PDA

View Full Version : Oylighanlirimni Yazghim Keldi [ 5 ]



IHTIYARI MUHBIR
02-03-08, 11:41
SHERQI TURKISTAN ZARI

Sozi : Iliyar Behtiyarning .
Muzikisi : Rozi CHong Turghanning .


Way eziz el,way eziz yurt nur qiyash ,
Behtim ortaq,zarim ortaq qerindash .

Batur heliq Uyghurlarning makani ,
Shair oghlung het kutidu kozde yash.

Mening qiymas qimmetimsen,armenim ,
Sanga digen otluq ishqim bar mening .

Ghalchilargha depsende bop,bugunze ,
Way eziz el,way eziz yurt zarliding .

Qeni sening azadlighing,baylighing ,?
Qeni sening erkinliging,yaylighing .?

Qaqas bolup yunguzlinip boldighu ,
Gulge tolghan baghu-bostan sayliring .

Way eziz el,way eziz yurt gul diyar ,
Otlughidek sende nime guna bar .?

Ata-bowam makanidin bugunze ,
Saz ornida mungluk yigha anglinar .

Ana yerge kepish bolghan kok chimen ,
Way eziz el , koyup ketti ot bilen .

Bowam tikken derehlerde saye yoq ,
Xahlirini qirqip chushti jut digen .

Aziz yurtni hong wei bilen horlidi ,
Iparhanning chewrisini zorlidi .

Wetenperwer perzentingni kishenlep ,
Gunahsizgha tohmet qilip horlidi .

Tutruq qilip illallah dep sheringni ,
Huqushlargha cheyletmekchi yeringni .

Mutehemler eghil qilip sarayni ,
Horlimakta Uyghurlarning elini .

Hunsur(1) qilip baylighingni,baghingni ,
Qul qilmaqchi sunbul sachliq yaringni .

Turme qilip Qeshqer,Ghulja, Aqsuni ,
Tohtatmaqchi Ili bilen Tarimni .

Way eziz el , way eziz yurt nur qiyash,
Munglanmighin,zarlanmighin koter bash .

Qara kozning arminini saqlighin ,
Shatliq kuni kelgendimu kerek yash .


Almutining Medew taghliridin eqip kelip,Nikolayefkaning gherip terepi bilen aylinip otup,Qapchighayning Kolide Ili deryasigha qoshulidighan suning boyidiki piknikte toplanghan Uygurlargha, bir tup Derehning sayisida badashqan quriwelip, bir hilda duttargha tengkesh qilip bu mungluq weten nahshisini eytqan tagham [ Tayiqim ] Rozi qong Turghan, 21-04-2005 kuni Almutida yurek kesili bilen olup ketti,67 yashta idi.wesiyetige binaen janazesini Almutidin Yerketke elip berip dadisining yenigha qoydi.ALLAH rehmet qilsun ,Amin .

Bu nahshining mungluqlighi,sozliridiki weten ishqi, anglighanlarni bek hayajanlanduriwetti. : " Sozi Shair Iliyar Behtiyarning, ahangi ozumning, yeqinda Shair Iliyar Behtiyarning tughulghanlighining 60 yillighigha beghishlap echilghan kongresde eytqan idim didi, "

Tagham [ Tayiqim ] Roziqong anamning ukisi idi,we chong anam rehmetlikning ikki kqz alte oghul sekkiz balisining iqide eng qabili, hushyari,bilimligi idi, we ozi hem hanimi, ikki qizi ,bir oghli aileche hemmisi doktor idi.1938-yili manasta tughulup 1958-yili Qazaqistangha chiqip ketken idi.tort yashimda ayrilghan tagham [ Tayikim ] bilen del 41 yilda koruxken idim.

Birdin piknikke yighilghanlar oz-ara weten derdige chushup kettuk,orta boy,oruq kelgen atmish yashlarda bar , bashigha Taylandning naylon seriq chigh qalpighini kiyiwalghan kishi hesret bilen :" Yurtimiz Ghuljining Chilpengzide idi , qarisaq yurt bek kattiqchiliq bolup ketti,hitaylar kopuyup, zulum eship ketti, ale sheringni dep tashlap berip qaytip chiqtuq shu " didi.

Olturghanlar paraqqide kuliship ketti,men ulapla : " Biz helq, shu ale sheringni dep berip qoyup endi alalmay yuriymiz, " didim, " hetta anchiki eqil ishlitishkimu horunluq qilip, tepishmaq tepishtin yaltiyip, she berimiz, huddi she bermek yanchuqimizdiki shimishkini bergendek, " yene kulke koturuldi,eslide yurekni echishturidighan gep-sozler amma kulkige bahane qilmaqtin bashqa charemiz yoq idi.

Shu kuni ettigini tagham [ Tayiqim ] bilen mana bu bezmining goshini alghili Almutidiki qoy bazirigha barghan iduq. qatar-qatar ketken 50-60metir kuwadiret kelidighan kichik-kichik qoy qotanlirida, asasen bizning metis qoy deydighan Awustiraliyening rambol qoyliri turatti ,

Biz Erebistanda qet,iyen bundak qoyning goshini yimeymiz,hem erzan, hem sesiq bir hil burighi bar ,hem korinishi set, kichigimizde derislik kitaplirimizda bar idi, Rus baghwen MICHURIN mewilik derehlerni bir-birige ulap, yengi sort mewe osturup chiqiridiken dep,belki bu qoylarmu shundaqmu digen hiyal keletti kishining eqlige,

Shunqilik qotandin aran ikki qotanda yerlik qazaq qoyliri turatti , epsuski del shu chaghda bu qotanning igisi yoq iken, uyaqqa qarap,buyaqqa qarap birdem turup qalduq,tagham [ Tayiqim ] birdin : " shu yandiki botkidiki teyyar soyup esip qoyghan goshlerdin almamduq ,? " didi, men taghamgha,: " tagha [ Tayik ] omrimizde bir keptuq,bir tirik qoy soyup qan qilaylik ," didim, meqsidim qoy soyup qan qilishmu emes idi, qoyni islami usulda soydurush uchunla idi, amma bundaq dimidim,ichimde bildim.

Waqit otup ketip baratti,chunki aldirayttuq,bu yerdin 30-40 kilometir uzaqliqtiki Nikolayefkigha berishimiz kerek idi,sorilip botkigha kirduq,tehminen 10 metir kiwadiret kelidighan bu yaghach botkida, 20 ge yeqin bir-biridin semiz qazaq qoyining goshliri esighlik turatti,amma buni kim soyghan idi,? Qur,anning hukumlirige uyghun soyulghanmu idi,? chunki,ALLAH Qur,anda tort yerde ALLAHning ati eytilmay kesilgen haywan goshini musulmanlargha haram qilghan idi . mana bu soalgha jawap tepish uchun derhal u yaq-bu yaqqa qarap qassapni izdeshke bashlidim ,huddi mening izdiginimni bilgendek bir yash qazaq balisini bashlap kelishti,

Men u qazaq balisigha didim : " Bu goshler seningmu,? "
Didi : " Iyye meningghoy , alasingbe ,? "
Didim : " Kilosi kanche ,? "
Didi : " Bir qoydi putun alsang,kilosu ekijuz tenggeghoy , "
Didim :" 180 tenggidin bermemsen,? "
Didi : " Jok bolmaydighoy . et semizghoy ,sen ozung korshi , "
Didim : " Qoyni kim soyghan , ? Qassapni men bir korey,? "
Bir Qazaq balisigha warqiriwedi u bala yetip keldi,soridim: " Bu qoylarni kim soydi,? "
Didi : " Men soydumghoy , qalay deysing , ? "
Didim : " Qoy soyghanda Bismillah ALLAHu ekber didingmu , ? "
Didi : " Woy aytamizghoy , bizde Musulmanbizghoy , koyshi seni,sen ozung qayjerdensing , ? qitaydansingbe , ? "

He,nime bolsa , " Kozum qarghu , qolum cholaq. " dep eliliwersem bolghidek dep oylidim , we ichidin hem semiz ,hem yoghan bir Qazaq Qoyining Goshini korsitip buni bergin didim ,we bu putun qoy goshi del 44 kilo keldi, 66 Amerika dollari tutatti, chunki bir dollar u kunlerde Qazaqistanda 135 tengge iken,normal qassapta hem qoy Goshining kilosi 180-200 tengge iken,bu Qazaq manggha kop qimmetke setiwalghan idi ,amma men razi idim we uning tijaretining bereketige dua qildim,chunki Gosh semiz we tatliq idi, Mekkide bu pulgha normal qoy goshidin 10 kilo keletti,

Yeqindin beri Qazaqistanning " CASPIONET TV " qanalida bir Amerika dollari 118 Qazaq tenggisige chushuptu. we Goshning kilosi 300 tenggidin eshiptu , Mekkede yerlik " HERRI " qoylirini setip elip soysa kilosi on amerika dollaridin ashidu, amma goshi qazaq qoylirining goshidinmu , hetta Qeshqer,Kuchar Hoten qoylirining goshidinmu jik tatliq,yigen kishi bilidu ,

Mekkening yerlik " HERRI " qoyining goshi , Taif Liyening Anari , Medinening mexhur Ajwa hormisi we Medine Pinnesi dunyada tengdashi yoqtur ,


Endi gepning poskallisigha keleylik, ene shu piknikte Qazaqistanliq Uyghurlar yurt yoli echilghandin beri ozlirining Yurtqa berip, Yurtni we urugh-tughqanlirini korup kelixkenliklirini eytishti ,meyli barsun , hich kimning bulargha nimishke barisen ,? diyishke heqqi yoq ,hetta mening tagham [ Tayiq ] mu bir nechche ret bardi we hetta hanimi we balalirini bille elip Yurtigha berip balilirigha ayrilghili 30 yil bolghan yurtini we Ata-Ana bir tughqanlirini korsitip keldi ,bu yahshi ish ,amma shu raski , bu barghanlarning hemmisi ozlirining yighqan-tugken oz halal pulliri bilen berip keldi ,


Endi yene bir Qazaqistanliq muhajir Uyghur , eger ozini-ozi bilip, men Yurtum Sherqi Turkistan azad bolmighunche Yurtumgha barmaymen, chunki hazir Yurtum azad bolmay turup yurtum Sherqi Turkistangha barsam, qizil hitay elchihanisidin wize elishqa mejbur bolidikenmen , bu mening yurtumni zorluq bilen besiwalghan basqunchi zalim hitay hakimiyetini yurtum Sherqi Turkistanning qanuni igisi dep tonughanlighim bolidiken ,oz yurtum Sherqi Turkistangha hergizmu bashqilarning ijazeti bilen , bolupmu millitimning qan we jan dushmenliri bolghan qizil hitay hakimiyetining ijazeti bilen hergiz barmaymen dise , bumu uning ozining erkinligi , Bumu toghra , amma biz weten sirtidiki muhajir wetenperwer Uyghurlar uchun eng toghrisi mana mushu yol . mushu ang , mushu wijdandur , amma lekin her kimge bu heqiqetni ugitip bolmaq tes , qoyup bereylik ozining wijdanigha qarap ish qilsun ,waqti kelgende tosuymiz ,amma lekin bezi-bir muhim shehsiyetler mesilen Enwer Yusup Turani ependige we Erkin Alptekin ependige ohshash bundaklar, yurtka hergiz barmaslighi kerek idi, maal,esef bardi ,we bezi bir tor betliride eytilishiche her ikkilisi yurtka qizil hitay hakimiyetidin dadilirigha mazar telep qilghili bardi ,elbette belki bu bir tohmettur , amma " Shamal chiqmisa Dereh lingshimaydu , " Artushning hemme yeri bir Uyghurgha mazar bolushqa layiq bolghanidek,Istanbulning hemme yeri bir Uyghurgha tehimu hatirjem Mazar bolushqa layiqtur.

Endi keleylik muhajirettiki musapir Uyghurlirim , bular yetmigendek yeqindin beri chet-ellerdiki Uyghur muhajirliri ichide,uchunji bir yol bilen wetenge berish ewij eliwatidu, bu yol bek yaman yoldur ,bu yol bek heter yoldur ,bu yolda wetenge barghanlarni qet,iyen tosushimiz kerek ,bular qizil hitay hokumetining dewetlirige maqul dep, qizil hitay hokumetining pullirigha yurtqa berip ,zalim qizil hitay hokumeti bilen ich-qoyun tash-qoyun bolushup, ozlirini shu ozliri turghan yurtlardiki Uyghur jamaetchiligining wekilliri qilip korsutup ,hetta ozliriche zalim qizil hitay hokumeti bilen putushup [ bu gep shu kishilerning Erkin Asiye Radyosidiki oz aghzidin anglighan gepliridin delil-ispat qilip eytildi ] qaytip kelgenlerdur ,bular sheksiz weten hainliridur ,yaki hich bolmisa shu yurt seperide weten-milletke we milli dawayimizgha hiyanet qilghanlardur bular hergizmu Uyghur millitige we hetta shu ozliri turghan yurtlardiki Uyghur jamaetchiligige wekillik qilalmaydu ,eqillik we wijdanlik Uyghur milliti bundaqlarni hergizmu ozlirige wekil qilmaydu ,men bundaq ehwallar toghriliq " HEREMDIKI MESHHUR UYGHURLAR " namliQ meshhur maqalelirimning Abdulhamid Abbas namliq tiziqida yezip otup ketken idim ,

Elbette bularning beziliri shu ozliri turghan yurtlardiki Uyghur Teshkilatlirining bashliqliri bolishi mumkin ,we hatta ular shu Teshkilatlarning bashliqlighigha belki saylam bilen olturghan bolushimu mumkin ,amma nime bolsa bolsun bular bu ish-hereketliridin keyin u orunduqqa layiq emes ,we ularni u orunduqtin elip tashlashimiz kerek ,.bu ish chaq-chaq emes , bu ishqa jiddi muamele qilishimiz kerek ,

Erkin Asiye Radyosidiki sohbetide Dunya Uyghur Qurultayining Qazaqistandiki temsilchisi Qehirman Ghojamberdi ependi , kop toghra soz qilip , bularning hergizmu Uyghur millitige wekillik qilalmaydighanlighini eytqan , we toghra eytqan ,Qehirman Ghojamberdi ependining eytqanliri Uyghur millitining eytidighanliridur ,

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE


(1) Hunsur sozining menisini bilelmidim,belki hata eytilghan soz bolsa kerek, yaki Erepche Tongguz menisidiki HINZIR sozining uyghurche bozulup teleffuz qilinghan shekli bolsa kerek ,bilidighanlar izahat berip qoysa bolidu ,

Unregistered
07-03-08, 01:07
Rehmet sillige Muhbir janapliri. Sillining yazghanliri sap Uyghurning wizdani gepliridur.