PDA

View Full Version : Rabiye Qadir heqqide Dastan(20.dawami bar)



Abdurehimjan
17-08-07, 14:48
Rabiye Qadir heqqide Dastan( dawami. 20)
Die Himmels sturmerin( Kokni zilzilige salghan ayal)

Rabiye Kadeer chinas staatsfeindin Nr.1
( Rabiye Qadir hitay dolitining .1 nomurluq dushmini)

( izahat- bu kitap German yazghucisi Alexandra Cavelius hanim yazghan" Rabiye Qadir hanimning Biographiesi" )


U erte-ahshamliri - oy ishidin qolishighan haman burunqidek aditi boyce pupush( lata reht bilen shirip tikidighan yumshaq ayaq) we ic kiyimlerni tikip" qarangghu bazarci"buwajerge biretti. bu hil tapawetning paydisi bilen Zunun Qadir we Abbashanning aililirige ohshash yene besh ailini, ozining ini we singllirini teminleytti. alte balisinimu ac-yalingac qoymay, buyun qisturmay etiwar balilar qatarida yahshi baqatti. shuning ucun u mushundaq "qarangghu bazarciliq" ishigha tutunghan idi. bir kuni Buwajer bazarda- soda qiliwatqan yeride tutulup qali. buwajerning "qarangghu bazarciliq"qilmishi "shehsi - tapawet qilish ceklengen"pirinsipqa hilap qilmish idi. shu kuni cushtin keyin ikki neper saqci Rabiyemni oyidin elip ketti. ular Rabiyem tikken pupushlarni tiziq qilip otkuzup Rabiyemning boynigha asti. ucisigha bashqa ic kiyimlerni sim bilen baghlap asti. ular Rabiyemni "sazayi"qildurmaqta. herbir koca doqmushigha kelgende " Rabiye Qadir kapitalist! Qarangghu bazarci! yoqalsun Rabiye Qadir! " dep shuar towlaytti. mushu teriqide Aqsu konasheherni qance qetimlap aylandurup ciqishiti. kocilarda yurgen bikar telep erler, ayallar, balilar Rabiyemge seldek yupurlup kilishetti.

Rabiyem muhsu Qarangghu bazarciliqni eng toghra yol dep tallighan idi. cunki u mushu yol bilen ozining suyumluk perzentlirining ghemini qilatti hem bashqa qiyinciliqta qalghan aililerge yardem qilalaytti. shunga u hazir mushu kuresh qiliwatqan kopcilik arisida ozini Qehrimandek his qilatti. u beshini tik tutup algha qarap qedem basatti. u shu tapta guyaki hazirghice korulup baqmighan bir Qehriman ayal idi!

shu kuni kec qurun oyge qaytishqa ruhset qilinghan Rabiyem oyige kelgende bolsa,numustin beshini towen selip olturghan yoldishini kordi. u hele uzundin beri sozleshke petinalmay keliwatqan meqsidini dimekci boldi. cunki u endi ocuq eytmisa , Bankidiki bulum bashliqlighi ornidin ayrilip qalatti. uning ashu hizmet ornidin bashqa hicqandaq bir ish qolidin kelmeytti. u dadilliq bilen:
endi sen hetingni alsang bolidu!-didi Rabiyemge hitap qilip. u on uc yildin beri yighilip qalghan sozlirini, derdini biraqla tokti. hetta :
sen alte bala bilen mendin ayrilsang, omur boyi ashundaq yalghuz otisen; seni alte bala bilen hickim alamydu! didi -u zerde bilen. u sozining ahirida Rabiyemge ahirqi purset teriqiside :
mini rastinla yahshi kormemsen! didi tikilip turup. uning bayatin eytqanliri Rabiyemni kacatlawatqandinmu qattiqraq elem qilghan idi. shunga u
- yaq! men seni yahshi kormeymen! seni hickim yahshi kormeydu. hetta seni ishitqa tashlap berse, ishitmu yimeydu- didi Rabiyem keskin teleppuzda. biraq u bir Uyghur ayalning alte bala bilen eridin ajirship ketishini hiyalghimu kelturgili bolmaydighan bir mesile,dep oylaytti. yahshi kormeslik bashqa bir tuyghu. balilarni yitim qilmasliq bolsa bashqa bir mesuliyet idi. shunga u bu heqte Abdirimgha yalwerdi. ballirini oz anisidin ayriwetmeslikni utundi. lekin Abdirim uning sozlirige qulaq salmaytti. u ishikni ecip: men bilen birge ajrashturush ishhanisigha baramsen? didi. - shundaq, didi Rabiyem derhal uning arqisidin yol aldi. hic qandaq gep-soz bolunmastinla ularning nikahtin ajrishish hetini qollirigha tutquzup qoydi - het kisidighan hizmetci hadim.( shu namliq kitap 118-121. betlerdin)
***********************

on uc yilliq ,alte baliliq bir ailining cirighi shundaq octi. buning sewepcisi elwette Rabiyemmu emes, uning Kommunist yoldishimu emes idi. Rabiyem bolsa Allahning uning wujudigha qoyghan amanitini ijra qilatti. uning yoldishi bolsa, oz hojayinlirining pirinsiplirigha boysunup, bir kishilik puhraliq mejburiyitini otimekte idi. "sen bizge teelluq emes, belki helqimizgha teelluq" degen bu terbiye astida saghlam Roh bilen yitishken Rabiyem, elwette oz eqidisige oyghun heriket qilishi lazim idi. uning yoldishi bolsa peqetla doletke sadiq hizmet qilish, hokumetke asiliq qilmasliq terbiyesi bilen yitishken, shunga u ozige dagh kelturdighan ish-heriket we shehs kim bolishidin qeti nezer oz mewqiesini bildurishi we keskin inkas qayturishi kerek! Abdirimmu oz mejburiytini ada qildi. u on uc yil kutti. alte balining anisi bolghandimu, yene ballirining atisining yuzini qilmighan, tinimtapmay bala-qaza terip turidighan, nan biriwatqan hokumetke yaman niyette qaraydighan bir ayal uning oyide on uc yil birge yashidi.

shu mezgillerde Abdirimdek bir dolet kadirsining ayali bolush her qandaq bir ayalgha nesip bolidighan adettiki ish emes idi. bu aile behitlik, bayashatliq, nupuzluq aile idi. lekin u oylighandek bolmidi. bundaq tragdiyelik netije bilen bir ailining buzulishi heqiqeten ecinishliq bir ehwal. emma bu aile bolsa Rabiyem ucun - oz helqighe behit yaritishqa yaritilghan bir ghalip Roh ucun eytqanda tumur qepes idi! Rabiyemni ashu tumur qepestin bugun uni ashundaq Roh bilen yaratqan igisi qutqazghan idi. cunki u bu qepeste bir omur qamilip qalsa, uning qilidighan alemce hizmiti berbat bolatti. bu ailinin gbuzulishi Rabiyemning Teqdirning ustidin ghelbe qilishi bolup, u bu ailige kirgendimu, teqdirge ten birish bolmastin belki besip utushke tigishlik bolghan hayat musapiliri idi.
_____________________________

u ajrishish hetini elip siritqa ciqqinice uddul kitiwatatti. u oyige berishni halimaytti. u ghemkin kozler bilen tikilip turushqan ballirini qayta korushni halimaytti. u ecinishliq tuyghu ilkide balliri bilen hoshlishishni halimaytti. u bir doqmushqa kelip tohtidi. qayaqqa mengish kerek? kimningkige berish kerek? tonushlarning hemmisila abdirim bilen munasiwetlik tursa! yancuqta bir tiyin yoq! endi qandaq qilghuluq! u heliqi qarangghu bazarci Buwajerningkige barmaqci bolup qayrildi.

pirstandin qozghuliwatqan kemidek irghanlap mangidighan siymiz, bighem buwajer, pihildap turup, budruq barmaqliri bilen on yuan onte berdi.u ikkinji bolup inisi Memetning yenigha bardi. Memet ayda alidighan qiriq yuan maashidin ottuz yuanni berdi. jemi qiriq yuan pul bilen kucargha barmaqci. Aptuwuz beliti, yol hirajitidin eship yigirme yette yuan bilen kucargha- suyumluk dadisining, suyumluk hedilirining yenigha bardi. u kucarda yahshi qarshilanmidi. alte balisi bilen iridin ajriship ketken bir ayal, Uyghur jemyitide yahshi korulmeytti. u cong hedisi Zohredin yigirme yuan qerz soridi. u bu pullar bilen Aqsuda bir dukan ecish pilanini eytqan idi. Zohre tejep yiqan yuz yuan pulini uninggha berdi. ertisi ettigenlik aptuwuz bilen u aqsugha qaytti. u inisi Memetning oyige yeqin yerdin bir tar kocidin oy ijarige aldi. bu oyning arqisida yoghan bir kol bar idi. Rabiyem mushu yerde bir kir hana acmacqi. uc ayliq oy ijarisige ottuz yuan tolidi.ottuz yuange supun, kir yuyidighan tengne,kir yuyush tahtisi qatarliq eswaplarni aldi. karwat,yotqan,korpe qatarliq oy bisatlirinimu tel qildi. u bu oyge orunlashti. u on uc yil buyce aile icide itaetmenlik bilen otkuzgen hayatidiki Rabiyemge bashqa bir Rabiyening yushurunghanlighini bayqimaqta. u ashu yushurun Rabiyeni ispatlimaqci. u ozini yene bek kop ishlarning kutup turiwatqanlighini tonup yetmekte!

Aqsuda yuzini yapqan ayallar tolimu az koriletti. Rabiyem ozining yengi hayati bashlinip ikkinji kuni bazardin bir poreng( qehwerenggi) tor yaghliq setiwaldi. u yuzini yapti. toryaghliqning ustige doppa keydi. u tehi yigirme sekkiz yashtiki guzel bir cokan idi. uninggha kishilerning diqqiti aghatti. shunga u yat kozölerdin mushun usulda qoghdandi. bu tor yaghliqning icide kimnin gbarlighini cong ashhana igisi,heliqi oy ijarige bergen kishila biletti. hem mushundaq kirhana acqan kishini bashqilar towen kuretti. shunga u ozini tor yaghliqqa purkep, bashqilarning tonup qelishidin, balliriningmu "kir yughuci ayalning balisi"kemsundurlishidin qoghdanmaqta idi. hetta uning inisi Memet bilsimu uni bu ishtin tusap qoyushi mumkin idi. u bashtin ayaqqice uzun koynek keydi. u be eyni bir qeri momaydekla kurinetti.

Rabiyem ishni bashliwetti.elan tahtisigha "kona kiyimingzni manga birip, yengi kiyimni elip kiting" degen qizqarliq jumlini yezip, heliqi cong ashhanining aldigha asti. " bir ishtan .50 tiyin,bir koynek . 50 tiyin, bir capan .50 tiyin, yotqan kirligi .50 tiyin,...." shundaq baha elaninimu ocuq yazdi. ashhanining hojayini uning ashhannida hiridarlarghimu elan qilishini teklip berdi. ashhanida sihleydighan kishilermu kiyimlirini yuyushqa bermekte. ( shunamliq kitap 122-125 betlerdin)
**********************************

derweqe bir ayal- yigirme sekkiz yashtiki bir Uyghur hanim yoldishidin ayrilsa, u oz hayatining ahirlashqanlighini jezim qilidu. u ozining bir omur behitsizlik ilkide gerce hayattek, yashawatqandek korulsimu, Rohi we eqli jehettin putunley tugishidu.lekin bizning bu bash Qehrimanimiz hayatqa qaytidin koz acmaqta! u dunyani, ozi yashawatqan ashu dehshetlik dewrni ozgertmekci! u ashu niyette tunja qedemni bashlidi.(20.dawami bar)

Abdurehimjan
17.08.07 Munchen