Psiholog
19-04-08, 06:27
Uyghur Qerindashlar,
Yeqinda men Uyghur Minkaohanlar achqan bir tor betide Min Kaohan Uyghurlarning bir Xitay yigitining chirayliq Uyghur qizigha oylinish mesilisini choridigen bes munazirini korup, eghir xiyallargha petip olturup kettim. Kallamgha demalliqqa kelgini towendikidek pikirler boldi:
1. Ewladlar otturisidiki yeriq barghanseri yoghinawatidu. Bolupmu, Uyghurchide oqughanlar bilen Xitayche oqughanlarning tepekkur qilishi jehettiki perqler barghanseri kuchiyiwatidu.
2. Bir qisim Uyghur yashlirining Xitay merkezchilikidiki asasiy eqim medeniyiti chembirikide kimlik krizisini hes qilishta we ipadileshte barghanseri murekkeplishishke yuzlengen. Bolupmu Xitayche maaripta terbiyilngen teximu kop oqughuchilar kuchluk "kimlik krizisi" dewrini bashtin kechurushke bashlighan. Birqsimlarda bolsa, ozini kemsitishni (self-inferiority) bir qeder kuchluk ipadilngen. Yene bir qisimlar, Xitay jemiyitidiki chidighusiz kemsitishni "ittipaqlishish" we "omumiyliqni" kozlesh degendek abstrakt uqumlar arqliq yoshurmaqchi bolghan. Demek, universalliqqa yuzlinip milletler otturisidiki perqni, bolupmu Uyghurlar bilen Xitaylar otturisidiki perqni amal bar ajizlitishqa urunush bir qisim Uyghur oqughuchilargha saqlinip qelishtiki (survival) psixik qoghdinish mexanizmiliq rolini otigen. Buning qorqunushluq teripi shuki, milliy perqning tedrijiy yoqilishi milletlerning qosulup ketishining bashlinishidur.
3. Milletning kollektip angsizliqqa mensup qatlamliri asta-asta ozgirishke bashlighan, hech bolmisa Xitayche terbiyini alghan Uyghur oqughuchilar arisida bir qeder gewdilik ipadilinishqa bashlighan. Mesilen, Uyghurlarning milliy nomus engi--yeni nemidin nomus qilip nemidin pexrlinish engi--asta-asta ozgirishke bashlighandek qilidu. Hech bolmisa bir qisim Uyghurlar nomus dep qaraydighan ishni yene bir qisim Uyghurlar nomus dep qarimaydighan bolghan. Mesilen, Xitay bilen toy qilish. Bu Uyghurlarning kelguside etika qarashlirini merkez qilghan halda jidiy bolinishini kelturup chiqirishi mumkin.
Eger munazirini korup baqmaqchi bolsanglar, towendiki ulinishni echinglar:
http://mkh.5d6d.com/thread-954-1-1.html
Yeqinda men Uyghur Minkaohanlar achqan bir tor betide Min Kaohan Uyghurlarning bir Xitay yigitining chirayliq Uyghur qizigha oylinish mesilisini choridigen bes munazirini korup, eghir xiyallargha petip olturup kettim. Kallamgha demalliqqa kelgini towendikidek pikirler boldi:
1. Ewladlar otturisidiki yeriq barghanseri yoghinawatidu. Bolupmu, Uyghurchide oqughanlar bilen Xitayche oqughanlarning tepekkur qilishi jehettiki perqler barghanseri kuchiyiwatidu.
2. Bir qisim Uyghur yashlirining Xitay merkezchilikidiki asasiy eqim medeniyiti chembirikide kimlik krizisini hes qilishta we ipadileshte barghanseri murekkeplishishke yuzlengen. Bolupmu Xitayche maaripta terbiyilngen teximu kop oqughuchilar kuchluk "kimlik krizisi" dewrini bashtin kechurushke bashlighan. Birqsimlarda bolsa, ozini kemsitishni (self-inferiority) bir qeder kuchluk ipadilngen. Yene bir qisimlar, Xitay jemiyitidiki chidighusiz kemsitishni "ittipaqlishish" we "omumiyliqni" kozlesh degendek abstrakt uqumlar arqliq yoshurmaqchi bolghan. Demek, universalliqqa yuzlinip milletler otturisidiki perqni, bolupmu Uyghurlar bilen Xitaylar otturisidiki perqni amal bar ajizlitishqa urunush bir qisim Uyghur oqughuchilargha saqlinip qelishtiki (survival) psixik qoghdinish mexanizmiliq rolini otigen. Buning qorqunushluq teripi shuki, milliy perqning tedrijiy yoqilishi milletlerning qosulup ketishining bashlinishidur.
3. Milletning kollektip angsizliqqa mensup qatlamliri asta-asta ozgirishke bashlighan, hech bolmisa Xitayche terbiyini alghan Uyghur oqughuchilar arisida bir qeder gewdilik ipadilinishqa bashlighan. Mesilen, Uyghurlarning milliy nomus engi--yeni nemidin nomus qilip nemidin pexrlinish engi--asta-asta ozgirishke bashlighandek qilidu. Hech bolmisa bir qisim Uyghurlar nomus dep qaraydighan ishni yene bir qisim Uyghurlar nomus dep qarimaydighan bolghan. Mesilen, Xitay bilen toy qilish. Bu Uyghurlarning kelguside etika qarashlirini merkez qilghan halda jidiy bolinishini kelturup chiqirishi mumkin.
Eger munazirini korup baqmaqchi bolsanglar, towendiki ulinishni echinglar:
http://mkh.5d6d.com/thread-954-1-1.html