Yawayi
15-11-06, 07:57
„Milletchi“ge pikrim (1)
Milletchilik bügün Milliy mujadilimiz üchün bir enggüshter. Milletchilikke bügün biz herqandaq zamandikidinmu bekrek muhtaj. Herqandaq bir Uyghur Uyghurluq sheripige layiq yashaymen dise, öz millitini söyüshi, öz milliti üchün xizmet qilghan Uyghurni söyüshi kèrek.
Milletchilikning eng eqelli shertliridin biri, öz milliti üchün xizmet qilghanlarning tigishlik qedrini qilishta ipadilinidu. Uyghur üchün xizmet qilmighan Uyghurning xitaydin nime perqi?
Emma Milletchilikni Süy`istimal qilip, millet shenige haqaret qilidighan naehlilerni kechürgili bolmaydu. Milletchi uningdek bolsa, bolghinidin bolmighini tüzükrek.
“41 kèchilik uzun chüsh†qoynida qara bèsip, ala – joqa jöylüwatqan, özini “milletchi†atiwalghan bu mexluqning haman chüsh qoynida yashap kèliwatqènini bilettim. Uning hich qachan oyghnaghènini körgen emesmen. 10 yildin ashqan bir zaman, gheripning ebjesh medeniyetliri qoynida hayat kechürgen bolsimu, uning rohigha ne medeniyet iznaliri, ne tepekkur uchqunliri yuqmighan. Eksiche, öz millitining güzel en – eniliridinmu chetnep, gheripche heset we töhmetxorluq kèsilige gèriptar bolghan.
U, Millet üchün yashaymen,dep turup, milletke haqaret qilidu. Milletni söyüshni tekitlep turup, milletning söyümlik insanlirigha töhmet artidu. U bu xil naehlilikini yillardin buyan dawamlashturup keldi. Bir chaghda taqiti toshqan bir Uyghur: “hemme nersini otturigha tashlap, xitaygha ashkarilap bèrishke anangning heqqi barmu!†dep qoyiwèdi, shuan peryat kötürüp: “Anamni haqaretlidi!†dep ingrap ketken idi. Bu qètim yene birsi chiqip: “hey xumsi, Uyghurlar ichidiki mexpiyetlik Uyghurlar ichide qalsun! Xitay bu uchurlargha pul xejlepmu èrishelmeywatidu, hemmini sorungha töküshke achangning heqqi barmu!?†dèmisila bolatti?
Insan bu qeder tuzkor bolmas – he!
U özining uzun chüshide tilgha alghan, eyipligen, töhmet artqan, dartmilighan insanlar, eslide uninggha rehmet qollirini sunghan idi. U sersanliq hayat ichide tinep – temtirep yürgen chaghlirida qèrindashliq mèhrini bergen, bèshini silighan idi. Emma u ularni ghajashni izchil dawamlashturup keldi. U bügün, chüsh sheklini öz “ijadiyitiâ€ge waste qilip, dèyishke tègishlik bolmighan geplerni dewatidu we eyipleshke tègishlik bolmighan insanlarni yene eyiplewatidu. Arida peyda bolghan “tebirchi†ependining “chüsh tebiri†arqiliq nesihet qilip qoyushini ümid qilip, pikir bayan qilmighan idim. Lèkin “Tebirchi†ependim “Tebirname†izdep yüremdu yaki özimu chüsh körüwatamdu, èytawur közdin ghayip boldi. Men bu yerde ikki kelime nesihet qilishni layiq kördüm.
Elwettiki, “Milletchiâ€ning kim bolghanliqini èniq bilimen. Shunga, mèning pikirlirim peqetla uninggha mensup. Bashqilar bu uzun reddiyige nezer aghdurup özini aware qilmisimu bolidu.
Mèning kimlikimni bilip qèlishingni xalaymen. Pikirlirim sanga kim bolghanliqimni bildüreleydu. Chüshüngde töhmet toqup, ongungda bazargha sèlishliringgha iren qilmisammu bolatti. Sèning daim özüngdin yoghan tèmilargha èsiliwèlip, axirini xeyirlik tamamliyalmay reswa bolidighanliqingni bilettim. Biraq, heddingdin èship, muqeddes dewayimiz yolida xizmet qiliwatqanlargha haqaret we töhmet qilishqa bashliding. Düshmen bilmise yaxshiraq bolidighan nersilerni küchüngning biriche sorungha sörep chiqting. Lèkin men, sèning hazirgha qeder Xitayni biwaste eyiplep birer eser yazghiningni bilmeymen. Sen büyük tèmilarni öz esiringning tesir küchini ashurushqa we namingni chiqirishqa desmi qiliwatqan bolsangmu, bu tèmilarning axparat tüsige ige nazuk mesililerge chètilidighanliqini nezerge almiding. Sèning: “bu yerdiki xitay tehditini oylisa, ademning tènige titrek olishidu†dègen reswa iqraringni anglighan kündin buyan, sendin nepretlinettim. Bu gepni sen hör dunyada yashap turup dègen iding. Uyghur bolghanliqing üchün, sanga yenila keng qorsaqliq bilen muamile qiliwatattim. Bu qètim undaq qilalmaydighandek turimen. Men sèning xitayni eyipleshke qarighanda, öz millitingni we öz millitingning yaramliq ademlirini eyipleshke jasaret körsitishingge sewep boliwatqan amillardin bekrek, sèning qandaq bir “Milletchi†ikenliking heqqide köprek toxtilimen. Men sanga waqtim chiqqanda, milletchilikning qandaq bolidighanliqi heqqide az – tola sawat bèrimen. Özümni milletchilik nezeriyisining danishmenliridin sanimisammu, eqidemge, exlaqimgha, wijdanimgha munasip yashap hasil qilghan tejribilirimni anglitimen. Sen anglashqa mejbur bolisen!
Milletchilik bügün Milliy mujadilimiz üchün bir enggüshter. Milletchilikke bügün biz herqandaq zamandikidinmu bekrek muhtaj. Herqandaq bir Uyghur Uyghurluq sheripige layiq yashaymen dise, öz millitini söyüshi, öz milliti üchün xizmet qilghan Uyghurni söyüshi kèrek.
Milletchilikning eng eqelli shertliridin biri, öz milliti üchün xizmet qilghanlarning tigishlik qedrini qilishta ipadilinidu. Uyghur üchün xizmet qilmighan Uyghurning xitaydin nime perqi?
Emma Milletchilikni Süy`istimal qilip, millet shenige haqaret qilidighan naehlilerni kechürgili bolmaydu. Milletchi uningdek bolsa, bolghinidin bolmighini tüzükrek.
“41 kèchilik uzun chüsh†qoynida qara bèsip, ala – joqa jöylüwatqan, özini “milletchi†atiwalghan bu mexluqning haman chüsh qoynida yashap kèliwatqènini bilettim. Uning hich qachan oyghnaghènini körgen emesmen. 10 yildin ashqan bir zaman, gheripning ebjesh medeniyetliri qoynida hayat kechürgen bolsimu, uning rohigha ne medeniyet iznaliri, ne tepekkur uchqunliri yuqmighan. Eksiche, öz millitining güzel en – eniliridinmu chetnep, gheripche heset we töhmetxorluq kèsilige gèriptar bolghan.
U, Millet üchün yashaymen,dep turup, milletke haqaret qilidu. Milletni söyüshni tekitlep turup, milletning söyümlik insanlirigha töhmet artidu. U bu xil naehlilikini yillardin buyan dawamlashturup keldi. Bir chaghda taqiti toshqan bir Uyghur: “hemme nersini otturigha tashlap, xitaygha ashkarilap bèrishke anangning heqqi barmu!†dep qoyiwèdi, shuan peryat kötürüp: “Anamni haqaretlidi!†dep ingrap ketken idi. Bu qètim yene birsi chiqip: “hey xumsi, Uyghurlar ichidiki mexpiyetlik Uyghurlar ichide qalsun! Xitay bu uchurlargha pul xejlepmu èrishelmeywatidu, hemmini sorungha töküshke achangning heqqi barmu!?†dèmisila bolatti?
Insan bu qeder tuzkor bolmas – he!
U özining uzun chüshide tilgha alghan, eyipligen, töhmet artqan, dartmilighan insanlar, eslide uninggha rehmet qollirini sunghan idi. U sersanliq hayat ichide tinep – temtirep yürgen chaghlirida qèrindashliq mèhrini bergen, bèshini silighan idi. Emma u ularni ghajashni izchil dawamlashturup keldi. U bügün, chüsh sheklini öz “ijadiyitiâ€ge waste qilip, dèyishke tègishlik bolmighan geplerni dewatidu we eyipleshke tègishlik bolmighan insanlarni yene eyiplewatidu. Arida peyda bolghan “tebirchi†ependining “chüsh tebiri†arqiliq nesihet qilip qoyushini ümid qilip, pikir bayan qilmighan idim. Lèkin “Tebirchi†ependim “Tebirname†izdep yüremdu yaki özimu chüsh körüwatamdu, èytawur közdin ghayip boldi. Men bu yerde ikki kelime nesihet qilishni layiq kördüm.
Elwettiki, “Milletchiâ€ning kim bolghanliqini èniq bilimen. Shunga, mèning pikirlirim peqetla uninggha mensup. Bashqilar bu uzun reddiyige nezer aghdurup özini aware qilmisimu bolidu.
Mèning kimlikimni bilip qèlishingni xalaymen. Pikirlirim sanga kim bolghanliqimni bildüreleydu. Chüshüngde töhmet toqup, ongungda bazargha sèlishliringgha iren qilmisammu bolatti. Sèning daim özüngdin yoghan tèmilargha èsiliwèlip, axirini xeyirlik tamamliyalmay reswa bolidighanliqingni bilettim. Biraq, heddingdin èship, muqeddes dewayimiz yolida xizmet qiliwatqanlargha haqaret we töhmet qilishqa bashliding. Düshmen bilmise yaxshiraq bolidighan nersilerni küchüngning biriche sorungha sörep chiqting. Lèkin men, sèning hazirgha qeder Xitayni biwaste eyiplep birer eser yazghiningni bilmeymen. Sen büyük tèmilarni öz esiringning tesir küchini ashurushqa we namingni chiqirishqa desmi qiliwatqan bolsangmu, bu tèmilarning axparat tüsige ige nazuk mesililerge chètilidighanliqini nezerge almiding. Sèning: “bu yerdiki xitay tehditini oylisa, ademning tènige titrek olishidu†dègen reswa iqraringni anglighan kündin buyan, sendin nepretlinettim. Bu gepni sen hör dunyada yashap turup dègen iding. Uyghur bolghanliqing üchün, sanga yenila keng qorsaqliq bilen muamile qiliwatattim. Bu qètim undaq qilalmaydighandek turimen. Men sèning xitayni eyipleshke qarighanda, öz millitingni we öz millitingning yaramliq ademlirini eyipleshke jasaret körsitishingge sewep boliwatqan amillardin bekrek, sèning qandaq bir “Milletchi†ikenliking heqqide köprek toxtilimen. Men sanga waqtim chiqqanda, milletchilikning qandaq bolidighanliqi heqqide az – tola sawat bèrimen. Özümni milletchilik nezeriyisining danishmenliridin sanimisammu, eqidemge, exlaqimgha, wijdanimgha munasip yashap hasil qilghan tejribilirimni anglitimen. Sen anglashqa mejbur bolisen!