PDA

View Full Version : Rabiye Qadir heqqide Dastan( dawami. 30 )



Abdurehimjan
24-09-07, 13:43
Rabiye Qadir heqqide Dastan( dawami. 30 )
Die Himmels sturmerin( Kokni zilzilige salghan ayal)

Rabiye Kadeer chinas staatsfeindin Nr.1
( Rabiye Qadir hitay dolitining .1 nomurluq dushmini)

( izahat- bu kitap German yazghucisi Alexandra Cavelius hanim yazghan" Rabiye Qadir hanim
ning Biographiesi" )


Rabiye hanim 1987.yil 8.Mart "Helqara Ayallar kuni" Bazarning ecilishni qildi. bazargha "Ayallar baziri"dep Nam berdi.bazarning ecilghanlighini kishilerge bildurush we hiridarlarni tizdin jelip qilish ucun,un alghu arqiliq" her Millet hanim-qizliri! 8.Mart Ayallar bazirimizning ecilishigha qedem teshrip qilishinglarni cin yurektin,qizghin qarshi alimiz!"degen sada yangrap turatti.bundaq awazliq elan Urumcide tunja qetim mushu bazardin bashlanghan idi. bazarning ecilishi ucun alahide murasim orunlashturulmidi. muhim bolghini tijaretcilerning bu bazargha qedem teshrip qilishliri idi. biraq ettigen saet 9 ghice hickim korunmeytti. deslep qilip bazargha kirgen kishi bir diwane boldi. Rabiye hanim uninggha 10 yuan sadiqe bergen idi,u bir az oylinip: baziringizgha tehi birmu hiridar kelmigendek turidu, shunga bu pulgha birnerse setiwelip, deslep qilip birey,didi we 10 yuanlik Marjan aldi. saet ondin keyin uc-tort ayallar kirip keldi .
: Ilahim, bular bir nerse setiwalghiydti,deytti Rabiye hanim umutlinip hem derhal top rehtlerni ecip, korsitishke tutundi. rengga-reng rehtler kozni qamashturatti. heliqi hanimlar hayajn ilkide her biri yigirme, ottuz mitirdin reht setiwelishti. pul elip qayta kelidighanlighini eytishp, memnun halda oylirige aldirashti.
bazar qizishqa bashlidi. eger soda-setiq bundaq dawamlashsa, hayal otmey bazar malsiz qalidighandek qilatti. shunga u derhal herbir kishige 10 Mitirdin artuq reht setilmaydu,dep tedbirmu qollandi. shu kunning ozidila Tilvizur,Gezit Muhbirliri bazarda qaynighili bashlidi.ular Rabiye hanimdin bu bazarni ecishtiki meqsidini sorap, sohbet bayan qilishatti. cushtin keyinki Telvizur hewerliride Rabiye Hanim ikranda korulushke bashlidi.
shu kuni Sidiq Rozi ependi hizmettin qaytip oyige kelip, Telvizurni acqan idi, qaysila qanalni acmisun , Rabiye hanim minglighan adem topining icide, bazar bir qaynam idi. u hayajandin qolidiki istakanning yerge cushup ceqilip ketkenlikinimu sezmey qaldi.Muhbirning bayanida" Rabiye Qadir putun (hitay) memliket boyce hususi mulki bilen, 8.Mart ayallar kunini tebriklidi, bazargha qedem teshrip qilghan ayallargha bu ecilish kuni cong soghat bolghusi"dep Rabiye hanimning obrazini tehimu korkemleshturmekte idi.Telvizur ikranida bazarning hemila jayliri tepsili korsitiletti. Sidiq Rozi ependi bazargha capti. u suyumluk ayalini,ghalibiyet qehrimanini tebrikligili keldi.u aranla: sen bir mojize! suyumlik ayalim! diyelidi. uning kozliri hayajan yashliri bilen nemlengen idi.
bir zamanlarda sesimciliq, ehlet dowisi bugun bir adem qaynimigha aylandi.bu bir heqiqet idi. bu Rabiye hanimning netijisi idi. awal bu yerni bazar ecish ucun meslehetke teklip qilinip emma "mushu ehletlikni bazar qilish aqilanilik emes"dep ret qilghanlar, bu bazardin dukan telep qilishqa bashlidi.nurghunlighan kambighel ayallarmu ozlirini en'ge aldurup,ularningmu mushu bazardin bir kishilik yer alghusi, tijaret qilip iqtisadi jehettin tiklinish arzulirini bildurishetti. 13 neper kambilghel ayallargha bikargha(heq telep qilmay) dukan ecip berdi. u oyige qaytip kelgenliridimu, yengi pilanlar uning koz aldida manayqip turatti. u cong bir bina saldurushni, "Oy-muluk shitkiti" ecishni oylaytti. u 1987.yilila "bay" ayal bolup, Milyonir bolushqa temshilip qalghan idi.
______
eger birer Uyghur helq icide yuz,abroy-inawet, nupuz tapidiken, haman u, birer hokumet dairsige kirguzilidu. shu arqiliq nupuz igisini idare qilidu we ozlirige tartidu.hem nupuz igilirini ozlirige baghlap turidu.yene uni barghansiri yuquri osturdu. Rabiye hanim mushu" Ayallar baziri"ni acqandin keyin, u kishiler neziride hormetke sazawer bolmaqta idi. shu seweptin olkilik hokumet ezaliri Rabiye hanimni Uyghur Aptonum Rayunluq helq qurulteyigha besh yilliq helq wekili qilip teyinlidi.hem "8.Mart bayraqdari"dep yuquri unwan teqdim qildi.Rabiye hanimning Qurultaydiki orni, helq bilen hokumet arisida wasticilik rol oynighuci idi. helq wekili bolghan kishi, hokumetning yurguzmekci bolghan Siyasetlirini,yaki yurguziliwatqan tuzumlirini helqqe toghra cushendurguci we helqni tenclandurghuci kishiler idi.ular Kommunistik tuzumning eng ebzel tuzum ikenligini , helqqe bilduretti. Rabiye hanimning hokumettiki abroyi oskensiri helq icide- yeni uni "Milli shehs" dep cuqunidighan kishilerning neziride" hitaygha baghlinip ketiwatidu" deydighan qarashmu algha surulmekte idi.
arilap yuruqi derijilik hokumet hadimliri alayten Rabiye hanimning oyige kelip, keldi-bardi qilishni quyuqlitatti. uning kelguside tehimu yuquri orungha kotirilishi heqqide teklip birisheti. lekin Uning Milletci kishilerdin munasiwetni uzushi kerekligini tekitlihsetti.emma u caghlarda Rabiye hanim" bu dolet kadirliri helqimizning heqiqi ehwalini, qiyinciliqlirini bilmeydu"dep qaraytti. shunga u her qetimliq yighinda helqning beshidiki eghirciliqlarni cushendurushke tirishatti.mesilen Jenuptiki Uyghur mektepliride, Uqughucilar olturidighan orunduq,parta yoq ,ular ocuqciliqta , yerde olturup ders oquydu. doskigha het yazidighan bor yoq, utunning koysi bilen het yazidu. emma hitay mektepliri bek zamaniwi bolup, hemme jehttin yahshi. bu ehwallarni tengshesh kerek"digendek pikirlerni biretti. bundaq caghlarda barliq emeldar,dairler cawak celiship, qizghin qarshi elishatti.Rabiye hanim oz pikrini ularning tignshighanlighi we awaz qashqnlighidin suyunup,minnetdarlighini bilduretti.
bir qetim u hokumet kadirliridin : wetinimizning topraq kulimi qancilik? nime seweptin Uyghur dihqanliri barghansiri namratliship ketidu?,digendek suallarni soridi.uning bu suallirigha jawaben bir hitay kadir yotisigha shapilaqlap kulup turup mundaq digen idi" men sizni bek sebrisiz ayalken dep qaraymen! lekin siz heqqaniyetci. biz sizni ozgertelishimizni umut qilimiz! bizmu bezen mesililerni tuzutush ucun tirishimiz. eger hel qilalmisaq, yuqurigha yollaymiz! biraq bu ishlarni siz sirtqa anglitip qoysingiz qeti bolmaydu! biz shunimu bilimizki siz bekmu mIlli tuyghu bilen yughurulghankensiz!!!emma siz hemmidin burun Hitaylar bilen Uyghurlarning dostluq munasiwtining kuclinishi ucun hizmet qilishingiz kerek!"
: bolidu! men itaetcan bolay, lekin hemmimiz mushu yerde eytishqan mesililerni hel qilish ucun tirishcanliq korsitishimiz kerek!,didi Rabiye hanim. hemmoylenning yuzliridin memnuniyetlik tuyghuliri korulup turatti.
yighindin keyin Rabiye hanim oyge qaytip kelip, wetenning hazirqi ehwali ustide oz-ara munazire bashlidi.Abdurehim otkur,yene bashqimu Ziyali, Sidiq Rozilar bar idi.ualr bolsa, Rabiye hanim Sidiq Rozi bilen toy qilish harpisida Inqilawi ishlirimizgha rehberlik qilidighan kishiler,dep qaraydighanlar bugunmu shu mesile ustide muzakire qilishmaqta. Abdurehim otkur ependi soz bashlidi.
"Sherqi turkistanda yeqinqi waqitlarda hitaygha qarshi koturlush mumkin emes. eger shundaq qilsaq, putunley qirilip kitimiz.bundaq qirilip olush hel qilghuc care emes.omumi yuzluk qozghilip ciqishmu heterlik. cunki hitaylar helqimizni qirip tashlaydu.eger Inqilapqa Rehberlik qilghuci kishi bolidiken, u cetelge ciqip ketishi kerek! shu yerde weten hizmitini ishlishi lazim.mesilen alayluq- 1949-1972.yilghice 60 qetim cong qarshiliq heritikini kordum.ashu heriketke qatnashqanlardin ,tehminen 360 000 kishi olturuldi we yerim Milyon adem jaza lagirlirigha mehkum boldi.....
yene bir Ziyali kishimu soz qilip munularni bayan qildi : heriketke yolbashci boliwelish, olumge ozini etish hicqandaq netijilik ish emes.ish yushurun elip berilishi kerek! men bu ishlargha yitekci bolalmaymen. bu sizning ilkingizde Rabiye! cunki siz shundaq bir ayalsizki,zurur bolghan alahidilik, salahiyet,kucluk harektir sizde mewjut! siz bu ishni qilalaysiz.menmu ems, sizning yoldishingizmu emes, peqet sizla qilalaysiz. yoldishingiz sizge meslehet bireleydu, teklip bireleydu, yizip,sizip, pilan-layhelerni korsiteleydu. sizla bu ishni yalghuz wujutqa ciqiralaysiz!
"cetelge ciqip ketish"belki ashu dostlarning koz-qarishi,belki ular bu qarashlirida heqliqtur! lekin Rabiye hanmin hergizmu undaq qarimaytti! ( 30.dawami bar. shu namliq kitap 209-216.betlerdin)
********************

Rabiye hanimning Rabiye Qadir bolup, dunyagha qed kotirishidiki nurghun icki amillardin biri, ashu ehlethanini,ashu tashlanduq,sesmciliq tupraqni meblegh,eqil, kuc jasaret serp qilip , Uyghur Milliti ucun iqtisad, sermaye toplaydighan uluq bir makangha aylandurishi bolup hisaplinidu. bu uning tiklinishidiki tunja qedem, birinji baldaq idi. u ashu ehlethanini "ayallar baziri"gha aylandurup, horlanghan ana tupraqni, ayallar- guzel ana namigha kelturishi, uning ghalibiytidin direk biretti. u ozi eytqandk" hitay hokumiti helqmiz icidin ciqqan nupuz sahibini ozlirige ishleydighan, qoncaq qilip, boynidin baghlaytti"emma hitayning bu hilisi Rabiye hanimgha kelgende kargha kelmidi. uni mensep jehette osturup,hitay dolitining menpeti ucun hizmet qilidighan, yallanma hadim qiliwalmaqci idi. biraq u her qetimqi hokumet yighinida bolghan ishlar ustide, ot yurek Uyghur Mlletcisi Sidiq Rozi ependi bilen muzakire qilatti. u peqetla Millet ucun, Milletning paydisi ucun, mihnet serp qilatti. uni hitay ozlirige baghliyalmidi. cunki uni yaratquci ashundaq yaratqan idi. u peqetla Yaratqucining iradisige boysunatti.yaratqucining iradisi uning Rohida zuhur qilghanlighi ucun, u oz meylice, kishilik arzu bilen yashiyalmidi. u hitaygha yilinip, buyruqqa itaet qilip, oz baylighini kozlep algha qarap mengiliwergen bolsa, u hicqandaq heyim-heterge yoluqmaytti. belki u helq icidimu, hakimyet qatlamliridimu nam,ataqqa, nupuzgha iriship, huzur halawette dewr suretti.

lekin u undaq qilmidi.hitaygha yilinmidi. cunki uning kishilik mewjutlighi hitaygha qarshi yeqilghan bir atesh idi. u bayliqnila kozlimidi. cunki u bayliqni oz milliti ucun, Millitining azatlighi ucun tapmaqci idi. shunga u qazanghan Siyasi ornidin, tapqan baylighidin ahiri waz kecti. cunki mensep, bayliq uning Milli heriket qilishigha, uluq meqset ucun kuresh qilishigha esqatmighan idi.ahiri u oz wujudidiki , Allah orunlashturghan mejburiyetni ada qilish ucun ozini atidi. u ozini perde arqisida qoyup, bashqilarni,hic bolmighanda ballirini bu heriketke ishletken bolsimu tamem yolluq idi. biraq u oz Rohidiki Ilahi iradini, ilahi qimmetni ozgertelmeytti! bu Allahning iradisi bolghacqa, u ozini ashkare kuresh meydanigha atqan idi.

Nuhni kokke taqashqan Tupandin saqlighan Allah,Nemrutning asman pelek ot barhanidin Ibrahimni qutqazghan Allah,Yunusni dengizdiki lehengning qarnida hayat saqlighan Allah, Mosani Pirewnning qoynida yashitip,uning yol bashcilighida Israil ewladini Nil deryasidin otkuzgen Allah,Muhammed eleyhisalamni jahil erep helqining dushmenlikidin ghalip qilghan Allah, her esirde, her qewmde bir yitekcini ewtip, ashu qewmni zulumdin qutquzushqa wede qilghan Allah bu esirde Rabiye Qadirni Uyghur qewmige yolbashci qilip ewetken bolsa ejep emes! uni Allah dushmenning zindanida huddi otning icide pahtini saqlighandek saqlap qaldi. bende ucun shunce qiyin hadisilerni ongushluq bilen bir terep qilalaydighan Allah, icimizdiki zeherni tazilashqa qadirdur! arimizdiki yawa tugnguzdek wehshi qara niyet ademlerni ongshashqa Qadirdur! yenimizdiki tulkidek humsilarning neyrenglirini bit-jit qilishqa Qadirdur! etrapimizdiki qoydek kalwa - ishitning arqisidinmu egishidighan, betniyet qawan tungguzlarning arqisidinmu egishidinghan,cilborilerning arqisidinmu egishidighan,Serkining arqisidin egiship, qushhanigha oz tuyaqliri bilen berip, qassapning kanarisigha oz putliri bilen esilidghan qoydek kalwa awam helqimizge heqni korsitishke, heqni sozleshke,qelbini yuritishqa Qadirdur!

humsilargha vijdan,namertlerge nomus,betniyetlerge tewpiq,qara kungullerge hidayet,qorqancaqlargha jasaret,ac kozlerge qanaet ata qilghuci Allah, Rabiye Qadirning yolidiki tosqunlarni eciwetishke qadirdur! Miilitimizning azatliq yolini eciwetishke qadirdur!

Abdurehimjan
24.09.07