PDA

View Full Version : Milli Qehriman Maryemni Esleymen!



A.Haji Kerimi
25-08-07, 16:29
Milli qehriman meryemni esleymen
yéqinqi zaman sherqiy türkistan tarixida yuqiri baha bérip, tillarda dastan qilishqa erziydighan ot yürek, batur ayal qehrimanimizdin biri del meryemdur.
1969 - yili 8 - ayning 23 - küni atushning qara jüldiki kengral yulghunluqida, düshmen bilen qanliq jeng qilip shehid bolghan idi.
Uning shehid bolghan waqti del uning 22 yashqa toshqan küni idi.
Axunop bashchiliqidiki qoralliq qisim 23 - küni etigini sübhi bilen atushning qarajül gungshisigha bérip orunlishidu. Kelgüsi qilidighan xizmetlerni orunlashturup bolup, dem élishqa bashlighanda, nöwet boyiche pos nöwiti mijit silinggha kelgen idi, yol üstide charchap késel bolghan mijit silingning halidin xewerdar bolghan meryem, teshebbuskarliq bilen mijit silingning pos nöwitini ötküzüp élip, saet ikkidin tötkiche posqa turmaqchi bolidu. Posqa turush jeryanida yol boyi hawaning issiqida kirliship ketken paypaq, yaghliq qatarliq nersilirini yuyup yulghunning shixigha artip qoyidu. Arqimizdin qoghlap, izdep kéliwatqan düshmen qoshunliri, yiraqtin durbun bilen yulghun'gha éssiqliq turghan rengga – reng kiyimlerni körüp, del meryem bar yerge yéqinliship kélidu. Meryem ihtiyat yüzisidin ayal bolghanliqi üchün bizdin xéli yiraq yerde posqa turup düshmen ehwalini küzütüp turghan iken. Yulghun shaxlirining shirildighan awazini tuyghan meryem, adem keldi dep ornidin turidu, qarisa xitay eskerliri iken, meryem derhal yénidin tapanchisini élip düshmen'ge qaritip oq chiqiridu, nex meydanda düshmenning ikki eskiri ölüp, yang peyjangi ighir yaridar bolidu, bille kelgen düshmen eskiri merhum meryemge qaritip oq chiqirip meryemni shéhid qilidu, biz ikki kéche kündüz uxliimay yaki bir nerse yémey yol mangghan bolghanliqimiz üchün, meryemning tapanchisidin chiqqan oqning awazini anglimay peqet düshmenning 56 lik aptumatidin üzülmey chiqqan oqning awazidinla oyghan'ghan ikenmiz, meryem baturlarche shéhid boldi, bizning zerbimizdin düshmen eskerliri qéchishqa bashlidi, urush axirliship, tazilash bolghanda düshmen eskerliri: "eger mushu xotun oq chiqirip bizning ademlirimizni öltürmigen bolsa, biz munchiwala chiqim tartmayttuq, munchiwala adimimiz ölmeytti, bularni tirik qolgha chüshürettuq" dep, meryemning jesitini parche ـ parche qilip tashlighandin kéyinmu yene uningliq bilen qalmay, merhumning qolini késip yulghunning shixigha qaritip atidu, qol yulghunning shixigha artilghan piti qélip qalidu, shuning bilen hazirghiche uyerning ismi burunqi kengral dep atilidighan namdin, xelqning aghzida"ésilghan qol" dep atilidighan bolghan.
Merhum meryemning milliti tunggan idi, u qeshqer yéngisheher nahiyisining bingtuen'ge qarashliq sawxu meydanining ishchisi idi. Medeniyet inqilabining deslepki mezgilide bingtuendin isyan kötürüp qeshqerge qéchip kelgen isyanchilardin idi, u özining menggülük yaxshi köridighan éri islam bilen qeshqerdiki hazirqi "dostluq" soda sariyining kona orni sawxu mihmanxanisi bolup, shu yerde turghan idi. 1966 - yili 11 -ay mezgilliri idi, sawxu mihmanxanisida merhum meryemning éri islam xitaylar teripidin wehshiylerche qiynap öltürilidu. Uning aghzigha, burnigha eski paypaq tiqip, ikki qolidin tunglükke ésip qoyup öltürgen iken. Érining dawasini qilghan meryem, aylap saqchi orunlirigha barsa uning jawabi "medeniyet inqilabidiki ammiwi herikette bolghan egri toqayliq" dégen yekün bilen axirlishidu. Érining ich aghriqigha chidimighan meryem, kochigha chiqip xitayni körse tillap, qoghlaydighan adetni her küni dégüdek qilidu. Meryemning ishi keng jameetchilikke melum bolidu. Uning néme üchün shu halgha chüshüp qalghanliqidin xewer tapqan jamaet uninggha ich aghritidu, emma tüp amalini qilalmaydu, hoquq yenila xitay kommunistlirining qolida idi. Bu ishtin xewer tapqan partiye teshkilati, meryemni yinigha tartip uning halidin xewer élip, turmush yolini orunlashturush yüzisidin, qeshqer shehirining östeng boyidiki "sawxu ashxana" sigha apirip, ibrahim goshung dégen kishige tapshuridu we ishqa orunlashturidu, ibrahim goshungmu bizning teshkilatning adimi idi, (merhumning yatqan yéri jennet bolsun, amin!) meryem ashxanida kütküchilik qilghach teshkilatning alaqilishish ishini bijiridu, tedriji halda partiyige qobul qilinidu. Wetenning her qaysi yiridin kelgen teshkilat ezaliri sawxu ashxanisigha kélip meryem bilen körüshüp andin axunop bilen körüshidighan bolidu. Bu ish uzun'gha barmaydu, hiliger düshmen alliburun meryemni nishan'gha élip, zerbe bérishke kirishmekchi bolidu, meryemning bixeterlikige köngül bölgen teshkilat rehberliri, meryemning xizmet ornini özgertip, chet el bilen alaqilishish bölümige yötkep élip kélip, radistliq ishigha mes'ul qilinidu, meryem shundin bashlap, radistliqni öginip, chet'el bilen bolidighan pütün alaqe ishini meryem qilghan idi. (merhumning yatqan yéri jennette bolsun, amin!)
uning ishletken radio alaqilishish aparatini, 1970 - yilidin tartip taki 1975 -yilighiche düshmenler, sherqiy türkistanning her qaysi sheher we wilayetliride uzun yil körgezmige qoyghan idi.