq-hoquqliridur.
Peqet mejburiyetni ada qilip, nazaret qilishni untup ketkenlik, tigi tektidin eytqanda, mujburiyetni toluq ada qilmighanliq bolup hisaplinidu. Chunki azatliq herikiti, rehberlikke itaet qilishni qanchilik telep qilsa, itaet qilish qanchilik mejburiyet bolsa, ularni nazaret qilishmu Milli heriket noqtisidin eytqanda, shundaq muhim mujburiyetttur. Bu Milli heriket telep qiliwatqan nowettiki jiddi mesiledur.
Abdurehimjan
17.04.08
Munchen
Powered by vBulletin® Version 4.1.10 Copyright © 2012 vBulletin Solutions, Inc. All rights reserved.