PDA

View Full Version : Toqinaqning bayani(2)



Toqinaq
28-11-07, 17:16
Men Toqinaqning bayani namliq maqalemning bash qismini "Gherip shamili" jorniligha ewetip bergen idim ,kiyin u mining hawalem buyiche bu torgha abdushukur terpidin chaplap quyuluptu. men abdushukurge rehmitimni bildurimen .bu ashu maqalining ahiri.men ozemge we maqalemge toqinaq digen bu isimni quyushni layiq taptim, chunki men uyghur jemiyitide bir talay toqinaq ishlarni kurup yashap keldim hem yashap kiliwatimen. men oylighan we korgen bilgenlirimni uyghur qerindashlirimgha mushu sheilde ipadilep birishni layiq kordum.eger mining yazghanlirimdin razi bolsanglar bu manga ilham bolidu, eger mini tillisanglar alla aldidiki gunahim yinikleydu.

hormet bilen toqinaqtin.


Bugun toqunaq bilen yene uchurashtim,uning bilen bolghan sohbet burunqigha qarighanda bekmu adettikidek boldi . mundeqche qilip eytqanda, mining iziz millitimni sokudighan yaki mining we mining millitimning zitigha tigidighan birher eghiz gep bolinmidi.
Yeqindin buyan u mining til ugunushimge yaridem qiliwatti.bugen men bir sozni chushenmey uningdin soridim,u manga nahayiti kemterlik bilen chushendurup qoydi.bilip yettimki,bu sozning heqiqi menisi (biterep)digen bolidiken.men toqunaqqa bu sozning menisini chushunup yetkenlikimni,didim .u shuanla mendin--biterep-digen sozning menisi nime?dep sorap qaldi.bu sozning menisi,eger hazir yinimizda uchunchi bir sehsbar disek,u uchunchi sehs, sangamu qoshulmaydu,mangimu qoshulmaydu.
-undaqta sining qirindashliringning bir qismi biz biterep,dep sillerning
uyghur teshkilatinglargha qoshulmaptu,ular qoshulmughidek yene bir
teshkilatmu mewjut emes,undaqta bu sozning islitish orni taza toghra emeskenghu?-ularning dimekchi boghini,biz sillerni yaqilimaymiz digini.-ularning uyghur teshkilatliri teripidin azar yigen yaki ziyan tartqan terpliri barmu ya?
-yaq,ularning ichidin birsining,bizning teshkilatqa yaridem sorap yazghan hitini kor-seng, qilinliqi bir tom kitaptek kilidu,ighirliqi besh kilogram kilemikin deymen.
-pul sorap yazghan hetmiken?
-yaq,bashqa dolette turup,u dolet uninggha panaliq emes,yashap turushqimu imkan bermey yashash imkaniyiti kundin-kun,ge qiyinliship,bizning teshkilatlarni ozi uchun guwaliqtin otup,panaliq birishke dewet qilishqa undep yazghan iltimas bolmamdu.
-kiyin qandaq boptu?
-kiyin,meyli pul,meyli guwaliq bolamdu,ishqilip uyghur
teshkilatlirining qolodin kilidighan yaridimige bolsa irishti.
-shunche kop iltimas yazghan u qirindishingning hazirqi ehwali qandaq?
-yahshi.
-undaqta.
-yene tihi uyghur teshkilatlri shular turghan doletke birip ulardin hal
sorap munasiwetlik orunlar bilen korushup,ulargha qirinqashlirimning
ehwalini chushendurup,hetta muhbir ependimlirimiz shular turushluq doletke birip ularning ahwalini
gizitlargha yizip,radioda anglitip,qolidin kilidighan yaridem bolsa qildi.
-towa,rastinla towa deydighan ishken.hey,yaki ularning wetende ichi
koygudek ademliri yoqmuya?
-pah,qiziq gep qilidikensen,bizning,hemmimizning uruq-tuqqanlirimiz wetende bek kop.hetta men oydin chiqip ketkende,hotunum bilen qap qalghan balamni,aldimgha ekilip qoysa tonuyalmaymen.chunki,aridin onbesh yil otti.balam hazir on yettige kirdi.eger,men we mining qirindashlirimning telifonda ata-animiz,uruq-tuqqanlirimiz bilen korushkendiki ehwaligha qaraydighan bolsang.dunyadiki shirin-sheker sozlerning jewhirini anglaysen.
-undaqta nime uchun millet dawasigha bolghan qizghinliqinglar sunche sus. ular bilen didarlishishni oylimamsiler,ularning hazirqi ichinishliq ehwali,sillerni omlukte herket qilishqa undimemdu?
-buning sewebini shularning ozidin sorisang bilisen.
-qara,bu bommaptu.mundaq qilayli,hazir ikkimiz ulargha ulugh Allahti insap tilep dua qilayli,-u shu sozni depla ikki qolini igiz koturup dua qilishqa hazirlandi.
-hey,ehmeq ,sen tihi mini ehmeq deysen,likin sen mendin otken ehmeq,bilip qoy!ulardigen quranni qarimay yadqa oquyalaydighan,menisini,duduqlimay dep
bireleydighan,etebetul haqayiq,kim qandaq gunagha layiq.terjumetul muhemmidiye,tarihi seudiye, qise-sulambiya,tarihta otken ewliya,kerbalada chuqan,kimler yoldin azghan, hedisul
Buhari,mohminler mung-zari, qisqisi dingha ayit eng nadir kitaplarni tallap oqughan, hukumi qiyametkiche aqidighan,quranni hemmimizdin yahshi bilidighan ademler tursa ,biz shulargha insap tilep dua qilsaq huddi paypaqqa nali qaqqandek ish bolmasmu?u, mining yuqarqi sozlurumni anglap, duagha kuturgen ikki qolini asta chusherdi-de,mining dunya hiritsi toplimi digen kitawimni
qoligha ilip,wetinimning heritisi chushurulgen betni ichip,uniniggha
tikilgenche qarap jim bopketti .uning mundaq jim ulturup qarap
turishi mende huddi u, herite ichidin yingi bir ewlat uyghurlarni
izdewatqandek tuyghu qozghap qoydi.aridinhili waqit otti,u kozini kitaptin ilip nezirini manga aghdurup:
-ularning silerni yaqilimasliqida birer sewep barmuya?
-bar,u bolsimu bizning teshkilatimizning nami.eger sen heqiqi bir musulman bolsang peqet ulugh Allahqila itaet qilishing,quran we hedisning hokumi
boyunche ish ilip birishing kirek, undaq bolmaydiken sen bir uchum
bendilerning egeshkuchisi bolup qilip,imandin ajraysen,mana bu bir musulman uchun ilip eytqanda eng chong ziyan.ahirette
Allahning aldida,jawap bermek qiyin bopqalidu.
-undaqta,sillerning uyghur teshkilatinglargha wekillik qilidighanlar
kimler?
-bir qirindishimizning sozi bilen eytqanda,ular(ziyali soltekler),namaz
oqumay,ozini musulman dep,ataydighan(jeditler).
-sen,mushu yolda mangghininggha pushman qilamsen?
-yaq!heqiqi menidin pushman qilmaymen.likin bir qirindishimning okunup turup manga digen gipige qoshulimen.men wetende yashawatqan wahtimda bir qirindishim bilen tonushqan idim.u heqiqi bir inqilapchi idi.uning diyishiche, u yurttin hergiz sirtqa chiqip baqmaptiken.kunlerning biride bishigha ighir kun kilip bashqa
yurtqa kitip, shu yerde bir mezgil turup qaptu.musapirchiliqta u
uchrutidighan ademlerning sani iship biriptu.u uchratqan ademlerning
ichide nachar ademlerning sanimu bek kop bolghachqa,men bilen bir qitim uchrashqanda(ukam,biz birer ish ilip birishtin burun,jemiyetni bir qitim tekshurup chiqsaq boptiken, men azat qilimen digen ademlerning ichide ashu,naehlilermu bardu he?yaki biz ularni ayrip qoyup bashqilarni ayrim azat qilattuqmu?)digen sozi ta bugunge qeder qulat tuwimdin kettmeydu.sozum del shu yerge kelgende anam rehmetlikning ulup kitishtin ikki ay burun manga yazghan hiti isimge kilip qaldi.mining anam,bashqa uyghur anilirigha ohshash mihriban we aq kungul,baghri yumshaq,heq bilen naheqni ayriyalaydighan,ozining we mining ghururigha
tigidighan,izzet we ippitini depsende qilidighan sozler bolunsa, derhal uninggha reddiye birip, ozini hich kimge har qilghuzmaydighan insanliq hislitini hichqachan yoqatmighan, mini we mining akilirimni jesur,qorqmas qilip terbilep yitushturgen bir ana idi.anam manga.zimistan qishta
gulhan etirapida meydisini otqa qaqlap,dumbisini soghaqning cheqishigha tashlap bergen yirim yalingach yitimlarni soghuqtin qoghdunup,mal qighining,dowelirige komulup tang atquziwatqan sebi balilarni korsutup(balam,kordungmu awu balilarni?ulargha ige bolidighanning ornigha......tashlinip qalmaqta!eger hukumitimizde, insanliq hislet bolghan bolsa, u doslurung mana sen korgendek ehwalda yashimas idi,oylap baqqinem ,ularning ata-aniliri qanchilik ummut we arman bilen ularning dunyagha koz ichishini kutken.bu eziz balilar dunyagha koz achqanda ularning ata-aniliri qandaq hushalliqqa chumgen,epsus rehimsiz teghdir ularni,mihriban ata-aniliridin ayridi.ular ata-aniliridin ayrilsimu addi yashash aditidin ayrilmasliqi kirek idi.adem digenning qosiqigha kitidighan
nerse chaghliq.....isit omaq balilirim,ulugh Allah nisip qilsa, sillerningmu isiq oyde yatidighan,insan perzenti behriman bolushqa tigishlik imkaniyetlerdin behriman bolidighan kunliringlar kiler-dep,koz yishi qilip hetta minimu yighlitiwitetti.mining shu kichikkine yurugum achiq azaptin yerilghudek, qorulup qalghandek bolghan waqitlar nurghun bolghan idi.bir qitim naheq ish yuzbergen yerde doslurum bilen birge bolup qaldim.chidap turalmay u ishqa arliship qelip,saqchilar bizni tutup ketti.bu hewerni anglighan anam zadi nime ish bolghanliqini iniq bilish uchun saqchihangha keptu. anam del saqchihanigha kelgende kishiler bizni(jenigha biqip ish qilsa bolmamdu, haligha baqmay,qilghan ishini bularning.singgen ninini yiyishmey...)dep eyiplep,bizning rohimizni chushuruwatqan idi.
-balam,hergiz ghem qilma!men sini oghulbala dep baqqan,hemmimiz singgen ninimizni yisek,uyghur ewladi,oghut zawutining ozi bolup qalidu.meyli,japa digenge adem olmeydu.bular sining ishingni qedirlimise,qedrige yitidighanlar ku ming.oghul bala,donyagha koz achsa,at tuyiqi tegmigen ziminlar hushal bolidi,digen soz ras sozdur.bu kunler sen uchun hichqanche emes, mendin
ensirime.bushushap ketme.adem digen ar-numusni bilip yashighanda ,heqiqi qedirlik bolidu.......................mihriban anamning,bu sozliridin gheyritim ashqandek boldi.awu,bizni
eyiplewatqanlar bolsa,numus qilmastin(anisimu,balisidek ehmeq
......)digendek,bolmughur sozlerni qiliship,yollirigha kitip
qilishti.mihriban anam bolsa ularning sozlirige hichbir pisent qilmastin:
-haywan chighida jay-makan talishidu.biz,ulargha qarighanda,ali
mehluqlar.bizning halaydighinimiz.insani erkinlik.eger ozunglarning qedrini yoqutup qoymighan bolsanglar,bu yolda mingishni ozunglar uchun sherep bilinglar.gipinglardin qarighanda,sillerning, qotur ishektin perqinglar yoq ohshaydu!.........manamushundaq jesurane sozlerni qilghan,mini adem bolush yoligha bashlap,manga ishlirimda medetkar bolghan,mihriban anam,olushtin ikki ay ilgiri manga bir parche het iwetiptu.
”assalamualaykum japakesh balam!qandaq ehwaling?turmushung hatirjem kitiwatamdu?yaq!sining turmushung hatirjem emes.chunki,uyghurlar bar yerdiki hayatni hergizmu hatirjem hayat digili bolmaydu!etirapingda uyghur ewladilam bolidiken, ular, sen uchun kishende.yaq,hemme uyghurlar undaq emes,mining dimekchi
bolghunum bir uchum(uyghur)lardur.burun men sendin razi bolup otken idim.hazir bolsa kundin-kunge sanga we sining tutqan yolunggha och bolidighan bolup qaldim.sen mining bu hitimni oqup,
anam qirip aljiptu dep qalmighin.yaq!men aljimidim,eksiche,kundin-kunge iziz milliting aljiwatidu.eger uyghur millitimning bu derjide telwe ikenlikini burunraq bilgen bolsam men sini oqutup wetensiz qiliwetmestim,ketmen chapquzup dihan piting qilishinggha tirishqan bolattim.hazir bolsa sen we men sining aka-ukiliring kommunist hitaylarning esheddi dushmini bolup sanalghan bolsaq sen japakesh oz qirindashliringning haqaretlesh nishanigha aylinip qalding.sen yetmekchi bolghan nishan shumidi?mana,yurttikilerge qaraydighan
bolsaq ularning yigen nanliri bir yerliridin tiship chiqmay adettikidek
turmush kochurup yurshuptu!senmu mining yinimda etewaliq bolup ,men sining balamliq mihringge qinip yashighan bolsaq,bizmu adettikidek turmush kochurup yashawegen bolattuq! jinim balamyatning yandin, tuqqanning jandin-digendek, hazir ozimizning ademliri bizni pushman qilduriwatidu!mana mining alte kunligim qaldi! Sen mini menggu korelmeysen!boptu,umu meyli,likin mining
okunidighinim sining jesiding oz tupriqingda emes yat bir memilikette
qilishidur.sen weten-dep musapir bol,oz tupriqingda jay alalma,umu yetmigendek bir uchumlarning tillash nishani bol!bu qandaq heqiqet zadi?balam!jinim balam!men olsem hergiz yighlima!ozungning haligha okunip yighla!amal bolsa,awu sillerni,och koridighan qirindashliringning yurikini, dohturlar arqiliq tekshurtip baqidighan ishni qilinglar!ularning yuriki bilen koyumchan kishiliringning yurikining perqi nede?bilip biqinglar!eger,manga imkaniyet yar bergen bolsa,men bu ishlarni sanga hawale qilip ulturmay ozum bilip baqqan bolattim.sen talishiwatqan wetenning sirtqi kornishide, hichqandaq ozgurush yoq! asti terep kundin-kunge huddi mining yurukumdek kawak boliwatidu!milliting qahshawatidu, yighlawatidu.kulgenler kulup yashawatidu!dadanggha,ghelbe
kunlirini korushke nisip bolmay,bu alemdin ketkende men
bekmu okungen idim.emdi menmu shu kunlerni korelmey kitidighan ohshaymen!men buninggha razi.likin senmu shu kunni korelmey olup ketseng manga bu hemmidin ichinishliq.he ras balam, jinim balam! men sendin kelguside mundaq ikki ishni qilishingni soraymen.biri, mining sanduqumda oz qolum bilen keshtilep tikken bizning ay-yulduzluq kok bayriqimiz bar.imkan bar bashqa
qerindashliring, ghelbe bayriqini tengri tighigha qadashqa mangghanda sen ashu bayraqni mining qewre bishimgha qadash uchun atlan,ikinchi qilidighan ishing,pilanliq tughutning qurbani bolghan bowaqlar,balisining
piraqida,perzent otida ortunup hayatidin ayrilghan,yashliq hayati paskina pichaqlar,rehimsiz jallatlar qolida hazangha aylanghan anilar uchun ayrim bir qebristanliq berpa qilghin!ularning ichinishliq hayati serguzeshtiliri ayrim-ayrim
halda tashlargha oyulsun.melum bir kunni,shular uchun
matem kuni qilip bikitinglar.hemme jamaet shu kuni qebristanliqqa
chiqip ozlirining gunahlirini Allahning aldida tonup yitip,ulargha ulugh Allahtin eng yuquri mukapatlarni tilisun!
anamning,manga yazghan bu hiti manga shuni eslettiki, weten we millet dep jinidin ayrilghanlarning aile tawabatliri,mert yigitlerning aniliri we ularning ayal-baliliri hormetlinishi uyaqta tursun,eksenche ular harliniwatdu hem harlanmaqta.anamning yighlap yazghan bu hitini oquwatqanda,bashqa anilarning
mungluq yighisi,dadiliri rehimsiz hitayqolida olgen sebi balilarning ahu-zari qulaq tuwimde anglanghandek boldi.

Dawami bar.

Unregistered
29-11-07, 13:24
bu maqale nahayiti yaxshi yeziliptu, rehmet sizge, dimisimu chetellerde oz wetinini soymeydighan, wetini uchun ish qilghanlarni dimokratchi we yaki milletchi qisqisi dinchi emes dep haqaretleydighan chala musulmanlirimiz bar. bular weten dawasi uchun herket qiliwatqan teshkilatlar ichide bolgunchilik rulini oynawatidu. mana bu xittay hokumitini xushal qilidighan ish. xitay hokumiti islam dinini yuqutalmaydu chunki uni qoghdaydighan 1- allah bar 2- bizdin bashqa nurghunlighan musulman milletler bar. emma sherqi turkistanni qoghdaydighan uyghur millitidin bashqa millet yok, shunga uyghurlarning hemmisi wetenchi bulishi kirek. weten ishi hel bolsa hemme ish hel bulidu.




Men Toqinaqning bayani namliq maqalemning bash qismini "Gherip shamili" jorniligha ewetip bergen idim ,kiyin u mining hawalem buyiche bu torgha abdushukur terpidin chaplap quyuluptu. men abdushukurge rehmitimni bildurimen .bu ashu maqalining ahiri.men ozemge we maqalemge toqinaq digen bu isimni quyushni layiq taptim, chunki men uyghur jemiyitide bir talay toqinaq ishlarni kurup yashap keldim hem yashap kiliwatimen. men oylighan we korgen bilgenlirimni uyghur qerindashlirimgha mushu sheilde ipadilep birishni layiq kordum.eger mining yazghanlirimdin razi bolsanglar bu manga ilham bolidu, eger mini tillisanglar alla aldidiki gunahim yinikleydu.

hormet bilen toqinaqtin.


Bugun toqunaq bilen yene uchurashtim,uning bilen bolghan sohbet burunqigha qarighanda bekmu adettikidek boldi . mundeqche qilip eytqanda, mining iziz millitimni sokudighan yaki mining we mining millitimning zitigha tigidighan birher eghiz gep bolinmidi.
Yeqindin buyan u mining til ugunushimge yaridem qiliwatti.bugen men bir sozni chushenmey uningdin soridim,u manga nahayiti kemterlik bilen chushendurup qoydi.bilip yettimki,bu sozning heqiqi menisi (biterep)digen bolidiken.men toqunaqqa bu sozning menisini chushunup yetkenlikimni,didim .u shuanla mendin--biterep-digen sozning menisi nime?dep sorap qaldi.bu sozning menisi,eger hazir yinimizda uchunchi bir sehsbar disek,u uchunchi sehs, sangamu qoshulmaydu,mangimu qoshulmaydu.
-undaqta sining qirindashliringning bir qismi biz biterep,dep sillerning
uyghur teshkilatinglargha qoshulmaptu,ular qoshulmughidek yene bir
teshkilatmu mewjut emes,undaqta bu sozning islitish orni taza toghra emeskenghu?-ularning dimekchi boghini,biz sillerni yaqilimaymiz digini.-ularning uyghur teshkilatliri teripidin azar yigen yaki ziyan tartqan terpliri barmu ya?
-yaq,ularning ichidin birsining,bizning teshkilatqa yaridem sorap yazghan hitini kor-seng, qilinliqi bir tom kitaptek kilidu,ighirliqi besh kilogram kilemikin deymen.
-pul sorap yazghan hetmiken?
-yaq,bashqa dolette turup,u dolet uninggha panaliq emes,yashap turushqimu imkan bermey yashash imkaniyiti kundin-kun,ge qiyinliship,bizning teshkilatlarni ozi uchun guwaliqtin otup,panaliq birishke dewet qilishqa undep yazghan iltimas bolmamdu.
-kiyin qandaq boptu?
-kiyin,meyli pul,meyli guwaliq bolamdu,ishqilip uyghur
teshkilatlirining qolodin kilidighan yaridimige bolsa irishti.
-shunche kop iltimas yazghan u qirindishingning hazirqi ehwali qandaq?
-yahshi.
-undaqta.
-yene tihi uyghur teshkilatlri shular turghan doletke birip ulardin hal
sorap munasiwetlik orunlar bilen korushup,ulargha qirinqashlirimning
ehwalini chushendurup,hetta muhbir ependimlirimiz shular turushluq doletke birip ularning ahwalini
gizitlargha yizip,radioda anglitip,qolidin kilidighan yaridem bolsa qildi.
-towa,rastinla towa deydighan ishken.hey,yaki ularning wetende ichi
koygudek ademliri yoqmuya?
-pah,qiziq gep qilidikensen,bizning,hemmimizning uruq-tuqqanlirimiz wetende bek kop.hetta men oydin chiqip ketkende,hotunum bilen qap qalghan balamni,aldimgha ekilip qoysa tonuyalmaymen.chunki,aridin onbesh yil otti.balam hazir on yettige kirdi.eger,men we mining qirindashlirimning telifonda ata-animiz,uruq-tuqqanlirimiz bilen korushkendiki ehwaligha qaraydighan bolsang.dunyadiki shirin-sheker sozlerning jewhirini anglaysen.
-undaqta nime uchun millet dawasigha bolghan qizghinliqinglar sunche sus. ular bilen didarlishishni oylimamsiler,ularning hazirqi ichinishliq ehwali,sillerni omlukte herket qilishqa undimemdu?
-buning sewebini shularning ozidin sorisang bilisen.
-qara,bu bommaptu.mundaq qilayli,hazir ikkimiz ulargha ulugh Allahti insap tilep dua qilayli,-u shu sozni depla ikki qolini igiz koturup dua qilishqa hazirlandi.
-hey,ehmeq ,sen tihi mini ehmeq deysen,likin sen mendin otken ehmeq,bilip qoy!ulardigen quranni qarimay yadqa oquyalaydighan,menisini,duduqlimay dep
bireleydighan,etebetul haqayiq,kim qandaq gunagha layiq.terjumetul muhemmidiye,tarihi seudiye, qise-sulambiya,tarihta otken ewliya,kerbalada chuqan,kimler yoldin azghan, hedisul
Buhari,mohminler mung-zari, qisqisi dingha ayit eng nadir kitaplarni tallap oqughan, hukumi qiyametkiche aqidighan,quranni hemmimizdin yahshi bilidighan ademler tursa ,biz shulargha insap tilep dua qilsaq huddi paypaqqa nali qaqqandek ish bolmasmu?u, mining yuqarqi sozlurumni anglap, duagha kuturgen ikki qolini asta chusherdi-de,mining dunya hiritsi toplimi digen kitawimni
qoligha ilip,wetinimning heritisi chushurulgen betni ichip,uniniggha
tikilgenche qarap jim bopketti .uning mundaq jim ulturup qarap
turishi mende huddi u, herite ichidin yingi bir ewlat uyghurlarni
izdewatqandek tuyghu qozghap qoydi.aridinhili waqit otti,u kozini kitaptin ilip nezirini manga aghdurup:
-ularning silerni yaqilimasliqida birer sewep barmuya?
-bar,u bolsimu bizning teshkilatimizning nami.eger sen heqiqi bir musulman bolsang peqet ulugh Allahqila itaet qilishing,quran we hedisning hokumi
boyunche ish ilip birishing kirek, undaq bolmaydiken sen bir uchum
bendilerning egeshkuchisi bolup qilip,imandin ajraysen,mana bu bir musulman uchun ilip eytqanda eng chong ziyan.ahirette
Allahning aldida,jawap bermek qiyin bopqalidu.
-undaqta,sillerning uyghur teshkilatinglargha wekillik qilidighanlar
kimler?
-bir qirindishimizning sozi bilen eytqanda,ular(ziyali soltekler),namaz
oqumay,ozini musulman dep,ataydighan(jeditler).
-sen,mushu yolda mangghininggha pushman qilamsen?
-yaq!heqiqi menidin pushman qilmaymen.likin bir qirindishimning okunup turup manga digen gipige qoshulimen.men wetende yashawatqan wahtimda bir qirindishim bilen tonushqan idim.u heqiqi bir inqilapchi idi.uning diyishiche, u yurttin hergiz sirtqa chiqip baqmaptiken.kunlerning biride bishigha ighir kun kilip bashqa
yurtqa kitip, shu yerde bir mezgil turup qaptu.musapirchiliqta u
uchrutidighan ademlerning sani iship biriptu.u uchratqan ademlerning
ichide nachar ademlerning sanimu bek kop bolghachqa,men bilen bir qitim uchrashqanda(ukam,biz birer ish ilip birishtin burun,jemiyetni bir qitim tekshurup chiqsaq boptiken, men azat qilimen digen ademlerning ichide ashu,naehlilermu bardu he?yaki biz ularni ayrip qoyup bashqilarni ayrim azat qilattuqmu?)digen sozi ta bugunge qeder qulat tuwimdin kettmeydu.sozum del shu yerge kelgende anam rehmetlikning ulup kitishtin ikki ay burun manga yazghan hiti isimge kilip qaldi.mining anam,bashqa uyghur anilirigha ohshash mihriban we aq kungul,baghri yumshaq,heq bilen naheqni ayriyalaydighan,ozining we mining ghururigha
tigidighan,izzet we ippitini depsende qilidighan sozler bolunsa, derhal uninggha reddiye birip, ozini hich kimge har qilghuzmaydighan insanliq hislitini hichqachan yoqatmighan, mini we mining akilirimni jesur,qorqmas qilip terbilep yitushturgen bir ana idi.anam manga.zimistan qishta
gulhan etirapida meydisini otqa qaqlap,dumbisini soghaqning cheqishigha tashlap bergen yirim yalingach yitimlarni soghuqtin qoghdunup,mal qighining,dowelirige komulup tang atquziwatqan sebi balilarni korsutup(balam,kordungmu awu balilarni?ulargha ige bolidighanning ornigha......tashlinip qalmaqta!eger hukumitimizde, insanliq hislet bolghan bolsa, u doslurung mana sen korgendek ehwalda yashimas idi,oylap baqqinem ,ularning ata-aniliri qanchilik ummut we arman bilen ularning dunyagha koz ichishini kutken.bu eziz balilar dunyagha koz achqanda ularning ata-aniliri qandaq hushalliqqa chumgen,epsus rehimsiz teghdir ularni,mihriban ata-aniliridin ayridi.ular ata-aniliridin ayrilsimu addi yashash aditidin ayrilmasliqi kirek idi.adem digenning qosiqigha kitidighan
nerse chaghliq.....isit omaq balilirim,ulugh Allah nisip qilsa, sillerningmu isiq oyde yatidighan,insan perzenti behriman bolushqa tigishlik imkaniyetlerdin behriman bolidighan kunliringlar kiler-dep,koz yishi qilip hetta minimu yighlitiwitetti.mining shu kichikkine yurugum achiq azaptin yerilghudek, qorulup qalghandek bolghan waqitlar nurghun bolghan idi.bir qitim naheq ish yuzbergen yerde doslurum bilen birge bolup qaldim.chidap turalmay u ishqa arliship qelip,saqchilar bizni tutup ketti.bu hewerni anglighan anam zadi nime ish bolghanliqini iniq bilish uchun saqchihangha keptu. anam del saqchihanigha kelgende kishiler bizni(jenigha biqip ish qilsa bolmamdu, haligha baqmay,qilghan ishini bularning.singgen ninini yiyishmey...)dep eyiplep,bizning rohimizni chushuruwatqan idi.
-balam,hergiz ghem qilma!men sini oghulbala dep baqqan,hemmimiz singgen ninimizni yisek,uyghur ewladi,oghut zawutining ozi bolup qalidu.meyli,japa digenge adem olmeydu.bular sining ishingni qedirlimise,qedrige yitidighanlar ku ming.oghul bala,donyagha koz achsa,at tuyiqi tegmigen ziminlar hushal bolidi,digen soz ras sozdur.bu kunler sen uchun hichqanche emes, mendin
ensirime.bushushap ketme.adem digen ar-numusni bilip yashighanda ,heqiqi qedirlik bolidu.......................mihriban anamning,bu sozliridin gheyritim ashqandek boldi.awu,bizni
eyiplewatqanlar bolsa,numus qilmastin(anisimu,balisidek ehmeq
......)digendek,bolmughur sozlerni qiliship,yollirigha kitip
qilishti.mihriban anam bolsa ularning sozlirige hichbir pisent qilmastin:
-haywan chighida jay-makan talishidu.biz,ulargha qarighanda,ali
mehluqlar.bizning halaydighinimiz.insani erkinlik.eger ozunglarning qedrini yoqutup qoymighan bolsanglar,bu yolda mingishni ozunglar uchun sherep bilinglar.gipinglardin qarighanda,sillerning, qotur ishektin perqinglar yoq ohshaydu!.........manamushundaq jesurane sozlerni qilghan,mini adem bolush yoligha bashlap,manga ishlirimda medetkar bolghan,mihriban anam,olushtin ikki ay ilgiri manga bir parche het iwetiptu.
”assalamualaykum japakesh balam!qandaq ehwaling?turmushung hatirjem kitiwatamdu?yaq!sining turmushung hatirjem emes.chunki,uyghurlar bar yerdiki hayatni hergizmu hatirjem hayat digili bolmaydu!etirapingda uyghur ewladilam bolidiken, ular, sen uchun kishende.yaq,hemme uyghurlar undaq emes,mining dimekchi
bolghunum bir uchum(uyghur)lardur.burun men sendin razi bolup otken idim.hazir bolsa kundin-kunge sanga we sining tutqan yolunggha och bolidighan bolup qaldim.sen mining bu hitimni oqup,
anam qirip aljiptu dep qalmighin.yaq!men aljimidim,eksiche,kundin-kunge iziz milliting aljiwatidu.eger uyghur millitimning bu derjide telwe ikenlikini burunraq bilgen bolsam men sini oqutup wetensiz qiliwetmestim,ketmen chapquzup dihan piting qilishinggha tirishqan bolattim.hazir bolsa sen we men sining aka-ukiliring kommunist hitaylarning esheddi dushmini bolup sanalghan bolsaq sen japakesh oz qirindashliringning haqaretlesh nishanigha aylinip qalding.sen yetmekchi bolghan nishan shumidi?mana,yurttikilerge qaraydighan
bolsaq ularning yigen nanliri bir yerliridin tiship chiqmay adettikidek
turmush kochurup yurshuptu!senmu mining yinimda etewaliq bolup ,men sining balamliq mihringge qinip yashighan bolsaq,bizmu adettikidek turmush kochurup yashawegen bolattuq! jinim balamyatning yandin, tuqqanning jandin-digendek, hazir ozimizning ademliri bizni pushman qilduriwatidu!mana mining alte kunligim qaldi! Sen mini menggu korelmeysen!boptu,umu meyli,likin mining
okunidighinim sining jesiding oz tupriqingda emes yat bir memilikette
qilishidur.sen weten-dep musapir bol,oz tupriqingda jay alalma,umu yetmigendek bir uchumlarning tillash nishani bol!bu qandaq heqiqet zadi?balam!jinim balam!men olsem hergiz yighlima!ozungning haligha okunip yighla!amal bolsa,awu sillerni,och koridighan qirindashliringning yurikini, dohturlar arqiliq tekshurtip baqidighan ishni qilinglar!ularning yuriki bilen koyumchan kishiliringning yurikining perqi nede?bilip biqinglar!eger,manga imkaniyet yar bergen bolsa,men bu ishlarni sanga hawale qilip ulturmay ozum bilip baqqan bolattim.sen talishiwatqan wetenning sirtqi kornishide, hichqandaq ozgurush yoq! asti terep kundin-kunge huddi mining yurukumdek kawak boliwatidu!milliting qahshawatidu, yighlawatidu.kulgenler kulup yashawatidu!dadanggha,ghelbe
kunlirini korushke nisip bolmay,bu alemdin ketkende men
bekmu okungen idim.emdi menmu shu kunlerni korelmey kitidighan ohshaymen!men buninggha razi.likin senmu shu kunni korelmey olup ketseng manga bu hemmidin ichinishliq.he ras balam, jinim balam! men sendin kelguside mundaq ikki ishni qilishingni soraymen.biri, mining sanduqumda oz qolum bilen keshtilep tikken bizning ay-yulduzluq kok bayriqimiz bar.imkan bar bashqa
qerindashliring, ghelbe bayriqini tengri tighigha qadashqa mangghanda sen ashu bayraqni mining qewre bishimgha qadash uchun atlan,ikinchi qilidighan ishing,pilanliq tughutning qurbani bolghan bowaqlar,balisining
piraqida,perzent otida ortunup hayatidin ayrilghan,yashliq hayati paskina pichaqlar,rehimsiz jallatlar qolida hazangha aylanghan anilar uchun ayrim bir qebristanliq berpa qilghin!ularning ichinishliq hayati serguzeshtiliri ayrim-ayrim
halda tashlargha oyulsun.melum bir kunni,shular uchun
matem kuni qilip bikitinglar.hemme jamaet shu kuni qebristanliqqa
chiqip ozlirining gunahlirini Allahning aldida tonup yitip,ulargha ulugh Allahtin eng yuquri mukapatlarni tilisun!
anamning,manga yazghan bu hiti manga shuni eslettiki, weten we millet dep jinidin ayrilghanlarning aile tawabatliri,mert yigitlerning aniliri we ularning ayal-baliliri hormetlinishi uyaqta tursun,eksenche ular harliniwatdu hem harlanmaqta.anamning yighlap yazghan bu hitini oquwatqanda,bashqa anilarning
mungluq yighisi,dadiliri rehimsiz hitayqolida olgen sebi balilarning ahu-zari qulaq tuwimde anglanghandek boldi.

Dawami bar.