PDA

View Full Version : Rabiye Qadir heqqide Dastan( 22.dawami bar)



Abdurehimjan
23-08-07, 15:20
Rabiye Qadir heqqide Dastan( dawami. 22)
Die Himmels sturmerin( Kokni zilzilige salghan ayal)

Rabiye Kadeer chinas staatsfeindin Nr.1
( Rabiye Qadir hitay dolitining .1 nomurluq dushmini)

( izahat- bu kitap German yazghucisi Alexandra Cavelius hanim yazghan" Rabiye Qadir hanimning Biographiesi" )


Rabiyemning nowettiki ghayisi 50 000 yuanlik bolush. u 30 000 yuange Urumchi shehridin rawrus korkem bir qora jay setiwelip, Ballirini Urumcige yotkep kelish, ularni yahshi oqutup, ali melumatliq, yaramliq qilip terbiylesh. qalghan pulgha congraq bir Ashhana-Resturant, yaki shuningdek yimeklik dukini ecip, hayatini bir mezgil normal yolgha selish idi . lekin bu ghaye tatliq cushke aylinip qaldi.chunki uning Korpilirini bir terep qiliship biridighan besimdar Rabiyemning korpilirini ozi yalghuz "su " qilalmay, bashqa tijaretchilerge arici bolidighan boldi.

shu arida Rabiyemning tijari meslehetcisidin biri "bingtuan"din yer elip, Pahta qatarliq mehsulatliq nersilerni terip sinaq qilip beqishni teklip qildi. eslide bingtuan armiyliri wetinimizning hemmila yeridiki munbet tupraqlargha kocup kelip yerliship ketken idi. bingtuanlik hitay armiyliri boz yer ecish banasi bilen, yer sharaitige, su menbesige itibarsiz qarap, derya, kollerni putunley qurutup tashlighan idi. otlaliqlar, del-dereh, kok -yashlar putunley qurup,bu tupraqlarda hayat kecurush imkansiz halgha kelgen idi. Rabiyem yol bashlighicisidin ashu namrat jaylargha bashlap berishni utundi. u bingtuan etrapidiki yoqsullar bilen tonushup, bu yerning ehwalini bilmekci boldi. bir eghizliq oyde on jan, yepinip yatidighan bir tal yotqanghimu qurbi yetmigen hsuncilik namrat kishilerni kordi. uni az degendek icidighangha yiterlik sumuyoq! dihqanlarning eytishice awal bu yerdiki yerlik dihqanlar eneniwi terish usuli bilen, yer,su, hawa kilmatigha ehmiyet bergenligi ucun, hicnime kamliq qilmay, hemmila yaq mamurciliq iken. hitaylar bu yurtlarni mushu halgha kelturup qoyushqan. bezen dihqanlar: bu hitaylar bizning deryalirimizni icip qurutup bolushti-dep shikayet qilishatti. Rabiyem bolsa oz ozige hitap qilip tunja qetim ozini " mushu halaketlerning jawapkari!" supitide his qilishqa bashlidi. u oylaytti: yaq! men peqet ozemningla ballirimni qoghdash, ozemningla ballirimni himaye qilishim toghra bolmaydiken! belki nurghunlighan kishilirimiz mening yardimimge muhtaj iken-dep, awalqi 50 000 yuanlik bolush qararini ozgertti. u nahayiti kop pul tepishi kerek! u aldigha ajayip cong ghayini qoydi. u tijaritini bashqa bir cong uslupta elip berishni niyet qildi.

u ashu meqsette yene ikki qetim pahlan korpisini yotkidi. uning sermayisi neq 40 000 yuange ulashti. biraq Hotendiki korpe besimdarliri Shayargha ozliri kelipmu ish-oqet qilishni bashlighini ucun, bu tijarette awalqidek yahshi payda almighan idi. Zilce yotkeydighan ishmu taza unimi bolmaywatatti. uni az degendek Rabiyemning izigha saqci, paylaqcilarmu cushken idi. shugna u yeqin tijari shirikliri bilen meslehetleshti we oz pilanini otturgha qoydi. ular ickiri hitay olkiliridin erzan mal-towar elip ciqip, tijaret yolini kengytishni planlashti.

bu arida Rabiyem kindik qeni tokulgen Ana yurti Altaygha barmaqci boldi. u uzun yillardin beri ana yurtini seghinip ortinetti. u ana yurtigha- oz mehellisige yitip keldi. u hayajan ilkide oydin-oyge capatti. lekin hemmila oydin hitaylar ciqatti. awal kocilar buk-baraqsan, gul-cekceklerge purkengen jennet kebi makan idi. endilikte u gezelliktin hicbir eser yoq! kocilar ehlet dowisige esir bolghan! del-derehlirni, Arca, qayghaylarni, derya boyidiki mejnun tallarni kesip qurutup tashlighan! yap-yeshil otlaqlardin qilce esermu yoq! ularning oy-waqini bolsa, Mongghul, tunggan we hitaylargha bolup biriwetken iken. Saraydek heywetlik guzel qoroda coshqilar cirqishirip yuretti. u keyinki kuni aran degende akisi Jumak( Jume Qadir)ni tapti. ular bir birini deslep toniyalmidi. oydin yugurep ciqqan bir qizni unin ganisi "Rabiye"dep caqirghinidin keyinla u koz aldida turghan munu ademning oz akisi ikenligini pemlidi. ular yurekliridin puntandek etilip ciqiwatqan "ucrishish "we "hazdarliq"yashlirini tokken halda qucaqliship uzaqqice yighlashti. keyinki kuni aka singil ikkisi ikki Atqa minip, kicik caghlirida oynighan taghlargha ciqishti. hemmila yerde hitaylar qimildap yurushetti. oz waqtida ular mektepte sawaqdashliri bilen birge" kunlerning biride bu nejis hitaylar asmandin tukulgen yamghurdek yeghip kitidu!" deyishkenlirini esleytti. shundaq! Altay burunqi guzelligini yoqatqan! burunqi Altay mewjutlighini yoqatqan! u Altaygha seghinish ilkide qandaq yighlap kelgen bolsa, yene shundaq kongul yerimcilighi bilen yighlap qaytti!

U yene tort neper Uyghur tijaretciliri bilen birlikte ickiri hitay olkisige qarap, payiz bilen yolgha ciqti. yol boyi Esker, Dihqan, malci, yaylaqci hitaylarni arilap, qaq tort kunluk seperdin keyin Shangheyge yitip berishti. hitayda deslep sanaet tereqqi qilghan rayun bolup, kok asman is-tuman bilen qaplanghan. yer - zimin ehlet, yunda, sesimciliqqa kumulgen, hawasi issiq, hol-yeghincilq, insan nepes elishqimu qiyinlinidighan bir sheher- Shanghey idi. kocilarda tizda su, mashinilarning qalaymiqan signalliri, Tramwayning guldur- taraqliri. ishqilip bir ghelite dunya idi. tayfun borini alemni astin- ustin qilip tashlaytti.

Rabiyem Soda-tijaret ishidin bashqa yene oz ana wetinini besiwalghan bu hitay helqining qandaq bir insanlar ikenliginimu bilgusi bar idi. ularni tonup baqqusi bar idi. u hitycini ance kop bilip ketmisimu, her halda hitaylar bilen azdur,koptur cushinisheleytti.
"derweqe bu hitay helqi yaman heq emes iken. bashqilargha yardem qilishni yahshi koridighan,dostane, keng qorsaq, ciqishqaq insanlar iken. eslide - bizning wetinimizni besiwalghan, bizge eskilik qilghan hitay helqi emes, eksice hokumet shundaq yaman siyaset yurguzken iken! deytti u ozi kergen herbir hitaydin hulase ciqirip"

ular kishi beshigha besh-alte taghardin mal elip, Urumcige yotkep kelishti. mushu sodida ular yuzde-yuz paydigha irishti. Rabiyemning dangqi ciqti. u urumcide " Meshhur Qarangghu bazarci"dep tunuldi. unin gdadisi we tuqqanliri uni qayta bu tijarettin. tosmaqta. bolmisa qolgha elinip, turmide cirip kitidu! saqcilarmu hemmila yerde timisqilap uning izigha cushti. u shanheycilik qilip, ickiridin mal elip ciqip, ickirige mal yotkep digendek,azla waqit icide 200 000 yuan neq payda tapti. u ihtimalgha qarshi inisi Memetning yenigha 50 000 neq pulni yushurup qoydi. del mushu mezgilde Hitayning siyasitide ozgurush bolup"bay bolush sherep" dep jar selinishqa bashlidi. bu Mao olgendin keyin, Ding hitay siyasitini ozgertip, 1978.yil 13. nowetlik qurultayda maqullanghan qanuning rohi idi. hitay namrat Prolitaryatni tashlap, bazar igilini yolgha qoydi. helqning turmushini yahshilash waha-kaza soda-tijaretke yahshi yol ecildi. Rabiyem Shangheycilikte aldirash kunlerde uning hedisi Zohre uning balliridin bir parce het tap shurup alidu. hetning astigha ballirining hemmisining ismi yezilghan we hemmisi suruq bilen barmaqlirini basqan idi.

" suyumluk Apa! sen bizge ewetken cirayliq kiyimlerni her qetim keyginimizde koz aldimizda sening simaringni korgendek bolimiz! biz camadandin sening birer parce resiming ciqarmikin dep umut qilattuq. lekin izdep tapalmiduq. sendin nbirer parce het kutettuq! umu yoq! bizge bu guzel kiyimler kerek emes, jenim apa! bizge sen kerek. .............."
ballarning hetini Qadirhanmu korgen idi. u ballarnin gbu nazuk his-tuyghulirini tunup yetkendin keyin, kuy oghlinin gyenigha baridu. ularning arisini yarashturup qoyush meqsidini Abdirimgha eytidu. biraq u shu mezgillerde toy teyyarlighini qiliwatqan bolghacqa: bu toyni dawamlashturay, eger kilishelmey qalsam, Rabiye bilen yariship qalarmiz! uni beri-bir alte bala bilen bir kimmu almaydighu!" deydu. aqkungul dada, qizining hewiri bolmastinla, newrilirining tuyghusi tupeylidin kelegenligini bildurup, kucargha qaytidu. shu arida Rabiyem Shangheydin qaytip kelginide Dadisi heliqi ballirining hetini uningha korsitidu we uning Abdirimgha yalwirishini, ballirini birge beqishni utinidu. biraq Rabiyem qattiq ret qilidu.hemde yene bir az pul qiliwelip, ballirini ozi yenigha qayturup kelidighanlighini eytidu.

U ballirigha nurghun soghat, pul ewetip turidu. bir yildin keyin inisidin ballirini ekilip birishni utinidu. Ah! huda! bu qandaq gep! balilar shuncilik cong bolup ketken idi. Rabiyem hemmisini qucaqlaytti. ular beshidin otken-keckenlerni sozlishetti. Qahar,Rushengul,Rahile, Adil, Ablekim, Rabiyem ayrilghan caghda alte ayliq qalghan ikki yashl Alim. ballarning herbiri ozgice harektirge ige. ular ana, balilar bir oyde yetip, oz-ara qenishmaqta! bu qetimqi jem bolush Rabiyemge ceksiz kuc-madar beghishlighan idi. uning shirikliri hitayning jenubi rayunlirida tapawet qilishnin gkop imkanliri barlighini eytishti. ular Kanton( guangzhuo)da bek erzan, supetlik mallarning barlighi, bu rayunda tijaret bashliwalsa, pat yeqindila nurghun paydigha irishidighnlighi , Kantondin hong konggha bir sekrepla baralaydighanlighi qatarliq nurghun alahidiliklerni bayan qilishti.

ular besh neper shirikler Kantongha byitip bardi. derweqe bu yerde shangheydikidin qance hesse yahshi, erzan towarlar bar idi. ular alidighan mallarni elip, bir mashinigha basti.ular yurtqa qytmaqci bolup, Shantou diegn kicik bir portqa yitip kelgenliride , yat kishilerni korup baqmighan hitaylar ularni tutup mengishti. bu Xinjiangdegen cet dolettin kegen qarangghu bazarcilar iken-diyiship, ularnin gmal-mulkini musadire qilishti. ular yene adimigercilik yuzisidin, qaytish belitinimu elip birishti. bu musadure qilghan saqci hadimliri "Qanunluq bulangclar"nin gdel ozila idi. bularning ustidin dawa qalishi, sotqa berish quruq awaricilik idi. Rabiyemning shirikliri bir demdila qerip kitishken idi. emma Rabiyem bolsa, ulargha caqcaq qilip kuldurushke tirishatti. ularning tartquzup qoyghan mulki az degendimu bir Milyonluq mal idi! lekin" ulumdin bashqisi tamasha!" degen ata sozini tekrarlighan Rabiyem shiriklirige jasaret bermekte! ( shu namliq kitap 133-143 betlerdin. 22. dawami bar)
**************************

Rabiye Qadirni Urumcide hitay hokumiti qolgha alghini, uning mal-mukini musadire qilghini, uni wetinidin surgun qilghini, uning jan-jiger perzentlirini qolgha alghini "Rabiye Qadirning yoqalghanlighi" emes. u deslepte yoqutushqa yoluqqanda 13 yashliq bala idi. u tughulup osken ana yurtini yoqatqan. keyin yigirme sekkiz yashta balliridin ayrilghan. ikki yil keyin bu qetimqi tapqan-terginini yoqatti. lekin u " ulumdin bashqisi tamasha!" degn bu ata sozini, mundaqce eytqanda ceksiz jasaretke tolghan, yuksek pelsepiwilikke bay, ejdat rohini ozige mujessemligen, Uyghurgha has bu Miili ghalibiyetlik jewherni ozi eytqandek" ulumdin bashqisi tamasha!"dep, oz hayatigha, oz heriket mizanigha ozleshturdi. u hazirghice eneshu jewherning kuci bilen tik turmaqta! u hergizmu yoqatmaydu! uning yoqatqanliri bolsa, uning tehimu tawlinishigha, tehimu yuklishige, ahirida uning yuquri pellige orlep, ghalibiyet bayrighini ahirqi nishangha tiklishige elip baridu.biz shuninggha ishinimizki: uni Allah bizge yetkuzdi! u Milli hayatimizdiki tengdashsiz bir qimmettur!

Abdurehimjan
23.08.07
Munchen

Unregistered
24-08-07, 09:40
Abdurehimjan........
Rahmat juma adash....
Kulunggha dert barmusun...
San yaz...
Rabeya aqamiz..
Senin yazghanliringni....
Menggu unutmaydu...
Dustung ABDUWELİ.......

Unregistered
24-08-07, 11:28
qilghan ejringizning sawabini Hudayim bersun, Abdurrehimjan!
mana mushundak dawamlashturishingizni sorap, bir uyghur.........!

Diqqet
27-08-07, 08:18
Öz Dawasiga ige bolmigan,milliy qehrimanlirini Himaye qilmigan we Hainliridin Hisap almigan millet Qulluqqa Mehkum millettur.Her bir uygur Rehberlirini himaye qilaligan we Hiyanetliridin hisap alaligan Küni, milliy herketning bashlangan künidur.