PDA

View Full Version : Dunya Uyhur Qurultiyi München Xitapnamisi



DUQ bayanatchisi
24-11-06, 05:32
Bash Bet DUQ Heqqide Insan Heqliri Hewer Bayanat Paaliyet VCD&Chushurish Ulanma Alaqe


Press Releases About WUC | Show All
Title: Muyinxen Xitapnamisi
Date: July 19, 2005

--------------------------------------------------------------------------------




Dunya Uyhur Qurultiyi



Muyinxen Xitapnamisi







Dunya Uyghur Qurultiyi:



Uyghurlar we barliq esli Uyghuristanliq bolghan xelqlerning öz teqdirini özi belgilesh,



Milliy Musteqilliqini eslige keltürüsh,



Adaletni we Ijtimayi amanliqni berpa qilish



Dunya tènichliqini we Rayon bixeterlikini qoghdash,



omumi xelq parawanliqini ilgiri sürüsh,



Erkinlik hem dèmokratiyige kapaletlik qilish mejburiyetlirini ada qilish,



Xitay hakimiyiti tajawuzi bilen qanunsiz halda ishghal qiliwèlin`ghan wetinimiz Uyghuristandiki, xelqimiz üstidin yürgüzülüp kelgen èchinishliq pajielerni ayaghlashturup, tènichliq, dèmokratiye we tereqqiyatni ilgiri sürüshtin ibaret insaniy ihtiyajimizni chiqish qilghan,



Öz Tariximiz, Medeniyitimiz, Diniy itiqadimiz asasidiki milliy salahiyitimizni nezerge alghan,



Köp yillarlardin biri tartqan azap – oqubetlirimizni esletken,



Uzun yilliq Milliy musteqilliq küreshlirimiz jeryanida meydangha kelgen qehrimanlirimizni xatèriligen,



Oz – özige xoja bolush, musteqilliq, milletler ara ijtimai adalet, barawerlik we bashqa barliq mejburiyetlerge riaye qilish asasida,





Yillardin buyan èlip barghan küreshlirimiz musapiside körsetken qet`i meydanimizni namayen qilish bilen birge,



töwende körsitilgen xelq`araliq qaide – nizamlar we qÃ*nun-kèlishimlerge boy sunush sherti bilen, milliy musteqilliq küreshlirimiz yolidiki tewrenmes küresh iradimizni yene bir qètim jakalaydu;



We Dunya Uyghur Qurultiyi:



1. Birleshken Döletler Teshkilatining Nizamnamisi,

2. 1948-yili 12-ayning 10-küni èlan qilinghan Dunya Insan Heqliri Hitapnamisi we insan heqliri heqqidiki helq`araliq kilishimliri,

3. Helq`araliq Ihtizadi, Ijtimaiy we Medeniyet Heqliri Kilishimi,

4. 1948-yili 12-ayning-9-küni èlan qilinghan etnik qirghinchiliq we Basturush Jinayitining aldini èlish Kilishimi,

5. 1959-yili 11-ayning-26-küni èlan qilinghan Urush jinayetchilirini we Insaniyetke qarshi jinayetlerni jazalash Qanunining cheklimilirini qayrip qoyush Kilishimi,

6. 1959-yili 11-ayning20-küni èlan qilinghan Balilar Hoquqliri Hitapnamisi,

7. 1965-yili 12-ayning 21-küni èlan qilinghan Helq`araliq barliq shekildiki ÃË*rqiy Kemsitishlerni Tügitish Kilishimi,

8. 1966-yili 12-ayning 16-küni èlan qilinghan Helq`araliq Ijtimai we Siyasi Hoquqlar Kilishimi we uning munasiwetlik belgülimiliri,

9. 1979-yili 12-ayning 17-küni èlan qilinghan Ayallarni kemsitishning barliq shekillirini Tügitish Kilishimi,

10. 1981-yili-12-ayning 25-küni èlan qilinghan Diniy Itiqat we itiqat jehettiki perqtin kèlip chiqqan barliq Shekildiki zitlishish we chetke qèqishni ayaghlashturush Hitapnamisi,

11. 1984-yili 12-ayning 17-küni èlan qilinghan qiynash we bashqa shekillerdiki Insan qèlipidin chiqqan wehshiyane jazalashlar hem Insaniy ghururni horlaydighan qilmishlargha qarshi Turush Kilishimi,

12. Xelq`ara ishchilar uyushmisi ehdinamisi, qatarliqlliq barliq hojjetlerni kelgüsidiki musteqil Sherki Uyghuristan jumhuriyiti asasi qanunining muhim terkiwi qismi bolidu dep qaraydu.



Dunya Uyghur Qurultiyi,



Uyghurlar we barliq Uyghuristandiki esli helqler namidin yene shuni ochuq halda jakalayduki,



Musteqil Uyghuristan Jumhuriyiti :





A: Uyghuristan xelqining tup qimmet qarashliri asasida qurulidighan dèmokratik, köp partiyilik, din we siyaset bir-biridin ayrilghan we qanun bilen bashqurulidighan bir dölet bolidu;



B. Musteqqil Uyghuristan Jumhuriyitining dewlet tili Uyghur tili bolidu.



C: Her bir puqraning kishilik erkinligi we mejburiyitini mutleq qoghdaydu hemde uninggha hörmet qilidu. bu töwendiki noqtilarni öz ichige alidu:



1. Uyghuristanning barliq puqraliri ohshash hoquq hem mejburiyettin baraber behrimen bolush

2. Yash perqi, millet ayrimisi, ten renggi, jinsi, kèlip chiqishi, diniy eqidisi yaki ijtimaiy ornigha qarap chetke qèqishlarni keskin ret qilish;

3. Dèmokratik qanun – tüzüm arqiliq, yürüsh-turush erkinlikige, olturaqlishish we eihtiyari kochush hoquqigha kapaletlik qilish;

4. Uchur erkinliki, ipade erkinliki we metbuat erkinlikini qoghdash hemde zorawanliq katègoriyisige kiridighan qilmishlarni cheklesh;

5. Helqimizning en-enilirini qurulghusi musteqqil Uyghuristan Jumhuriyiti asasi qanunining mohim terkiwi qilish we Uyghuristanning qanun bilen bashqurilidighan bir Dölet bolishigha kapaletlik qilish;

6. Uyghuristanning öz özige hoja bolush we musteqillighi üchün èlip bèriliwatqan küreshlirige qatnishish we hesse qoshush mejburiyiti;

7. Uyghuristanning kelgüsi qurulushigha qatnishish we hesse qoshush mejburyiti;

8. Uyghuristanning Dölet birlikige we Xelq arisidiki ijtimayi hem siyasi inaqliqqa hesse qoshush mejburiyiti;



D: Töwendiki Hoquqlar qoghdilish bilen bille yene towendiki Mejburiyetler teshebbus qilinidu:



Her bir shehsning milli kimlikige dair hoquqlar asasi qanun arqiliq qoghdilidu;
Muarip hoquqini qoghdash, sawatsizliqni tügitish, pikir perqige hörmet qilish, pen-tèxnika tetqiqatini ilgiri sürüsh, ijtimaiy, medeniy, penniy mesililerni qètiqinip tetqiq qilish we mulahize qilishni mexset qilghan Dölet maarip sistèmisini qanunlashturidu;
Her bir puqraning Saqliqni saqlash we sehiye hizmetliridin ortaq we beraber behrimen bolush hoquqi qoghdilidu.
Yashan`ghanlarning halidin hewer alidighan muwapiq ijtimai sistèmini berpa qilish we uni tereqqi qildurush arqiliq, pishqedemlerning kütülüsh heqliri teminlinidu.
Mèyiplarning, Yètim-yèsirlarning, Tul qalghanlarning qoghdinish heqliri we Insaniy Ghemxorluqqa èrishish heqliri kapaletke ige qilidu.
Puqralarning mal-mulk hoquqi kapaletke ige qelinidu;
Perqliq Diniy Jamaet arisida ittipaqliq, hemkarliq we inaqliqni algha sürüsh; Hakimiyet bilen dinni ayrish prinsipida ching turush bilen birge, herqaysi dinlar arisidiki özara hörmetni ilgiri süridu;
Uyghuristanda yerleshmekchi bolghan chet'el puhralirigha nispeten Döletlik we Xelq`araliq Qaide - qanunlargha asasen muamile qilidu;
Teshkillik jinayetlerning aldini èlish we zerbe bèrish mihaynizimini qurup, eyiplen`güchining qanun aldida jinayi jawapkarliqi ispatlanghiche gunahsiz dep qarilidighan belgilimilerni turghuzup, qanun aldida adaletke èrishish heqlirini qoghdaydu;
Ishlesh heqqi we oxshash emgekke oxshash heq bèrish prinsipigha asasen adil heq tüzümini berpa qilidu;
Uyghuristan Xelqi muhit asrashning yer sharining èkiologiyilik tengpungliqini qoghdash we kelgüsi ewlatlarning mewjutliqigha kapaletlik qilishtiki ehmiyitini angliq tonughan asasta kireklik aparatlarni qurup chiqidu;
Uyghuristan Jumhuriyiti, öz zèminidiki tebii bayliqlarni tijeshni ozining eng asasliq mejburyetliridin biri dep bilidu hemde muhit asrashni we yerni muwapiq ishlitishni meqset qilghan qanunlarni turghuzush arqiliq, bu xil nishanning pütün jem`iyetning munasiwetlik hemme tarmaqlirida emelilishishige kapaletlik qilidu;
Mexsus Ottura Asiya rayunigha nispeten, musteqil Uyghuristan döliti meydangha kèlishi haman, Uyghuristan Dölet ali komitèti: insan heqlirining èghir depsende qilinishliridin kelip chiqqan jarahetlerni saqaytish, Uyghuristanni bu rayunda siyasi we ihtizadi jehettin bir gewdige aylandurushqa kapaletlik qilish, dèmokratiyini, tereqqiyatni ilgiri sürüsh, memliket ichidiki muqimliqni we rayunluq tènichliqni qoghdash ihtiyajini közde tutup, töwendikilerni jakalaydu:
Tarihta dunya mediniyitige ochmes tohpe qaldurghinidek, musteqil Uyghuristan Jumhuriyiti oz en-enilirige warisliq qilghan halda dunya tènichliqni algha süridu hem rayunluq baghlinishni kücheytidu;
Musteqil Uyghuristan Jumhuriyiti özara paydiliq bolghan hemkarliqni we aktip bitereplikni ilgiri süridighan, Döletler arisidiki ixtilaplarni tènich hel qilish yolini izleydighan bir tashqi ishlar siyasitini qollunidu;
Musteqil UyghuristanJumhuriyiti hemme helqlerning öz özige hoja bolush we musteqil yashash hoquqi bolushtek dunyawi ölchemge qet'i emel qilidu;
Musteqil UyghuristanJumhuriyiti özining jughrapiyiwi siyasi rayunida aktip rolini oynaydu, qural-yaraq beslishishni ret qilip Ottur Asiya rayuni we pütün dunyani quralsizlandurushni hem ihtilaplarni söhbet arqiliq hel qilishni algha süridu;
Musteqil Uyghuristan Jumhuriyiti özi jaylashqan rayunda we pütün dunya miqyasida insan heqlirini algha süridu, hayatning ulughluqini, turar jayning bir putunligini, het-chek, medeniyet we diniy erkinlikni qoghdaydu hem ijtimaiy, siyasiy muhit jehetlerde helqler arisidiki inaqliqni ilgiri süridu;
Musteqil Uyghuristan Jumhuriyiti er-ayallarning barawerlik hoquqini qoghdaydu we ilgiri süridu;


Yashisun Uyghuristan!





Dunya Uyghur Qurultiyi





2005 – yili 17 – iyul

Germany __ München