PDA

View Full Version : Rabiye Qadir heqqide Dastan( 25.dawami bar)



Abdurehimjan
31-08-07, 15:17
Rabiye Qadir heqqide Dastan( dawami. 25)
Die Himmels sturmerin( Kokni zilzilige salghan ayal)

Rabiye Kadeer chinas staatsfeindin Nr.1
( Rabiye Qadir hitay dolitining .1 nomurluq dushmini)

( izahat- bu kitap German yazghucisi Alexandra Cavelius hanim yazghan" Rabiye Qadir hanimning Biographiesi" )


1978.yili 31.yuli idi. Sidiq Rozi bilen Rabiyemler toy qilmaqta. Yitig ucisigha aq koynek we bir qur qara shim-kastum keygen, bu qiyapet guyaki Rabiyem ilgiri cushide korgen yigitning del ozi idi. Rabiyem hayajan yashlirini tutalmaytti. uning kiyimlirimu addi emma yarishimliq idi. bu toy murasimige qatnishiwatqanlar peqet altila lishi bolup- Rabiyem,Sidiq Rozi,uning ikki hede-singilliri, inisi we Anisi . bu aile "Pomishcik ailisi" bolghacqa, mehellidiki kishiler ularning toyigha qatnishishtin qorqup yeqin kelelmidi. ahunum Nikahni oqushqimu ashkare juret qilalmay, oyge kelip ularning nikahini oqudi.

toy shundaq shatliq icide dawamlashmaqta. Sidiq Rozining hede-singilliri hoshallighini sighduralmaytti we:
oyimizge Hör, peri keldi!, oyimizge pirishte keldi" dep curqirishatti. uning inisi bolsa:
perishte oyimizgila emes, putun yurt-mehellimizge keldi ,dep cuqan kotiretti. Rabiyem ozining mushundaq behitlik kunliride Balliriningmu bu yerde bolalmighanlighidin hesretlense,biryaqtin hayatidiki yitersilkning ahirlashqanlighidin, uzundin kutken kunning yitip kelgenlighidin ozini behitlik his qilatti. u herbir qetim Sidiqqa tikilip qarighinida Sidiq shuncilik guzelliship kitetti. Sidiqning kozliri shatliqtin, behittin caqnaytti. Rabiyem awalqi caghlirida kitaptila oqup otken behitlik tuyghularni, söygüning güzelligini endi ozi ,oz beshidin kecurmekte idi. qeyn ana shundaq janliq cawak calatti we :
meyli toyni qutluqlap mihman kelsun, meyli kelmisun bugun toy! toyni ozimiz tebrikleymiz! Sidiq oghlum Dutarni cal! biz usul oynamyiz!-deytti u ceksiz shatliq ilkide.toyluq oula qazanda dümlenmekte.qurdaqmu qaynimaqta! yigit Dutarni sazlap nahsha yangratmaqta. kilin bilen qeyn ana usulgha dessimekte!
" wetinimizni hitay ishghal qilghandin biri hicbirimiz bugunkidek kölüp baqmighankenmiz! bugun men qolumni birinji bolup usulgha kotiriwatimen! ey huda bizge shatliqlighimizni qaytidin ata qilghin! ,deytti qeyn anan sayrap. Sidiq Rozining kozliri yashqa tolghan idi. Rabiyem:
nemishke yighlaysen! bugun bizning toyimiz boliwatidu! sen shatliqqa cumulishing kerekqu!,didi uning kozige qadilip.
- bilemsen! sen mening hemmidin cong söygüum! lekin men sanga bir tal toyluq uzuk alalmidim , sanga toyluq kiyim keydurshni bekmu arzu qilattimki, ashu toyluq kiyimni keydurup, ikkimiz qol tutushup putun mehellini bir aylinip ciqqan bolsaq mana mini biaram qilghini,didi Sidiq konglidikini izhar qilip.
: eger sen rastinla shundaq oylighan bolsang,qolungni manga ber! ,didi Rabiyem uninggha qolini uzartip. Sidiqning (jazalagirida eghir emgek qilip) qetip ketken qolini uninggha berdi.
: biz ikkimiz Sherqi turkistanni cuqum azat qilimiz!,didi Rabiyem we bir az sukuttin keyin yene dawam ett - eger biz bu meqsetke yitelmisek, mushu arman, mushu umutte hayatimizning agirqi kunigice tirishimiz! men sanga bir tal uzuk teyyarlighan idim, uni hazir bermeymen! bu uzukni wetimimz azat bolghan kunigice saqlaymen! shu caghda senmu manga toluq kiyimni keydurisen! biz shu kungice sebir bilen kutishimiz kerek!

Sidiq ceksiz hayajan ilkide Rabiyemni baghrigha basti we : men sening eytqanliringni qobul qilimen! bugunki kunni huda bizge ata qildi, didi. Rabiyem bolsa shu tapta ozini putun sherqi turkistan buyce eng behitlik ayal,dep his qilatti. cunki uning yurigi söygüdin partilaytti. cunki u wetinini heqiqi söyüsh pursitige irishken idi! u shu tapta ot bolup yanatti!

"shu kundin itibaren , bugunki kunge qeder Siqidni uningdin ayriwetish tesewwurgha sighmaydu! u Sidiqtin Ayrilip hayat qalalmaydu! "

ahiri Rabiyem oz meqsidi buyice heriket qilishi ucun bir qoghdighuci ailige erishti.bir yil Artushni qoghdinish cembirigi qildi. uning balliri dadisining yenida turatti. u ballirini imkanyetning yitishice yoqlap turatti. yahshi sogha-salam yollaytti. mehelle bashlighi Sidiq Rozining jazalanghan we rejim astidiki adem bolghini ucun uning siritqa ciqip, Rabiyem bilen birge ish-oqet qilishqa ruhset bermeytti.shunga u ozi yalghuz pul tepishning yolini izdep, aptuwuz bilen qeshqerge qarapyolgha ciqti. Sidiq Rozi bolsa dert-hesretlirini Misralargha tizip oyde qalghan idi. Rabiyem oylayttiki, u ulaq (haywan) bazirigha kelip, ish-oqetning ipini qilishi mumkin. emma ulaq sodisigha qarighanda yaghac elip-setish tijariti muwapiq koruldi. bir yaghac satidighan tijaretcining uninggha tepsili eytip birishce " Qarlighac benem" degen yerdin qeshqerge yaghac elip kelse, paydisi yahshi qalidiken. lekin heliqi yaghac sodigirining eytishice bu ish uncilik qolay emes.meyli nimila bolmisun yaghacning birteli 150 yuan. Rabiyem derhal Qarlighac benemge qarap yol aldi. hem hiridarnimu tepip yaghacning bahasini putiship qoydi.

Rabiyemning yenida 1500 yuan neq pul bar idi. u bu pulgha 150 tal yaghac aldi. u jemi besh ming tal yaghac ustide purushti. yaghacni setip bolup pulini biridighanghimu kelishti. u ishningmu heliqi pahlan körpisi sodisidikige ohshash bolidighanlighini jezim qilghan idi - bu tijaretmu tizla ötüp kitetti.mal igilirimu, alghucilarmu Rabiyemge ishengenligidin u bek memun idi. shunga peytni ghenimet bilip cong sodigha tewkkul qildi. besh ming tal yaghac ellik ming yuan, bu sodidin tijaretcilermu bek hoshal idi. u heptide üc-tört qetimlap Qarlighactin-qeshqerge yuk mashinisi bilen yaghac yötkeytti. shah-shuba, putaq-comaqlirini, derehning "lim"gha yarimaydighan incik uclirini bolsa, ashu yezilardiki kambighellerge tarqitip biretti.

nahayiti kop yol megnish arqiliq Sidiq Rozigha mehelle ( kent) bashlighidin ruhset aldi. endi uning süyumlik yoldishi uninggha tijarette yölek bolidighan boldi. Sidiq Rozi yol boyi Rabiyemni huddi tegsila sunup ketidighan kiristalni asrighandek diqqet bilen asraytti.lein u nime qilsa qancilik payda alidu, tijaretni qandaq qilish kerek degenler bilen zadila ishi yoq! uni oylashning ornigha barghanla yeride kitap alidu, yoal boyi kitap oquydu.u kitap arqiliq dunyagha singiip kitidu! Rabiyem Sidiq bilen toy qilishtiki meqsidi bolsa, bir kuni Sidiqning Millitimizge Rehber bolishi idi. lekin u tizla bayqidiki, Sidiq bu mejburiyetni ustige alalmaydu,u bir Mutepekkur! u Rehber bolalmaydu!

bir kuni ular yaghacni yuk mashinisigha besip Qeshqerge qarap yolgha ciqishti. col- upuqqa taqashqan shehilliq idi. ular dem elish pursitide yaghacni yhshiraq urunlashturwelish ucun heriket qilatti. Sidiq Rozi limni bir ucidin tartidu. Rabiyem yene bir teripidin ittiridu. shuarida bir taly aghc sirilip kelip Rabiyemning boynini qisiwaldi. yene bir yaghac eghinap kelip Sidiq rozining putini besiwaldi. u Rabiyemni qutuldurush ucun herqance qilipmu putini yaghcning astidin ajirtalmaydu.ular shopurni caqiratti . lekin lekin shopur qayaqlardidur qattiq uhlap ketken idi. collukning qaq ottursida. adimizatning shepisi yoq. cushluk quyash teptide janlar kawap bolmaqta.ot yalqunidek issiq shamal qizziq qumni Rabiyemning yuzige urmaqta. hudini bir bilip, bir bilmey, hoshsizlinishqa azla qaldi. del shu esnada qayaqtindur bir dihqan welispitliq kelip qaldi. u welispitni curup tashliwetip, aldi bilen Rabiyemni qutqazdi. andin Sidiq Rozini qutqazdi. u ün-tinsiz idi. ular uninggha rehmet eytishqimu ülgürelmidi! u adem qandaq peyda bolghan bolsa, yene shundaqla közdin ghayip boldi. ular bu ademning qandaq we qayerdin kelgenligi heqqide bugungice oylaydu! belkim bu bir kicik möjize bolsa kerek!!!

1978.yili idi. ular birge Aqsugha kelishti. Rabiyemning iniis Memetning hewer yetkuzishice, aldinqi kuni koca carlaydigha saqcilar Yolak isimlik bir Uyghur yashni tutup ketip, saqcihanida qattiq urghanmish. hetta uning aghizidin bir tal supurgining destisini tiqip boghuzidin ötkiziwetkenmish. buni Memet saqcihana aldidin ötüp kitiwetip körüp qalghan iken. heliqi bala ölgen iken. u endila on yette yashta idi. hokumet bolsa uning ata-anisigha : balingiz özligidin ölüp qaldi, mawu 10 000 yuanni elip, nezir -cirighini yahshi ötküzüp tinc yerlikke qoyung,deptudek.balining ata-anisimu ünciqmaptudek. shunig bilen Rabiyemni bu ailige Memet bashlap bardi. ishik aldidabolsa üc neper hita saqcisi qarawulliq qiliwatati. Rabiyem ularni ittiriwetipla: bu balining anisi mening acam bolidu! yolni boshitish,didi we öyge lirip keldi. balining jesidi perdining arqisida yatatti. Rabiyem uning yuzini ecip qaridi. uning közliri dehshetlik qorquncta poltiyip ciqqan idi. bedenliri, yuz-közliri tayaq zerbidin lökergen. saq yeri yoq! Rabiyem balinin ganinisi eyweshke kelturdi. hökumet on mingni bergen bolsa, men yigirme mingni birimen! mana pul! didi u , hazdar anigha pulni tenglep. ahiri ular jesetni dohturga tekshurtushke maqul bolishti.

jesetni harwigha selip, dohturgha elip berishti. dohturning toghra hulase ciqirip birishi ucun Rabiyem nurghun pul berdi. jesetni Opratsye qiliwidi, heliqi hitay saqciliri uning bughizidin tiqiwetken supurge parcisi uning öpkisini yirtip ciqqan iken! ah dehshet! Opratsiye dohturi jeset tekshurush hulasisini eynen hatirlep berdi. emma saqci bashliqliri jesetni siritkki kishilerge korsetmeslik, bu weqeni jemiyetke bildurmeslik heqqide qattiq agahlandurush qildi. ularmu jiddi plan tuzushti" Sidiq Rozi bilen Rabiyem Shangheyge tijaret ishi bilen ketidu. bu balining qisasini elishqa Memet we yene tort neper dosti mesul bolidu. perdining arqisida Rabiyem bilen Sidiq Rozinin gbarlighini esla tinmaydu! qisas elish usuli bolsa buzup ceqish, urup yarlandurush shekli bilen emes, tencliq usuli bilen kocilarda namayish qilish, shuar towlash qatarliq telepler otturgha qoyilidu......

shuning bilen keyinki kuni Memet we uning dostliri bolup besh kihshi jesetni kötirip awal mesjit aldigha baridu. andin helq topini egeshturup kocilarda aylinidu. deslep imam mesjittin ciqishi bilenla Memet we uning dostliri "Milliy horlash tohtisilsun! "degen plakatni ecip,Yolakning qandaq ölturulgenligi heqqide jamaetke tepsili agnlitidu.

del shu plan buyce ular heriketni bashlidi. Memet yolakning yuzige yepilghan yupuqni acti. mesjittin udul ciqqan jamaet bu weqeni tepsili bilishti. bir saettin ashmighan waqit icide kocilargha adem topi sighmidi. onmingdin artuq helq- Uyghur kocigha töküldi. Memtler helq topini bashquralmidi. jasaretke tolghan Uyghurlar Intiqam ucun saqci idarisini buzup caqti. turmilerni eciwetti. hitay-pittay deydighan nerse kocida hemirdek ceylinip ketti. yoluqqanla saqcilar tayaqtin yer cishleytti! lekin ulum-yitim yuzbermidi. bu heriket shundaq ahirlashti. qance minglighan bigunah helq tutqun bolup, heptilerdin keyin qoyiwetildi. emma bu ishqa bash bolghan Memet we tört neper dostliri bash jinayetci bolup qolgha elindi.

Rabiyem weqedin toluq hewer tepip, shangheydin bejinge yol aldi. u hitay merkizi hökumitige weqeni dokulat qildi. yolakning dawageri supitide Aqsidiki hökumettin hisap elip birishni qattiq telep qildi. netijide Aqsu wilayitining walisini yötkep ketti. yolakni ölturgen hitay saqcilirini bintuange emgek meydanigha palidi. shu heriketning aldi-keynide nurghunlighan hitay emeldarliri, saqcilar, eskerler aqsudin ickiri hitay rayunlirigha qecip ketishti! Rabiyem Memet qatarliq besh neper inqilawi yigitlerni turmidin qutuldurush ucun kishi beshigha 10 000 yuandin pul tapshurdi. ular aman-isen turmidin ciqishti! emma Memetning kozliridin qisas ucqunliri caqnap turatti. ( shu namliq kitap 166-175.betlerdin. 25.dawami bar)
****************************************

mana bu heriket eyniwaqitta Millitimiz "naswal qapata yeydighan nan barmu" halda, ac-sirin yashawatqan bir zamanda yuz bergen idi. Aqsudin qacqan hitay eskerlirini kucarda tutup qamaydighan lagirgha tash etip:

ickiridin hitay kelip,
paqilarni yep boldi.
yigili bir qumcaq yoq,
kuligha rawan boldi.
dep qoshaq qatqan balilar arisida menmu bar idim. biz bu esker hitaylerning qecishini: hitay qac-qac,dep hatirligen iduq. shuningdin keyinki öz-ara watiq ölcimimizni bolsa, hitay qac-qactin keyinki palani caghda diyishettuq. mana bu hitay qac-qac herikiti bugunki Rehbirimiz, inqilawi yolbashcimiz Rabiye Qadirning bundin yigirme toqquz yil awal , nöwer yash caghlirida qilghan deslepki inqilawi idi. biz bu heriketni kim uyughturghanlighini bolsa endila bilmektimiz. eslide u Erwa eytqandek bir " sodiger" ayalla emes, belki "sodigercilki"ni Milletni qutquzush ucun qollanghan waste qilghanlighini bugun bilmektimiz. heqiyi dahi, heqiqi Rehber, heqiqi yolbashci ene shundaq bolidu! bugunki ishni qandaq qilishnimu bilidu. etiki ishni, bir yildin keyinki we ottuz yildin keyinki ishlarni qandaq qilishni bilidu. heqiqi Rehber etizgha suni bashliwetip andin qir selishqa yugureydighan nakes dihqangha hergiz ohshimaydu!

bizning bugunki bu dana Rehbirimiz 1978.yildin- 1999.yilghice tapqan-terginini eneshundaq Milli qutquzush ishlirigha pida qilghan. uning kokke taqashqan binaliri, qatqat Milyonirliq meblighi hergizmu hitay oylighandek undaq asan musadire shekli bilen yoqalmaydu! u bu mebleghni ashundaq meqsette toplighan idi. shuning ucun bum meblegh hitayning koksini tiship ciqidu. bu meblegh bilen gerce hejlesh arqiliq heriket qilishqa hazirce purset bolmighini bilen, uni yutiwalghan hitay qan qusup qayturidu. cunki bu mebleghni Rabiye Qadir ashu iziliwatqn, hitayning dehshetlik zulmida ingrawatqan natiwan Uyhgurni qutquzush ucun tapqan idi. u bir mezlum Milletke mensup bolghan meblegh idi! ahiri bu meblegh oz jayini tapqusi!

Rabiyem bilen Sidiq Rozilarni yaghac besiwelip, ölum girdawigha klegende bir ghayiptin kelgen ademning yardimi bilen qutqazghan Allah, bugun ular tapqan ashu bayliqni gerce hitay besiwalghan bolsimu bir möjize arqiliq qutquzushqa qadirdur! biz shuninggha ishinishimiz kerekki, bugun erkin dunyada "yaghac altinda qalghan" Uyghur dawasini qutquzush ucun Rabiye qadirni bizge ewetken Allah yene bir möjize bilen Millitimizni-putun bir Milletni "yaghac astindin" qutquzushqa qadirdur!

Abdurehimjan
31.08.07
Munchen

Abdurehimjan
01-09-07, 15:34
Dastanning 25.qismining towendiki Abzasida isim hatalighi yuz bergen:

"1978.yili idi. ular birge Aqsugha kelishti. Rabiyemning iniis- Memetning hewer yetkuzishice, aldinqi kuni koca carlaydighan saqcilar Yolak isimlik bir Uyghur yashni tutup ketip, saqcihanida qattiq urghanmish. ......"

eslide mezkur Uyghur yigitining ismi Yolak bolmastin, Yolwas iken. uning ata-anisi oghlini yolwastek jesur, yolidin- sozidin qaytmaydighan batur yigit bolsun,dep arzulap shu isimni qoyghanken. ashu dewrdiki "hitay qac-qac" mezgilide hitay eskerlirige tash atqan oghullarning biri bu isimni manga eskertkini ucun, memnunluq bilen Rehmet eyttim we bu yerde eskertish birishke mejbur boldum.( kitapta < 172.bette>)mundaq yezilghan iken."........... Die Polizisten führten ständige Strassenkontrollen durch. kürzlich haben sie einen jungen namans Yolak festgenommen,......" ) tuzitip qoyishini we tuzitip oqushni umut qilimen.

Abdurehimjan