PDA

View Full Version : Rabiye Qadir heqqide Dastan( 49. dawami bar. )



Abdurehimjan
08-03-08, 14:56
Rabiye Qadir heqqide Dastan( dawami 49. )
Die Himmels sturmerin( Kokni zilzilige salghan ayal)

Rabiye Kadeer chinas staatsfeindin Nr.1
( Rabiye Qadir hitay dolitining .1 nomurluq dushmini)

( izahat- bu kitap German yazghucisi Alexandra Cavelius hanim yazghan"

Rabiye Qadir hanimning Biographiesi)"

Partiyening neqeder yahshi ikenligini, ahir bilip yetkensen? Yene qandaq arzuliring bar?-soridi Rabiye Qadirdin, ikki gundipay ayalning biri.
U,gundipaygha shubhe neziri bilen tikilgen halda - nime dimekchisen,didi sualgha sual qayturup.
: dawalinishing uchun bashqa yerge yotkilisen,didi gundipay chushendurup.
U, qisqila oyliniwalghandin keyin, arzusini eytti-
Soda sariyimni bekmu korgum bar,andin ashu kochilarni bir qetim ayliniwalsam….
: bolidu, men telepliringni yuqurigha melum qilimen.

birer saettinn keyin, heliqi gundipay ,Uning teleplirining qobul korulmigenlikini uhturdi.

2005.yili 17.Mart kuni seher saet uch idi. “Rabiye Qadir!” degen chaqiriq, Uni oyghatti.U, aldirash turdi we kiyindi.Uni qara kiyimlik ademler elip mengishti.Turmining kiyim biridighan bolumidin, Uning uchun teyyarlighan ishtan, popayka, bir tal Peltoni elip, Uni kiyindurdi. Keyin ular Turme derwazisi terepke mengishti. derwazighiche qarawulluqta turghanlar,mashreng kiyingen eskerler bolup, birmu gundipaylar korunmeytti. derwaza aldida Maturi heriketlinip turghan bir kichik mashina batti. Uningdin bashqa bir esker mashinis, yene yette-sekkiz kichik mashinilarmu qatarisigha turatti.

U, olturghan mashining aldi- keynide saqchi mashiniliri huyqirtip ketiwatatti.Ular “bejin yoli” arqiliq Airport terepke yurmekte.U, ozining bejinge elip ketiliwatqanlighini bildi.

Airport zalida insi-jinmu yuoq, jim-jitliq hokum surmekte. adette keche,kunduz adem qaynaydighan yer idi. “ejeba ,urush boldimu qanqad!”degen hiyal, Uning mengisidin chaqmaqtek cheqindap otti.

Uchushqa teq bolup turghan, esker Airplanida Rabiye Qadirdin bashqa, yigirme besh neper qarawul hitay eskerliri, Uyghur ayal gundipay Bu,Bu ning yene bir gundipay hizmetdeshi bar idi. hich kim, hich kimge bir eghiz gep qilishmaytti.

Tort saetlik uchushtin keyin,bejin Airportigha qondi. Urumchidin hemra bolup barghan, ikki gundipay ayal,bashqa ikki ayal bilen hizmet almashturuldi.Uni Airportqa yeqin “ Nobel Mihman hanisi”gha elip bardi. Aridin on Minutmu otmeyla, hitay tashqi ishlar Ministirlikidin alte emeldar yitip kelsihti. ular ,Uning kesilini jiddi dawalash sewebidin, chetelge ewetilidighanlighini bildurushti.

: Eger seni qoyup bersek,didi bir hitay soz elip-chet elde biz uchun hizmet qilisen.shundaq bolghanda, bu yaqtiki tijari ishliringmu yurishiwiridu.yenila Milyonir hanim bolup qeliwirisen.lekin uning eksiche oylisang,bu yaqta beshingdin otkenlerni dunyagha ashkarilisang, yene Insan heqliri uchun heriket qilsang,sen tehi hazirghiche korup baqmighan, tesewwur qilmighan derijide, sening balliring balagha yoliqidu! Ularning beshigha kelidighan kelguluk, sening korginingdin qanche hesse eghir bolidu,tijariting weyran qilinidu, ular tugishidu!

Shu kemgiche Uning nege baridighanlighi toghrisida, hitaylar bir nerse dimidi.belki Uninggha birilgen jazaning tugimigenliki,hokum kuchke ige ikenligi toghurluq tekrarlashqan idi. ahir degende,Uning qalghan on sekkiz ayliq jaza mudditi ichide, Amerikida dawalinishgha ruhset birilgenliki,undin keyin hitaygha qayturulup kelidighanliqi bilduruldi.

: biz seni Amerikiliqqa tapshurimiz!didi hitay gepining ahirida.Uning wujudini birde qizziq bir sizim lerzige salsa, birde soghaq bir tuyghu titritetti.
“Bundaq bolishi mumkinmu? - Men daim Hudaning putkinige ishinettim! Huda meni unutmidi! U meni tashliwetmidi”deytti U, mewj urup turghan hayajanlirigha sebir birip.

hitaylarning arisidiki bir ayal, munularni bildurdi:
bir nersini bilihsing kerekki, Rabiye Qadir! Aldimizdiki yigirme yil ichide, Uyghur dep atilidighan bir helq mewjut bolmaydu. Sen eqilliq bir ayal, sen biz bilen hemkarlishishing kerek. sen dawalinip yahshi bolup qalghandin keyin, qayturup kelimiz. Barliq tijari ishliringni, ozeng qayta dawamlashturisen hem helqing uchunmu hizmet qilalaysen.shundila bu yerdiki besh balangghimu yahshi bolidu. Sening, ularni bek yahshi koridighanlighingnimu bilimiz. Sen shunimu bilishing kerekki, bizmu hata qilduq, senmu hata qilding.
gepning ahirida ular,Uninggha sual neziri bilen tikildi.
- Men hitay helqighe hergiz zerer yetkuzmeymen. Bir parche gezit matiryali tupeyli,hitay hokumiti “Rabiye Qadir hokumetke bergen wediside turmidi”dep, meni eyiplidi.lekin bu toghra emes.Men hitay helqighe qarshi bir ish qilmidim.belki nurghunlighan hitaylargha ohshash, Demokratik tuzum, erkin siyaset uchun, Insan heqliri uchun heriket qildim,didi U, jawaben.

Yene bir hitay agalandurup mundaq didi:
Sen ozeng qarar qilisen, meyli behitlik, hatirjem, bayashat yashamsen, yaki daim hapiliqta, dert- elemde, azap ichide yashamsen, talliwelish ozengde!

Shuningdin anche uzun otmeyla, Mihmanhanigha Amerika elchihanisidin kelgen, ikki neper ependiler kirip kelishti.ular Rabiye Qadirdin, Amerikigha berishni halaydighanlighi toghrisida soridi.
: hee, Men Amerikigha berishni halaymen,didi U, jawaben. lekin eslide,U, Ana wetinidin ayrilghusi yoq idi! U, wetende qelishni neqeder arzu qilatti, kashki Uning ihtiyariche bolsa. Kashki Uni oz tuprighida, oz helqi bilen dertliship yashighili qoyghan bolsa!…..

birer saettin keyin , ikki neper Amerikiliq bilen Rabiye Qadirni qaldurup qoyup, hitay emeldarlar ayrilishti,de - ular Airplan meydanidin kesip mangmaqta. Heliqi ependiler qattiq jiddileshken halda saetlirige qarishatti. “ ozgurush bolishi mumkin”idi. waqit shunchilik asta otmekte. her bir deqiqe, Uning uchun putun bir kundek uzun hem bizarliq tuyulmaqta. Shu arida qol teliponi zil chelip, “ tohtanglar! pilanda ozgurush qilindi ”degen buyruq keldi.bundaq ehwal ikki qetim yuz berdi.
U,Turmidin hayat chiqish uchn, ozige yillap jasaret berip kelgen idi.Uning bu qeder mihnitini berbat qilishqa, hichkimning heqqi yoq idi! Airplangha chiqish pelempeymu yeqinla qalghan idi.

Uni, Amerika elchihanisidin kelgen wekillerge, toluq tapshurushtin awal,bir hitay qaytilap ,eniq jekilidi:
Amerikida Rabiye Qadirni hichkim ,her qandaq ehwal astida Siyasi jehettin himayisige elishqa, ruhset qilinmaslighi kerek!
bu ahirqi shert idi. shuningdin keyin U, toluq tapshurulghan boldi.

Elchihanidin kelgen ependi, Uni baghrigha besip:
Bu hanim, shunche uzun yil qanungha hilap ish qilmighan, endi Amerikida U, ozi halighanni qilalaydu! didi.U, shu tapta ozini Amerikigha keip bolghandek his qilmaqta idi.

U, tehi helila Turme kamirsida idi! endi bolsa Airplanning aliderijilikler bolumide uchmaqta!U,uzun yillap, mushundaq yumshaq tushekning qandaq bolidighanlighini unutqan idi. dunya shundaq tiz ozgirip ketti! Uning tuyghulirida hemme nerse ebjesh bolup ketiwatatti! U, asta bileklirini chimdip baqti, bu chush eme idi!

Biraq U, yene wehimilinetti-Airplan arqigha burulup qaytsichu! qandaq qilghuluq.U, oylighansiri jiddilishetti,de Ensirigen halda yenidiki Amerkiliq wekildin soridi:
Ependim,biz hazir hitay hawa teweligidin chiqip bolduqmu?
Wekil kulumsirigen halda, bash ishariti qilip, hitay hawa teweligidin otup bolghanliqini bildurdi.

U,ozini kutuwatqan istiqbalning shatlighidinmu,ishqilip til bilen ipadilep bolghusiz bir hayajan qoynida, gherq bomaqta idi.Uning Turme hayati toghrisida, yenida olturghan Diplomatning sullirighimu, diqqetsiz halda, mujmel jawap qayturatti.

Chicago sherhridiki bir saetlik qonup otushte, “Erkin Asiya Radiosi”ning Uni kutiwalghan Muhbiri soridi:
Sizning balliringiz, hitaylarning qolida qalghanliqi seweplik, ihtiyat qilishingz kerekmu, yaki erkin sozlemsiz?
U,jawap birip mundaq didi-
Hazirdin bashlap sozliyeleymen, warqiriyalaymen,kuleleymen hem yighliyalaymen!
Hazirdin bashlap uyaqtin buyaqqa, ozem halighan yerge baralaymen. Bugun ! mushu kun mening tughulghan kunum! Men yengidin tughuldum!

Uning, erkin dunyagha qoyup birilishidiki arqa pilan, bugungiche bilinishke intilip kelinmekte….U, qoyup birilip, uzun otmeyla, Amerika Tashqi ishlar Ministiri Condoleezza Rice hanimning, hitaygha barghanlighi,hem soghaq muamilige duch kelgenligi hemmige ayan.
Jenwede BDT Insan heqliri komitetining yighinida,Rabiye Qadirni qoyup birish toghrisida elinghan yene bir qetimliq qararmu, hitay impiryalizimigha tesirini korsetken idi….

Rabiye Qadirni, erkin dunyagha qoyup bergenliki uchun, hitay hokumranliri bugungiche chungqur qayghurmaqta!ichige tinmaqta!
______

U,Amerika tupriqigha qedem qoyghandin bashlap,bu elde Uning uchun, qandaq imkaniyetlerning barlighini, oylinishqimu waqit tapalmay qaldi.
U,Uyghur Millitining dewasini qilishni,Bu Millet uchun sozliguchi bolushni bir omur arzu qilghan idi. U, ashu armanlirigha endila toluq yetken idi!

Washington Airportigha,Rabiye Qadirni qarshi alghili, uchyuzge yeqin Uyghurlar we jornalistar chiqqan idi. “Rabiye Qadir!Rabiye Qadir!”dep chuqan kotirip, tentene qilishiwatqan sadalar arisida,Uning ballirining “ Apa!Apa!”degen awazliri eniq anglinip turatti. bir demdin keyin Aqide Uning baghrigha ozini atti. Ular bundin toqquz yil burun, hoshlashqan waqtida,kichik bir qiz idi. hazir Uning aldida yigirme tort yashtiki, baharigha yetken bir guzel Qiz- bir hanim turatti.nurghun qollar Uninggha esilmaqta: Mustafa,Kekenos,Hanzohre.biraq U,ballirini taza yahshi angqiralmaywatatti.salam biriwatqanlar guya yiraq bir tonushlardek.
U, suyumluk yoldishini neqeder seghinghan he! U, her deqiqide bir qetim digudek eslep, otluq seghinish ichide yanghan emesmu! Uning yoldishi kopchilik arisida, yutup ketken kishidek turatti. Uning yenida( Amerika tashqi ishlar Ministirligidin chiqqan )bir hanim Uni mehkem qoltuqliwalghan idi.( yoldishi Uning yolini mengip, heliqi hanimning ishhanisigha sanaqsiz qetim barghan idi.) Yoldishi-Sidiq Rozi Haji ependi shunchilik kuchluk, qameltliri kelishken, guzel bir adem bolidighan. ah! Uning aldida Tusattin bir op-aq chachliq qeri boway turmaqta! Hetta Uning qehwe reng kozlirimu bozrip qalghan.

Toqquz yil!- bu Insan hayati uchun tolimu uzun waqit emesmu.
Sidiq Rozi Haji ependige nisbeten chushinishlik-Turme ademni qandaq haletke kelturup qoyidighanliqi. Turmidiki achliq,nachar ouzqluq Uning jismini qurutupla qoyghan idi.Uning yuzliri tararghan.bularning hemmisi chushinishlik. biraq Uning qulaq tuyidin qirqiwetilgen chachlirichu! Beeyni hitayning chechidek.

Sidiq Rozi Haji ependi, Uning yenigha kelsih uchun yol achatti.U etraptikilerning hemmisi bilen salamlashmaqta idi. ularning arisi yeqinlashti! Sidiq Haji Rozi ependi Uning mangliyidin soydi,de Uni baghrigha basmaqchi boliwidi, U yulqunup chiqip qachqili temsheldi.lekin Uni qachurmastin mehkem tutiwaldi. Sidiq Haji Rozi ependining bir qolida Sherqi Turkistanning kok bayriqi, yene bir qolida Amerikining bayriqi:
Biz ghelbe qilduq! deytti, titrek awazda,Repiqisining quluqigha pichirlap!

U,( Turmide oz qoli bilen ,qara rehttin ishligen we karwitining beshigha yemlep saqlighan ,hem Turmidin birge elip chiqqan) heliqi qalghach nushisini, yataq oyidiki karwatning beshigha esip qoydi. U, Sidiq Haji Rozi ependining neziride, heliqi ayal- heliqi toylashqan chaghlardiki hanimning ozila idi. biraq U, ozligide bashqiche idi.ballirimu yat kishilerdek. Aqidening yurigi yerilip ketidighandek azaplanmaqta.U, dadisining qolidin yitilep yandiki oyge elip chiqip dert tuketti:
Dada, Apam meni baghrigha basmidi, manga qarapmu qoymidi.
- Apanglar tehi bashqa bir dunyada,hitay Turmisini sen bilmeysen qizim, Apang senila emes, belki Menimu tuzuk tonup bolalmaywatidu,deytti Sidiq haji Rozi ependi, Qizidin sebre qilishni utunup.

Shu kechisi Ular alte jan, bir hujrida yanmu yan uhlidi.U, oyghunup ketti,de yinida, tatliq uyqida yatqan yuzlerge sinchilap qaraytti.U
: Mening quzilirim qeyerde? dep, oz ozidin soraytti. U yoqatqan waqitlarni izdeytti!

Ular, bir birlirini cheksiz hesret, cheksiz azap ilkide seghinishqan idi.hazir bolsa, ular koz aldida, bir birige qurunush ilkide qarishatti.U, yurek parisi bolghan balliri bilen, suyumluk yoldishi bilen birge bolushni halaytti. Biraq U, ozini yolidin adiship qalghan kishidek his qilatti. Eger U balliri bilen paranglashmaqchi bolsa,Uning sozliri Milletni azat qilsh toghrisidiki, kuresh chaqirqigha aylinp kitetti.huddi un alghu qoyulghandek,gepni bir bashtin bashlap,Millitimizning wetende tartiwatqan zulumliri, ishqilip putunley Siyasi sozleytti.U,baliliri toghrisidiki his- tuyghulirini, yaki ozi heqqide gep qilalmaytti, eksiche putunley weten heqqidila sozleytti.

Bundaq chaghlarda ,Sidiq Haji Rozi ependi Uni yan terepke tartip chushenduretti:
Asta,asta. Aldi bilen ozengge qaytip kelishing kerek. sen hemmini biraqla qilishing shert emes. Biz heriket qilishning bir yolini tepip qoyduq.

Andin U,arqisidin egiship,mihman hana oyge chiqqan ballirigha mundaq deytti:
Meni kechurunglar ballirim, Men bu qetim “Ana” bolupla kelmidim. Belki, wetinimizde iziliwatqan helqimizning derdini anglatqili keldim.

Birsi Uninggha bir neres dise maqullighini bildurup, hitayche “ dao”dep tashlaytti. U, birige gep qilmaqchi bolsa, “ Baodao”dep warqiraytti. hetta Sidiq Haji Rozi ependigimu shundaq dep qalatti.

Siritqa chiqqanlirida,kochilardiki kishilerning hemmisi, Uninggha warqiraydighandek,bir hil besim astida qalatti.U, putunley qorqnuch ichide, ozini herqandaq chaghda, dessilip ketidighan chumulidek ajiz his qilatti. U,bashqilarning telipige “ maqul”la deytti. “ yaq” diyelmeytti. Uning eslidiki Rohini Sidiq Haji Rozi ependi, Uninggha qaytidin behsh etti.

U, tamaq shiresi ustidimu:
Men Rabiye Qadir emes, Yigirme Milyon helq,dep sozlep qoyatti.U, qoyup birilgen kunidin bashlap, bir kunmu tench aram alalmaytti. Siyasetchielr bilen sohbetlishish, Jornalistlargha jawap birish,Amerika Kongresste sozleydighan nutuqni teyyarlash,qatarliq nurghun ishlar bilen meshghul idi. U, siritta,Siyasi heriketlerde rawan idi. lekin ozige tolimu keyin qaytqan idi.

U,oghli Mustafagha,qizliri Aqide,Hanzohre we Kekenoslargha bir qetim mundaq didi:
Siler Meni buyaqqa ekeldinglar,emma Minglighan balilar barki, Ular ata, anilirini kutiwatidu.lekin u ata,anilar ballirining yenigha menggu kelelmeydu.
Bu geplerdin keyin, balilar, Uning baghrigha bashlirini qoyup yighlashti.U ozimu ballirini quchaqlap yighlaytti.Sidiq Haji Rozi ependimu,hemmisi yighlashmaqta idi. shundila U:bular Mening ballirim, bu Mening ailem,degen tuyghugha qaytip keldi.

U,desliwide bashqilarni ziyaret qilishtin hudiqatti, shundaqtimu tekliplerni qobul qilip, qatnishatti. Endilikte U,teklip bilen ishi yoq,belki U, ozliksiz iltimas qilip,Ministirlar binlen, Parlament ezaliri bilen uchrishishni telep qilidu.

U, ballirigha kopunche mundaq deydu:
Helqimiz azat bolghandila, biz behitlik hayatimizgha qayta irishimiz.
Uning kenji qizi, Apisining mezkur sozidin shatlinip mundaq duydu:
Shundaq,Men behitlik, silerdek Apam, Dadam bar,siler ozenglarning ghemini ems, bizningmu ghemimizni emes, belki putun helqimizning ghemini yeysiler.

Aqide bir qetim Uningdin sorap mundaq didi:
Sening bowang, Momangmu surgun bolghan iken. Senmu surgun boldung.bizmu surgun. Yene qanche uzun shundaq dawamlishidu bu surgunluk?
U, mundaq jawap biridu:
Oz Millitining azatlighi uchun, kuresh qilmaqchi bolghan herqandaq bir kim,jezmen ailisini qurban birelishi kerek!eger biz Undaq qilshqa teyyar emeskenmiz, U chaghda hich qandaq netijige irishelmeymiz.
_______
2005.yili 10.May kuni Rabiye Qadir, Amerika Kongresige guwaliq birishke teklip qilindi. Shu kuni U,Aqsarayning aldida,Norwegye Telivizor Istansining “neq meydandin tarqitish” ziyaritini qobul qildi.
Tehminen yette yuzdin artuq Muhbir, jornalistlar Uni ziyaret qilghan idi.
Shu kuni uchyuzdin artuq hitay saqchiliri,Uning Urumchidiki, Oghulliri yurduriwatqan ikki soda sariyini qorshawgha aldi.hitay saqchiliri Uning Tijaret ishhanisini, oylirini ahturdi. Uning Shirkitining Muawin Diriktori-hanimni ishhanidin,saqchi mashinisighiche,chechidin sorep,elip ketishti. Shirketning Sekirtarinimu tutup ketishti. Shirkette ishleydighan barliq ishchilarnimu,saqchilar qattiq urup, dessep eghir yarlandurdiwe tehdit selishti. Jemi onbesh taghar Metiryal, hojjetlerni yighip ketishti.

“Aqide Soda shirkitiyi” uchun elinghan qerz toqquz Milyon yuan idi. mushu qetimliq basturup kirgendin keyin,saqchilarning bildurishiche Omumi qerz, birdinla on besh Milyon bolup qaldi.

Basturup kirgen saqchlar, qeghezlernila emes,Uning oghullirinimu birge elip ketishti.ularni Ikki kun qamap,soraq qilishti.ular her ayda ikki qetim ozlirini, sasqchi idarisige melum qilip turush, sherti bilen qoyup bilrildi. hitay hokumiti,Uning ballirini nazaret qilish uchun,“307.nomurluq
ishhana”tesis qildi. Uning besh balisi, hemme yaqtin teqip qilinip, dawamliq soraq qilindi.ular bir kunmu tekshurushtin hali, qorqunchtin hali yashiyalmidi. Uning oghullirining dostlirimu, qattiq soarqqa tartilip, bu aile bilen munasiwetni uzushke mejburlandi.
_______

bu kunlerde, Rabiye Qadirning biheterligi uchun ,kishiler endishlinidu. Lekin her qanadq adem, U, yoluqqandek kopligen hadisilerge, heterge uchrawerse,ozligidin qorqumsiz bolup qalidiken. Elwette Uning Telipunlirini Amerikidimu anglap turidu,U,barghanla yerde, paylaqchilar arqiliq kuzitilip turidu,chunki hitayning qoli uzun.

2005.yili 15.Noyabir kuni idi.Uni yardemchisi Sureyya hanim, Washingtondiki Ishhanisidin,oyige Mashina bilen elip ketiwatatti. Ular mehellige yeqinlap qalghan idi. tusattin bir chong mashina, ularning izini qoghlap kelmekte. Sureyya hanim :
nime boliwatidu endi? Awu mashina uddul bizge keliwatidighu,didi bekla gumanlinip. biraq Rabiye Qadir diqqitini yiqqinida, alliburun kechikken idi. “Ford” markiliq bu yoghan mahina,ularning kichikkine mashinisigha guldur-qaraslap uruldi.ualrning mashinisi qattiq tasqaldi. Sureyya hanim ozini ongshap, Rabiye Qadirgha qariwidi,U aldi terepke shungghup, pishanisi bilen qattiq usiwalghan idi.Sureyya hanim derhal heliqi mashinini heydiegn shopurgha qariwidi,uning yuzliridin bir dehshet yeghip turatti.
Sureyya hanim alaqzadilik ichide warqiraytti:
Bu mashina qayta qozghiliwatidu! Bizge qarap keliwatidu,Rabiye Hanim Mashinidin tiz chushung!
U,shundila isige kelgendek boldi,de- biheterlik kemerini yeshti.biraq heliqi yoghan mashina shundaq tiz surette qayta basturup kelmekte.
U,esige kelginide,Uning yardemchisi-Sureyya hanim uchunji qetim towlighan idi:
Bu bir tasadipi qatnash weqesi emes! Biz Mashinidin chushup qachayli! mashina yene keliwatidu!

U, mashinining ishigini qandaq achqanlighini ozimu bilmeytti.U, peqet ozining yugirewatqanlighinila biletti. Uning sezguside “ bir kimler bizni olturmekchi,qechish kerek!”degen birla wehime hokumran idi. tiz suretlik chong yolda, mashinilar mighildap ketiwatatti! Biraq U,shunche keng yolning bu qasnighidin, yene bir terepke,hichqandaq zehmetke yoluqmay, qandaqisige saq-salamet otup ketkinini ozimu bilmeytti. Shuningdin keyinla , putun etrap Uninggha qarangghulashti.

U, hushigha kelip, kozini achti. Uning balliri,Uning yoldishi kesel karwitining beshida yighlishatti.Uning ong murisi( ohrigi?)sunghan, beshi hele eghir jaraetlengen idi.
Uning, buyun umrutqisining bir qismi sunghanliqtin,(aylarche) boynigha gerelik halqa selindi. Keyin U, yoldishi Sidiq Haji Rozi ependidin bilishiche “ jiddi qutquzushta yette kun qalghan idi”.dohturning suyunch ichide Uninggha eytishiche,behitke yarisha U, saq-salamet eslige kelgen,eslide boyun umrutqisining sunishi, hayat qalghandimu, putun bedenning palech bolush mumkinchiligi yuquri iken.

Shu suyqestni ijra qilghan shopur,daim izdiliwatidu.FBI hadimliri uni hazirghiche tapalmidi. Tekshurup, ispatlinishiche, heliqi mashina oghurlanghan iken.

Korunup turupturki, hitay hokumiti, Rabiye Qadirning cheteldiki heriketlirige addi qarimidi.2006.yili 19.May kuni Ular ailiwi siritqa ketken idi. Uning qizi Rahile , oyning etrapini resimgha tartiwatqan uch neper hitayni,bir aq mashinini korup qalidu.U hitaylardin nime ish qiliwatqanlighini sorishighila, hitaylar, gep-soz yoqla mashinigha olturup tikiwetishidu.ularning bezen belgilirige asaslinip, FBI ning eniqlishiche, hitay elchihanisigha munasiwetlik ikenligi melum bolidu.

Rabiye Qadirning, Uyghur milliti arisidiki obrazini hunikleshturush, Uning heliqqe qilghan chaqiriqlirining qimmitini berbat qilish uchun, hitay hokumranliri alahide iqtisad serp qilip,yigirme sekkiz qisimliq, Teliviye filimi ishlitidu. Flimide Rabiye Qadirni, hitay hokumiti himaye qilip, yuquri pellige yetkuzgenligi, keyin U, Terrorchilargha yardem qilghanlighi jinayiti bilen jawapkarliqqa tartilghanliqi bayan qilinidu. bu Filimde “Rabiye Qadir”degen nam bir qetimmu tilgha elinmighan bolsimu, biraq Filimde bash rol alghan ertis ayal, Rabiye Qadirning Urumchidiki, tashliship ketken, kona dostlirining biri bolup, uning teqi-turqi Rabiye Qadirgha ohshap ketidu. Filimde kiyingen kiyim uslubimu, Rabiye Qadirning kiyinish qiyapitini eynen ihtira qilinghan.

hitay hokumranliri, “dolet biheterligini qoghdash idarisi”da ishleydighan bezen Uyghurlarnimu chetelge ewertip, hitaygha qarshi Inqilawi seplirimizge, meqsetlik halda buzghunchiliq salmaqta. Bundaq halda, barliq Uyghur Teshkilatlirini, guruppilarni, jemiyetlerni bir merkezge toplash, nurghun tirishchanliq serp qilidighan, qiyin mesiledur. Chetelde bu ghayige yitey dep qalghan bir peytte, hitay hokumranliri Uyghur Aptonum Rayonida,Rabiye Qadirning ustidin mundaq uch turluk bohtan toqup chiqti:
1.Terrorist
2.Radikal Islamchi
3.Milli bolgunchi
weten ichidiki Uyghurlar, qandaqla bir chaghda Rabiye Qadir heqqide bir nerse anglisa,teshwiqat wastiliride “ Uchke qarshi heriket qilayli!”dep, Rabiye Qadirgha qarshi shuar anglinidu.
________

2006.yili 28.May Amerikidiki Uyghurlar, Rabiye Qadirni “Amerika Uyghur Birleshmisi”ning Reislikige saylidi.buninggha qarita hitay hokumranliri, shu kunning ozidila Uning Urumchidiki Oghul, qizlirini tuutp ketti. Washingtonda, Rabiye Qadir bilen Sidiq haji Rozi ependi,derhal heriketlinip,Uyghur Aptonum Rayonini ziyaret qilish aldida turiwatqan “Amerika Insan heqliri omiki”ge ehwalni melum qilishti. “hitay hokumranliri, Rabiye Qadirning ballirini tutqun qilghanlighi”gha inkas qayturup,ualr ziyaretni bikar qiliwetti.hem hitay hokumitige naraziliq bildurushti. shuning bilen hitay hokumranliri, Uning ballirini qoyup birishti.ular gerche oyliride bolsimu, herbirini tort neper saqchi kuzitip turatti.

1.Iyun balilar bayrimi munasiwti bilen, barliq mekteplerde oqush tohtaydu. Saqchi emeldarliri Qahar,Rushengul,Ablekim we Alimlarni nazarettin boshitip, bashqa kishilerdek balilar bilen birge bayram qilishqa ruhset biridu.tehi aldinqi kunila, 3.saqchi bashqarmisining bashlighi, Rushengulge bolghan muamiliside bashqiche, qattiq besim qilip:
senler hemmeng mehbus, hemmeng jinayetchi, hetta sening ikki ayliq qizingmu jinayetchi!,degen idi.

bayram kuni ettigini Rushengul Apisigha Telepun qilip, ozining gumanlinip, qorqiwatqanlighini eytti. lekin Alim:
saqchilarmu adem tursa,ularningmu bizdek ailisi tursa, unchiwala yamanliq qilmas, sekkiz, toqquz yashliq balilirimiz, taqqa chiqip oynayttuq, dep yighlishiwatsa.. dep,balilarni oynitip kelishni eytqan idi.

ular bayramliq seylige, ikki mashina bilen barmaqchi bolduq dep, hoshliship,aridin yerim saetmu otmey, yene Telepun chelindi. Bu Rushengul idi.Uning keypiyati putunley harap idi.Telipundin keilwatqan qushumche awazlar oghullarning ingrashliri:
Apa,bu yerde elliktek saqchilar,ular bizni iz besip keldi! Endi urushqa bashlidi!
Ablekim bekrek zehmilengen idi. u hushsiz yerge yiqilghan.(bu oyun Urumchidin uzulgen, putunley hitay olturaqlashqan rayunda sadir boldi.) bir demdin keyin yene bughuq bir awaz anglinatti, bu Alimning yigha arlash titrek sozliri idi. newre qiziningmu yighlighan awazi kelip turatti. saqchilar, ulargha “qechishqa orunghan”degen tohmetni chaplighan.

Apa! ular bizni yughushturiwetti!,didi Rushengul warqirap. Shuning bilen Telepun uzuldi.

Saqchlar Uninggha Telepunni qesten anglatqan. Bolmisa, undaq sharaitta, Rushengulni Apisigha Telepun qilishqa qoyattimu! Bundaq qilishtiki sewep “ Rabiye Qadirgha, balliri saqchilarning qolida ikenligini, ular halighanni qilalaydighanlighini bildurup qoyush”tin ibaret qattiq tehdit idi.
Shuningdin itibaren,Uning Oghulliri qamaqta, Qizi Rushengul bolsa, oz oyide qamaqliq,dawamliq saqchilarning nazariti astida turidu.

Uning Wetendiki bashqa tuqqanlirimu, eghir zulum astida. Uning Altaydiki Akisi Juma Qadirmu kop qetim soraqqa tartildi. Hetta Uning ogey anisinimu saqchi hanigha bir qanche qetim solap qoyushti.

Rabiye Qadir 2006.yili Noyabir eyida, Germaniyege mengish aldida turiwatatti. Uning Inisi Memet Qadir Telepun qilip,Biheterlik idarisining hawalisini yetkuzdi:
Eger Rabiye Qadir,cheteldiki surgun Uyghurlarning Heriket sepige qetilmisa,tereqqiyati uchu bash bolup bermise, Oghulliridin merhemet bilen hisap elinidu…

Rabiye Qadir,Miyonhen Shehride chaqirilghan “Dunya Uyghur Qurulteyi” gha Reis bolup saylanghandin bir kun keyin, Oghli Alim yette yilliq qamaq jazasigha hokum qilindi.chong Oghli Qahargha istisadi jaza birildi. Shuningdin keyin,uzun otmeyla Ablekim toqquz yilliq qamaq jazasigha hokum qilindi.
******(shu namliq kitap 400-413.betlerdin 49.dawami bar)
_______

“Oz Millitining azatlighi uchun, kuresh qilmaqchi bolghan herqandaq bir kim,jezmen ailisini qurban birelishi kerek!eger biz, Undaq qilshqa teyyar emeskenmiz, U chaghda hich qandaq netijige irishelmeymiz”
(Rabiye Qadir)

Biz, kuresh qiliwatqan bashqa Milletlerning ,Qehrimanlirigha endi heyran qalmaymiz.
Yuquri dolet mensiwidin waz kechip, Milliti, Wetini uchun ozini, barlighini pida qilghan Jewher Dodayepni,Arslan Mas,hadovni endi seghinmaymiz!

Chunki, Yuquridiki jenggiwar sozning sahibi bolghan we oz emeliyitige tetbiqlighan, Rabiye Qadir,Uyghur Millitining yuzini achti! Uyghur dawasining yuzini quyashtek parlatti. Uyghurlarningmu “ Mensep uchunla emes, heqqaniyet we Weten,Milliti uchunmu kuresh qilidighan Millet”ikenligini,Rabiye Qadir wayigha yetkuzup ispatlidi.

Chunki U, yuquri Menseptin,tengdeshi bolmighan Rahet,paraghettin, behit-bayashtliqtin waz kechip, kuresh meydanigha At chapturdi. Eslidinla Uning igiligen “Mensep”orni, qazanghan nam, ataqliri, tapqan mal -dunyaliri kuresh qilish uchun idi. U, oz ornini tapti!

Abdurehimjan
07.03.08
Munchen