PDA

View Full Version : Dunya Uyghur Qurultiyining 7-8-9-ayliq paaliyet dokilati



DUQ xewiri
08-10-07, 12:10
http://www.uyghurcongress.org/Uy/news.asp?ItemID=1191850809

Dunya Uyghur Qurultiyining 7-8-9-ayliq paaliyet dokilati

Ötken bir mesum, dunya weziyitide yüz bergen kopligen siyasi özgürüshler bilen birge, Sherqiy Turkistan Milli herkitidimu zor weqeler yüz bergen bir mewsum boldi. Sherqiy Turkistan Milli Herkitining rehbiri, Dunya Uyghur Qurultiyining reisi Rabiye Qadir xanimning japaliq emgigi we zor tirishchanliq körsitishi bilen, 9-ayda Amerika Kongeresi teripidin Uyghurlar heqide 3 maddiliq tarixi bir qarar qobul qilindi. Milli dawayimiz tarixidiki pewqulatte ehmiyetge ige bu qarar, pütün Sherqiy Turkistanliqlarni cheksiz söyündirdi we zor ümüt, ishech beghish etti. Bu jeryanda yene 7-ayda Dunya Uyghur Qurultiyining 2-nöwetlik Ijrahiye Heyet Yighini chaqirilip, Qurultayning teshkili qurulmisida zorur bolghan islahat elip berildi, konkirit paaliyet pilanliri tuzup chiqildi, netinjide Dunya Uyghur Qurultiyi we uning qarmighidiki teshkilatlarning paaliyetliride zor janlinish meydangha keldi.

Töwende 2007-yili 7-8-9-aylarda Dunya Uyghur Qurultiyi teripidin elip berilghan bir-qisim paaliyetler heqide qisqiche melumatni diqitingizlerge teqdim qilimiz.

1944-yili 11-ayning 12-küni Ghuljida qurulghan Sherqiy Türkistan Jumhuriyitining reisi Elixan Töre Saghuni yazghan „Türkistan Qayghusi“ namliq kitapning birinji qismi 7 – ayda neshirdin chiqti. Dunya Uyghur Qurultiyi Neshiryat-Teshwiqat Merkizi teripidin neshir qildurulghan bu kitapni Haji Abduréshit Kérimi hazirqi zaman Uyghur tili imlasi boyiche yézip chiqqan. Eslime xaraktiridiki bu kitapta ötken esirning 20-30- yilliridiki Uyghur diyarining omumi weziyiti we Elixan Törening 1938-yili Kuchada tutqun qilinishighiche bolghan ariliqitiki tarixi jeryan bayan qilin'ghan. Elixan Töre Saghuni „Türkistan Qayghusi“ namliq bu kitapni Chaghatay tilida 1966 - 1973-yilliri arisida eslime qilip yézip qaldurghan bolup, kitap 40 yil aridin kéyin hazirqi zaman Uyghur tilida oqurmenliri bilen yüz körüshti. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1185458833

Xitay hökümit Sherqiy Turkistanda „Qosh Tilliq Muarip“ wiwiskisi astida, Uyghur tilini emeldin qaldurushqa urunwatqan bir peyte, Uyghur tilini we mediniyitini saqlap qelish milli mewjudiyitimiz uchun intayin muhim bir amil bolmaqta. Bu zörüryet asasida, chet'ellerde yashawatqan Uyghur balilirining Uyghurche öginish telipini qandurush üchün, Dunya Uyghur Qurultiyi 2007 – yili 7 –ayda, Elipbe neshir qildurdi. 80 bettin terkip tapqan bu élipbe renglik resimler bilen bézelgen bolup, élipbening axiridiki oqush meshqi bölümide Uyghur tarixigha, mediniyitige we Sherqiy Türkistanning jughrapiysige ait melumatlarmu bérildi. bu Elipbede yene Uyghurlarning alemdin ötken dangliq edipliri tonutulghan maqaliler, milletperwerlik teriplen'gen shéirlar, Uyghurlarning örp-aditi we güzel edep - exlaq ögitilgen hikayiler bérildi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1184759670

7-ayning 4-küni, Dunya Uyghur Qurultiyi bayanatchisi Dilshat Reshit xelqara metbuatqa bayanat ilan qilip, Xitay hökümititning „Gherbi shimalni güllendürüsh“ shuari astida Sherqiy Turkistangha zor türkimde köchmen ishchi yötkewatqanliqigha narazliq bildurdi. http://www.uyghurcongress.com/cn/news.asp?ItemID=-1151765041

Dunya Uyghur Qurultiyining reisi Rabiye xanim, Ijrahiye komititi reisi Alim Seytoff ependining hemralighida 7-ayning 21-künidin 24-künigiche, Germaniyening Hamburg shehride, Tibetni Himaye Qilish Teshkilatining sahipxanliq qilishida orunlashturulghan “Insan Heqliridin yoqsul dunya küchi-Xitay “ namliq xelqaraliq yighingha qatnashti. Hamburg Universitida ötküzilgen bu yighingha Germaniyening hökümet emeldarliri, parlament ezaliri, Tibet we Uyghurlarni himaye qilghuchilar, shundaqla Xelqara teshkilatlarning wekilliri, Hamburg Universitining Profesorliri we oqughuchiliri bulup 500 din artuq kishi ishtirak qildi. Rabiye xanim Sherqiy Turkistanning nöwettiki weziyiti we Xitayda sadir buliwatqan hadisiler, Insan heqliri qirghinchilqiliri heqide tepsili dokilat berish bilen birge oqughuchilar we axpirat xadimlirining suallirigha jawap berdi. Rabiye xanim bu ziyaret jeryanida yene Germaniyeni ziyaret qilwatqan Tibetning rohani dahisi Dalai Lama bilen körüshüp, 45 minut ayrim söhbet ötküzdi, Tibet, Sherqiy Turkistan mesililiri heqide pikir amlashturdi, bundin kiyinki hemkarliqni teximu kucheytish mesililirini muzakire qildi. http://www.uyghurcongress.org/De/news.asp?ItemID=1191852551&rcid=-768458094&pcid=1110134820&cid=-768458094

2007 – yili 7 – ayning 26 – küni, Dunya Uyghur Qurultiyi bash shitabida 2 – qétiliq Ijraiye komitéti yighini chaqirildi. Yighingha Dunya Uyghur Qurultiyi reis Rabiye Qadir xanim yitekchilikidiki Dunya Uyghur Qurultiyi rehberliri we Amérika hem yawrupadiki her qaysi ellerdin kelgen Dunya Uyghur Qurultiyi Ijraiye komitétining her qaysi tarmaq komitétlirining mudirliri ishtirak qildi. bu yighinda, Ijraiye komitétining teshkili qurulmisida bezi islahat élip bérildi. Qurultay kadroliri qoshunini zoraytish, iqtidarliq ziyalilarni qoshun ichige ekirish, her xil sewepler bilen dewa sépidin uzaqta qalghan wetenperwer zatlarning rolini jari qildurush üchün, yéngi namzatlarni Qurultay Ijraiye komitéti terkiwige qobul qilish heqqide qarar qobul qilindi we emelileshtürüldi. Bu yighinda yene, 2008 – yilliq Béijing Olumpik yighinigha qarshi paaliyetler teyyarliqining omumi ehwali heqqide doklat bérilipla qalmastin, yéngi plan – layihiler heqqide muhakime we munaziriler bolup ötti. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1185705315

2007 – yili 7 – ayning 26 – küni bash shitabi Gérmaniyining Miyunxén shehridiki Dunya Uyghur Qurultiyi ning xizmet binasida chaqirilghan Ijraiye komitétining 2 – nöwetlik yighini 7 – ayning 27 – küni ghelibilik axirlashti. 27 – iyul küni chaqirilghan bu yighinda, nuqtuluq halda 2008 – yili ötküzilidighan Béijing Olumpik musabiqisigha qarshi layihiler we Qurultay Fondini yenimu küchlendürüsh mesilisi muzakire qilindi. 2007 – yili 5 – ayda ötküzülgen 1 – nöwetlik Ijraiye komitéti yighinida qurup chiqilghan „Olumpikke qarshi komitét“ rehberlirining plan – programmiliri nahayiti etrapliq, ilmiy we tesir küchi alahide yuqiri, ünümi ghayet zor bolghan témilargha merkezleshken bolup, bu türlerni ghelibilik emelge ashurushning konkirtni yolliri qarargha baghlandi we kéreklik iqtisad hel qilindi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=5647464

7 – ayning 27 – küni Shwétsiye Tashqi Ishlar Ministérliki Asiya Ishliri bölümining mudiri Anna Gabrielsson xanim, Dunya Uyghur Qurultiyining Swetsiyediki Wekili we Shwétsiye Uyghur komitéti(SUK)ning reisi Abdushukur ependige jawap xet yollap, Abdushukur ependining Xitaydiki, bolupmu Sherqiy Turkistandiki Insan heqliri qirghinchiliqini pash qilip ewetken xétige minnetdar bolghanliqini, Xitay Prézidénti Xujintaw Shwétsiye Xan ordisida ziyarette bolghanda, Bash Minstér Fredirik Reinfelt we Tashqi Ishlar Ministéti Carl Bildt ependilerning bu heqte xitay bilen söhbet élip barghanliqini eskerti.

8-ayning 1-küni, Germaniyede chiqidighan we tiraji eng kop jornallardin biri bolghan “Focus” jornilida, bu jornalning muxpiri Gudrun Dometeitning, Dunya Uyghur Qurultiyining reisi Rabiye xani bilen ötküzgen ziyaritige keng yer berildi. Bu maqalida, Rabiye xanimning shexsi hayati, kishiligi we siyasi paaliyetlirige ait kopligen mezmunlar tunushturulghan. Bu maqalining ilan qilinishi Uyghur mesilisining Germaniyede yenimu kop kishiler reipidin tunulushigha wesile boldi. http://www.uyghurcongress.com/De/news.asp?ItemID=1188145158&rcid=803688565&pcid=1110134820&cid=803688565

2008-yili Beijingda ötküzilidighan Olimpikni boyqut qilish mexsitide we Bejing Olimpikge qarshi namayishlarda kishilerning diqitini jelip qilish üchün, Dunya Uyghur Qurultiyi teripidin mexsus Olimpik Gribi lahilep chiqildi, shundaqla deslepki qedemde bu Grip chushurulgen 100 din artuq mayka tikturildi. http://www.uyghurcongress.com/De/news.asp?ItemID=1563877151&rcid=-768458094&pcid=1110134820&cid=-768458094

Beijing Olimpik yighinigha bir yil qalghan bir waqitta, Dunya Uyghur Qurultiyining bayanatchisi Dilshat Reshit, 8-ayning 3-küni Bayanat ilan qilip, Xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan Insan heqliri qirghinchiliqlirini teximu jidileshturwatqanliqini, bundaq bir doletke Olimpik otkuzush salahiyitining berilishining intayin xata bir ehwal ikenligini, Xelqara jamaetchilikning Sherqiy Turkistandiki Kishilik Hoquq weziyitige diqet qilishi zorurligini we Xitay hökümitige besim qilishi lazimligini otturgha qoydi. http://www.uyghurcongress.com/cn/news.asp?ItemID=1186502476

8-ayning 4-küni Dunya Uyghur Qurultiyi bilen Tibetni himaye qilish teshkilati birlikte, Xitay Hökimitining 2008-yilliq Olympik tenherket yighinini ötküzmekchi boliwatqanliqini bayqut qilip, Gérmaniyaning München shehiride Dunyagha dangliq Büwi Meryem meydanidin Odien Meydanighiche namayish ötkezdi. Namayishqa Dunya Uyghur Qurultiyi, Tibetni Himaye Qilish Teshkilati, Bawariye Parlametining mesulliri, Sherqiy Türkistan Informatsion merkizi, Sherqiy Türkistan Yawrupa Birligining München we Frankfurttiki her derijilik mesulliri, shuning bilen bir waqitta Gérmaniyede olturushluq Uyghurlar we Tibetlerdin bolup, 250 tin artuq adem qatnashti. Bir qisim namayishchilar yürüsh jeryanida Milliyche kéyimlirini kiygendin bashqa, Xitayda 2008-yilida ötküzülmekchi bolghan Olimpikni bayqut qilidighan belgüler chüshürülgen aq renglik maykini kiyip, yol boyi „ Xitayning Xelqara Olimpik Tenterbiye yighinini ötküzishige qarshi turayli!“, „ Yashisun Erkinlik!“, „Xitaylar Sherqiytürkistandin chiqip ketsun!“, „Yashisun Démokiratiye!“ dégen shuarlarni towlashti. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1537609944

Wanglouchen 8-ayning beshida Edilye Organlirining yilliq xizmet yighinida qilghan sözide; „Amerika bashliq Gherip elliri Sherqiy Turkistan Terorchilirigha we 3 xil küchlerge yardem berip, Junghuning bixeterlikige tehtit qilmaqta“ dep korsitip, Amerika bashliq Gherip döletlirige hujum qilghan idi, bu munasiwet bilen 8-ayning 5-küni Dunya Uyghur Qurultiyining Bayanatchisi Dilshat Reshit bayanat ilan qilip, Wanglochenning sözige qattiq rediye berdi. http://www.uyghurcongress.com/cn/news.asp?ItemID=1186655391

8-ayning 8-küni, yeni Beijingda Ötküzilidighan Olimpik musabiqisigha bir yil qalghan küni, Xelqra Kechurum Teshkilatining orunlashturushi bilen Washingtondiki Xitay Elchixanisining aldida narazliq namayishi ötküzildi. Bu namayishqa reisimiz Rabiye xanimning riyasetchiligide Amerika Uyghur Jemiyitining ezalirimu ishtirak qildi. Namayishta bashqa Xelqara Kechurum Teshkilatining mesulliri bilen birge, Rabiye xanim söz qilip, Xitay hökümitining Olimpik ötküzüsh uchun xelqra jamaetchilike, „Insan Heqlirini yaxshilash“ heqqide bergen wedisige emel qilmay, eksiche Kishlik hoquqqa teximu eghir tajawus qilwatqanliqini, bundaq ehwalda Xitayning Olimpik ötküzüsh salahitining bolmasliqini oturgha qoyup ötti.

2007 – yili 8 – ayning 8 – küni Kanadaning Vancouver shehride Tibet Canada Komititining orunlashturilishi we Dunya Uyghur Qurultiyining wekili Ömerjan Börening teshkilishi bilen, Tibetlikler we Uyghurlar birliship namayish qildi. Xitay konsulxanisi aldida ötküzülgen bu Namayishni her sahe muxpirlardin 40tin artuq kishi süretke aldi we namayishchilarni ziyaret qildi. Namayishta Uyghurlar mesilisi we Tibetlikler mesilisi heqqide nutuqlar sözlendi hem her xil shuarlar towlandi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1186638641

8-ayning 11-küni Yawropa Sherqiytürkistan Birliki Frankfurt shohbisi Gérmaniyening Frankfurt Sheheridiki Heinrish-Krafts-Béghida Barliq Ezalarning Ishtirak Qilishi Bilen Kolliktip Paaliyet Elip Bardi. Bu qétimqi paaliyetke, bu teshkilatning ezaliri ailisi bilen qatnashqandin bashqa, Dunya Uyghur Qurultiyi we Yawropa Sherqiytürkistan Birliki we bezi Türk teshkilatlirining muhim wekillirimu ishtirak qildi. Bu paaliyet Yawropa Sherqiytürkistan Birliki(Ffm)ning, teshkilat qurulghandin kéyin élip barghan teshkilatning qurulghanliqini tebriklesh, Xitayda ötküzilidighan 2008 diki Xelqara Olimpik Tenterbiye Herkitige naraziliq bildürüsh we Xitay hökümitining wetinimiz Sherqiytürkistanda yürgüziwatqan diniy, kultural we érqiy qirghinchiliqigha bolghan qarshiliqini ipadilesh üchün, Dala seylisi namida élip bérilghan chong tiptiki paaliyetlirining biri bolup hésaplinidu. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1186994973

Dunya Uyghur Qurultiyining muawin reisi Esqerjan ependi, 8-ayning 13-künidin 16-künigiche Swetsariyelik muxpirlar bilen birge Albaniyede ziyarette boldi. Esqerjan Albaniye ziyaritide Dunya Uyghur Qurultiyigha wakaliten, Guantanomo turmisidin Albaniyege yötkep kilingen Uyghur muhajirlardin hal soridi we ular bilen semimi sorbet elip bardi, ularning turmush ehwali heqide tepsili melumat igelidi. Bu jeryanda yene Swetsariyelik muxpirlar Albaniyediki Uyghurlarning kechurmishliri heqide ziyaret elip bardi.

Dunya Uyghur Qurultiyi Olimpik Komititining yolyoruqigha binaen, Dunya Uyghur Qurultiyining teptishi, Sherqiy Türkistan Mediniyet we Hemkarliq jemiyiti Enqere shöbisi mesuli Hayrullah Efendining riyasetchiligide, Beijing Olimpik musabiqisigha naraziliq bildürüsh üchün 8-ayning 16-küni chüs shaat 12 de Xitayning Enqerede turushluq bash elchixanisining aldida namayish ötküzüldi. Namayishqa, Türkiyediki Uyghurlar, Türkler bilen birge ammiwi teshkilatlarning mesuliri bulup kopligen kishiler ishtirak qildi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1188385736

Dunya Uyghur Qurultiyi Fondi mudiri Ablimit Tursun, Ijrahiye Komititi ezaliridin Iliyar Ömer, Gulnar xanimlardin teshkil tapqan bir heyet, 8-ayning 24-künidin 30-künigiche Norwigiyede ziyarette boldi. Ular ziyaret zeryanida Bergin, Stevanger we Oslo sheherliride ayrm-ayrim halda Sherqiy Turkistanliq wetendashlar bilen körüshüp, yighin ötküzdi, ulargha Dunya Uyghur Qurultiyining paaliyetliri heqide dokilat berdi, Dunya Uyghur Qurultiyining teripidin yolgha qoyulghan “Uyghurluq Bedeli” ni emilileshturush uchun teshwiqat paaliyetliri elip bardi. Shundaqla ular yene Norwigiye Uyghur Komititining xizmetlirini közdin kechürüp, paaliyetlerni teximu küchlendürüshning yolliri heqide muzakirler elip bardi.

8-ayning 26-küni Norwégiyining paytexti Oslo shehiride, Ablimit Tursun riyasetchiligidiki Dunya Uyghur Qurultiyi heyitining küzetküchiligide Norwégiye Uyghur Komitéti qayta saylam ötküzüsh arqiliq Teshkilatning rehberlik qurulmisida tengshesh élip bardi. Demokiratik usulda elip berilghan saylamda Adiljan Ömer Norwigiye Uyghur Komititining reisligige saylandi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=-588422463

8-ayning 27-küni Dunya Uyghur Qurultiyi teptishi Hayrulla efendigil ependi, Yashlar Komitétining Türkiye wekili Abdullah Tursun qatarliqlar Türkiye parlaméntta 70 ezasi bolghan Milletchi Heriket Partiyisining muawin bashliqi Mehmet Shandir ependini uning parlamént binasidiki ishxanisida ziyaret qildi. Uyghur heyiti parlamént ezasi Memet Shandir ependige Kök Bayraq Jornili bilen Uyghur doppisi sowgha qildi. 45 Minutqa yéqin dawam qilghan söhbette Dunya Uyghur Qurultiyi teptishi Hayrullah Efendigil ependi Uyghurlarning Milletchi Heriket Partiyisidin kütidighan ümidini izhar qildi. Mehmet Shandir ependi bolsa Türkiye Parlaméntida Uyghurlar üchün paaliyet qilidighanliqini otturigha qoydi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1188663271

21. Dunya Uyghur Qurultiyining bash katipi, Yawrupa Sherqiy Türkistan Birligining reisi Dolkun Isa ependi 8 – ayning 30 – küni Bash shitabi Béryukséldiki Chigrisiz kishilik hoquq teshkilati(HRWF) reisi Willy ependining alahide tekliwi bilen Bélgiye paytexti Béryuksélgha bérip, Teywenni Birleshken döletler teshkilati we Dunya Soda Teshkilatigha eza qilish seperwerliki, shundaqla 2008 – yilliq Béijing Olumpik tenheriket yighini jeryanida ortak heriket qollunush toghrisidiki muhakime yighinigha qatnashti. Muhakime yighinigha bir qisim hökümetsiz teshkilatlarning wekilliri ishtirak qilghandin sirt, Teywenning Yawrupa Birliki we Bélgiyidiki Bash Elchisi Dr. Michael Ying-mao KAU we uning yardemchisi, Yawrupa Parlaméntidiki Leberal- Démokratlar ittipaqining mes uli , Yawrupa Parlament ezasi Istvan Szent Ivaniy ependining yardemchisi, Wingirye Leberal Yashlar Birligining reisi Janos Boka, Kishilik hoquqni küzütüsh teshkilatining wekili Cindy Lanè xanim we herqaysi axbarat wastilirining muxpirliri ishtirak qildi. Yighin Teywenning Birleshken döletler teshkilatigha eza bulush mesilisini nuqtuluq muzakire qilish bilen birge, yene Sherqiy Türkistan we Tibet mesililirinimu muzakire qilindi. Yighinda yene 2008 – yilliq Béijing Olimpik tenheriket yighinigha qarshi ortaq heriket qilish paaliyet pilanlirini otturigha qoydi. Dolkun Isa ependi Béijing Olumpik tenheriket yighinini bayqut qilish üchün Dunya Uyghur Qurultiyining Amérika, Yawrupa we Asiya qit`eliride hazirgha qeder élip barghan paaliyetlirini tonushturdi we xelq`aradiki her qaysi hökümetsiz teshkilatlar bilen birliship élip baridighan paaliyet Programmilirini yighin ehlining diqqitige sundi. Her qaysi Kishilik hoquq teshkilatliri buningdin kéyin öz-ara hemkarliship élip baridighan paaliyetliri toghrisida ortaq tunushqa keldi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1188746214

22. Dunya Uyghur Qurultiyining muawin reisi Memet Toxti ependi, 8-ay ichide bir-qanche qetim Torontodin Kanadaning paytexti Ottowagha berip, Kanada hökümet we parlamenting yuquri derijilik emeldarliri, ministirlar bilen körüshüp, Husenjan Jelil mesilisi heqide söhbet elip bardi. Kanada metbuatining kopligen muxpirlirining Husenjan Jelil we Uyghur mesilisi heqidiki ziyaritini qobul qildi.

Dunya Uyghur Qurultiyi Dinin ishlar komititi, 9-ayning 5-küni Bayanat ilan qilip, weten ichi-sirtidiki barliq Sheqiy Turkistanliq qerindashlirimizning yeqinlap kilwatqan Ramizan eyini qizghin tebriklesh bilen birge, oz-ara birlik-ittipaqliqni we hekarliqni teximu kucheytishke, Shundaqla Dunya Uyghur Qurultiyi riyasetchiligide bir qanche yillardin buyan dawamlashturup kilwatqan, bir tutash sadiqe-pitir, zakat toplap ixtisadi qiyinchiliq tartwatqan qerindashlargha yetkuzup berish paaliyitini qanat yaydurushqa chaqirdi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/pressrelease.asp?ItemID=1004440340

Dunya Uyghur Qurultiyi Dini Ishlar Komititi Ramizan eyi munasiwiti bilen Iptar, Zuhluq we namaz waxtiliri körsitilgen mexsus Ramizan kalindari neshir qilip, tarqatti.

Asiya Ténch Okyan Hemkarliq Teshkilatigha eza döletler bashliqlirining ali derijilik uchrishishi Awstraliyining Sidnéy shehiride ötküziliwatqan peytte, Xitay reisi Xujintaogha qarshi Xelqara Kechurum Teshkilati bilen birge Dunya Uyghur Qurultiyi, Awstraliye Sherqiy Türkistan jemiyiti, Tibet Teshkilati, Xitay démokratliri we Falungung qatarliqlar 9-ayning 6-küni we 9-ayning 8-küni arqa-arqadin ikki qetim birleshme namayish ötküzdi. 9-ayning 8-künidiki namayishqa Xelqara Kechurum Teshkilatining ezaliri, Sherqiy Türkistanliqlar, Tibetlikler, Xitay démokratliri, Falungung muritliri bolup 300 din artuq adem qatnashti. Namayishta Awstraliye parlaménti yuqiri palata ezasi, yéshillar wekili Kéry Néttél , Kanadaning sabiq parlamént ezasi Xitay démokratiyisi qoghdighuchsi Dawid Kilgor , Xelqara Kechürüm Teshkilatining Awstraliye shöbisining reisi Sophé Péér ependi we Uyghur, Tibet wekilliri söz qilip, Xitay hökümititining Kishlik hoquq tajawuschiliqlirini qattiq eyiplidi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1189421631

Gollandiye Sherqiy Türkistan weqpi we Dunya Uyghur Qurultiyi Yashlar Komititi birlikte 2007 – yili 9 – ayning 9 – küni Ataghliq Alim, Tarixchi, Yazghuchi, Shair we jesur Inqilapchi Turghun Almas wapatining 6 yilliqini xatirilesh paaliyiti ötküzdi. Bu paaliyetke Gollandiyide yashawatqan Uyghur jamaiti bilen birge Türk teshkilatlirining rehberliri , ezaliridin bolup 40tin artuq adem qatnashti. Merhum Turghun Almas ependi “Uyghurlar”, “Honlarning qisqiche tarixi”, “Qedimqi Uyghur edebiyati” qatarliq eserliri bilen Uyghur millitige özining kimlikini tonutushta büyük hesse qoshqan wetenperwer Inqilapchi we qeyser milliyetchi bulup, U bu eserliri seweplik pütkül Xitay boyiche tenqit qilish kürishige uchrighan we qelem tewritish hoquqidin mehrum qilinghan idi. Pütkül Uyghur millitining hörmet we muhebbitige érishken bu qehriman zat 2001 – yili 11 – sintebir küni bu dunya bilen widalashti. Paaliyette jeryanida yene, Dunya Uyghur Qurultiyining xizmetliridin melumat bérish bilen birge, Sherqiy Türkistanning nöwettiki weziyiti we Xelq`ara weziyetning Uyghur milliy mujadilisige bolghan ijabi terepliri toghrisidimu ilmiy muhake elip berildi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1189539530

Germaniye bash ministiri Angela Merkelning Xitay ziyariti munasiwiti bilen, 9-ayning 10-küni muawin reisi Esqerjan Dunya Uyghur Qurultiyi namidin Merkel xanigha bir uchuq xet elan qilip, Merkel xanining Xitay ziyariti jeryanida, Xitay rehberliri bilen bolghan uchrushishta Uyghur kishlik hoquq mesilisini oturgha qoyushni telep qildi.

Amérikida yüz bergen11-sentebir Terorluq hujumining 6 yilliq munasiwiti bilen, Dunya Uyghur Qurultiyi bayanatchisi Dilshat Reshit Dunya Uyghur Qurultiyi namidin bayanat élan qilip, Dunya Uyghur Qurultiyining herqaysi dölettiki wekilirining Amérika xelqi bilen birlikte, térrorluq hujumida qurban bolghanlargha teziye bildüridighanliqini, Uyghur xelqining démokratik dölet ellirining xelqi bilen birlikte, térrorchiliq herketlirige qarshi turidighanliqini tekitlidi. Bayanatta yene, Xitay hökümitining Amérika we gherb ellirining térrorchiliqqa qarshi kürishidin paydilinip, uyghurlarning erkinlik, démokratiye we kishilik hoquq üchün élip bériwatqan heqqaniy küreshlirini, dunya jamaetchilikige "térrorluq "heriket qilip körsitishke tiriship kilwatqanliqini, amma Xitay höküititning bu siyasi suyqestining xelqarada bazar tapalmighanliqini otturgha qoydi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=-1988436174

Dunya Uyghur Qurultiyining reisi, Uyghur milliy herikitining rehbiri Rabiye Qadir xanim xelqara metbuatlarda meshhur kishilik hoquq paaliyetchisi süpitide keng teshwiq qilinaqta. Bolupmu, bu yil 6 - Ayda Rabiye Qadir Biografiyesining Geraniyede neshirdin chiqishi bilen Yawrupa metbuatining, jümlidin Gérmaniye metbuatining Rabiye xanigha bolghan qizqishi teximu zor dolqungha kötirilgen idi. Rabiye Qadir xanim 9-aydin itibaren, Xelqara kechurum Teshkilati teripidin chiqirighan Gérmaniyining her qaysi sheherliridiki kocha élan taxtilirida, dunyaning kishilik hoquq qehrimanliri qatarida resimliri bilen yene bir qétim keng kölemde teshwiq qilinishqa bashlidi. Kocha élan taxtilirigha bérilgen resimlik bu teshwiqatning bash témisi "Dunyaning Qehrimanliri" dégendin ibaret bolup, bu élangha Rabiye Qadir xanim, Pablo ependi, Wéy jingshing, Munira rahman, Eren keskin, Erina, Schwétlana qatarliq dunyadiki yette neper meshhur kishilik hoquq paaliyetchisining resimliri bilen birge, ularning qisqiche terjimihali bérilgen. Rabiye Qadir xanimning resimi élanning eng béshida bashqa resimlerdin bir hesse chong bérilgen bolup, astigha " Rabiye Qadir uyghurlarning kishilik hoquq kürishi bilen shughullinip, 8 yilliq qamaq jazasigha mehkum qilinghan" dégen izahat bérilgen idi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=530662338

Dunya Uyghur Qurultiyi reisi Rabiye Qadir xanim 9-ayning 17-küni, Dunya Uyghur Qurultiyi namidin, pütün Sherqiy Turkistan Teshkilatliri we Wetenperwerlerge chaqiriq ilan qilip, 10-ayning 1-küni Xitay Xelq Juhuryitining qurulush küni we atalish „Uyghur Aptonu Rayuni“ning qurlush künide herqaysi döletlerde Xitay elchixaniliri we konsulxaniliri aldida narazliq namayishi ötküzishke, bu künde toy-tökün, ziyapet ötküzmeslike chaqirdi. Shundaqla pütün Teshkilatlardin namayish teyarliqlirini mudetin burun jiddi elip berishni telep qildi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/pressrelease.asp?ItemID=1190033123

Germaniyediki Baden Akadimiyesi teripidin 9-ayning 14-künidin 16-künigiche Germaniyening Bad herrenalb shehride „Germaniyediki kishilik hoquq we köchmenler mesilisi“digen temada muhakime yighini ötküzildi. Yilda bir qetim ötküzilidighan bu qetimqi yighingha Germaniyediki barliq siyasi partiyelerning wekilliri, muhajirlar idarisining mesuliri, BDT Muhajirlar Komisarliqi(UNHCR)ning Berlindiki wakaletchisi, Insan heqliri teshkilatlirining mesulliri we mutixesisler bulup 120 din artuq kishi qatnashti. Bu yighingha teklip bilen Dunya Uyghur Qurultiyi wekilimu ishtirak qildi. Yighinda Dunya Uyghur Qurultiyi Ijrahiye Koititi ezasi Ehmet ependi söz qilip Germaniye we Yawropadiki Uyghurlarning ehwali, ularning Germaniye,Yawropagha kelishtiki sewepliri heqide melumat berdi. Yighinda Germaniye parlamentqa sunudighan köchmenler xizmitige dair bir qisim lahiye ,teklipler qobul qilindi.Yawropada kochmenler xizmitini yaxshi ishligen Sheherlerdin London, Amsterdam, Berlin, Karlsuhe, Stuttgart qatarliq sheherlerning tejirbiliri tonushturuldi. Yighingha Radio, TV we Gezit-Jornallarning kopligen muxpirliri ishtirak qildi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1190124184

Sherqiy Turkistan Milli Herkitining rehbiri, Dunya Uyghur Qurultiyi reisi Rabiye xanining japaliq emgigi, zor tirishchanliqliri netinjiside, 9-ayning 17-küni, Amerika Kongreside „Uyghurlarning tili, mediniyiti we dini erkinlikliri qoghdash we Rabiye Qadir xanining ballirini, Kanda puxrasi Husen Jelini qoyup berish“ heqide qanun qobul qilindi. bu qanunning qobul qilinishi, Sherqiy Turkistan Milli Herkitidiki zor bir weqe bulup, pütün Sherqiy Turkistanliqlarni cheksiz hayajangha saldi. Bu munasiwet bilen Dunya Uyghur Qurultiyi metbuat bayanati ilan qildi.http://www.govtrack.us/congress/bill...bill=hr110-497

Dunya Uyghur Qurultiyi bash katibi Dolkun Isa, 2007-yili 9-ayning19-küni 21-künigiche Filippinning paytexti Manilada ötküzilgen Asyani demokiratiyeleshtürüsh Dunya Munbirining 2-nöwetlik yighinigha qatnashti. 3 kün dawam qilidighan bu yighingha Asyadiki Japoniye, Xitay, Monghuliye, Filippin, Malaysia, Nepal, Berma, Kambodja, Sherqiy Timor, Laos, Hindistan, Pakistan, Koriye, Taywan, we Amerika, Kanada, Tibet, Sherqiy Turkistan qatarliq 20 di artuq dolettin kelgen 100 ushuq Demokiratiye we Insan Heqliri paaliyetchiliri, Xelqara Teshkilatlar (NGO), hökümetlerning yuquri derijilik rehberliri, parlament ezalirining qatnishishi bilen, dunyadiki jümlidin Asya döletliridiki demokiratiye herketliri, Kishlik hoquq weziyetliri we demokiratiyeni ilgiri surushning taktikliri, yolliri heqide muzakire elip berildi we kiyinki 2 yil jeryanida elip berishqa tigishlik paaliyet pilani tüzüp chiqildi. Yighinda, Dolkun Isa söz qilip Sherqiy Turkistandiki umumi weziyet heqqide melumat berish bilen birge noxtuluq halda Xitay hökümitining Uyghurlargha qaratqan asmilatsiyeni tizlitish mexsitide Uyghur qizlirining Xitaygha yotkep kitish ehwali, Uyghur mediniyiti, tili we milliy maaripini yoq qilish siyasiti, Sherqiy Turkistan ichi we sirtidiki siyasi paaliyetchilerning demokiratik paaliyetlirini „terorisim“ qalpighi bilen qarap, siyasi suyqet qilish ehwaliri heqide toxtaldi. Dolkun Isa yene yighin jeryanida nurghunlighan xelqaraliq teshkilatlarning wekilliri bilen ayrim-ayrim sohbetlishish bilen birge, Filippin prezidentining bash meslihetchisi Jesus Dureza, Malaysianing sabiq muawin bash ministiri Anwar Ibrahim, Filippin Leberal Patiyening reisi Benigno Aquino qatarliq siyasi erbaplar bilenmu ayrim-ayrim körüshüp ulargha Sherqiy Turkistan weziyiti heqqide melumat berish pursitige erishti. Yighinda Dunya Uyghur Qurultiyi teripidin tewisiye qilinghan Sherqiy Turkistan heqide towendiki 4 maddiliq qarar qobul qilindi.
a. „Uyghurlar, Xitay Xelq Jumhuryitining ayrimchi we asmilasiye siyasiti astida öz dolitide az sanliq halgha chushup qalmaqta. Bu noxtini asas qilip, Uyghurlarning öz teqdirini-özi belgilesh herkitige yardem qilish üchün, Asyani Demokiratiyeleshturush Dunya Platformi täwendiki xizmetlerni elip baridu;

Uyghurlarning tinchliq we demokiratik yollar bilen Sherqiy Turkistanning siyasi kelichigini hel qilishi kürishini qolaydu we buning uchun jiddi yardem herkiti qanat yayduridu.
Xalighanche tutqun qilish, siyasi we siyasi bolmighan bolmighan tutqunlargha qarita ölüm jazasining emeldin qaldurlishi, jümlidin Rabiye Qadir xanimning oghullirining qoyup berlishi uchun jiddi herket qanat yayduridu.
Xitay hökümitining Uyghur qizlirini mejburi halda Xitaygha yotkep kitish ehwalining toxtutulishi uchun jiddi herket qanat yaydurush.
Xitay hökümitining Uyghur mediniyiti, tili we milliy maaripini yoq qilish siyasitige qarshi jiddi seperwerlik elip baridu. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1190443714

9-ayning 22-küni, Xeter Astideki Milletleni Qoghdash Teshkilatinin mexsus teklibi bilen Dunya Uyghur Qurultiyi muawin reisi Esqer Jan, „Xitay-Insan heqleri we Olympia“ (China-Menschenrechte und Olympia) namliq muhakime yighingha qatnashti. 300 artuq kishi qatnashqan bu yighingha, Göttingen sheherlik hökümet bashlighi Wofgang Meyer, Sabiq dölet ministiri Dr.Christian Schwarz-Schilling, Irak dölet ministiri Nimrud Bayto Youkhana we Boliwiye bash elchisi Walter Prudencio Magne Veliz ependiler bilen birge Esqerjan ependimu söz qildi. Yighinda Esqerjan ependi, Uyghurlarning umumi ehwali heqide tepsili melumat berish bilen birge Kishilik heq-huquq, namayish, sayahet, pikir, maarip, til, medeniyet we dini erkinliklening qattiq cheklengeni, Xitaylaning Sherqi Türkistangha köchürülüp chiqirtilishi, yash uyghur qizlirini Xitay ölkilirige yötkezelesshdek yengi asmilasiye siyasiti, Tughut cheklesh siyasiti, ixtisadi, siyasi ahwal, Atom sinaqlirining hazirqi tesirleri, ökologoyening buzulishi, siyasi jinayetchiler, turmidiki qiyin qistaklar üstüde toxtulup, Uyghurlda hichbir qandaq heq we huquqnun bolmighanliqini we yoq bulup xetirige duch kilwatqanliqidek eghir weziyetke duchar buliwatqanliqini, bundaq bir sharaitta Xitaydek geyri insani siyaset yurguzwatqan bir döletning Olympik musabiqisige sahipxan bulushining Olympikning tinchliq rohi bilen maslashmaydighanliqini tekitlidi. Esqer Jan dokilattin kiyin muxpirlarning suallirigha jewap berdi we Sheherlik hökümetning bashliqi, shundaqla bashqa mihman we dölet erbapliri bilen söhbet ötküzdi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1190863893

9 - ayning 23 – küni, Geraniyening Muyinxen shehride Xelqara Muhit Qoghdash Idarisi Bawariye shöhbisi teripidin "Dunya Balilar Öyi Medeniyet Paaliyiti" ötküzildi. Bu paaliyetke Gérmaniyide yashawatqan Asiya, Afriqa, Yawropa, Amérika we Awstraliyidin ibaret besh qitedin kelgen her millet ösmür baliliri qatniship, öz mediniyetlirini namayen qildi, maharet körsetti. Bu paaliyetke Uyghur balilirimu qatniship özlirining rengar-reng oyunliri bilen tamashabilarning küchlik qizqishni qozghidi. Bu paaliyet Yawrupa Sherqiy Turkistan Birligi we Dunya Uyghur Qurultiyi terkiwidiki Alptekin Teli-Terbiye Merkizining yeqindin hekarlishishi bilen Uyghurlarning talantliq senetkari, resam Merwayit Hapiz xanining 2 aydin artuq waqit jiddi teyaliq qilishi we biwaste riyasetchiligide intayin ghelbilik elip berildi. Paaliyet jeryanida Dunya Uyghur Qurultiyi teripidin neshir qilinghan Uyghur tarixigha ait 100 parchidin artuq kitapche tarqitildi. http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/2007/09/28/medeniyet-paaliyiti/

Dunya Uyghur Qurultiyi mubarek ramizan eyida her xil shekildiki, mol mezmundiki dini paaliyetlerni elip berishiqa alahide ehmiyet berip keldi. Dini söhbetler elip bardi, Iptar ziyapetliri uyushturdi. http://www.uygur.tv/

Dunya Uyghur Qurultiyi Ayallar Komititi bilen Alptekin Teli-Terbiye Merkizi 9-ayning 22-küni Dunya Uyghur Qurultiyi ishxanisida, Uyghur ayalliri uchun iptar ziyapiti ötküzdi, dini soöhbetler elip bardi.

9-ayning 23-küni, Yawrupa Sherqiy Turkistan Birligi Ijrahiye heyet ezasi Abduweli Almas ependining sahipxanliq qilishi bilen Iptar ziyapiti ötküzildi, we Dunya Uyghur Qurultiyi Dini Ishlar Koititining mudiri Tughunjan Alawudun ependi, Ramizan eyida elip berishqa tigishlik ibadetler heqide tepsir qildi.

Dunya Uyghur Qurultiyi rehberliri musulan teshkilatliri teripidin uyushturulghan Iptar ziyapetlirige teklip bilen ishtirak qilip, Sherqiy Turkistandiki dini zulumlar heqide melumat belumat berish pursitige ige boldi.

Yawrupa Bixeterlik we Hemkarliq Teshkilati (OSCE)ning 2007-yilliq Insan Heqliri yighini, 2007-yili 9-ayning 24-küni 10-ayning 4-künigiche Polshining paytexi Warshawada, Sofitel mihmanxanisida ötküzildi. Bu yighingha Yawrupa Bixeterlik we Hemkarliq Teshkilatigha eza döletlerning resmi wekilliri, eza döletlerning Yawrupa Bixeterlik we Hemkarliq Teshkilatidiki we Polshidiki Elchiliri, deplomatliri, xelqara insan heqliri teshkilatining wekiliri, mutixesisler bulup toplam 1000 din artuq kishi ishtirak qilghan bulup, bu yighin Yawrupa-Asya-Atlantik rayunidiki kolumi we tesiri eng chong Insan Heqliri yighini bulup hisaplinidu. Bu yigingha, 9-ayning 24-künidin 26-künigiche Dunya Uyghur Qurultiyi bash katip Dolkun Isa we Dunya Uyghur Qurultiyi ning Yawrupa Parlamentidiki mexsus wekili Bjorn ependiler ishtirak qildi. Yighinda, Dolkun Isa ependi „Ottura Asya Döletliridiki Uyghurlarning Kishlik Hoquq weziyiti“ digen temada nutuq sözlep, Qazaqistan, Qirghiztan we Uzbekistan qatarliq döletlerdiki Uyghurlarning weziyiti, bu döletlerning Uyghurlargha elip berwatqan ayrimchiliq siyasetliri, bu döletlerge qechip chiqan Uyghur siyasi paaliyetchilerning Xitaygha qayturulup berish ehwalliri heqide melumat berdi. 25-Septeber küni kechte Polsha Tashqi Ishlar Ministirligide, yighin qantashquchilirining sheripige ziyapet jeryanida Dolkun Isa, Bjorn ependiler Amerika Tashqi Ishlar Ministirligining wekilliri, Swetsiye, Norwigiye, Turkiye, Germaniye, Qazakistan, Qirghizistan qatarliq döletlerning elchiliri, wekilliri, shundaqla Xelqara Helsinki Federasiyoni, Dunya Tinchliqi Federasiyoni qatarliq kopligen xelqara teshkilatlarning reisliri bilen ayrim-ayrim körüshüp, ulargha Sherqiy Turkistanning nöwetiki weziyiti, Ottura Asyadiki Uyghurlarning ehwali heqide qisqiche melumat berdi we Dunya Uyghur Qurultiyi teripidin teyarlanghan mexsus dokilatni teqdim qildi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1278821765

9 - ayning 23-künidin 26-künigiche, Dunya Uyghur Qurultiyi Ijrahiye Koititining muawin reisi Ablikim Idris bashchilighidiki Dunya Uyghur Qurultiyi heyiti, Jenve shehridiki BDT binasida ötküzilgen BDT kishilik hoquq kéngishi yighinigha ishtirak qildi. BDT kishilik hoquq kéngishining her yili chaqiriliwatqan yighinlirigha Dunya Uyghur Qurultiyi rehberliri izchil qatniship kelmekte we Sherqiy Türkistandiki insan heqliri depsendichilikini otturigha qoyup, herqaysi dölet wekillirining diqqitini özige tartmaqta. Sherqiy Türkistandiki xitay zulmigha ait dokilatlarni yighin ehlige teqdim qilip, dunya döletlirining xitaygha bésim ishlitishi üchün asas hazirlimaqta hemde BDT kishilik hoquq kéngishi arqiliq, BDTning Uyghurlar heqqide qarar qobul qilishini qolgha keltürüshke tirishmaqta. Yighin jeryanida yeni 9 - Ayning 23 - küni Wekaletsiz Milletler Teshkilati (UNP) we Dunya Uyghur Qurultiyining teshkillishi bilen BDT binasi aldida Xitaydiki Insan heqliri weziyitige narazliq bildurush yüzisidin namayish ötküzildi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=-37139577

9-ayning 17-küni Amerika Kongreside Uyghurlar heqide qarar qobul qilinghandin kiyin, Dunya Uyghur Qurultiyi bayanatchisi Dilshat Reshit 9-ayning 23-küni bayanat ilan qilip, Amerika Kongressining bu qararining ehmiyitini sherhilesh bilen birge, Xitay hökümitining qanunsiz halda tutqun qilinghan Rabiye Qadir xanimning ballirini derhal, shertsiz qoyup berishi kerekligini tekitlidi. Bu bayanat xelqara metbuatlarning kuchlik diqitini qozghidi. http://www.uyghurcongress.com/cn/news.asp?ItemID=633529558

Dunya Uyghur Qurultiyi bash katibi we Yawrupa Sherqiy Turkistan Birligi reisi Dolkun Isa ependi, 2007-yili 9-ayning 26-küni kechte, Amerika Qoshma Shitatlirining Germaniyediki bash elchisi William R. Timken we xanimi Sue Timken, shundaqla Muyinxen bash konsuli Eric Nelson ependilerning sahipxanliq qilishi bilen, bash konsuli Eric Nelson ependining öyide ötküzilgen Iptar ziyapitige teklip bilen qatnashti. Bu Iptar ziyapitining mexsiti, Amerikaning her-xil dinlargha, dini itiqatlargha hörmet qilidighanliqini, jümlidin Islam dinigha, musulmanlargha bolghan hörmitini ipadilesh, mubarek Ramizan eyini tebriklesh bulup, bu ziyapetke Muyinxen Sheherning sheher bashliqi Christian Ude , xanimi Edith von Welser-Ude, Bawaryening Adalet ministiri minister Beate Merk xanim, Turkiyening Muyinxen bash konsuli Rifat Köksal ependi qatarliq bir qisim hökümet emeldarliri, demlomatlar , shundaqla bir-qisim Musulam Teshkilatlirining rehberliri , dini zatlar bulup 50 ge yeqin kishi alahide teklip qilinghan idi. Dolkun Isa ependi Iptar ziyapiti jeryanida sheher bashliqi Christian Ude, bash elchi William R. Timken we bash konsul Eric Nelson ependiler bilen ayrim-ayrim sohbet ötküzdi. Ulargha Sherqiy Turkistanda ramizan eyida sadir buliwatqan hadisler , Uyghur musulmanlirigha buliwatqan dini besim, bulupmu bu ramizan eyida roza tutush erkinliklirining cheklimige uchrawatqanliqi heqide melumat berdi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1190968885

Xitay hökümiti Sherqiy Turkistanda shidet bilen yürgüzwatqan mediniyet, muarip, til-yeziq saheliridiki asmilasiye siyasitini yushurush, xelqara jamaetchilikni aldash mexsitide, 2007-yili 9-ayning beshidin itibaren Yawrupaning herqaysi sheherliride Uyghur senetchilirining oyun qoyush paaliyitini bashlighan idi. bu munasiwet bilen, Dunya Uyghur Qurultiyi reisi Rabiye xanim pütün qurultay rehberlirini, jümlidin Uyghur senetkarlar oyun quyudughan döletlerdiki Sherqiy Turkistan Teshkilatlirini jiddi teyarliq qilip, Xitay hökümitining aldachiliqini, köz boyachiliqini echip tashlashqa chaqirdi. Bu chaqiriqa asasen Dunya Uyghur Qurultiyi ning biwaste riyasetchilik qilishi we Teshkilatlirimizning ünümlik paaliyet elip berishi netinjiside, Xitay hökümitining aldamchiliqi yene bir qetim pash boldi. http://www.uyghurcongress.com/Uy/news.asp?ItemID=1191233544

Norwigiye, Swetsiyening Mediniyet ministiliri we bu Xitay Mediniyet Paaliyitini orunlashturghan Mediniyet organlirigha, Dunya Uyghur Qurultiyi namidin ayrim-ayrim xet ewetip, Xitay hökümititining Uyghur mediniyitige qaratqan tajawuschiliqliri we bu qetim Uyghur sen’etlirini korsitishtiki mexsitining Uyghur mediniyitige bolghan qirghinchiliqlirini yushurushtin ibaret ikenligini chushendurishke tirishti.

9-ayning 7-künidin 14-künigiche Uyghur Senetchiler Swetsiyening Stockholm we Eskilstuna sheherliride bir-qanche meydan oyun qoydi. Bu jeryanda Swetsiyediki Uyghurlarning, senet numurlirini körüsh we senetchiler bilen körüshüsh arzuliri, Xitay dairliri teripidin cheklengenligi uchun, Swetsiye Uyghur Komititining teshkilishi bilen narazliq paaliyetliri elip berildi, her qetimliq oyun waxtida zalining aldida teshwiqat wareqchiliri tarqitilip Shwetsiyelik tamashibilargha Xitay hökümititining esli mexsiti echip tashlandi.

9-ayning 14-künidin 22-künigiche Uyghur senetchiler Norwigiyening Bergen we Oslo sheherliride oyun qoydi. Bu jeryanda Norwigiye Uyghur Komititining teshkilishi bilen namayish ötküzish, muxpirlarni kutwelish yighini uyushturush qatarliq narazliq paaliyetliri elip berildi. Xitay hökümititining Norwigiyede elip barmaqchi bolghan yalghan teshwiqat mexsiti bechit qilindi. Bu bir hepte ichide Norwigiyening eng chong Gezit, TV liride Uyghurlarning heqiqi weziyiti eksetürülgen 8 parchidin artuq xewer, aqale ilan qilindi.

9-ayning 23-künidin 9-ayning 30-künigiche Uyghur sen’etchiler Germaniyening Berlin, Frankfurt, Düseldorf qatarliq sheherliride oyun qoydi. Bu jeryanda Xitay dairliri Germaniyediki Uyghurlarni Oyunlargha kirguzmeslik, sen’etchiler bilen uchrashturmasliq uchun jiddi tetbirler alghan, hetta oyun qoyush orni, waxti qatarliqlarni intayin mexpi tutup, beletler Xitay Elchixanisi teripidin bir-tutash, mexsus teklip qilinghan mihanlarghila tarqitilghan bolsimu, amma Dunya Uyghur Qurultiyi mexpi uchurlarni waxtida igelep, hetta kirish beletlirini qolgha chushürüp, oyun zaligha kirdi, ertisler bilen körüshti, teshwiqat wareqchilirini tarqitip Xitay hökümitining heqiqi mexsitini echip tashlidi.

9-ayning 25-küni, Yawrupa Sherqiy Turkistan Birligining bir grup wekilliri, Muyinxendin Berlinge berip, Xitay dairlirining her-xil tosqunluqlirigha qarshi ünümlik paaliyet elip bardi. Kirish belitini qolgha chushurup, bir qisim wekiller Oyun zaligha kirdi, Uyghur senetkarlargha gül-destiler teqdim qildi. Yene bir qisim wekiller zalning sirtida tamashabillargha Xitay hökümititning Uyghur mediniyitige qaratqan tajawuschiliqlirini pash qilghan teshwiqat wareqchiliri tarqatti.

9-ayning 28-küni, kechte Sherqiy Türkistanliq senetchiler Frankfurt sheherining Éshborin rayonigha jaylashqan Mérkuriy hotélgha yétip keldi. Ular Hotelgha yétip kélishtin awal Frankfurt'tiki Sherqiy Türkistan Birliki teshkilati ularni kütiwélish we qarshi élish heqqide birqisim teyarliqlarda bolghanidi. Uyghur senetkarliri Xitay istixbarat idarési dayirilirining qattiq konturulliqi astida, nishanlanghan hotélge yétip kelgende, Sherqiy Türkistanning ay - yultuzluq kök bayriqi Merkuriy hotelige esilghan idi. bu menzire Xitay dairlirini qattiq alaqzade qilwetti. 9-ayning 29-küni, Uyghur sen’etchiler Frankfurta oyun qoydi, amma bu oyungha Uyghur tamashibillar qeti’i kirgüzilidi, buning bilen Yawrupa Sherqiy Turkistan Birligi Frankfurt Shöhbisining teshkilishi bilen, oyun zalining sirtida qollirida ay yultuzluq kok bayraq we „Sherqiy Turkistanliq Senetchilirimizni qarshi alimiz“ digen shuar yezilghan lozinkani kötürgen Uyghurlar narazliq namayishi elip bardi. Nutuqlar sözlep Xitay hökümititning Insan heqliri qirghinchiliqlirini pash qildi.


Dunya Uyghur Qurultiyi Bash Katiplighi

2007-yili 10-ayning 5-küni

Unregistered
09-10-07, 00:56
animizning rehberligide DUQ heqiqen kop ishlar paaliyetlerni qilwatidu. animizgha, animizning etrapidiki DUQ ezmetlirge ching dilimizdin rexmet.

Unregistered
09-10-07, 05:36
Lidérimiz Rabiye animizning yétekchiligide köp yaxshi ishlarni qipsiler ezimetler yaraysiler! Biraq mohim paliyetlerdin birsi-animizning 7-ayda aqsarayda Bushning xanimi Lora xanim bilen uchrashqanliq xewerini nimdep bu 7-8-9-ayliq paaliyet doklatigha kirgüzmidinglar? Bu xewerni DUQ ya bolmisa UAA ning tor betliridin tapalmidim yalghuz rfa ning xewirdila barken.

http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/uyghur/2007/07/03/aq-saray/?simple=1