PDA

View Full Version : Rabiye Qadir heqqide Dastan(16.dawami bar)



Abdurehimjan
03-08-07, 15:38
Rabiye Qadir heqqide Dastan( dawami. 16)
Die Himmels sturmerin( Kokni zilzilige salghan ayal)

Rabiye Kadeer chinas staatsfeindin Nr.1
( Rabiye Qadir hitay dolitining .1 nomurluq dushmini)

( izahat- bu kitap German yazghucisi Alexandra Cavelius hanim yazghan" Rabiye Qadir hanimning Biographiesi" )

** ikkinji bolum**

Uning Anisi oz kozige ishenmigen halda: bu nime gep! sen tunugun toy qilding, eringning oyide olturishing kerek!-dep kayip ketti.
- yaq, apa mening ulargha qoyghan shertlirimni unutmaslighingiz kerek, men silerdin ayrilip bir kunmu yashiyalmaymen,didi Rabiyem keskin teleppuzda.
: qizim bundaq qorquncaqliq sening yeshingdiki herqandaq bir kicik qizlarda bolidighan adet; lekin sen tughulushtunla cong bir momaydek dunyagha kelgen iding,didi uning anisi diqqitini birip. qarighanda Anisi uning bu Ailige ozini teqdim qilishi kerekligini konglidin qubul qilghanlighi eniq idi. shuning bilen "Rabiye"ning hayatidiki baliliq we godeklik caghliri ahirlashqan idi.

Rabiyem Ailidiki oz rolining qaysi shekilde bolidighanlighi toghurluq izdinetti. Uyghur ayalliri oz yoldishigha itaetcan we uninggha te,elluq bolishni arzu qilidu. Abdirim her ayda ikki qetim ularni yoqlap kelidu. bashqa caghlarda ozining yataq oyide bolidu. u Rabiyemning ozige mayil bolishini kutup, anisining yenida turuwirishke maqul bolidu. u ishqa barmaydighan bosh caghliridimu oz anisining yenida turup, Rabiyemnimu ukilirining yenida hatirjem turushqa purset biridu. airidin ikki-uc aylarce otkendin keyin u oz hoylisidin yene bir eghizliq oyni ijarige elip, ularni kucurup kelidu. shuning bilen Rabiyemning Anisi uning yoldishi bilen oy tutushini telep qilidu.

Uning yoldishi ishtin qaytip kelginide ularning arisidiki mushu hil turmishning dawamlishishighimu razi ikenligini; peqet Rabiyem uning "ayali" bolup turghinila uning ucun tugimes behit ikenligini eytip , ozining bu turmushtin memnun ikenligini bilduridu. Abdirim heqiyqeten yahshi bir adem idi. u "Mao"ce ish pormisini kiyip ishqa mangghinida Rabiyemning Uyghurce, en'eniwi pasundiki kiyimlirini kiyishke ruhset qilatti. shuning bilen waqitning utishige egiship u Rabiyemni ozige jelip qilmaqta idi. Rabiyemmu uninggha yahshi muamile qilishqa tirishidighan boldi. ularning ailisi asta-asta qurulushqa bashlighan idi. Rabiyemmu yoldishigha hormet qilishqa bashlidi.

shu kunlerning biride Qadirhandin bir parce het keldi: eger men sillerni Aqsudin altaygha yotkep kilelmisem, bu yerdiki nupusumni tapshurup biriwetip, silerning yeninglargha yotkilip barimen. bu 1964-yili yanwar eyi idi. aridin ance otmeyla yene bir alaqe yitip keldi: Men aran digende Altaydin ciqish ruhsitini aldim.
ceksiz shatliq ilkide Rabiyem, Arzugul, Memet, Helcemler usul oynashqa bashlidi. ularning Anisi yillarce keymigen kiyimlirini kiyip, ozini zinnetlimekte. qadirhanning kelishige ulgurtip mizilik ta'amlarni teyyarlimaqta. waqit shuncilik asta otmekte idi. sirtta birer shepe anglandimu, ularning Anisi sirtqa etilidu. yene cirayliri sulghun, na umut qaytip kiridu. uda uc kun kutkendin keyin, Qadirhanning Aqsu kona sheherge yitip kelgenligidin hewer tapidu. shuning bilen Abdirimning taghisi tereddut qilmastinla uni alghili cepip kitidu.

Qadirhanning mije-hulqida hicbir ozgurush yoq. u awalqidekla repiqisining pishanisidin suyup, baghrigha basatti. u hemme balliri bilen bir-birlep salamlashqandin keiyn, Rabiyemge yeqinlishidu. u Rabiyemni korushi bilenla shurkunup kitidu. cunki u eghir ayaq blup, ay-kuni yeqinlishipla qalghan idi.
" sen tehi kicikkine balighu!" didi u hongrep yighlighan halette. cunki Rabiyemning toy ishidin u hewer tapmighan idi. shunga hemmoylen: Qadirhanning bu ishqa narazi ikenligini oylishatti. u balirining anisigha qattiq kayidi: sen kicikkine bir qizni qandaqmu yatliq qilding!

eqilliq kuyoghul konglidiki yerimciliqni bilindurmestin: dada yuquri otsile! men yardemlishemdim? didi tawazu bilen. shuning bilken qisqila waqitta bayatin ishik tuyide bash igip turghan bu yigitning mushu ailining kuyoghli we aile bashlighi ikenligi bilinishti. tamaqtin keyin hemmoylen dadisining sozini tingshimaqta.

Altay digende Uyghur,qazaqlar yaqa-qirlarda yashaydighan, sheher we mehellilerde sapla hitay. ular ballirini sowetke qacilap yudup yuridiken. ularning kopligini we yeqimsiliz qiliqlirini sozlep cushendurup bolmaytti. eng yahshisi Qadirhan kileshide Kucarni yahshi kuzetken iken. u ozige yahshi bir ish ornimu tepip qoyghan iken.

shundaq qilip aridin onbesh kun otkendin keyin Abdirim yuk-taqlarni harwugha basmaqta idi. shu arida Rabiyemning bel umrutqa sungekliri we paqalcekliri qattiq aghrip ketti. u ozining domsiyip turghan qorsighi bilen bir cette olturup qaldi. u hayatida tunja qetim Anisidin we qerindashliridin ayriliwatatti. ularghimu bu ayrilish bek eghir kelmekte idi. aridiki ayrilish azawidin keliwatqan acciq elemni Qadirhanning tesellisi besiqturatti: hey Anisi, qayghurmangla, qizinglarni seghinsangla, arilap aqsugha kilip korup kitersiler. Rabiyemu kucargha berip, qenip kiter.

tughutqa yene yigirme-ottuz kunlerce waqit bar idi. Rabiyemning Anisi , tunja tughutta oz yenida bolishini arzu qilatti. emma Rabiyem bolsa: Dadisi tehi ish bashlimighan tursa; uni az digendek, yene bir bowaqni yuklep qoyush yahshi bolmaytti.keyinki bir ay icide Rabiyemning cong Hedisi Zohre yoldishi bilen, ikkinji Hedisi Hejer yoldishi bilen kucargha yotkilip keldi.

Uyghur erliri aile icide ozlirining ebedil hokumran ikenligige ishinetti. Uyghur ayallirimu erlirining ornini qubul qilatt. shuningha ohshash Rabiyemmu ainisi burun oy ishlirini qandaq orunlashturghan bolsa shu teriqide orunlashturup kitiwatatt. ahshamliri yoldishi ishtin kelishige ulgurtup tamq itip, shirege tizatti. kir-qat yuyup, dezmallap, degendek aile ishlirining hoddisidin ciqatti. hetta uning yoldishi ish ustidiki qiyinciliqlirinimu otturgha qoyup, Rabiyemning eqlidin medetlinetti. Rabiyem yoldishining ozige nail bolghanlighidin dunyadiki eng behitlik Er ikenliginimu his qilatti

0ninji Fiwral 1964-yili tunja oghli Qahar dunyagha keldi. shuningdin bashlap Rabiyem ozini yalghuz his qilmaydighan boldi.uning qeynanisimu uninggha yeqindinyardemlihsetti. u Rabiyemning eng yeqin dosti bolup qeliwatatt. hetta u qeynanisini ozining wujudining bir qismidek shuncilik yeqin his qilishqa bashlidi. Abdirimning shuncilik kop kitapliri bar idiki u bu kitaplarni oqushqimu waqit ajirtalmaytti. Rabiyem bosh waqitlirida yoldishining kutup hanisigha kirip hemme kitaplarni kozdin kecuretti. Russcidin, Turkcidin, Yapuncidin terjime qilinghan dangliq eserler. u birini tugitip yene birini, bes-beste kitap oquytti. eger u diqqetsizliktin kitaplarning birer warighini qatlap qoysa, yaki awaylimay tashlap qoyidighanbolsa, yoldishi partilapla kitetti.

ular oz-ara dewr we yurguziliwatqan siyasettin paranglishatti. 16. oktebir 1964 . yili - yeni soweyt ittipaqining bashlighi Hurshopning hoquqtin yiqilghinidin ikki kun keyin hitay hokumiti tunja qetimliq atom bombisini Lop nurda sinaq qildi. bu yer kishiler normal hayat kecuridighan, ahalilikler kelip-kitip yuridighan olturaq jay bolup, Teklimakanning sherqi iteklirige jaylashqan, Turpan sherige yeqin yerler idi. hitay hokumiti bu Atom sinighini mushu esirdiki eng cong ghelbe, eng cong netije dep elan qildi. Rabiyemning yoldishi bu heqte munularni cushenduretti: bu Atombomba siniqi shuncilik heterlikki, u sinaq rayunlirida qance on yilghice bir tal giyahmu unmeydiken; Radioaktivliq zerbidin muhit eng eghir zeherlinidikien; shuning ucun hitay hokumiti ozlirining olkiside sinaq qilmay, bizning wetinimizde sinaq qilghan iken.
hokumet hadimliri bu sinaq rayunlirigha "heterlik" belgusini qoymighanlighi ucun , Atom zeherining qandaq ziyanliq we qandaq aqiwetlerni kelturidighanlighidin hewersiz kishiler ,yiraq-yeqindiki olturaq rayunliridin- Turpan qatarliq jaylardin bu yerlerge kelip, otun toplap eng eghir Radioaktivliq zeherlengen idi.
( 16. dawami bar. shu namliq kitap 89.90.91.we 92. betler )
******************
yuquridiki ailiwi ehwallar Rabiyemning "teqdirge tenbirishi" bolmastin belki "besip otushke tigishlik " bolghan hayat musapisi idi. u "ayrilish" azawini baliliq caghliridin bshalap yetkuce tartti- tughulup osken ana mehellisidin ayrildi; bir ten,bir jan anisidin, bir gewde Qerindashliridinmu ayrilip, ahirida tikendek yalghuz qaldi. ozige "munasip kormigen" bir er bilen qaldi. ashu deqiyqidiki dehshetlik menzire eger ikran arqiliq koz aldigha kelturulse, kishining yurek baghrini tilip tashlapla qalmastin, ps'hik jehettinmu buzulush peyda qilidu. emma ashu dert- hesretlerni on alte yashliq bir qiz- godek bir ana tartmaqta!

Allah insanni "teqdirge ten birish " ucun yaratmighan. eksice "teqdir"ning ustidin yengip ciqishqa yaratqan we yol korsetken. teqdirning ustidin yengip ciqqan kishi Qehriman dep atilidu. Qehriman degen bu sherepni peqet biz- Uyghur Milliti " olgendin keyin" munasip korduq. biz bugun bu sherepni - Qehriman degen bu ghalibiyetni "teqdir"ni yengip, dunyagha " men mewjut- Uyghur mewjut!" dep jakrlighan bir anida koriwatimiz. lekin biz seyrici, tamashibin bolup koriwatqan mezgilde, eqilliq, ghalip gherp elliri oz mahiyti bilen kormekte! ular Qehrimanni yaratqan helq! ular Qehrimanni tonuydighan helq! biz Qehrimanimiz olgendin keyin- belki yuz yil keyin hikaye qilip oqup yurgen helq! gherp helqi Qehrimani bilen birge yashighan we birge olgen helq! hetta biz gherpte yashap turupmu hayat kishining "Qehriman" bolup qelishigha heyran qeliwatqan helqmiz! ozimizni bashqilargha, gherpke bizdin bir ayla keyin kelgen kishilergimu "gherp shunas" korsitip, "biz gherpni yahshi cushinimiz! siz bizge qulaq seling!" diyeleymiz! emma bizning "teslim bolghan Rohimiz" gherpning busughisighimu kilelmigenligidin ozimiz hewersiz..........yenemu digili gep qalsun!

Abdurehimjan
03.08.07. Munchen

Unregistered
04-08-07, 16:46
Ah......huda özöng kuch kuwet bergeysen!