PDA

View Full Version : Merhum Abdukerim Sawutni Eslsymen!



A.Haji Kerimi
28-08-07, 17:16
Merhum abdulkérim sawotni esleymen
merhum abdulkérim sawot (leqimi lengwaza), esli yurti yéngisheher nahiyisining xan ériq gungshisidin bolup,kéyinki mezgillerde qeshqerge köchüp kélip orunlashqan idi. Men merhumni burundinla bilettim. Hazirmu qeshqer shehiride hashimaji saetchi, iminjan dodey deydighan iniliri bar. Merhum abdulkérim sawot 1970 - yili 7 - ayning 18 – küni qeshqer shehiridiki höküm élan qilish chong yighinida ölüm jazasi bérilip ijra qilin'ghan idi. Jaza élan qilish meydanigha bille chiqtuq. Emma u axiretke seper qilip ketti. Bu kün sherqiy türkistan tarixidiki éghir musibet küni bolup, shu küni wetinimiz sherqiy türkistan boyiche 78 kishige ölüm jazasi bérip, birla waqitta her qaysi sheher we wilayetlerde ijra qilin'ghan idi. Ularning hemmisi sherqié türkistan xelq inqilabiy partiyisining ezaliri idi.
Men abdulkérim sawot bilen ta ölümge höküm qilishqa chiqqan'gha qeder bir kamirda yatqan idim. U özining ölümge höküm qilinishigha zadi ishenmeytti we bilmeytti. "men gunasiz, méning héch qandaq gunahim yoq, men peqet qeshqerge kétiwilish üchün muhemmed imin qadirning mashinisigha chiqiwalghan idim" deytti. U mekittin kelgen muhemmed imin qadirning mashinisi bilen sughun'gha kélip esirge chüshken idi. Höküm élan qilish chong yighinigha chiqqanda, hemmimizni wilayetlik türmining hoylisigha yighip, put ـ qollirimizgha koyza – kishen sélip, üstilep qattiq baghlap jaza meydanigha élip mangghan idi. Uning béshigha ölüm jazasi bérilidighan kishiler ge kiygüzilidighan kulani kiydürgendimu bir némini hés qilmighan idi, peqet aldidiki mashinidiki kishlerning béshigha kiydürülgen ölüm jazasi taxtiyini körgendila, öziningki bilen sélishturup andin öziningmu ölümge höküm qilin'ghanliqini bilgen idi. U gerche naraziliq bildürgebn bolsimu héch kim uning gipini chüshenmeytti. Basmidap élip mangghanlarning hemmisi xitay eskerliri idi. Men ölüm meydanida néme üchün uninggha ölüm jazasi bérilidighanliqigha diqqet qilip anglap turdum.
Sowét shijingjuyi xainlar goruhi biwaste pilanlighan, axunop bashchilqidiki qeshqerdiki eksil'inqilabiy qoralliq topilangning shirik jinayetchisi abdulkérim sawot, terkibi pomishchik, buzuq unsur qalpiqi bilen köp qétim türmige kirip jazalan'ghan, zaman özgertish xiyalida bolghan. Mekittiki muhemmed imin qadirgha meslihet körsitip, mekit nahiyilik soda kopiratipining magizinigha ot qoyup köydürüp, nurghun iqtisadi ziyan salghan. Tiznap deryasining süyini qoyup bérip, mekit nahiyisini sugha basturmaqchi bolghan, köp qétim qoral ـ yaragh bulashqa qatniship, xelq azadliq armiyimizning shan - sheripige dagh chüshürgen. Xelqning ghezipi küchlük öltürmise bolmaydighan jahil jinayetchidur...... Dégendek jinayet bilen ölümge höküm qilghanliqini élan qilghan idi.
Kéyin peylo meydanigha bérip, bashqilardin uqsam, u heqiqeten baturluq bilen xizmet körsetken, köp urushqa qatniship ajayip pidakarliqlarni körsetken iken.
Merhumning yatqan yéri jennette bolsun, amin!