PDA

View Full Version : Rabiye Qadir heqqide Dastan( 21. dawami bar)



Abdurehimjan
20-08-07, 15:57
Rabiye Qadir heqqide Dastan( dawami. 21)
Die Himmels sturmerin( Kokni zilzilige salghan ayal)

Rabiye Kadeer chinas staatsfeindin Nr.1
( Rabiye Qadir hitay dolitining .1 nomurluq dushmini)

( izahat- bu kitap German yazghucisi Alexandra Cavelius hanim yazghan" Rabiye Qadir hanimning Biographiesi" )


Rabiyem ish bashlighan birinji kuni oy igisining Ashhanisida ishleydighan ustilar kiyimlirini yuyushqa berdi. yagh, kir, qetip ketken dasmaq kiyimler. u bu kiyimlerni qance kun qanaqsugha besip yusimu irimeytti. u buning carisini qildi. zemce yaki zermuc, bu dura herqandaq yagh kirlerni lesh qilip iritidu. biraq, kiyimlerning dasmaqlirini iritish bilen birge Rabiyemning qollirining terisinimu koydurup tashlidi. uning qolliri qoqqa basqandek koyup ketti. lekin shundaqtimu birinji kundiki emgigi 1.5 yuan bolup, u bu pulni "Balliri ucun" ayridi. u ozining bu emgek bilen netije qazinidighanliqigha jezim qilatti. ikkinji kuni tort qur kiyim, ikki dane kastum keldi. behitke yarisha bu kiyimler heliqidek meynet emes idi. ucunji kuni bolsa birmu hiridar kelmidi. tortinji kuni sekkiz qur kiyim, beshinji kuni on ikki qur,keyinki kuni on besh qur, barghance yuz qurdin eship ketti. shuning bilen u yotqan teshi qatarliq cong kirlerni almaydighan boldi. u kona , kir kiyimlerni ozi elanda eytqandek yop-yengi tuske kirguzp igilirige biretti. uning kirhanisi Aqsu sherhride shundaq tiz tonulup ketti. lekin bu dang ciqarghan kirhanini acqan kishining Rabiyem ikenligini bolsa hetta uning inisi Memetmu bilmeytti.

u herkuni seksen qurdin yuz yigirme qur kiyimgice yuyup bir terep qilatti. u birrer minut bel, putlirini tuzep dem alghinida uning koz aldida omaq balliri korunup kitetti-de, seghinish azapliri, dert- hesretler uning yurek baghrini tilip tashlaytti.u mushundaq caghlarda cacrap turup, kir yuyushqa ozini uratti. shundaq qilip ozini bundaq Rohiazaptin qoghdash ucunmikin kunige tort,besh saetla uhlap, qaldi waqitlarda tinmay emgekqilatti. uning hiridarliri shuncilik aqkungul idiki kiyimnila emes belki her kelgenliride nan, toqac, miwe, koktat digendek nersilernimu soghat supitide birge elip kilishetti. ozimu ishenmiogudek
derijide netije qazinatti. uc yerim ay digende 4500 yuan neq pul jemlidi. bezen kunliri hawa buzulup, boran-capqun ciqip, yamghur yeghip qalsa, kirlerni yighip oyge ekiridu. aptap ciqsila qayta yayidu. u mushundaq caghlarda oylinip qalatti: hazirghu yazning aptiwi, yuyup qurutush asan, qish-qurun kelse qandaq qilghuluq! u mushu oy-pikirning turtkiside kesip ozgertishni planlidi. u kirhana elanini yighishturup, qeri hutun qiyapitinimu karwatning astigha tashlap qoyudi. u aldi bilen Aqsu shehrini on besh kun aylinip ciqti.u ballirigha korkem, yarishimliq kiyim-kecek,paypaq, ayaq,asma mayka, mektepke lazimliq depter-qelem, qatarliq balilar suyinidighan hemme nersilerni aldi.uning yenida yene 4000 yuan ashqan idi. u ballirigha alghan soghatlarni inisi Memet arqiliq yetkuzmekci boldi. soghatlar bilen birge ballirigha bir parce mektupmu yazdi:

jan-jiger suyumluk ballirim! bu silerning Apanglarning soghatliri.u silerning behitnglar ucun ozini tashtin qattiq mihnetke zorlidi! bu soghat silerning Apanglardin! u siler ucun ozige "qula" muamilisini qildi! Ballirim! men pul tapimen, bu pullar bilen silerni dadanglarning yenidin elip kileleymen!

Rabiyem yene ballirigha eytidighan nurghun amanet sozlirini Memetke hawale qildi. u az degende yene alte ay ballirini yoqlap kilelmeydu. lekin mektepke kereklik hemme nersilerni teminleydu.

u qandaq qilish heqqide bazar aylinip yurgen kunliri yengi plan tuzgen idi. u bazardin herkuni bahasi erzan, korkem emma hejmi kicik- taghaq, ettir supun, keshte yipi digendek yinik mallarni aldi.u jemi ming yuanlik mal aldi. mallirini ikki taghargha qacilap, kucargha elip mangdi. u kucarda ish- oqet qilip kormekci idi. Apzuwuzda uninggha yandiship olturghan bir hemrah adem tusattin uninggha meslehet korsitip qaldi. yeni Shayarda pahlan korpisi shuncilik erzan bolup, uni Qeshqer, Qaghiliq qatarliq yurtlargha yotkise yuzde yuz payda qalidiken.

shuning bilen Rabiyem Kucargha mangghan yolini ozgertip, udul Shayargha ketti. u Aqsudin elip kelgen yinik mallargha pahlan korpisi tigishkili bashlidi. bikarning nerqide- birtal supungha bir dane korpe. bir tal taghaqqa bir tal korpe. buni dihqanlar ozliri bilip bahaliwalghan idi. qetip ketken korpilerni qandaq yushutup qacilashni Tumaqci ustilardin aghzaki cushendurush bilen yadliwalghan Rabiyem, kona,yengi dimestin kelgen korpilerni- Mal dep aliliwerdi. u kishilerge yene kop korpe yighip qoyushni, kilerki qetimda ular telep qilghan nersilerni Aqsudin alghac kelidighanlighi toghurluq yazma hatire qaldurdi. shuning bilen ming kilo mitir uzun yol musapisini besip, Hotenge yitip keldi.

u ejdatlirining yurtigha tunja kelgen idi. u ceksiz hayajan ilkide idi. uning ejdatlirining yurtlighi ajayip tebessum yeghip turidighan kishiler idiki ular bilen jedel-majra qilishqa yol yoq idi. ular qancilik namrat bolishigha qarimay, eger ikki quzisi bolsa, birini mihman kishining yuzidiki kulke ucunla suyup mihmangha ataydu! Rabiyem bu yurtta ozliship ketti. u tijaretnimu shuncilik zireklik bilen elip baratti. yurttiki besimdar tijaretcilermu uningha qayil idi. u hoten shehridiki dangliq bay bir besimdar korpici bilen kiliship, korpining danisini ellik yuandin bahalap putushti. qoligha bir qisim neq pul biridighan, qaldisigha hoten zilcisidin biridighan, yene tiz arida hotenge korpe yollayp biridighan kilshimler tuzuldi.

Rabiyem Aqsudin ming yuanlik mal elip hotenge kelginige sekkiz kun boldi. lekin u sekkiz ming yuan neq pul, cong-kicik on uc dane hoten zilcisi qazandi. u Hoten zilcilirini Qumulgha yotkimekci. bu teklipnimu ashu korpige hiridar bolghan besimdar kishi bergen idi. u urumcidiki bir korpici besimdarning tonushturishi bilen qumulda bir yardemcige - bir yurt aqsaqiligha irishken idi. u kishi yeqin- yiraqtikilerge " yurtimizgha ajayip cong bir ba yayal keldi!"dep, hewer yetkuzetti. "Bay ayal" degen bu namni bolsa Rabiyem tunja anglimaqta. ah! bay ayal! u yeqinla bir yerde bay bir Rabiyemni korgendek boliwatatti. shundaq qilip, cogn zilcini besh yuz yuan, kicik zilcini uc yuz ellik yuandin nerqlinip setildi. u urumcige qaytip kelip, ballirigha bir camadan kiyim-kecek aldi. Dadisighimu, kucardiki hedilirigimu, ogey anisighimu hemmisige soghatliq aldi. u ballirigha alghan cirayliq depterlerge " behitlik bulay diseng, yahshi ogen!"degen jumlilerni yazdi. hetta Abdirimning oyidiki bala baqquci ayalghimu kiyim we pul soghat qildi.

(oz waqtida u yoldishidin ajirship kelginide " qizing qandaq hutun, alte bala bilenmu iridin ajirship kitemdu kishi! qizignni diseng, ikki bala bilen oyungni al! dep, Qadirhangha gustaqliq qilghan we Rabiyemning kucardin kitishige sewepci bolghan ) ogey animu " way jenim qizim Rabiyem kucarda - bizning yenimizda turiwersun"dep talashmaqta idi. heyr! Rabiyem keyinki qetim Shayargha dangliq, mahir bir sodiger supitide keldi. u kishiler toplap qoyghan korpilerni turge ayrip, bir qance mashinigha besip Hotenge yollidi.

nurghun kishiler- Rabiyemning bu tewekkulcilikidin qorqup qalghan kishiler Rabiyemni eqlidin adiship qaptu! diyishetti. cunki eger bir qetimliq mal bilen tutulup qalidighanbolsa, az degende besh yil qamaqta yatidighan gep.lekin Rabiyemge nisbeten bolsa bu tijaret hayati bir algha ilgirlesh idi. u kicigide Dadisidin anglighan cockelerdiki sodigerlerni esleytti.

ular Dadisining eytishice:" dunyani bilidighan, behitlik, dunya ellirinini oz-ara tutashturidighan qurulmining wezipisiz-erkin ezaliri, jemiyet tereqqiyatini ilgiri surguciler"idi. Rabiyemmu ene shulardin bolushni arzu qilmaqta idi! ( shu namliq kitap 126- 133. betlerdin . 21. dawami bar)
**********************************

mushu bolumde izahat biridighan muhim bir noqta bar.
Rabiye Qadir hanim 1989.yilliri bir qetimliq Telivizor sohbitide Muhbirgha jawap birip mundaq degen idi: soda-tijaret ishlirida ucur bek muhim.Men 1978.yilliri 60 yuan bilen tijaretke qedem qoyup, az waqit icidila nurghun sermayige irishken idim. buningdiki asasi sewep ucurgha ehmiyet bergenligimdin bolghan. shunga ucurni cing tutush kerek!

biz u caghda Hanimning tijaretni qandaq bashlighanlighini, qaysi shekilde ucurgha ehmiyet bergenligini tepsili bilmiginimiz ucun, ucur hitayda tehi yengidin omumlashqan tursa, bolupmu hitay prolitariyat tuzumini tashlap, burjazyege yengidin yol qoyghan tursa, 1978.yilliri ucur elip-setish turmaq, ghaltekte gazir satqanlarnimu qaragnghu bazarci, dep tutqun qilidighan tursa, Hanim ucurni qanadq igiligen?ucurni qandaq satqan? hitay ucur dewr ge 80-yildin keyin kirgen tursa, hanimning sozliri qaysi jehettin cinliqqa ige? - dep Rabiye Qadir hanimgha qayil bolmaq bashqa bir gep, hetta gumani qarighan iduq. men mushu kitaptiki mezkur bolumni oqughandin keyin, Hanim eytqan ucur helqaraliq ucur bolmastin, bir aqkungul yolucining hanimgha bergen deslepki mesleheti, andin aqkongul besimdar korpicilerning hanim bilen tuzushken tijaret ehdisidiki meslehetler bolup, bu yerdiki netije yalghuz ucurgha ehmiyet bergenlikla emes, belki beshini alqangha elip qoyup, peqet algha ilgirlesh niytide heterge jan tikip tewekkul qilishtin ibaret, ceksiz jasaret, ceksiz Rohi madarning netijisi idi. mana bu pewquladde alahidilik Rabiye Qadir hanimdila tepilghan bir mojize supitide ashu dewrde zuhur qilghan idi. men bugun Animiz, Siyasi rehbirimiz, Teshkili Reisimiz Rabiye Qadir hanimgha yene bir qetim qayil bolush bilen birge eyniwaqitta uninggha bolghan selbi qarishim ucun epu soraymen!

Abdurehimjan
20.08.07
Munchen

Unregistered
21-08-07, 03:55
Abdirehimjan Sizdin Allah Razi Bolsun!