PDA

View Full Version : Nurmuhemmed Yasin ("Yawa kepter"ning aptori) Xitay turmiside wapat boldi!



Uyghur Xewiri
26-02-08, 21:07
Wetendiki melum bir tor betidin igelligen hewerge asaslanghanda, merhum Xitay turmiside wapat bolghan. Merhum emdila 30 yashqa kirgen bolup, uning "Qeshqer Edebiyti" jurnilida elan qilghan nesri esiri "Yawa Kepter" Xitay ghalchiliri terepidin, Xitaylarning wetendiki dehshetlik zulmigha qarshi yezilghan dep qarilinip, Qeshqer ottura xelq sot mehkimisi terepidin "eksil inqilawi jinayetchi" (keyin "doletni parchilashqa urunush jinayiti" dep ozgertilgen) bilen 7 yilliq turmige elin'ghan. Keyin turmide wapat bolghan.

Igelleshlerge qarighanda, eyni waqitta Qeshqer ottura xelq mehkimisining bu enzige qarita bashqiche pikri bolghan bolsimu, lekin wilayetlik mehkimining Xitay shujisi Shi Dagang (史大刚), bu enzini Wang lechuan (王乐泉 yeni Wang shicai 王世才)buyriqigha asasen qetiy bir terep qilishni eytqanliqi uchun, wilayetlik sot mehkimisi shu boyiche hokum qilghan.

Merhum Uyghur xelqining qelbide ebediy hayat!

Towende uning bu nesri esiri qayta chaplandi:

Nurmuhemmet yasinning "yawa kepter" namliq esiri

* "Yawa kepter" ning toluq nusqisi
* Awaz köchürüsh

Yazghuchi nurmuhemmed yasin

Uyghur shair we yazghuchisi nurmuhemmet yasinning "yawa kepter" namliq esiri "qeshqer edebiyati" ning 2004-Yilliq 5-Sanida élan qilinghan bolup, xitay hökümiti aptorni shu esiri munasiwiti bilen on yilliq qamaq jazasigha höküm qilghan.

Xitay hökümiti , eserning aptori nurmemet yasinni 10 yilliq qamaq jazasigha höküm qilghandin sirt, "qeshqer edebiyati" ning 2004 - Yilliq 5 - Sanini yighiwélish arqiliq, keng uyghur ammisini mezkur eserni oqush hoquqidin mehrum qaldurdi.

Yawa kepter

Nurmuhemmet yasin örkishi

Yene ashu köpkük asmanda uchup yürgüdekmen. Ongummu- Chüshümmu yaki her ikkilisi emesmu bilmidim. Qanitim astida ghur-Ghur shamal uchup ötmekte. Men hazir nahayiti rohlinip kétiwatattim. Wujudumda küch-Quwwet urghup turatti. Zenggerreng asman, parlaq qoyash nurigha chömülgen bipayan dunya. Bu neqeder güzel menzire-He? men téximu rohlinip yenimu égiz örlidim. Köz aldimdiki böljürgenzar ghayib boldi. Emdi manga dunya téximu kengri yéyilip köz aldimda bir yéshil dastixandek ochuq namayen boldi. Bu ilgiri men körüp baqmighan menzire, men körüp baqmighan jaylar idi. Lékin, men u yerge öz makanimdek muamile qildim. Hemme yer oxshashla güzel körünetti.

Tuyuqsiz aldimda mehelliler, öyler köründi. Peste ushshaq nersiler qimirlap yüretti. Men uning anam sözlep biridighan ademler ikenlikini hés qildim. Lékin, ular manga anche xeterlik emestek köründi. Anamgha qériliq yetken bolsa kérek, dep oylidim. Yerde bicharilerche ömilep yürgen ashu janliqning kökte uchup yürgen bizdin qudretlik ikenlikige zadila ishengüm kelmidi. Belkim méning ularni chüshinishke kallam yetmigen bolushi mumkin. Ishqilip men ademlerni unche xeterlik hés qilmidim. Anam:«ademlerning qorsiqida hüniri jiq, pexes bolmisang ular séni birdemdila mehbusqa aylandurup qoyidu.» Dégenidi. Birdinla méning ularning qorsiqidiki hünirini bir körüp baqqum keldi. Némishqa ularning hünirini qorsiqigha soliwalidighanliqigha eqlim yetmidi. Asta- Asta peslep mehelle etrapini aylinishqa bashlidim. Manga emdi hemme nerse éniq köründi. Bu yerde ademlerdin bashqa qoy- Kala, tuxu, ishqilip men körüp baqmighan nurghun nersiler bar idi. Bir top kepterler asmanda uchup yüretti. Az bir qismi bolsa, kepterler qonush üchün yasalghan peghez dégen nersige qonup olturatti. Men ular bilen paranglishish üchün yénigha kélip qondum. Paranglishish üchün qondummu yaki aram élish üchün qondummu bu éniq ésimde yoq idi. Shu chaghdiki tuyghum bek xire idi. Ishqilip men ularning turmushigha qiziqip qalghan idim.

- Qeyerdin kelding? - Dédi ularning ichidiki yéshi chongraq birsi. Men uning mushu topning ichidiki bashliqi emeslikini jezm qilalmidim. Uning néme bolushi men üchün beribir idi. Chünki men bu topning ezasi bolmighachqa uning manga nisbeten héchqandaq ehmiyetke ige teripini bayqighili bolmaytti.

- Böljürgen saydin,- Dédim men.

- Bowamdin anglighan. Bizning ejdadimiz ashu yerlik iken, biraq men u yerning bizdin nechche ayliq yiraqliqini anglighan, adette biz nechche künlük yolgha uchup baralmaymiz. Belkim senmu nishandin adiship qaldingghu deymen.

Men uning nechche künlük ariliqqimu uchalmaydighanliqini anglap heyran qaldim. Belkim qériliq yetkendu, dep oylidim. U dégen böljürgen say men kelgen böljürgen say shumu- Emesmu éniq höküm qilalmidim. Eger uning bowisi men kelgen saydin kelgen bolsa démek biz bir jemet tuqqan bolup qalattuq.

- Men bu yerge ézip qélip emes belki, uchushni meshiq qiliwétip kélip qaldim. Bir nechche küngiche bir nerse yimeymu uchalaymen,- Dédim jawaben. U manga heyranliq bilen qarap qoydi.

- Belkim sen yawa kepter oxshaysen. Ularning hemmisi shundaq déyishidu. Biraq bizde undaq jenggiwarliq yoq. Peqet qondaq we qepezdin bashqini oylimaymiz. Menmu mushu mehellidin nérigha ötüp baqmidim. Ötüp néme keptu. Qonay déseng peghizing, yatay déseng qepizing teyyar tursa japa tartipmu ishmu? uning üstige bala – chaqiliq bolup qaldim? emdi uchup nege bararmen. Igimizmu yaxshi qarawatidu.- Yéshi chong kepter tumshuqi bilen peylirini tatilap qoydi.

- Anglisam ademler bek qorqunchluqken. Ular bizni tutuwalsa rohimizni qul qilarmish deydu, bu rastmu?

- Roh? - Yénimdiki bir kichik kepter heyran qaldi, - Bowa, roh dégen néme?

Uning rohning némilikini bilmiginidin men téximu heyran qaldim. Bu kepterler ballirini qandaq terbiyleydighandu? rohi bolmighan hayatliqning néme kériki, rohsizliq ularni qandaq haletke chüshürüp qoyghan- He? ular néme üchün buni chüshenmeydighandu. Gerche rohni, erkinlikni sowgha qilghili, tilep érishkili bolmisimu, biraq bu bichare kepterlerge rohiy erkinlikke ige bir makanning neqeder zörürliki chongqur hés qildim. Ular roh dégen sözni esla anglap baqmighandek qilatti. Yéshi chong kepter héliqi sual sorighan kepterning béshini siylap turup sözleshke bashlidi.

- Rohning némilikini menmu bilmeymen. Uni menmu bowamdin anglighan. Hazir ikkinchi qétim anglishim.Bowamghimu bowisi dep bériptiken. Belkim bowisighimu bowisi dep bergen bolsa kérek. Bowam hemishe «bizde roh yoqalghili bek uzun zamanlar boptiken» deytti. Belkim bu kepterning dewatqini yoqalghili bek uzun bolghan ashu roh bolsa kérek. Bizde hazir roh deydighan nersining sayisimu qalmidi.

Yéshi chong kepter manga yüzlendi.

- Dep baqe oghlum, sen uning qandaq nersilikini bilemsen?

Men ganggirap qaldim. Özüm dégen sözge özüm jawab bérelmey qalarmenmikin dep endishe qildim.

ـ Yaq hazirche bilmeymen, biraq anam sende dadangning baturluq rohi bar, u künséri piship yétiliwatidu, ـ dégen. U piship yétilse chuqum biliwalimen.

ـ He, démek sende atangning rohi yétiliwétiptu. Emma atilar emes bir pütün kepterler jemetiningmu rohi alliburun yoqalghan. Animiz bizge ezeldin roh toghriliq sözlep bermigen. Atilirimizdinmu héchqanda birer bisharet ishtimiduq. Hazirqi dewrge kelgende men bu sözni balilargha sözlep bérishinimu untup qaptimen. Shunga biz rohsizliq dewrige alliqachan qedem qoyuptimiz. Hey, ashu yoqalghan rohimizning zadi qandaqliqini tépiwalghan bolsaq bek yaxshi bolatti. Boway éghir xursindi.

ـ Siler mushu rohsizliqinglar tüpeyli ewladtin ـ ewladqa ademlerge qul bolup ötisler. Ularning xalighan chaghda yeydighan taamigha aylinisiler. Ular silerni qulluqta shu derijige chüshürüptuki qoyup bersimu héchyerge baralmay ularning tewelikidila uchidikensiler. Kichikkine dandin ayrilip qélishni xalimay ewladliringlarnimu özüklardek qulluqqa tutup béripsiler. Silerge bizlerning kepterler topidikidek bir bashchi kérekken. Biraq, bu eptinglarda silerdin undaq büyük ümid kütkili bolmighudek. Siler aldi bilen rohinglardiki ashu qulluqni yoqitishinglar kérek. Eng muhimi siler rohning némilikini biliwélinglar. Siz némishqa men bilen bérip anamdin sorap körmeysiz? ـ dédim men yéshi chong kepterge hésdashliq qilip, men bowayning biliwélishini izdidimmu yaki özüm béliwélishni oylidimmu taza éniq emes idi. Belkim her ikki xil héssiyat wujudumda teng qutrawatqandu.

ـ Bir putum görge sanggilidi. Shundaq bixeter qepizim turup, roh izdep nege barimen. Yene kélip men rohning némilikini bilmisem, uni tapsammu néme paydisi, qara, roh bolmisa néme boptu, yenila mushu qepizim bixeter yashighili bolidikenghu. Yene kélip héchnémige es qatmaydighan roh dégen u nersini kötürüp yürüsh neqeder jachaliq.

Yéshi chong kepterning sözlirini oylap kettim. Uning dégini bir turup toghridek, bir turup xatadekmu qilatti. Emma héchqandaq yashash étiqadi we rohi bolmighan bir kepter bilen roh toghriliq sözlishish manga nomusluq ishtek tuyulup ketti. Bérip bu mesilini anamdin sorap baqay, dep oylidim.

Bir top kepterler yénimizgha kélip qondi. Andin öz ara gugulashti. Ularning bezi sözlirini peqet uqmudum. Belkim öz tilda sözleshse kérek. Adette biz tereplergimu bezide mushundaq yaqa yurtluqlar kélip qalatti. Ular kimler? yéshi chong kepterning dostimu yaki jemetimu bilmidim. Men bilen sözleshmekchimu yaki öz ara paranglishiwatamdu peqetla uqmudum.

ـ Yaxshimu sen qozam, ـ yéshi chong kepter yénidiki kichik bir kepterning peylirini choqulap erkilitip qoydi.

ـ Yaxshi emes, qorsiqim échip ketti. Némishqa anam emdi dan bermeydu? u dan yaki qonaq dégendek bir isimni éytti. Belkim tériq yaki kendir dégendu. Ish qilip men bilmeydighan yatla isim idi. Hey, ademler bashqurghan kepterler qiziqken. Yeydighan nersilergmiu « her xil isim qoyup yüriydiken, dep heyran qaldim.

ـ Anang emdi yéngi ukiliringning dunyagha kélishi üchün quwwet toplimisa bolmaydu. Adem kélip dan sélip bergüche saqla, bolamdu?

ـ Yaq, saqliyalmaymen. Daligha bérip özüm dan tépip yep kélimen.

ـ Obdan qozam, gépimni angla. U yerge barsang bek xeterlik. Séni eski ademler tutup yep kétidu. Barma bolamdu?!

Kichik kepter domsiyip jim bolup qaldi. Qarighanda bu toptikiler mushu qéri kepterning gépini bekrek anglaydighandek qilatti. Men ularning özini tutup yep kétidighan ashu ademler bilen yene birge yashishini peqetla kallamgha sighduralmidim. Belkim men yéyish dégen sözni xata chüshinip qalghandimen. Belkim bu yaxshi qara dégen sözdek bir söz bolushimu éhtimal. Yaki bu chet tildin kirgen söz bolsa men menisini xata istémal qiliwalghan bolushum mumkin. Biraq bu méning oyumche hemme kepter bilishke tégishilik muhim söz idi. Anammu hemishe manga ademlerning totuwélishidin, yep kétishidin hezer eyleshni jékileytti. Biraq, hazir bu sözning menisi bu yerde bashqichige özgirip qalghandek qilatti. Chünki, ular ademlerning yéyishidin hezer eylise hergiz yene ademler bilen birge turmaytti. Qanitigha tayinip xalighan yerge uchup ketse boluwéretti. Biraq ular qanitining barliqinimu untup qalghan bolsa kérek. Belkim yashap könüp qalghan qepezdin ayrilishini xalimasliqimu mumkin.

ـ Undaqta bizning igimiz yaxshimu?

Kichik kepter qéri kepterdin soal sorashqa bashlidi.

ـ Elwette yaxshi.

ـ Biraq, umu bizni bashqa ademlerdek xalisa tutup yeydighu?

ـ Bu dégen oxshimaydu. U bizni qepez ichide baqqandikin tutup yése heqliq. Buninggha héchqaysimiz qarshiliq qilsaq bolmaydu.

Men axiri yéyish dégen sözning istémal menisining oxshashliqini. Bayatin artuqche guman qilip yürginimni chüshendim.

ـ Biraq igimiz bergen danlarni chonglar yewélip manga ashmisa. Men qandaq qilimen? men künséri oruqlap, yashashqa amalsiz qéliwatimen.

ـ Senmu asta ـ asta shundaq chong bolisen. Chonglardin qandaq yéyish kéreklikini öginisen. Yéyishke tégishlik nersini hergiz bashqilargha bermeydighaan bolisen. Biz yashighan muhit mushundaq oghlum.

ـ Biraq, bowa.

ـ Boldi qozam, jiq sözlep ketting kepter dégen qanaetchan bolushi kérek, artuqche nersilerni talashmasliq lazim. Bildingmu?

ـ Uning erkinlikini bek boghuwapsiz, ـ dédim men, ـ uninggha téximu kengreng imkaniyet béring. U öz erki boyiche yashisun.

Men qéri kepterning sözige söz qisturushni xalimisammu biraq süküt qilip turiwergüm kelmidi. Bundaq tengisiz muhit méningche kepterlerning bir ـ birige bolghan méhribanliqini yoqilish xewipige bashlap baratti.

ـ Hey, siz bizning weziyitimizni chüshenmeysiz. Igimizning achchiqini keltürüp qoysaq bolmaydu. Eger birersimiz uning belgiligen dairisidin halqip yoqap ketsek u hemmimizni qepez ichige soliwétidu. Nechche ayghiche sirtqa chiqalmaydighan gep. U chaghda hazirqi mushu kichikkine qondaqtinmu ayrilip qalidighan ish chiqidu.

Qepezning zadi qandaq nersilikige peqet eqlim yetmidi. Kepterler uninggha solinip qélishtin hem uningdin ayrilip qélishtin bek qorqidiken. Kepterlerning eng chüshiniksizi ademler arisidiki kepterlerken dep oylidim. Bu oyumni bowamgha bildürgüm keldi. Biraq dédimmu ـ démidimmu hazir ésimdin kötürlüp kétiptu. Belkim bir éghizmu reddiye yaki maqulluq sözi bildürmidi.

ـ Siler chonglar ajizlarning risqini yewalidikensiler, yene kélip ularning qarshiliqini chekleydikensiler, uni toghra ishtek chüshendürüshke tirishidikensiler, bundaq muhit qandaqmu kepter balilirining ösüshige, yashishigha mas kelsun? siler özenglarning qandaq halette yashawtqanliqinglarni bilmigüdek derijide bixutliship kétipsiler, rezillikte ademlerge yétishiwalghili turupsiler, ـ dédim men.

ـ Ademlerge til tegküzüshke bolmaydu. Ular bolmisa bizning bügünimizmu bolmaydu. Tetür teshwiqliringizni bashqa yerge bérip qiling, ـ dédi boway zerde bilen. Men bowayning yaxshi könglüm üchün bunche zerde qilghinini chüshenmidim. Belkim u meqsitimni chüshenmey qalghan bolsa yene chüshendürüp qoyush kérektu.

ـ Silerde mesuliyet dégen nerse yoqken. Öz ewladliringlarni qarap turup otqa ittiridikensiler, ـ sözümning dawamini téxi tesirlik chüshürimen dep oylighanidim. Biraq, shu arida taraq qilghan awaz bilen teng putum qattiq aghrip ketti. Üchüsh üchün qanat qaqqan bolsammu, qanitim boshluqta ésilip qaldi. Kepterler purride uchup ketti. Andin etrapimda aylinip uchushqa bashlidi.

ـ Ha, ـ ha, ـ ha, erkin yashighuchi, axiri qepezge chüshidighan boldung. Séning yene chong sözligenlikingni bir körey.

Özümning qisturmighan chüshüp qalghinimni hés qildim. Men birdinla bowayning méni etigendin béri gepke tutup, igisining tutuwélishi üchün aldap turghinini chüshendim. Qelbim cheksiz azabqa toldi. Manga kelgen bu xeter ademlerdin emes, belki kichikkine menpeetke aldanghan öz qérindashlirimidin kelgenidi. Ularning ademlerge masliship méni tutup bérishi peqet kallamdin ötmidi hem méni bek échindürdi. Xiyalimda hergizmu ademlerning qoligha chüshüp qalmasliq kérek, dégen idiye chaqmaq tézlikide chaqnap ötti. Ikki putumni uziwitelisemla men yene erkinlikke érisheleyttim. Shunga bar küchüm bilen ikki terepke palaqishishqa bashlidim.

ـ Balam, orningdin tur, néme boldi sanga? ـ közümni achsam anam béshimda qarap turuptu. Xudagha shükri saqkenmen dep oylidim. Ikki putum siylap baqsam héchnéme bolmaptu.

ـ Séni qara bésip qaptu, ـ dédi anam.

Bek qorqunchluq chüsh körüptimen, ـ dédim anamni quchaqlap turup we chüshümde körgenlirimni sözlep berdim.

ـ Sen buningdin kéyinki ewladliringning qismetlirini körüpsen oghlum. Ademler künséri bizning yashash muhitimizgha qistap kirmekte. Ularning bizning ezeldin yashap kelgen zéminimizdin bizni qoghlap chiqarmaqchi. Yerlirimizni tartiwalmaqchi. Ewladlirimizning neslini özgertip ashundaq öz neslini tonumaydighan qilip shalghut sortlargha aylandurmaqchi. Belkim uzaqqa qalmay bu yerlerge égiz binalar, zawutlar sélinishi mumkin. U chaghda kéreksiz sanaet mehsulatliri. Is ـ tütekler arisida bizning bu güzel muhitimiz bulghinidu. Sheher arisida qipqalghan deryalirimizda hazirqidek sherbet sular emes. Belki yunda aqidighan bolidu. Ademlerning tajawuzchiliqi bek qorqunchluq oghlum. Sen buni sezmeyla qalisen. Ewladliring sen yashighan pakiz muhitni körelmeydu. Tughulupla jahan mushundaq oxshaydu, deydu. Amalisz ularning iskenjisige chüshüp qalidu. Ular bizni künséri qistap kelmekte. Hetta nahayiti yéqinlap qaldi. Biz emdi bashqa bir chiqish yoli tapmisaq bolmaydu. Özimizni özimiz qutquzmisaq bizni héchkim qutquzalmaydu. Yür sirtqa chiqayli, sanga emdi dadangning qismitini sözlep béridighan waqit kep qalghan oxshaydu.

Anam méni özige egeshtürüp sirtqa élip chiqti. Etrap pütünley yawa ot ـ chöpler bilen tolghan, héchqandaq yol yaki iz chüshmigen kengri dala idi. Bu derya yoyidiki égiz yardangliqta idi. Bu yerde nechche minglighan kepterler uwa sélip ejdad qalduratti, astimizdila éqip ötidighan süpsüzük derya süyi bizge yéqimliq elley naxshisi oqup béretti. Nezirimde bu yer jahandiki eng güzem, eng bixeter makan idi. Eger ademler bolmighan bolsa, biz menggü mushu bextlik zéminda yashighan bolattuq, hey ademler siler zadi...

ـ Mana bu séning makaning. Mana bu ejdadliring yashighan zémin. Séning bowang, dadang, mushu makanni güllendürüp, mushu kepterler topigha bashchiliq qilip ötken. Shunga, bizning ularning arsidiki inawitimiz yuqiri. Shundaqla zimmimizdiki yükimizmu éghir. Men séni dadangdek batur ezimet bolsun dep, her küni tang seherdila oyghitip, nechche yüz chaqirim yerge apirip, uchushni meshiq qildurimen. Qanatliriningning küchini ashurimen. Muskulliringni chingitimen. Eqil ـ zéhningni urghitimen. Her waqit segek turushni ögitimen. Sen hazir jismaniy jehette xéli piship yétildik. Emdi eqliy jehette piship yétilishing kérek. Ademlerdin her waqit segek bol. Ular yerde yürsila bizge chéqilalmaydu dep oylima. Miltiq dégen nersisi arqiliqla ular séni nechche ming métir égizliktin sollaq atquziwiteleydu. Dadangning qandaq ölgenlikini bilemsen?

ـ Yaq, siz manga téxi waqti emes dep, éytip bermigen.

ـ Emdi waqti keldi. Men nechche kün ilgirila bu yerde bir qanche ademning timisqlap yürgenlikini kördüm. Démek ularning bizge közi chüshti dégen gep. Shunga ular yétip kélishtin burun biz téximu bixeter makan tapmisaq bolmaydu, dadangmu del ashu ademlerning qolida jénidin ayrilghan.

ـ Ana dep béringe, dadam néme bolup ularning qoligha chüshüp qalghan?

Anam bir pes jimip qaldi. Belkim köngli buzuluwatqandu, dep oylidim.

ـ Shu küni dadang bir top kepterlerni bashlap biz üchün ozuqluq izdep chiqip ketken. Adette kepterler hemishe özimizge xeter yetmeydighan ozuq ـ tülük mol jaylarni tallaymiz. Dadang kepterlerning bashchisi bolghachqa bu éghir wezipe tebiiy halda uning zimmisige chüshken. Dadang shu chiqip ketkenche bir qanche küngiche kelmidi. Men uningdin bekla ensirep qaldim. Adette biz yérim künlüktin ushuq yol bolsa uwilirimizni yötkeytuq. Dadangning unche uzungha ozuq izdep kétishi mumkin emes. Yürikim uning bir xewpke uchrighinini sézip turdi. U chaghda sen we ukiliring emdila tuxumdin chiqqanidinglar. Shunga silerni tashlap dadanglarni izdep baralmidim. Aridin bir qanche ay ötüp, dadang bilen birge ketken bir kepter qaytip keldi. Shu chaghdila qiyasimning toghriliqini, dadangning ademlerning qurghan qiltiqigha chüshüp qalghinini bildim. Kéyin uning aman qalghan dostiliri bir ـ birlep qaytip keldi. Biraq, dadang shu ketkenche kelmidi.

Men anamni yighlap salamdikin dep oylidim. Biraq, uning közide bir xil qeyserlik nuri chaqnap turatti.

ـ Dadam némishqa qaytip kélelmeptu? ـ men teqezzaliq bilen soridim.

ـ Dadang dégen kepterlerning padishahi. Uningda shuninggha chushluq roh bolushi kérek. Eger u özini qoghdiyalmisa bu kepterler topini qandaq qoghdaydu? bir padishah bashqilarning qulliqi astida yashap qandaqmu yene qaytip kélip, bu topqa bashchiliq qilalaydu. Uning birdinbir yoli hergizmu bashqilarning qulluqigha boysunmasliq. Dadang ademler teripidin tutulup qepeske solap qoyulghandin kéyin, biz yawa kepter shahlar jemetining aditi boyiche tilini chishlep üzüwaptu. U bir deqiqe bolsimu, qepeste yashashni özige rawa körmeptu. Qepes uning qizil qéni bilen yoyuluptu. Dadang ademler sélip bergen dan ـ suni ichmey ـ yémey toptughra bir hepte yashap, axiri ularning qolida baturluq bilen qurban boptu. Mana bu bizdiki heqiqiy erkinlik rohi oghlum. Senmu dadanggha oxshash menggü erkinlikning qoghdighuchisi bol.

ـ Ana, dadam üchün bashqa kepterlerde purset tépip qéchip kelmeydu?

ـ Dadang balilirining qul bolup qélishini xalimaydu. Ular dadangni tutuwélip uni bashqa kepter bilen juplep ewlad qaldurmaqchi bolghan. Biraq dadang hergizmu kéyinki ewladliri üchün bundaq nomusluq yashash muhitini qaldurushqa wijdani yol qoymighan. Sen chüshüngde körgen kepterler del balilirini qulluqqa tashlap hayatini saqlap qalghan kepterlerning ewladi balam. Ular hazirgha qeder ademlerning qolida rohi qulluqta yashawatidu. Bundaq yashighandin ölüm ming ewzel. Sen del ashundaq batur kepterning perzenti. Sen menggü mushu rohni untup qalma!

Anamning sözliri rohimda uzaqqiche zil ـ zile peyda qildi. Özümning shundaq bir batur dadining perzenti ikenlikimdin cheksiz shadlandim. Manga tégishlik bolghan intayin iptixarliq, bextlik bir rohning ténimde birdinla bash kötürgenlikini hés qildim. Pütün qelbim, wujudum küch we iptixargha toldi. Qelbimdiki barliq muhebbet bilen anamni mehkem quchaqlidim.

ـ Barghin balam, séni elge, kepterler topigha béghishlidim. Ular bashsiz qalmisun. Yéqindin béri ademler bizni her xil yolla bilen tutup kétiwatidu. Shunga sen biz üchün téximu bixeterrek makan tap. Xosh balam.

Qanitim anamning köz yashliri bilen höllendi. Körgen chüshliriming mushundaq bir seperning bishariti ikenlikini chüshendim. Hergiz ademlerning qiltiqigha chüshüp qalmaymen dep oylidim.

Nahayiti uzaq uchtum. Bashta éqin boylap uchtum. Kéyin bir mehellige kirip qaldim. Bu men chüshümde körgen héliqi mehelle emes idi. Hem uningdek qorqunchluqmu körünmeytti. Biraq, men shundaq bolsimu uningdin hezer eylep nahayiti égiz uchtum. Qanitimda yéterlik küch bar idi. Quliqimda emdi ademlerning shawquni emes belki shamallaning ghur ـ ghur soqqan awazi anglinishqa bashlidi, men bu uchushumda öz nishanimdin bek yiraqlap ketsem bolmaytti. Eger bek uzap kétidighan bolsam bizning köchishimizge tesir yétetti. Rastini éytqanda men anamning köchüsh toghriliq pikirige anche qoshulmayttim. Bizning makanimiz nahayiti égiz yan baghir ـ tik qiyaning üstide idi. U yerge ademler tügül uchar qushlarmu teste qonalaytti. Biz ewladtin ـ ewladqa ashu jayda makan tututp, bixeter yashap kelgen turup, emdilikte köchmekchi boluwatattuq. Ademlerning unchiwala qudretlik bolushi natayin. Mana men hazir ademlerning üstide uchup kétiwatimen. Héchqandaq xeterni sezmidim. Belkim anam ziyade sezgürliship ketken bolsa kérek.

Kech kirip etrap gugum qarngghuluqi ichige gherq boldi. Bir kün uchup harghinliq yetkenidi. Gerche ademler bar bu yerge qonush oyum bolmisimu, biraq qarangghuda nishandin adiship qalmasiliq üchün aram almisam bolmaytti. Jenub, shimal, gherb tereplerni közitip boldum. Bu yerlerde biz yashighudek birer yaxshi makan uchrimidi. Belkim, bek égiz uchuwetken bolsam kérek. Ete sherq terepni aylinip pes uchushni könglümge püktüm. Kéche yultuzliri üstümde chaqnap turatti. Men mushundaq güzellikke tolghan bir dunyada undaq qorqunch ichide yashashning tolimu exmeqliq ikenlikini hés qildim. Asta ـ asta peslep bir derex üstige qondum. Ete qandaq menzire ichide turidighanliqim namelum idi. Men heddidin ziyade éhtiyatchanliq qilip, égiz uchiwetkechke köngüldikidek bir makan téxi uchratmighanidim. Shunga ete usulumni özgertip pesirek uchushni oylidim.

Mungluq bir awaz shérin uyqumni buzuwetti. Harghinliq ichide shunche shérin uxlap kétiptimen. Bir top kepter etrapimda uchup yüretti. Ularning qanitidin mungluq awaz kéletti. Men heyran qaldim. Ular beeyni manga opoxshash kepterler idi. Turup ular men chüshümde körgen kepterlergimu oxshap qalatti. Turup oxshimaytti. Tünügün bir kün héchnéme yémey uchqachqa hazir qorsiqim échip ketkenidi. Mem ulardin bu yerde bixeterrek bir otlaydighan yerning bar ـ yoqluqini sorimaqchi boldum. Ular yönilishni özgertip, birdinla mehelle sirtigha qarap uchushqa bashlidi. Menmu ularning keynidin egeshtim.

ـ Nege barisiler? ـ arqidiraq qalghan birsidin soridim.

ـ Xamangha.

ـ U yerde néme qilisiler?

ـ Dan izdeymiz.

ـ Dan dégen siler yeydighan nersimu?ـ u manga xuddi yat bir mexluqqa qarighandek ghelite chekchiyip qarap qoydi:

ـ Sen yawa kepterkensende?

ـ Shundaq men böljürgen saydin keldim, ـ men kepterlerge egiship xamangha chüshtüm. Bu yerde heqiqeten kömülüp qalghan boghdaylar bariken, temi shundaq tatliq idi. Bu yer bolidiken, dep oylidim. Bu jayda ademlerning qarisimu körünmeytti. Bashqa kepterlerning xatirjem turqigha qarap menmu xatirjem halda qorsaq toqlashqa bashlidim. Sirtqi dunya hergizmu anam éytqandek undaq xeter bilen tolghan emes idi. Xatirjem halda aldimdiki yoghan bir tal dangha boyun uzattim, shiddet bilen étilip kelgen bir xil küch kaniyimni kélip boghdi. Nahayiti tézlikte kötürülüp, özümni chetke almaqchi boldum. Biraq, namelum bir küch méni yene shunche téz yerge tartip chüshti. Özemni her terepke urushqa bashlidim. Kepterler gurride kötürülüp uchup kétishti. Axiri haliszlinip yétip qaldim. Bu men chüshümde körgen héliqi menzirige bek oxshaytti. Ademlerning qoligha chüshüp qaldimmu ـ néme, dep oylidim. Biraq, hazir yéqin etrapta héchkim körünmeyti. Qanchilik waqit öttikin bir chaghda ikki adem tuyuqsiz yénimda peyda bolup qaldi. Ah, ademlerning qoligha chüshüptimen, dédim men. Biraq, ular méni boynumni siqip turghan ghayet zor küchni boshatti.

ـ Yawa kepterken... Dédi ularning ichidiki yashiraq birsi.

ـ Mehkem tut, qéchip ketmisun, qanitini boghup qoyayli, ـ ular birlikte qanitini boghushlap andin boynumdin tutup közlirimge qarashqa bashlidi.

ـ Way, bek ésilken, taza amet keldi, ـ chongraqi méni qoligha élip qarap ketti.

ـ Buning bizge qilche paydisi yoq, qoyiwéteyli, qara, u alliburun tilini chishlep üzüwaptu. Bundaq kepterge uchrap qalghanda qoyuwetmey amal yoq. Adette kepterlerning bashchiliri shundaq bolidu.

ـ Héch bolmisa uni bir owa köpeytiwalayli.

ـ U emdi dan yémeydu, su ichmeydu, taki ölüp ketküche sen bilen qarshilishidu.

ـ Qarap turup qoyiwitemdim? ـ dédi yashiraq adem.

ـ Ixtiyaring, biraq, hayal ötmey sözümning rastliqini bilip qalisen, menmu mushundaq bir kepterni tutuwalghan deslepte qoyup bérishke közüm qiymidi. Bir heptidin kéyin ölüp ketti.

ـ Men buni chuqum köndürimen, ـ dédi u.

Hergiz qolunggha könmeymen. Bir amalni qilip choqum qéchip kétimen, dep oylidim ichimde, anamning sözini ésimde tutmay, bu künge qalghinimdin tolimu nomus hés qildim. Küch bilen yulqunup uning qolidin boshap uchup chiqtim, biraq anche uzun barmayla yerge goya bir parche chalmidek pokkide chüshtüm.

ـ Kasapet, hélimu yaxshi qanitingni boghup qoyuptimen. Bolmisa qeyerlerge kétip qalar bolghiyting? u méni xaltidek birnersige solap negidur élip bardi. Andin qanitimni mehkem qamallap, simdin toqulghan bir torning ichige soliwetti. Tor ichidiki bir qanche kepter gürride bir bulunggha qistaldi.

ـ Qarighanda ach qalghan oxshaysen, bolmisa bir tal danni dep méning qisimiqimda palaqlap yatmasting... U qepezke bir siqim danni chéchip su qoydi. Kepterler gürride yighilip danni yéyishke bashlidi. Biraq, méning öchmenlikim shu derijige yetken idiki, mumkin bolsa hazirila qepezge üsüp ölüwalghum kéletti. Biraq, qanitim bek ching téngiwétilgen bolghachqa peqetla midirliyalmidim. Béshimni aran kötürüp, emdila tikleshken quyash nurigha qaridim. Ah öydin ayrilip bir kün bolmay turupla ademlerning qoligha chüshüp qaldim ـ he, anam bu halimni körse néme dep oylap qalar? halsiz halda pokinimni yerge qoyup yattim.

Chüshümde anamni körüptimen. U köpkük hawa boshluqida turup méni yénigha chaghirghudek. Turupla yénida dadammu peyda bolup qaptu. Uning qamiti shundaq körkem bolup tolimu hewisim keldi. Ular méni chaqirighandek qildi. Belkim quliqmgha shundaq anglanghandu. Men ulargha qarap uchtum. Uchqanséri ular mendin yiraqlishatti. Uchushtin toxtisam ularmu yiraqlashtin toxtaytti. Uchuwérip aghzim qurup ketti. Ana, su, dep oyghinip kettim, béshimda héliqi adem sözlewatatti.

ـ Bu bek jahil kepterken, besh kün boldi héchnéme yémidi.

ـ Uni baqqanning paydisi yoq démidimmu?

Bu héliqi kündiki yashta chongraq kishi idi.

ـ Emdi bundaq turuwerse ölüp qalidu. Uningdin köre balilirimgha shorpa qilip bérey.

ـ Uningdin qanchilik shorpa chiqmaqchidi, belkim, emdi yéseng sanga ziyan qilip qélishimu mumkin. Yaxishisi qoyuwet. Bundaq ésil sortluq kepterni qarap turup öltürüp qoysaq bolmaydu.

ـ Biraq uni qoyuwetsekmu bizge héchqandaq paydisi bolmaydu ـ de.

ـ Hazirmu beribir paydisi yoq.

ـ Bashtila shorpa qiliwitidighan gepkenduq.

U sanggilap turghan qanitini bir pes tüzeshtürüp andin méni qoyup qoydi.

Kökte quyash küchlük nur chéchip turatti. Men pütün wujudumdiki küch ـ qüwwitimni yighdim. Kökke qarap uchmaqchi boldum. Biraq, qepez, sim tor yenila yolumni tosup turatti. Men nechche kündin béri uninggha özümni urup uni bösüp ötelmeydighanliqimgha közüm yetkenidi. Lékin, wujudumda azraq küch yighilip, eslige kelgen haman uninggha tashlinip baqattim. Men bösüp ötmekchi bolghan bu sim tur shundaq qudertlik yasalghanidi. Uninggha ademlerning yüksek eqil ـ parasitini jemlengen bolup, uningdin sirttiki barliq erkinlikni körüp turghili bolatti.

Biraq, uninggha hergiz érishkili bolmaytti.

Qepez, ichidiki hawa bilen sirttiki hawa oxshash. Biraq yashash shekli oxshimaytti. Bu torni toqighan ademlerning niyiti shundaq qara hem baghri shunchilik qattiq idi. Öz erkiniliki üchün tinimisz küresh qiliwatqan bu kichikine janning jasariti ularni qilche tesirlendürelmeytti. Emdi ulargha qilche paydam tegmeydighanliqini bilip turupmu méni rohiy qulluqqa almaqchi bolatti. Jandin bashqa héchnéme qalmighan bu kichikkine jismimni qiynash arqiliq öz meqsidige yetmekchi bolatti. Eng qebiﮫ yéri ular méni öley depmu ölelmeydighan haletke keltürüp qoyghanidi. Ichimde shundaq nida qilattim. Ey, erkinlikning qatili bolghan rehimisz adem, ya méni ölgili qoy, ya bolmisa erkinlikimni ber!

Tuyuqisz totush bir hid burnumgha uruldi. Wujudumgha birdinla küch yighildi, «ana» ... Men hayajan ichide béshimni kötürdüm. Anamning közliri bir xil jiddiyilik bilen chaqnap turatti. U méning yulunghan qanitim, sanggilap qalghan tumshuqum, purliship, eski kigizdek bolup ketken qanatlirimgha bir xil échinish ichide qaridi.

ـ Ana, kechürüng. Ishenchingizni yerde qoydum. Men hergizmu sizning perzentingiz bolushqa layiq emeskenmen, ـ men gunahkarlarche béshimni egdim. Wujudum nomus küchidin örtinip ketti. Némishqimu anam kelgüche öliwalmighanliqimgha échindim.

ـ Yaq, sen özüng qilalaydighan ishning hemmisini qildik. Emdi uni axirigha chiqar.

ـ Biraq ana, men bir mehbusqa aylinip qaldim. Ajizliqta shu derijige yettimki ölüwalay depmu ölüwalalmighudek halgha chüshüp qaldim.

ـ Bu mana men dep bilinip turuptu, men séni erkinlikke érshtürüsh üchün keldim.

ـ Biraq, méning emdi erkinlikke chiqqum yoq. Men emdi bu eptim bilen hergizmu sizning balingiz bolushqa layiq emes.

ـ Men sanga erkinlik élip kélimen balam. Sen yenila méning batur balam bolisen. Sen hergizmu qullarche emes, baturlarche ölüshung kérek, ـ anam shundaq depla boghuzidiki danlarni yandurdi,ـ bu zeherlik böljürgen, sen buni yésengla ularning qulluqidin azad bolisen. Shundaqla jemetimizning abruyinimu saqlap qalisen. Ésingde bolsun erkinlikni menggü hésdashliq arqiliq qolgha keltürgili bolmaydu. Uning üchün qan aqquzush kérek. Qéni, tumshuqungni yéqin ekel.

Men anamning qetiylik chaqnap turghan közlirige axirqi qétim tikildim. U shunchilik xatirjem, shunchilik qeyser idi. Men puchulup, sanggilap qalghan tumshuqumni uninggha tenglidim. Bu erkinlik üchün qurulghan tosaqlarning qurbanigha aylinip ketken eng qudertlik qoralmim idi. Biraq, u rehimisiz tosaqni choqulawérip axiri sunup, mushundaq haletke kélip qalghanidi. Zeherlik böljürgen wujudumda bir erkinlikning jarchisi bolup orunlashti. Ang, axiri erkin ölüsh pürstige ige boldum. Dep shadlandim. Rohim bir xil azadilik ichide yélinjashqa bashlidi. Asman shunchilik süzük, etrap shunchilik timtas, dunya yenila güzel idi. Bulungdiki bir top kepterler manga heyranliq bilen qarap turatti.

2004- Yil 24- Mart, maralbéshi

Bu eserning Uyghurchisi bu yerdin anglaysiz:

http://www.rfa.org/uyghur/awaz/2005/05/27/yawa-kepter-web.mp3?simple=1

Uyghur kona yeziqidiki pdf nusqisini bu yerdin chushuruweling:

http://www.rfa.org/uyghur/images/2005/04/12/yawa-kepter.pdf

Uyghur Xewiri
26-02-08, 21:09
Admin:

Merhumning namini "Nurmuhemmed Tursun" dep yezip qoyuptimen. "Nurmuhemmed Yasin" dep ozgertip qoyghan bolsiningiz.

Sizge aldin rehmet.

Unregistered
26-02-08, 21:25
Allah yatqan yerini jennet qilsun, Amin!

xitaygha qarshi herket qiliwatqanlar yaki kuchlikrek maqale yazghanlar, xitaylarning her xil supetlik jazalirini chekip olup kitiwatidu....

likin bir qisim iplas jasuslar, xitay akisiningkini uqmighan ishlirinimu uqup, xitayni xewerlenduriwatidu....

gerche achchiq bolsimu, likin bu bir emiliyet.

Unregistered
26-02-08, 22:46
"Shehitlar olmeydu, siler korelmeysiler" Kirindishimiz Nurmuhemmet Yasin, hittay jallatliri aldida tiz pukup ulargha yallvurup, ghorurini yerge urup yashashtin shereplik olushni ela dep karidi. Yeni "toshkandek ming yil yashighiche, yolvastek bir yil yasha" digen ata-bovulirimizning hikmetlik sozlirige emel kildi. Bu kehrimanimizning aile tevabati ve Putun Sherki turkistan helkighe sebir taket ve salametlik tileymen. 1930 Yillarda Jallat Sheng shesey Keshker turmiside, otyurek maaripchi Memtili Ependini mektep achkanlighi uchun sotsuz soraksiz kiynap koydurup olturgen bolsa, bugunlerde hittay Keshker turmiside,Nurmuhemet Yasinni ohshash rezil ussullar bilen kiynap olturdi. Ular ozlirining menpeti uchun emes, millet menpeti uchun shirin janlirini teghdim kilalidi. Bularning bu alijanap rohi hemmimizge ulge bolghusi!

uaa_admin
26-02-08, 23:03
Admin:

Merhumning namini "Nurmuhemmed Tursun" dep yezip qoyuptimen. "Nurmuhemmed Yasin" dep ozgertip qoyghan bolsiningiz.

Sizge aldin rehmet.

Xewerge rexmet, telipingiz boyiche isimni toghrilap qoydum. Nurmuhemmet Yasin eserliri yaqturup oquydighan biri idim ........... Uyghurlarningmu bir kuni intiqam alidighan waqti kelidu

UAA Admin

Uyghur Musulman
27-02-08, 00:19
Essalamu eleykum!
Janabi Allah Nurmuhemmed Yasin we shehid qilin'ghan sebdashlirining mertiwisini üstün qilghaysen!
Sherqiy Türkistan xelqige saghlam iman, xitay tajawuzchi bilen tighmu-tigh elishidighan roh, jasaret we jihad nésip qilghaysen!
"Yawa Kepter" esirining radiodiki awazi:
http://tv.turkistanim.org/?rd=1933276

Nurmuhemmed Yasinning rohini jennette güzel qushlar toshup uchup yürüshidu, nege xalisa shu yerge baralaydu we teswirligüsiz derijide bextlik, Nurmuhemmedning rohi. Nurmuhemmedning rohigha dua qilayli, shehidlerge dua qilayli!

Sherqiy Türkistan Radiosi.

uyghur xewiri
27-02-08, 02:18
Bu temigha munasibetlik towendiki naxshini chaplap qoyghum keldi:

Nime Qilduq Weten Uchun

Yulduz Usman Qizi

http://www.yulduz.uz/albums/mp3/all/Y_Usmonova%20-%20Nima%20qildik%20Vatan%20uchun.mp3

Unregistered
27-02-08, 02:25
Marhum Nurmuhammat Yasinning ölüm hawirini anglap,kattik azaplandim,hittay jallatlirigha bolghan ghaziwim tihimu örlap tashti,chatalda yashawatkan uyghurlar!!! ittipaklishayli ! bizning düshminimiz hittay ! düshminimizga birlikta karshi turayli!

Tordashlargha
27-02-08, 04:41
Hörmetlik bet bashqurghuchi we tordashlar, qelemkeshler,ziyaretchiler:
Essalamu eleykum!
Bu munazire meydanigha pikir, uqturush, eser, xewer we bashqa nersilerni yazghanda edeplik bolushqa, insanliq exlaqni, musulmanliq exlaqini saqlashqa, güzel sözlerni ishlitishke, paskina sözlerni ishlitip bashqilarning dilini chigishtin saqlinishqa diqqet qilayli. Bu tor betini ata-anilarmu, balilarmu, quda-bajilarmu, uruq tuqqanlarmu xalighan chaghda körüshi mumkin.Weten sirtida awali keyinche weten ichidimu nurghun kishilerge yetip herxil wastilar bilen yétip berishi mumkin. Shunga shermi-hayagha, exlaqqa qattiq diqqet qilishimiz, Allahtin qorqishimiz, bashqilargha haqaret qilishning eghir gunah bolidighanliqini, bashqilarning gheywitini qilishmu bek eghir gunah (ölgen qerindishining göshiniyigendekla) bolidighanliqini hergiz unutmasliqini soraymiz. Eger bu agahlandurushqa ishenmisingiz undaqta kapir bolisiz.Allahning hökmige, Muhemmed Mustafa (s.e.w)ning tebligh we hökümlirige, derslirige, yolyoruqlirigha ishenmeslik, guman qilish- kapirane qilmish bolup, eger rastinla ashundaq qilmish sizde bolsa undaqta siz asanla, heqsiz mushrik bolisiz-de, Allahning meghpiret qilish , merhemet qilish pursitini hemde peyghemberning shepqet qilishigha erishish pursetliringizni
öz qolingiz bilen yoqatqan bolisiz, jehennemlik bolisiz, dozaxqa kirisiz!

Insan bir eghiz sözni bixestelik qilish bilen xata-kupur qilip qoyush bilen jehennemge kirip ketishi mumkin. Bir eghiz xeyirlik sözi tüpeylidin dozaxtin qutulup qelishi mumkin.
Heriket, qilmish muhim bolghinidek, eghizdin chiqqan söz, qelemde yezilghan söz, idiyemu bek muhimdur. Shunga diqqet qilishimiz lazim.

Nurmuhemmed Yasin tajawuzchi, kapir türmiside qiyin qistaqlar bilen shehid qiliniptu. Shunga admin ependi(xanim) yaki xewer yazghuchigha iltimas qilimenki, "Nurmuhemmet Yasin Türmide Wapat Boldi"- digen sözni "Türmide shéhid qilindi" yaki "Türmide shéhid qilin'ghan"-dep tüzitip qoysanglar.
Wapat bolush bilen ölüshning,shéhid bolush bilen wapat bolushning chong perqi bar, Uyghur tilida we islam dinida. Nurmuhemmed Yasin jihad rohini kepter dialogi sheklide yezip ongushluq Sherqiy Türkistan xelqige yetküzgen musulman. U tajawuzchi xitay kapirlar teripidin tutqunn qilindi we shéhid qilindi, u hayat. U jennette. Wapat bolghini yoq.
Uning rohini biaram qilmasliq üchün wapat boldi, dep yazmang we dimenglar.Quranda ochuq ayet bar.
Qur'an Kerim Süre Beqerening 154-ayitide Allah mundaq digen:

"Allah ning yolida öltürülgenlerni (yeni shéhitlerni) ölük démenglar, belki ular tiriktur, lékin siler buni sezmeysiler [154]."
****************
http://www.turkistanim.org/uyghurche/islam/quran/002.htm
U teshebbus qilghan idiye erkinlik,demokratiye, mal mülk yakibashqa dawa emes.Allah musulmanlargha ata qilghan musulmanliqsheripini qoghdash arqiliq Allahning merhimitige érishish, Allahning raziliqini qazinish, Allahning raziliqini qolgha keltürüsh, tajawuzchi kapirgha bash egmesliktin ibaret.

Unregistered
27-02-08, 10:38
rexmetlining yatqayeri jennette bolsun Amin!
merhumning ismi sheriqi turkistan tarixigha heripler bilen yizilghusi!

DUQ 2008 yiliq Uyghur mukapatini Nurmuhemet Yasin gha berishni OYlushup Baqqan bolsa boluptikan!

Taraza
27-02-08, 14:29
rexmetlining yatqayeri jennette bolsun Amin!
merhumning ismi sheriqi turkistan tarixigha heripler bilen yizilghusi!
DUQ 2008 yiliq Uyghur mukapatini Nurmuhemet Yasin gha berishni OYlushup Baqqan bolsa boluptikan!
--------------------
Pikir qilishtin awal oylining.Xataliqtin saqlining.
Nurmuhemmed Yasin (Allah rehmet eylisun) mustemlike tupraqni azad qilishning eng toghra we nusret yoli bolghan jihad yolini ammibap til bilen shehiyilep xelqimizni jihadqa ündigen.Allahning buyriqini ijra qilish heqqide ochuq pikir qilghan.
DUQ ning 2008-yilliq Uyghur mukapatini Nurmuhemmetke bérishke bolmaydu.
DUQ ning heriket-paaliyet pirinsipi bilen Nurmuhemmet Yasin talliwalghan yol we pirinsip tüptin oxshimaydu, mukapatning xarakteri we qimmitimu oxshimaydu, shunga tordashlarning arilashturup qoymasliqini soraymiz.

Shekil jehette oxshashtek turghan bilen emeliyette oxshimaydu.
Nurmuhemmet "adem" bilen kepterni, "yawa kepter" bilen "baqma kepter"ni bek éniq ayrighan bolup qet'i arilashturup qoymighan. Eger siler yaxshi köngül bilen arilashturup qoysanglar rehmetlikning rohi xapa bolidu.U jihadni öz esiridiki yawa kepter bachkisidek ajayip güzel tamamlighan, Allah shehidlit mertiwisini téximu üstün qilghaysen! Amin!
Peqet dua qilayli, andin aile tawabatigha qolingizdin kelse dawrang salmay yardem qiling. Xalas.Dawrang salsingiz uning rohi biaram bolidu.Uning rohi qaysibir teshkilatning könglige pükken qisqa muddetlik roh emes.

telep
27-02-08, 14:39
hormetlik ependim, aldi bilen bergen melumatingiz uchun rexmet, emma bu xewerning menbiyiti eniq yezip qoysingiz yaxshi bolatti, chunki teshkilatlirimiz bununggha inkas qayturushi lazim, menbiyi eniq bolmighachqa sel ganggirap qalduq, hazirlap qoyghan bayanatlirimizni elan qilishta sel ikkilinip qeliwatimiz, bizni toghra chushengeysiz !

Uyghur Xewiri
27-02-08, 14:49
hormetlik ependim, aldi bilen bergen melumatingiz uchun rexmet, emma bu xewerning menbiyiti eniq yezip qoysingiz yaxshi bolatti, chunki teshkilatlirimiz bununggha inkas qayturushi lazim, menbiyi eniq bolmighachqa sel ganggirap qalduq, hazirlap qoyghan bayanatlirimizni elan qilishta sel ikkilinip qeliwatimiz, bizni toghra chushengeysiz !

Toghra chushinimen. Emma, wetendikilerning biheterlikini kozde tutup, xewerning menbeini yazmighan edim. Chunki bu hewer melum shexsning oz ismi bilen elan qilinghan. Eger bu heqte kapalet qilalisingiz e-mail addressingizni qaldurung. Sizge e-mail salimen.

Toghra chushen'geysiz.

Unregistered
27-02-08, 15:01
Hekiketen bu ix ras bolghan bolsa, biz uyghurlar buninggha sukut kilip olturmaslikimiz kerek dep oylaymen, buni suruxturix kerek. kaqanghiqe xehit bolup ketiptu dep, sükütte olturimiz. bu ixka sel karisak ,iplas hittaylar dawamlik xehit kiliweridu halas. yaki bolmisa qong tiplik namayix kozghiximiz kerek, texkilatimiz bu ixni tezrak eniklap, unumluk tedbir kollansa boptiken.

kaiser Karluk
27-02-08, 15:55
Hormetlik Qerindeshim

Mumkin bolsa bu hewerning chinlighi, menbesi we tepsilati heqqide towendiki adrisbilen alaqe qilghan bolsingiz;

kaiser@uygurie.com

Rehmet sizge.



Toghra chushinimen. Emma, wetendikilerning biheterlikini kozde tutup, xewerning menbeini yazmighan edim. Chunki bu hewer melum shexsning oz ismi bilen elan qilinghan. Eger bu heqte kapalet qilalisingiz e-mail addressingizni qaldurung. Sizge e-mail salimen.

Toghra chushen'geysiz.

uaa_admin
27-02-08, 17:11
Mungluq Kéche

(hékaye)

Nurmuhemmet Yasin Örkishi


U goya tündiki sham nuridek ghil - pal eks ettiyu yene ghayib boldi. Men uni muhebbetlik qollirim bilen tutup qalmaqchi idimghu? Néme üchün bunche téz kétip qalidu?

Ishik yenggil üch qétim chékildi. Uning tiwishi xuddi rohimdiki timtas jilghilarning arisida uxlap qalghan qedimiy tuyghulardek shuqeder yiraq, shu qeder uzun idi. Men bu tuyghularni nahayiti uzundin béri saqlawatqanliqimni hés qildim. U axir muqeddes sirlar ichidin bügün öz chéhrini körsetti. Ah, qelbim tinchlan. Sen öz qesidiliring arisida muqeddes tajlarni kiydürüp ulughlighan u perishtini kütüwal.

Bir xil hayajan ichide leylep bérip ishikni achtim. Ah, sen neqeder hesretke tolghan shadliq élip kelgüchi - he?

Sen ishik sirtida, men ichide bir pes téngirqap turup qalduq. Bu turup qélish gerche birdemlik bolsimu, u manga bizning arimizdiki uzun musapidek tuyulup ketti. Belkim men séning rasttinla kelginingge ishenmigendimen. Méni shunche uzun waqit qiynighan hesretning shunche téz arida axirlashqinigha ishenmigendimen.

Qéni, öyge kir, sen bir parche nurdek sozulup kirip kelding. Men xuddi séni hazirla chiqip kétidighandek, bu öyüm yene séghinishliq ghéribliqqa tolup qalidighandek hés qilip ishikni nahayiti téz yaptimyu, bunche chaqqanliq qilghinimgha özümmu heyran qaldim.

Men téxi séni kelmesmikin dep oylighanidim, dédim men, sen manga leppide qariding, uzun kirpikliringning arisida bir payansiz hesret leylep yüretti. Uning miskin sholisi yürekni ézip pare - pare qiliwétetti. Eslide men uningda shadliq nurliri chaqnaydu dep oylighanidim. Biraq u hazir men séning közliringde körgen eng qayghuluq bir sima bolup qaldi. Men héchnémini chüshenmigen halda téngirqap qaldim. Közliring méni shuqeder hoduqturup qoydi.

Séni olturushqa teklip qilishnimu ésimdin chiqirip qoydum.

Esli bunche téz kélermen dep oylimighanidim. Biraq ehwalda özgirish bolup qaldi, séning awazing nahayiti pes, bu sözlerni özünggila dewatqandek chiqti, oltursam bolamdu?

He, qéni oltur, ?men shundila ésimge keldim. Özümni bunche yoqitip qoyuwatqinimgha heyran boldum, belkim bek xushal bolup kétiwatsam kérek. Özümge:"temkin bol, özüngni bunche yoqitip qoyma!"dep teselli berdim. Biraq buning manga qilche paydisi bolmaydighanliqi ayan idi, ?qéni chay ichkin, ?men sanga qizil gül yopurmiqidin demlen'gen chayni quydum. Bu biz ikkimiz ortaq yaqturidighan chay idi. Sen hemishe "qizil gül chéyi köngülni xush qilip, nérwini segekleshtüridu, u yene ajayip muhebbet qissisi bilen tolghan" deytting. Biraq bügünki chay némishqidur köngülni hesretke toldurup, nérwini bir xil buruqturmiliq ichige gherq qilmaqta idi.

Séning közliring üstel üstige qoyup qoyulghan resim ramkisigha chüshti. Uningda ikkimizning birge chüshken süriti bar idi. Otturimizda buluq échilghan bir tal qizil gül we emdila échilish aldida turghan bir ghunche bar idi. U del bizning oqush püttürüp aliy mektepke imtihan bergen mezgilimiz bolup, sawaqdashlar chaqiriq kütüwatatti. Ikkimizning ishidin xewiri bar dostlirimiz etey mushundaq süretke tartishni orunlashturghanidi.

Ah, u chaghlar neqeder güzel chaghlar idi-he, men ashu ghubarsiz chaghlarni hélimu séghinish ichide esleymen, biraq uningdin kéyinki hayatimiz hesretlik boldi. Men aliy mektepke bérish chaqiriqini tapshurup élip oqushqa mangdim. Sen aile sharaiting yar bermesliki tüpeylidin yézida qépqalding, bizge shu güzel peytlerdin qépqalghini mana mushu bir parche süret boldi.

Sen süretni qolunggha élip nahayiti uzaq tikilding, goya uningdin ashu waqittiki ghemsiz chaghliringni körüwatqandek iding.

U künler ejeb güzel hem ghemsiz idi - he?! Men ashu künlerni bir qaytip kelsiken, dep arzu qilip kétimen.

Bu mumkin emes, bizning emdi undaq künlirimiz bolmaydu, ?sözliring gerche toghra bolsimu, uningdin leylep chiqiwatqan hesretlik tuyghu méni tolimu biaram qildi.

Gerche u künlerning qaytip kélishi mumkin bolmisimu, biraq bizning ashundaq güzel, esligüdek künlirimiz bolghan, biz yene ashundaq yashisaq bolidighu?!

Sen nahayiti azabliq halette qolungdiki resim ramkisini tetür örüp qoydung. Goya ashu haliting bilen barliq eslimilerni untup ketmekchi bolghandek, yaki arimizdiki barliq eslimilerge xatime bermekchi bolghandek qilatting. Bu ishtin yürikim bir ishni sezgendek boldi, ejeba bizning héliqi chaghda déyishken sözlirimiz yalghan bolghiymidi, ejeba sen ashu chaghlarni untup qalghansenmu? Néme üchün barliq güzel eslimilerni tetür örüp qoyisen?! Men némini xata qilghan bolghiydim?! Men bizning barliq sergüzeshtilirimiz ichidin özümning xataliqini izdeshke bashlidim, xiyalim ashu burunqi chaghlargha üzüp ketti.

U chaghlar hayatim goya yéngi échilghan gülge oxshash shérin hem xush puraq idi. U gerche séni séghinish we eslesh bilen tolghan waqitlar bolsimu, biraq özümde qilche yérimliq, yoqitish hés qilmayttim. Méning mektep hayatim öginish we séni séghinish tuyghusi bilen qelbimge xushalliq béghishlaytti. Mushundaq halette ikki yil ötüp ketti. Men zariqish ichide her heptide séning xushalliq bilen tolghan xetliringni kütettim. Her qétim xet kelgende hayajan bilen yürikimge basattim. Yürikim közlirimdin burun uni oquwalatti, yürikimde bir shérin küy éqimi peyda bolatti. Hés - tuyghulirim özining hayajanliq deqiqilirige sighmaytti. Biraq kéyinki künlerde bu xetler iz - déreksiz ghayib boldi. Manga undaq bir xetni yazidighan ademmu bu dunyada bolmighandekla idi. Men buningdin cheksiz heyran boldum, néme üchün shundaq bolidu? Ejeba sen méni untup ketkensenmu? Yaki bizning söygümizge tosqunluq qilidighan bir küch yolliringni tosup qoyghanmidu?! Yaq, bizni héchqandaq bir küch tosup qalalmaydu. Biz menggü bir - birimizning söygü nawaliri ichide bir - birimizge pichirlap ötimiz.

Xetliring kelmigenséri tetil künlirining tézrek kélishini kütüshke bashlidim. Yürikim namelum azabtin puchilinatti. Axir kütken künmu yétip keldi. Qepestin qoyuwétilgen qushtek uchup yurtqa qarap mangdim. Qelbimge endishe hem xushalliq arilashqanidi. Biraq sen bilen bundaq halette uchrisharmen dep oylimighanidim. Sen mehellining sirtidiki yol éghizida méni kütüp turupsen, sen dawamliq ashu jayda méni kütetting. Yol chétidiki ormanliq bizge süküt ichide tikilip turatti. Sen goya héchnersini körmigendek bir nuqtigha tikilip turatting, men séning bu xil halitingni peqetla chüshenmidim. Bir tal yopurmaq shildirlap yerge töküldi, qelbim muzlap ketkendek boldi, yopurmaqni qolumgha élip uzaq qaridim, uning tomurlirida süzük köz yéshi éqiwatqandek köründi. Bu yashlar shunchilik shérin, shunchilik hesretlik idi. Men bara - bara pütün sezgümning azabliq küyge aylinip kétiwatqanliqini chüshendim. Asta yopurmaqni tashliwettim, goya hayatimdiki bir parche qayghu, bir parche hesretni tashliwetmekchi bolghandek.

Bu yerdiki bir hesretlik chüsh, hesretlik hékaye manga asta shiwirlawatatti. Ejeba, men shuning üchün keldimmu? Bu némidégen hamaqetlik - he?

Shu kündiki menziriler bir - birlep qelbimni waraqlashqa bashlidi. Sen shu chaghda méni körüp hem heyran qalghan, hem chöchüp ketkeniding.

Qachan qaytip kelgenidingiz? Mensizning bu yerde ikenlikingizni bilmeptimen, közüngdiki teejjüp, heyranliqqa qoshulup yene bir xil xushalliqmu teng leylep chiqti.

Kelgili uzun bolmidi, mashinidin chüshüpla bu yerge kélishim, ?men bésiwalghili bolmaydighan qayghu we ipadilep bergili bolmaydighan temkinlik bilen jawab berdim.

Oqushingiz tügidima??Sen rasttinla héchnémini bilmidingmu yaki bilsengmu bilmeslikke séliwaldingmu bilmidim, belkim ésing jayida bolmisa kérek.

Yene ikki yil oquymen, ?sözümning axirini démidim. Bu yerge kélishning sewebini amal bar éghizgha alghum yoq idi. Sen bir shaxni qayriding, andin uningdin bir tal yopurmaqni üzüwalding. Méning yopurmaqqa ichim aghridi, chünki u hayal ötmey barmaqliring arisidin asta siyrilip yerge chüshti. Shu chaghda men qolungdiki yaltirap turghan üzükke qarap bek azablandim, u hergizmu men héliqi chaghda qolunggha sélip qoyghan üzükke oxshimaytti. Sen buni sezding, qolungni yoshurmaqchi bolghan bolsangmu ülgürelmiding.

Méni kechürüng, üzükingizni salalmaydighan boldum, ?awazing tolimu zeip, miskin idi. Uni qulaq bilen anglidim dégendin köre, tuyghum shundaq bir tawushni hés qildi dégen tüzük idi.

Chüshendim, ?men elem bilen léwimni chishlidim. Bu men ensirigen réalliq idi. Lékin bunche téz bolup kétishini oylimighanikenmen.

Sizge yüz kélelmeymen, méni untup kéting!?Sen héliqi köz aldingdiki shaxni elem bilen yiriwetting. Bu azabtinmu, ghezeptinmu bilmidim.

Untush shunche asanmu, u sanga ongay bolghan bilen manga ongay chüshmeydu.

Bu néme déginingiz??Sen uwal bolghandek halette manga tikilding, ?men sizni qachan untuptimen, qachan ésimdin chiqiriptimen, men sizni menggü ésimdin chiqarmaymen.

Emise néme üchün manga xet yazmaysen, néme üchün bashqa birining sowghisini barmiqinggha séliwalisen? Sen birdinla küz xazanliridek tökülüp yighlap ketting. Séning bu yighangning arqisida bir payansiz hesretlik dunya leylep turatti.

Kechürüng, men emdi sizge mensup emesmen, bashqa birining emrige ötkenmen. Shunga sizge heqiqiy héssiyatta xet yazalmidim. Qelbimdiki hesretlerni ilajisiz ichimge yutushqa mejbur boldum. Mushundaq ehwalda qandaqmu sizge xet yazalaymen?!

Béshimda chaqmaq chéqilghandek boldi. Dunyadiki barche azablar bir bolsimu bunche dehshet bolmas idi. Bu réalliq méni azablap pütünley sarang qiliwetti.

Yaq! Bu mumkin emes, ?men bar awazim bilen warqiriwettim, etrap süküt ichide idi. Ghezep bilen aldimdiki bir derexni urdum, qolum héchnersini sezmeytti. Sen amalsiz halette manga qarap turatting. Közüngge ghezep bilen tikildim.

Néme üchün! Zadi néme üchün? Manga némishqa wijdansizliq qilisen, ?sen yenila jimjit halette turatting.

Méni tillang, urung, bolsa urup öltürüwéting, ?sen shundaq depla birdin ésedep yighliwetting, ?shundaq qilsingizla men bu azabtin qutulalaymen.

Qelbim échinishqa oxshash bir yighigha toldi, özüm yaxshi körgen, özüm söygen bir qizni ashundaq achchiq tillar bilen tillighinim üchün özümdin nepretlendim. Ah, qelbimdiki muhebbet shuqeder pak, bighubar idighu, néme üchün uninggha bundaq haqaret qilimen?!

Méni kechür, némishqa shundaq dep salghinimni bilmeymen.

Yaq, siz shundaq déyishke heqliq, chünki siz bir qizgha sap héssiyatingizni serp qilghanidingiz, biraq u sizning qelbingizni xorluq bilen toldurdi. Uninggha qanche lenet yaghdursingizmu azliq qilidu.

Dunya herqanche bimenilikler bilen tolsimu méning muhebbitim menggü sap turushi kérek idi. Men ashu sözlirim üchün ökünimen.

Ökünüsh toghra kelse, men ökünüshüm kérek, chünki men öz muhebbitimni sap péti qoghdiyalmidim. Turmush méni yüzsizlik qilishqa mejburlidi. Siz oqushqa kétip kéyinki yili dadam orun tutup yétip qaldi. Dawalitishqa nurghun pul ketti. Qerzlerni qayturidighan waqit kelgende bisatimizda héchnerse qalmighanidi. Axir öydikiler ilajisiz dostingiz merdanning toyluqini qobul qilishqa mejbur boldi. Men némimu déyeleymen, dadam yéngila késeldin turghanda uni yene ölüm changgiligha ittirelmidim, shunga amalsiz bu toygha yighlap turup maqul boldum. Biraq sizning aldingizda bir wijdansiz, asiy qizgha aylinip qaldim. Peqet méni chüshinishingizni tileymen, bashqa ümidim yoq.

Men néme déyishimni bilmey turup qaldim. Teqdirning manga bunche rehimsizlik qilidighanliqini, muhebbetning bunche éghir bedel töletküzidighanliqini peqetla oylimaptikenmen. Qelbim sükütke patti. Emdi sénimu, özümnimu eyibliyelmeyttim. Peqet teqdirning üstidinla échinishliq zarlinattim. Qelbimning muhebbet üchün échilghan dériziliri mejburiy taqiwétilgenidi. Emdi uningdin peqet azabliq hem hesretlik sholilarla tökülüp turatti. Qelbimning yighilirigha qulaq sélip qanchilik waqit turghinimni bilmeymen, bir chaghda tuyuqsiz anglan'ghan awazdin chöchüp ésimge keldim.

Hu reswa, buzuq, bu yerde néme qiliwatisen??Közni yumup - achquche ariliqta bolup ötken bu ehwallardin hoduqup qaldim. Sen goya yamghurdek tégiwatqan testeklerge perwa qilmighandek qilche qarshiliqsiz turatting. Sen bulargha nisbeten qilche sézimi yoq ölük ten iding. Toghra, sen uninggha nisbeten qilche sézimge ige emes bir murda iding. Séning köz aldimda bundaq haqaretlinishingge chidap turalmidim. Shirdek étilip bardim. Biraq toxtap qaldim. Chünki u hazir séning qanunluq éring idi.

U goya tündiki sham nuridek ghil - pal eks ettiyu yene ghayib boldi. Men uni muhebbetlik qollirim bilen tutup qalmaqchi idimghu? Néme üchün bunche téz kétip qalidu?

Ishik yenggil üch qétim chékildi. Uning tiwishi xuddi rohimdiki timtas jilghilarning arisida uxlap qalghan qedimiy tuyghulardek shuqeder yiraq, shu qeder uzun idi. Men bu tuyghularni nahayiti uzundin béri saqlawatqanliqimni hés qildim. U axir muqeddes sirlar ichidin bügün öz chéhrini körsetti. Ah, qelbim tinchlan. Sen öz qesidiliring arisida muqeddes tajlarni kiydürüp ulughlighan u perishtini kütüwal.

Bir xil hayajan ichide leylep bérip ishikni achtim. Ah, sen neqeder hesretke tolghan shadliq élip kelgüchi - he?

Sen ishik sirtida, men ichide bir pes téngirqap turup qalduq. Bu turup qélish gerche birdemlik bolsimu, u manga bizning arimizdiki uzun musapidek tuyulup ketti. Belkim men séning rasttinla kelginingge ishenmigendimen. Méni shunche uzun waqit qiynighan hesretning shunche téz arida axirlashqinigha ishenmigendimen.

Qéni, öyge kir, ?sen bir parche nurdek sozulup kirip kelding. Men xuddi séni hazirla chiqip kétidighandek, bu öyüm yene séghinishliq ghéribliqqa tolup qalidighandek hés qilip ishikni nahayiti téz yaptimyu, bunche chaqqanliq qilghinimgha özümmu heyran qaldim.

Men téxi séni kelmesmikin dep oylighanidim, ?dédim men, ?sen manga leppide qariding, uzun kirpikliringning arisida bir payansiz hesret leylep yüretti. Uning miskin sholisi yürekni ézip pare - pare qiliwétetti. Eslide men uningda shadliq nurliri chaqnaydu dep oylighanidim. Biraq u hazir men séning közliringde körgen eng qayghuluq bir sima bolup qaldi. Men héchnémini chüshenmigen halda téngirqap qaldim. Közliring méni shuqeder hoduqturup qoydi.

Séni olturushqa teklip qilishnimu ésimdin chiqirip qoydum.

Esli bunche téz kélermen dep oylimighanidim. Biraq ehwalda özgirish bolup qaldi, ?séning awazing nahayiti pes, bu sözlerni özünggila dewatqandek chiqti, ?oltursam bolamdu?

He, qéni oltur, ?men shundila ésimge keldim. Özümni bunche yoqitip qoyuwatqinimgha heyran boldum, belkim bek xushal bolup kétiwatsam kérek. Özümge:"temkin bol, özüngni bunche yoqitip qoyma!"dep teselli berdim. Biraq buning manga qilche paydisi bolmaydighanliqi ayan idi, ?qéni chay ichkin, ?men sanga qizil gül yopurmiqidin demlen'gen chayni quydum. Bu biz ikkimiz ortaq yaqturidighan chay idi. Sen hemishe "qizil gül chéyi köngülni xush qilip, nérwini segekleshtüridu, u yene ajayip muhebbet qissisi bilen tolghan" deytting. Biraq bügünki chay némishqidur köngülni hesretke toldurup, nérwini bir xil buruqturmiliq ichige gherq qilmaqta idi.

Séning közliring üstel üstige qoyup qoyulghan resim ramkisigha chüshti. Uningda ikkimizning birge chüshken süriti bar idi. Otturimizda buluq échilghan bir tal qizil gül we emdila échilish aldida turghan bir ghunche bar idi. U del bizning oqush püttürüp aliy mektepke imtihan bergen mezgilimiz bolup, sawaqdashlar chaqiriq kütüwatatti. Ikkimizning ishidin xewiri bar dostlirimiz etey mushundaq süretke tartishni orunlashturghanidi.

Ah, u chaghlar neqeder güzel chaghlar idi-he, men ashu ghubarsiz chaghlarni hélimu séghinish ichide esleymen, biraq uningdin kéyinki hayatimiz hesretlik boldi. Men aliy mektepke bérish chaqiriqini tapshurup élip oqushqa mangdim. Sen aile sharaiting yar bermesliki tüpeylidin yézida qépqalding, bizge shu güzel peytlerdin qépqalghini mana mushu bir parche süret boldi.

Sen süretni qolunggha élip nahayiti uzaq tikilding, goya uningdin ashu waqittiki ghemsiz chaghliringni körüwatqandek iding.

U künler ejeb güzel hem ghemsiz idi - he?! Men ashu künlerni bir qaytip kelsiken, dep arzu qilip kétimen.

Bu mumkin emes, bizning emdi undaq künlirimiz bolmaydu, ?sözliring gerche toghra bolsimu, uningdin leylep chiqiwatqan hesretlik tuyghu méni tolimu biaram qildi.

Gerche u künlerning qaytip kélishi mumkin bolmisimu, biraq bizning ashundaq güzel, esligüdek künlirimiz bolghan, biz yene ashundaq yashisaq bolidighu?!

Sen nahayiti azabliq halette qolungdiki resim ramkisini tetür örüp qoydung. Goya ashu haliting bilen barliq eslimilerni untup ketmekchi bolghandek, yaki arimizdiki barliq eslimilerge xatime bermekchi bolghandek qilatting. Bu ishtin yürikim bir ishni sezgendek boldi, ejeba bizning héliqi chaghda déyishken sözlirimiz yalghan bolghiymidi, ejeba sen ashu chaghlarni untup qalghansenmu? Néme üchün barliq güzel eslimilerni tetür örüp qoyisen?! Men némini xata qilghan bolghiydim?! Men bizning barliq sergüzeshtilirimiz ichidin özümning xataliqini izdeshke bashlidim, xiyalim ashu burunqi chaghlargha üzüp ketti.

U chaghlar hayatim goya yéngi échilghan gülge oxshash shérin hem xush puraq idi. U gerche séni séghinish we eslesh bilen tolghan waqitlar bolsimu, biraq özümde qilche yérimliq, yoqitish hés qilmayttim. Méning mektep hayatim öginish we séni séghinish tuyghusi bilen qelbimge xushalliq béghishlaytti. Mushundaq halette ikki yil ötüp ketti. Men zariqish ichide her heptide séning xushalliq bilen tolghan xetliringni kütettim. Her qétim xet kelgende hayajan bilen yürikimge basattim. Yürikim közlirimdin burun uni oquwalatti, yürikimde bir shérin küy éqimi peyda bolatti. Hés - tuyghulirim özining hayajanliq deqiqilirige sighmaytti. Biraq kéyinki künlerde bu xetler iz - déreksiz ghayib boldi. Manga undaq bir xetni yazidighan ademmu bu dunyada bolmighandekla idi. Men buningdin cheksiz heyran boldum, néme üchün shundaq bolidu? Ejeba sen méni untup ketkensenmu? Yaki bizning söygümizge tosqunluq qilidighan bir küch yolliringni tosup qoyghanmidu?! Yaq, bizni héchqandaq bir küch tosup qalalmaydu. Biz menggü bir - birimizning söygü nawaliri ichide bir - birimizge pichirlap ötimiz.

Xetliring kelmigenséri tetil künlirining tézrek kélishini kütüshke bashlidim. Yürikim namelum azabtin puchilinatti. Axir kütken künmu yétip keldi. Qepestin qoyuwétilgen qushtek uchup yurtqa qarap mangdim. Qelbimge endishe hem xushalliq arilashqanidi. Biraq sen bilen bundaq halette uchrisharmen dep oylimighanidim. Sen mehellining sirtidiki yol éghizida méni kütüp turupsen, sen dawamliq ashu jayda méni kütetting. Yol chétidiki ormanliq bizge süküt ichide tikilip turatti. Sen goya héchnersini körmigendek bir nuqtigha tikilip turatting, men séning bu xil halitingni peqetla chüshenmidim. Bir tal yopurmaq shildirlap yerge töküldi, qelbim muzlap ketkendek boldi, yopurmaqni qolumgha élip uzaq qaridim, uning tomurlirida süzük köz yéshi éqiwatqandek köründi. Bu yashlar shunchilik shérin, shunchilik hesretlik idi. Men bara - bara pütün sezgümning azabliq küyge aylinip kétiwatqanliqini chüshendim. Asta yopurmaqni tashliwettim, goya hayatimdiki bir parche qayghu, bir parche hesretni tashliwetmekchi bolghandek.

Bu yerdiki bir hesretlik chüsh, hesretlik hékaye manga asta shiwirlawatatti. Ejeba, men shuning üchün keldimmu? Bu némidégen hamaqetlik - he?

Shu kündiki menziriler bir - birlep qelbimni waraqlashqa bashlidi. Sen shu chaghda méni körüp hem heyran qalghan, hem chöchüp ketkeniding.

Qachan qaytip kelgenidingiz? Mensizning bu yerde ikenlikingizni bilmeptimen, közüngdiki teejjüp, heyranliqqa qoshulup yene bir xil xushalliqmu teng leylep chiqti.

Kelgili uzun bolmidi, mashinidin chüshüpla bu yerge kélishim, ?men bésiwalghili bolmaydighan qayghu we ipadilep bergili bolmaydighan temkinlik bilen jawab berdim.

Oqushingiz tügidima??Sen rasttinla héchnémini bilmidingmu yaki bilsengmu bilmeslikke séliwaldingmu bilmidim, belkim ésing jayida bolmisa kérek.

Yene ikki yil oquymen, ?sözümning axirini démidim. Bu yerge kélishning sewebini amal bar éghizgha alghum yoq idi. Sen bir shaxni qayriding, andin uningdin bir tal yopurmaqni üzüwalding. Méning yopurmaqqa ichim aghridi, chünki u hayal ötmey barmaqliring arisidin asta siyrilip yerge chüshti. Shu chaghda men qolungdiki yaltirap turghan üzükke qarap bek azablandim, u hergizmu men héliqi chaghda qolunggha sélip qoyghan üzükke oxshimaytti. Sen buni sezding, qolungni yoshurmaqchi bolghan bolsangmu ülgürelmiding.

Méni kechürüng, üzükingizni salalmaydighan boldum, ?awazing tolimu zeip, miskin idi. Uni qulaq bilen anglidim dégendin köre, tuyghum shundaq bir tawushni hés qildi dégen tüzük idi.

Chüshendim, ?men elem bilen léwimni chishlidim. Bu men ensirigen réalliq idi. Lékin bunche téz bolup kétishini oylimighanikenmen.

Sizge yüz kélelmeymen, méni untup kéting!?Sen héliqi köz aldingdiki shaxni elem bilen yiriwetting. Bu azabtinmu, ghezeptinmu bilmidim.

Untush shunche asanmu, u sanga ongay bolghan bilen manga ongay chüshmeydu.

Bu néme déginingiz??Sen uwal bolghandek halette manga tikilding, ?men sizni qachan untuptimen, qachan ésimdin chiqiriptimen, men sizni menggü ésimdin chiqarmaymen.

Emise néme üchün manga xet yazmaysen, néme üchün bashqa birining sowghisini barmiqinggha séliwalisen? Sen birdinla küz xazanliridek tökülüp yighlap ketting. Séning bu yighangning arqisida bir payansiz hesretlik dunya leylep turatti.

Kechürüng, men emdi sizge mensup emesmen, bashqa birining emrige ötkenmen. Shunga sizge heqiqiy héssiyatta xet yazalmidim. Qelbimdiki hesretlerni ilajisiz ichimge yutushqa mejbur boldum. Mushundaq ehwalda qandaqmu sizge xet yazalaymen?!

Béshimda chaqmaq chéqilghandek boldi. Dunyadiki barche azablar bir bolsimu bunche dehshet bolmas idi. Bu réalliq méni azablap pütünley sarang qiliwetti.

Yaq! Bu mumkin emes, ?men bar awazim bilen warqiriwettim, etrap süküt ichide idi. Ghezep bilen aldimdiki bir derexni urdum, qolum héchnersini sezmeytti. Sen amalsiz halette manga qarap turatting. Közüngge ghezep bilen tikildim.

Néme üchün! Zadi néme üchün? Manga némishqa wijdansizliq qilisen, ?sen yenila jimjit halette turatting.

Méni tillang, urung, bolsa urup öltürüwéting, ?sen shundaq depla birdin ésedep yighliwetting, ?shundaq qilsingizla men bu azabtin qutulalaymen.

Qelbim échinishqa oxshash bir yighigha toldi, özüm yaxshi körgen, özüm söygen bir qizni ashundaq achchiq tillar bilen tillighinim üchün özümdin nepretlendim. Ah, qelbimdiki muhebbet shuqeder pak, bighubar idighu, néme üchün uninggha bundaq haqaret qilimen?!

Méni kechür, némishqa shundaq dep salghinimni bilmeymen.

Yaq, siz shundaq déyishke heqliq, chünki siz bir qizgha sap héssiyatingizni serp qilghanidingiz, biraq u sizning qelbingizni xorluq bilen toldurdi. Uninggha qanche lenet yaghdursingizmu azliq qilidu.

Dunya herqanche bimenilikler bilen tolsimu méning muhebbitim menggü sap turushi kérek idi. Men ashu sözlirim üchün ökünimen.

Ökünüsh toghra kelse, men ökünüshüm kérek, chünki men öz muhebbitimni sap péti qoghdiyalmidim. Turmush méni yüzsizlik qilishqa mejburlidi. Siz oqushqa kétip kéyinki yili dadam orun tutup yétip qaldi. Dawalitishqa nurghun pul ketti. Qerzlerni qayturidighan waqit kelgende bisatimizda héchnerse qalmighanidi. Axir öydikiler ilajisiz dostingiz merdanning toyluqini qobul qilishqa mejbur boldi. Men némimu déyeleymen, dadam yéngila késeldin turghanda uni yene ölüm changgiligha ittirelmidim, shunga amalsiz bu toygha yighlap turup maqul boldum. Biraq sizning aldingizda bir wijdansiz, asiy qizgha aylinip qaldim. Peqet méni chüshinishingizni tileymen, bashqa ümidim yoq.

Men néme déyishimni bilmey turup qaldim. Teqdirning manga bunche rehimsizlik qilidighanliqini, muhebbetning bunche éghir bedel töletküzidighanliqini peqetla oylimaptikenmen. Qelbim sükütke patti. Emdi sénimu, özümnimu eyibliyelmeyttim. Peqet teqdirning üstidinla échinishliq zarlinattim. Qelbimning muhebbet üchün échilghan dériziliri mejburiy taqiwétilgenidi. Emdi uningdin peqet azabliq hem hesretlik sholilarla tökülüp turatti. Qelbimning yighilirigha qulaq sélip qanchilik waqit turghinimni bilmeymen, bir chaghda tuyuqsiz anglan'ghan awazdin chöchüp ésimge keldim.

Hu reswa, buzuq, bu yerde néme qiliwatisen??Közni yumup - achquche ariliqta bolup ötken bu ehwallardin hoduqup qaldim. Sen goya yamghurdek tégiwatqan testeklerge perwa qilmighandek qilche qarshiliqsiz turatting. Sen bulargha nisbeten qilche sézimi yoq ölük ten iding. Toghra, sen uninggha nisbeten qilche sézimge ige emes bir murda iding. Séning köz aldimda bundaq haqaretlinishingge chidap turalmidim. Shirdek étilip bardim. Biraq toxtap qaldim. Chünki u hazir séning qanunluq éring idi.

("tengritagh" 2003-yilliq 5-sanidin)

uaa_admin
27-02-08, 17:15
Ana, biz menggü epsuslinimiz


Nurmuhemmet yasin örkishi



Ana bir derex, uning mihri bizning ruhimizgha yiltiz tartqan. Uning yiltizi chirmashqan herqandaq bir ruh menggü yashirip turidu. U küylirimizning menggülük timisi, shunga biz uni eng aliy ihtiram ichide uluqlaymiz, menggu uning mihirlik quchaqliri arisida külümsireymiz. Shunga hemmimiz ning uning aldida mihir-muhebbet qerzimiz bar, hemmizning uning uchun wapadarliq körsutush mejburyitimiz bar. Shu seweptin hemmizning wapadar bala, küyümchan perzenit bolghumizkilidu. Kichikimizdin bashlaplahemmizning qelbide anamning halidin obdan xewer alimen deydighan iddiye lawildap turidu. Likin eshuot mengguheqiqi yalqun'ghaaylinalmay ütüp kitiduqelbimizge sinchilap qarap baqsaq andin özimizning gerchewapadar perzenit bolghumiz bolsimulikin wapadarperzenit bulalmighanliqimizni bayqaymiz. Wapadarlqni yetküz dighan peyitlerdehaman bir'ish, haman birsewep yulimizni tusup quyighan bulidu. Mesilen:dostlarbilen birwaqliq isil ghizadabirgebolghanda uningdin anabilen teng behrimen bolushni oylisaqmulikin dostlarni tashlap kitelmeymiz. Netijide bundaq ishlar tekrarliniwirip bara-bara bundaq waqitlarda anini oylimaydighan bulup kitimiz. Belkim shu chaghda animiz qushnisining uyidin köktat tilep chiqiwatqan bulishi mumkin. Belkim animiz yene alla qandaq muhtajliq ichide qisilip qalghan bulushi mumkin.

Bezideanimizning kiyiwalghan kiyimning birqanche yil bolghanliqni, uning eshu kiyim bilen dostlargha kürünüshi biz uchun uyatliq ishtek tuyulidu. Likin bir qur yéngi kiyim élip birsh uyigha kelgende yanchuqumizdiki pulning téximu muhim ishi chiqip qalghan bulidu. Shunga:«apakiyiming ejep könirap kitiptu, bashqakiyiming yoqmu?»Deplaquyimiz, animiz aldimizda xijil bulup turup qalidu. Chünki u balam mini men uni yaxshi körgendek yaxshi küridu. Kiyimimning qandaq bulushi beribirdep qaraydu. Shunga öz perzentining aldida kiyimning kona bulishidin xijil bolmaydu. Likin biz undaq emes. Uning kona kiyimliri bilen dostlirimizning, xizmetdashlirimishning, tunush-bilishlirimizning aldida kürünüshidin xijil bulimiz. Butüpeyli bashqilarning: «anisigha küyünmeydiken. » Diyishidin, öz' obrazimizgha noqsan yitishidin qorqimiz. Bezilirimiz uninggha küngül bolüp ayalimizning keymey tashlap quyghan kiyimini kiydürüp quyimiz. Shu ning bilen könglimiz bir az qanaet tapidu. Mana bu bizning yetküzgen atalmish wapadarliqimiz,

Uning mihri menggü sexsiyetsizdur. U kichik waqtimizda bir ana idi. Chong bolghinimizda öy xizmetchisigeaylandi. U bizdin pul telep qilmayduishni shundaq estayidil qilidu. Nerse-kirek sétiwélip ashqan pulni tiqiwalmaydu. Sey qorighanda güshini yiwalmaydu. U bolghachqila öyimiz shunche bixeter. Pul we nerse kireklerni tashlap quyupmu yütüp kitishidin endisheqilmaymiz. U hurun emes, uni qil, buni qil dimisekmuözi tépip qilidu. Ayalimizning soghoq muamilisige uchrisimubizge zarlanmaydu. Öy xizmetchisidek yamanlimaydu. Maashni östürüp ber dimeydu. Uni xalighan waqitta chaqirip xalighan waqittaketküziwetsek bulidu. Mana bu bir anining ailidiki obrazi. Mahiyette nurghun kishilerning anisini öyige ekilip wapadarliq yetküzishi emiliyette ularni öy ishigha sélish uchundur:«anam yashinip qaldi , halidin xewer almisam bolmaydu» digüchiler heqiqi oylunup baqsa issh mushundaq bulup chiqidu.

Biz gaz uchaq ishlitiwatqanda animiz yenila utun tirip qalawatqan bulidu. Bizning ü ning iis yénip turghan öyige kirgende derhal yénip chiqimiz. Animizning biz uchun körpe sélish uchun suzulghan qolliri boshluqta qétip qalidu. «-Ana, nechche qétim didim utun qalimang-dep . Usizning salametlikingizge ziyan qilidu. »Biz shundaq dep kayip quyimiz, likin shu chaghda uninggha kümür yaki gaz ekilip birelmeymiz. Bizning anigha qilidighan ghemxorliqimiz ene shundaq, uni qil , buni qil diyish bilenla cheklinip qalidu. Anining qilghusi yoq emes qilghusi bar, likin turmush uni shundaq qilalmaydighan halgha chüshürüp qoyghan. Belkim bizningmu qilip bergümiz yoq emes qilip bergümizbar bulushi mumkin. Likin turmush biznimu shundaq halgha chüshürüp qoyghan. Qilip birelmisekmu kirek yoq, ana her haldabizning özige küngül bolginimizdin xushal. Ubizning shundaq digen awazimizni anglashni yaxshi küridu. Qoshnillirigha, bashqilargha bizning üzige nahayti küngül bolidighan yaxshi bala bolghanliqimizni suyinip turup sözlep biridu. Eger quli qisqa bolmighan bolsa özini héch nersidin qisip qoymaydighanliqini, hilimu halidin yaxshi xewer éliwatqanliqini éytip maxtinidu.

Manabubir ana, u héichqachan balisining namratliqidin numus qilmaydu. Uni özining ayrilmas birqisimi dep qaraydu. Peqet balilaanning namratliqidin, kiyimning koniliqidin, qulining qisqiliqidin numus qilidu. Hergiz bala ana uchun tamaq etmeydu. Öyge kelse körpe salmaydu. Uning kir-qatlirini yuymaydu. Öylirini tazlap bermeydu. Öz qachisidiki göshni uning qachisigha salmaydu. Hergizmu. . . . Bala nurghun ishlarni anidek oylimaydu. Hergizmu nurghun ishlarni anidek qilmaydu.

Toghra, anining kiyimi, yotqan, körpisi küna, öy ichidin zey purap turidu. Uning gaz uchiqi yoq, öy sermjanlirinmiutashliwetseöghri almaydu. Iliwuzuri rengsiz, uning üstigeamburdatolghumisaqanal yötkel meydu. Uyene pixsiq, iddiysi qatmal, yéngi nersilerni sétiwalmaydu. Tokni tijeymen dep axshamlirimu qarangghuda olturidu. Pul tijesh uchun xili yiraq jaylarghimu méngip baridu. Soda qilghanda daim baha talishidu. Daim erzan nersilerni sétiwalidu. Mana bu bizning nezirimizdiki ana, uni chüshenmek heqiqeten tes.

Ana heqiqeten bizge yitishelmidi, jemiyetning keynide qaldi. Uni bir tirik asare-etiqe disekmu bulidu. Likin oylap baqsaq buningmu özige chüshluq sewepliri bar, eslide eshu kona öy biz tughulghan, chong bolghan öy idi, kiyin biz shu öyde toy qilduq, öy tutuq, ochaghda bu öy bizgekonatuyulmayti. Kiyin bizge yéngi öy sélip birip bülek chiqardi. Eshu kona öy saymanliri, tiliwuzur yéngi öyimizge yötkeldi. Bu chaghda bu nersiler zamanning aldida idi. Hetta biz eshu nersiler bilen qurdashlirimizning aldida béshimizni ustun tutup, meydimizni kütürüp yurgentuq. Kiyin zaman tereqqi qildi. Kona jabduqlarning ornigha yéngi nersilerni sétiwalduq. Bunersilerquyidighan yeryoq yeneanimizning öyge yötkeldi. Bizning öyimizdiki seremjanlar nechche qétim yéngilandi. Emma animizning bulsa shu péti turdi. Elwette bizning turmushimigha maslashmighan bir qisim buyumlarni animizgha bergen bolduq, . Shuning bilen wapadarliq, küyümchanliqimiz bir az qanaet tapqandek boldi. Emma shunisi semimizde bolsunki bizning bergenlirimiz hergizmu öz xahishimiz bilen bolghan emes. Uning hemmisi bizning ihtiyajimiz chüshmeydighan nersiler dur. Shungabiz'uni ikkilenmey biriwettuq. Mushundadq ishlartupeyli biz turmushta anighaghemxorluq qilishimizkemdek, uningghanurghun ishlarni qilip birishimiz kirektek his qilimiz, dawamliq baliliq qerizige bughulup yashaymiz. Shunga dawamliq wapadar, küyümchan balabulushni oylaymiz. Emma uni menggü yetküzüp bulalmaymiz,

Elwette, bundaq bulishidabizningmu özimizge chushluq seweplirimiz özimizge yarisha qiyinchiliqimiz bar. Yash waqtimiz xizmet, öy tutush helekchiliki bilen aldirash ütüp ketti. Kiyin baliliq bolduq. Nurghun zihnimz, iqtizad we waqtimiz uninggha serip bulup tügidi. Yene ailining herxil ishlirinimuurunlashturmisaq bolmidi, hesh-pesh digüche ottura yashqa bérip qalduq. Jismani we ruhi jehettin harghinliq yetti. Emdilikte anining halidin xewer alghudek bolghanda qelbimiz nurghun ükünüsh bilen tuldi. Özimizning heqiqi bir küyümchan bala bulalmighanliqimizni azap ichide his qilduq. Emdi qarisaq animizning yéshi bir yerge barghan . U artuqche nersilerge hewes qilmaydu. Burunqidek addi ötken hayatigha qanaet qilidu. Isil nersilerni élip bersek uni newrisige biridu. Yéngi kiyimlerni qorunup kiygili unimaydu. Öz öyimizge yandurup chiqayli yaki yéngi öy sélip bireyli disek unimaydu. Astigha körpe salsaq uni qayriwitip yerde olturidu. Bu ishlar biz yash waqtimizda qurbimiz yetmey qilalmighan ishlar idi. Emdi qilghudek bolghanda anining yéshi bir yerge bérip qaldi. Belkim az kün ötmey biz bilen xoshlushup kitip qélishi mumkin.

Shundaq, nurghun anilar shundaq, japa musheqqetlik künlerde perzentliri bilen birgebulup uning rahitini küridighan chaghdaün-tinsizkitip qalidu. Bu chaghdiki ökünüsh qelbimizge sighmaydu. Bizni menggü ükündüridü. Chünki uni élip ketken kisel bizni qatargha qushush jeryanida peyda bolghan. Shu chaghda uninggha küngül buleligen bolsaq waqtida dawalitalighan bolsaq , belkim u bir nechche yil artuq ömür körgen bulatti. Likin u bu chaghda saqtekla yürgen, aghriq azabi qiynap tursimu aldimizda külüp turghan, bizning xoshliqimizgha tesir yitip qélishidin ensirep kisilini bizge éyitmighan idi. Nurghun anilar mana mushundaq sewepler tupeyli biz bilen ün-tinsiz xoshlushup kitip qalidu. Bizshu chaghlardaközyashlirimizni tüküp turup:«anamghayaxshi qariyalmidim, halidin yaxshi xewer alalmidim»dep hesretlinishimiz mumkin. Buningdin herqandaq bir kishi tesirlenmey qalmaydu. Bizni aqküngül, wapadar, küyümchanken dep baha biridu. Bundaq bulushi hemmeademning anisi bar, ularning hemmisi oxshashla ana mihrige chümülgen, shunga ana uchun tükülgen köz yash herqandaq bir qelibni iritmey qalmaydu. Likin biz özimizni heqiqi aqküngül, wapadar diyelemduq? Belkim undaq diyelmeymeslikimiz mumkin. Chünki aqküngül, wapadarliqimiz üzimizge ayan. Bizining eyni waqitta bir qur yéngi kiyimge elwette qurbimiz yitetti. Likin éshincha pulimizni yene zurur ishlargha ishlitimiz dep saqlap quyup animizgha ayalimizning ashqan kiyimini kiygüzüp qoyduq. Uni utun qalatmay gaz'uchaq élip bireley tuq. Likin undaq qilmiduq. Anam gaz'uchaqni ishlittelmeydu dep qariduq. Özimizning yéngi tilwuzurini uningkige almashturup quyalmiduq. Öz öyimizning sermjanlirini uning kona seremjanlirining ornigha toxtutup quyalmiduq. Uning dimi siqilghan, bili aghrighan, anchemunchesaqsizbulup qalghan chaghlardayitlep apirip doxturghakörsitelmiduq. Butamamen bizqilalay dighan. Qulimizdin kilidighan ishlar'idi. Likin biz'undaq qilalmiduq, qisqisi biz'öz ihtiyajimizdin kichelmiduq. Shungakishiler: «biz animizgha yüz kilelmeymiz»dep üküniwatqan peyitte bizge aqküngül dep baha berse biz yenila qelbimizde azapliniwerduq. Heqiqeten shundaq boldi. Meyli kishiler nime dep baha bermisun , biz özimizning shexsiyetchilikini ana hem üzimiz aldida menggü yüshuralmaymiz.

Ana bu dunyaning mihmini. Ularning qedimi bu dunya bilen u dunyaning utturisida qatnap yüriydu. Belkim bir nechche kündin kiyin biz uning ulughwar izlirini kürelmeslikimiz mumkin. U biz bilen un-tinsiz widaliship kitip qélisshi mumkin. Shunga azraqla imkaniytimiz bolsa uning haligha yitip quyayli, uning quraydek uruq qollirini qelbimizge basayli. Mana mushu qollar dunyani yaratqan, u bizge özining sansiz jebru-japaliq musapisi heqqide sözlep biridu. Uning yüzliridiki torlashqan qoruq izigha nezer salayli, uninggha nurghunlighan süküt, telep, iltijalar yushurn'ghan, u qoruqlar hergizmu yillarning emes, beliki bizning anining hayatigha qaldurghan yaldamimiz, biz hayatimizdiki jebru-japalarni anining yüzige gül qilip chektuq. Uning qadaq basqan putlirini siylap baqayli. Uyerde turmush yollirining sansizlighan egiri–tuqaٿsizqchillirؿqalghaٿaninؿyigilep kichikkine qalghan giganit musküllirini tutup baqayli, belkim biz mushu chaghdaköz yashlirimizni toxtutuwalalmighan halda anining uluq obrazi aldidatizlinishimizmumkin. Mushu chaghdila özimizning qanchilik musheqqet ichide chong bolghanliqimizni bilelishimiz mumkin mushu maqalini oqup bulupla shundaq qilayli. Ana uchun qilalmighan nurghun ishlirimizni hazirdin bashlap qilayli. Qelbimiz téximu zor ükünüshlerdin xali bolsun. Üzimizni nurghun epsuslinishlar ichidin qayturup kileyli.

Ana, biz sizning issiq quchaqliringiz ichide turup xijilliq ichide siz uchun qilip birelmigen nurghunlighan ishlirimiz üchün epsuslinimiz.
Apturmaralbéshi nahyilik medeniyet-tenterbiye idarisida.

"Junggu milletliri"jurnilining 2004-yil 3-sanidin élin'ghan

Unregistered
27-02-08, 19:47
"Men sanga erkinlik élip kélimen balam. Sen yenila méning batur balam bolisen. Sen hergizmu qullarche emes, baturlarche ölüshung kérek, ـ anam shundaq depla boghuzidiki danlarni yandurdi,ـ bu zeherlik böljürgen, sen buni yésengla ularning qulluqidin azad bolisen. Shundaqla jemetimizning abruyinimu saqlap qalisen. Ésingde bolsun erkinlikni menggü hésdashliq arqiliq qolgha keltürgili bolmaydu. Uning üchün qan aqquzush kérek. Qéni, tumshuqungni yéqin ekel".{"Yawa Kepter"din Parqe}


Mertler uqun bu dunyadin waz keqmek nekeder asan he!

Muellim
28-02-08, 06:55
Uyghurche yéziqta:
http://www.turkistanim.org/uyghurce/xewer/20080228.htm

Uyghur Latinche yéziqida:
http://www.turkistanim.org/uyghurche/xewer/20080228.htm
Ana, Biz Menggü Epsuslinimiz

Nurmuhemmet Yasin Örkishi

Ana bir derex, uning méhri bizning rohimizgha yiltiz tartqan. Uning yiltizi chirmashqan herqandaq bir roh menggü yashirip turidu. U küylirimizning menggülük témisi, shunga biz uni eng aliy éhtiram ichide uluqlaymiz, meng’gü uning méhrlik quchaqliri arisida külümsireymiz. Shunga hemmimizning uning aldida méhri-muhebbet qerzimiz bar, hemmizning uning üchün wapadarliq körsütüsh mejburyitimiz bar. Shu seweptin hemmizning wapadar bala, küyümchan perzent bolghumiz kélidu. Kichikimizdin bashlapla hemmizning qelbide anamning halidin obdan xewer alimen deydighan idiye lawildap turidu. Lékin eshu ot meng’gü heqiqi yalqun'gha aylinalmay ötüp kétidu.Qelbimizge sinchilap qarap baqsaq andin özimizning gerche wapadar perzent bolghumiz bolsimu, lékin wapadar perzent bolalmighanliqimizni bayqaymiz. Wapadarliqni yetküzidighan peyitlerde haman bir ish, haman bir sewep yolimizni tosup qoyghan bolidu.
Mesilen:dostlarbilen birwaqliq isil ghizada birge bolghanda uningdin ana bilen teng behriman bolushni oylisaqmu, lékin dostlarni tashlap kételmeymiz. Netijide bundaq ishlar tekrarliniwérip bara-bara bundaq waqitlarda anini oylimaydighan bolup kitimiz. Belkim shu chaghda animiz qoshnisining öyidin köktat tilep chiqiwatqan bolishi mumkin. Belkim animiz yene alla qandaq muhtajliq ichide qisilip qalghan bolushi mumkin.
(Imlasi tüzitilgen nusxa) dawami:
http://www.turkistanim.org/uyghurche/xewer/20080228.htm

Animizning bergen sütini halal qilish, Allahning raziliqini qazinish üchün bu dunyadin "uzun ömür körgen","pulni köp tapqan","emeldar bolghan","dachisi bar idi","aptonomiyeni küyligen","herxil shekildiki milletler ittipaqliqi paaliyiti bilen shughullan'ghan"," tapqan pulini özi xejligen"," sayahet qilghan","gherğliship ketken","sheiriyetni zamanimizgha mas kelmeydu,dep terk etken"...digendek unwan we emeller bilen emes, belki ""shehid","ghazi", "teqwa","möhmin", xeyilik emellerni qilghan", "salih","mujahid",""ilim ehli", "musulman", "aqidiside ching turghan","dini üchün yashighan", "Allahqa ibadet we qulluq qilish üchün yashighan", "salih emellerni ishligen"..digendek shereplik unwan we emeller bilen qaytip Allahning dergahigha bérishimiz lazim.
Jamede,meschitte yüzimizni, köksimizni, qelbimizni Kebige,Allah buyrughan terepke qilghinimizdek, jame, meschit sirtida, mektepte, ishxanida, étizliqta, sehnide, munberde,qurulush yeride,ashxanida, resturanda,medriste, demokratik dölette, erkin dunyada, cheklimilik dölette, öyimizde, yurtimizda, yaqa yurtta, bay chaghda, namrat chaghda,yashliqta, ottura yashta, yashan'ghanda, ishligende, ishsiz qalghanda,..hemme yerde Allahqa yüzlinip yashishimiz lazim.

Bu-Allahning musulmanlargha qoyghan telipi.

Bu dunyadiki menpeetni dep Allahning herqandaq hökmini burmilashqa,özgertishke urunsingiz kapir bolisiz. Gunah ikenligini bilip turup qilsingiz gunahkar bolisiz.
Xitayning, amerikining,germaniyening we bashqa bir dölet yaki rayon hakimiyitining könglini ayap Allahning qanunini özgertishke urunsingiz yaki xainliqni, isyanni,haramni halal qilishqa urunsingiz mushrik-kapir bolisiz-de, menggülük dewziqi bolisiz.Eger undaq bolsa Allah sizge meghpiret we merhemetni haram qilidu, qattiq azap bilen jazalaydu, Muhemmed(s.e.w) shepqet qilmaydu.
Shunga ömrimizni iman bilen ötküzeyli. Muhemmed(s.e.w)peyghemberge, ata-anigha, tuqqanlargha, möhminlerge mehri-muhebbet bilen, söygü bilen muamile qilishimiz, saxtipezlik qilishtin hezer eylishimiz lazim.Ata-anigha, ejdatlargha, mılletke wapadar ewladlardin bolushimiz lazim.
Muhebbet-nepriti eniq bolghan musulmanlar ewladi bolushimiz lazim. Buning ölchimi, Quran, Hedis,Bizge ülge, rehber:Muhemmed eleyhissalamdur.

Bashqa xata chüshenchilerge kiripqelishtin, ezip kétishtin qattiq saqlinishimiz lazim.Bid'et- xeterlik hadisidur. Dozaqqa élip kiridighan seweptur.
Allah razi bolidighan emelni qilish, Muhemmed Mustafa(s.e.w) buyrughanni qilish, söygenni söyüsh, chekligendin uzaq turush, nepret qilghan'gha bizmu nepret qilishimiz, yirginishimiz lazim.
Iman insan balaghetke yetkendin ta mazargha kirgiche bolghan arida üzlüksiz dawammqilish lazim.Her ish-emelning hésabini qilip we bilipyashishimiz lazim.
Wijdanliq, imanliq, mehri-shepqetlik, keng qorsaq, kemter, mert bolayli. Allah namert, pixsiq we munapiq (mushrik-kapir)largha jennetni haram qilghan.

Unregistered
28-02-08, 08:21
Arkadash,

bu yerde tola uni tuzet buni tuzet dimestin, uzengning towende reklam qiliwatqan tor betingde halighiningni yizip chapliwalsang bolmamdu ya. Nime quruq gep.



Hörmetlik bet bashqurghuchi we tordashlar, qelemkeshler,ziyaretchiler:
Essalamu eleykum!
Bu munazire meydanigha pikir, uqturush, eser, xewer we bashqa nersilerni yazghanda edeplik bolushqa, insanliq exlaqni, musulmanliq exlaqini saqlashqa, güzel sözlerni ishlitishke, paskina sözlerni ishlitip bashqilarning dilini chigishtin saqlinishqa diqqet qilayli. Bu tor betini ata-anilarmu, balilarmu, quda-bajilarmu, uruq tuqqanlarmu xalighan chaghda körüshi mumkin.Weten sirtida awali keyinche weten ichidimu nurghun kishilerge yetip herxil wastilar bilen yétip berishi mumkin. Shunga shermi-hayagha, exlaqqa qattiq diqqet qilishimiz, Allahtin qorqishimiz, bashqilargha haqaret qilishning eghir gunah bolidighanliqini, bashqilarning gheywitini qilishmu bek eghir gunah (ölgen qerindishining göshiniyigendekla) bolidighanliqini hergiz unutmasliqini soraymiz. Eger bu agahlandurushqa ishenmisingiz undaqta kapir bolisiz.Allahning hökmige, Muhemmed Mustafa (s.e.w)ning tebligh we hökümlirige, derslirige, yolyoruqlirigha ishenmeslik, guman qilish- kapirane qilmish bolup, eger rastinla ashundaq qilmish sizde bolsa undaqta siz asanla, heqsiz mushrik bolisiz-de, Allahning meghpiret qilish , merhemet qilish pursitini hemde peyghemberning shepqet qilishigha erishish pursetliringizni
öz qolingiz bilen yoqatqan bolisiz, jehennemlik bolisiz, dozaxqa kirisiz!

Insan bir eghiz sözni bixestelik qilish bilen xata-kupur qilip qoyush bilen jehennemge kirip ketishi mumkin. Bir eghiz xeyirlik sözi tüpeylidin dozaxtin qutulup qelishi mumkin.
Heriket, qilmish muhim bolghinidek, eghizdin chiqqan söz, qelemde yezilghan söz, idiyemu bek muhimdur. Shunga diqqet qilishimiz lazim.

Nurmuhemmed Yasin tajawuzchi, kapir türmiside qiyin qistaqlar bilen shehid qiliniptu. Shunga admin ependi(xanim) yaki xewer yazghuchigha iltimas qilimenki, "Nurmuhemmet Yasin Türmide Wapat Boldi"- digen sözni "Türmide shéhid qilindi" yaki "Türmide shéhid qilin'ghan"-dep tüzitip qoysanglar.
Wapat bolush bilen ölüshning,shéhid bolush bilen wapat bolushning chong perqi bar, Uyghur tilida we islam dinida. Nurmuhemmed Yasin jihad rohini kepter dialogi sheklide yezip ongushluq Sherqiy Türkistan xelqige yetküzgen musulman. U tajawuzchi xitay kapirlar teripidin tutqunn qilindi we shéhid qilindi, u hayat. U jennette. Wapat bolghini yoq.
Uning rohini biaram qilmasliq üchün wapat boldi, dep yazmang we dimenglar.Quranda ochuq ayet bar.
Qur'an Kerim Süre Beqerening 154-ayitide Allah mundaq digen:

"Allah ning yolida öltürülgenlerni (yeni shéhitlerni) ölük démenglar, belki ular tiriktur, lékin siler buni sezmeysiler [154]."
****************
http://www.turkistanim.org/uyghurche/islam/quran/002.htm
U teshebbus qilghan idiye erkinlik,demokratiye, mal mülk yakibashqa dawa emes.Allah musulmanlargha ata qilghan musulmanliqsheripini qoghdash arqiliq Allahning merhimitige érishish, Allahning raziliqini qazinish, Allahning raziliqini qolgha keltürüsh, tajawuzchi kapirgha bash egmesliktin ibaret.

Unregistered
28-02-08, 08:24
Uzimini yep sepini sorimang !


hormetlik ependim, aldi bilen bergen melumatingiz uchun rexmet, emma bu xewerning menbiyiti eniq yezip qoysingiz yaxshi bolatti, chunki teshkilatlirimiz bununggha inkas qayturushi lazim, menbiyi eniq bolmighachqa sel ganggirap qalduq, hazirlap qoyghan bayanatlirimizni elan qilishta sel ikkilinip qeliwatimiz, bizni toghra chushengeysiz !

Abdureshid Kerimi
28-02-08, 10:49
Hörmetlik tordashlar, bir-ikki kündin béri dangliq yash yazghuchi, siyasiy paaliyetchi Nurmemet Yasin ependining türmide öltürülgenliki heqqide torda xewer tarqilip, kütülmigen bu uchurdin hemmimiz shuk bolduq we u waqitsiz "ölüm" sewebidin éghir musubetke pétip, xitaylargha bolghan ghezep-nepritimiz qaytidin ewjige chiqqanidi.
Biz "Uyghur qelemkeshler Ittipaqi" teripidin U xewerning rast-yalghanliqi heqqide téximu ishenchlik uchurlargha ége bolush üchün, bar imkaniyetlerning hemmini ishqa sélip, weten bilen alaqiliship, Xelqimizning qelb töridin orun alghan yazghuchi Nurmemet Yasin ependining türmide téxi hayat ikenliki heqqide xélila ishenchlik xewer angliduq.

Toghra bir milletning yazghuchilliri shu xelqning hör milliy iradisining simiwolidur.Yazghuchining qepezge solanghanliqi milliy rohning ölümge buyrulghanliqidur.Yazghuchi qelemkeshlirimiz türme we türme siritida oxshashla milliy zulum ichide yashawatidu. Xitaylar xelqimiz söygen yazghuchi Nurmemet Yasin ependini öz milliti ichidin chiqqan qelemkeshlerni qoyup bergendek, türmidin azat qilishi kérek we Uyghur qelemkeshlirining jümlidin uning erkin qelem tewritishige shertsiz yol qoyushi kérek.

Tordashlarning öz millitige we öz millitidin yétiship chiqqan qelemkeshlerge alahide köngül bölüp, Nurmemet Yasin ependining teqdirige yéqindin diqqet qilghanliqining sawabini janabiy alla bersun.

Nurmemet yasin ependi we wetendiki yana on minglighan Nurmemet Yasinlargha janabiy alladin irade, uzaq ömür we sewri taqet tileymiz.Uningdin bashqa, Nurmemet Yasin ependi heqqide xewerler we yazmilarni yollighan barliq qérindashlargha semimiy minnetdarliqimizni bildürimiz.

Ehwaldin téximu tepsiliy xewerdar bolushni xalisingizla töwendiki Adéris yeni E-mail: sewdayi55@hotmail.com bilen alaqilashsingizler bolidu.

Hörmet bilen:Haji Abdureshid Kerimi

Uyghur Xewiri
28-02-08, 15:51
Abdureshid hajika,

Men Nurmuhemmed Yasin örkishining ölüm xewirini bu yerge eng deslep chaplighan kishi shu. Bu xewerning tepsilatini éniqlap aydinglashturup bu yerde xewer bergenlikingiz üchün köp rehmet. Menmu ushbu xewerning yalghan bolup chiqishini ümid qilghan édim. Qarighanda, wetendiki xewer yazghuchining emeliy ehwaldin toluq xewiri yoq oxshaydu. Buni toghra chüshünüshke bolidu, chünki barliq uchurlar Xitaylar terepidin qattiq qamal qilinghan emesmu!

Unregistered
28-02-08, 17:41
Nurmuhemmed shetimiz menggu olmaydu, Uluh Allahdin ang awzal mertiweler tilayman.

Amma nima uqun bizning qataldiki baxka uqur wastilirida bu tohurluk bir narse yok? Bizning yax otyurek bir kerindesimizning wapati ularda hewar kilip yazgidek bir inkas kozgiyalmidimu?

Unregistered
28-02-08, 18:01
Nurmuhemmed shetimiz menggu olmaydu, Uluh Allahdin ang awzal mertiweler tilayman.

Amma nima uqun bizning qataldiki baxka uqur wastilirida bu tohurluk bir narse yok? Bizning yax otyurek bir kerindesimizning wapati ularda hewar kilip yazgidek bir inkas kozgiyalmidimu?

hey temini qaytidin oqu, yazghuchimiz hayat iken. sen computerning aldida uxlap qalma, oylinip gep qil.

Unregistered
29-02-08, 15:50
xu emesmu towa, hayatken dewatsa, nimilerni deydighandu. ulugh ALLA Nurmemet Yasinning ömrini uzun kilsun Amin.