PDA

View Full Version : Milliy Qediriyetlirimizni Qedirleyli!



Ghulam Yaghma Oghli
13-11-06, 17:40
Hörmetlik Kitabxan, meshhur edip, jamaet erbabi, talantliq siyasion Ghulam Yaghma Oghlining bu maqalisini diqqitinglargha alahide sunduq.chet eldiki weten millet dawasimizgha nezeriyiwi jehette yitekchilik qilalaydighan salahyetke ege bundaq maqalilarning apturining "Inqilapchillirimiz"ning nezirining siritida turiwatqanliqi, dunyagha dangliq turkilog, mutepekur, Tarixchi, milliy inqilapchi Dr.Baymirza Akining, ömür boyi Turkistanning, jumlidin Özbekistanning milliy musteqilliqi uchun kuresh qilip, millet hör, dölet mustaqil bolghanda, pashisit kommenistlarning sewebidin wetenige qayitish pursitige ege bolalmighandek bir ish. Aptur chet-eldiki mujadilisi dawamida yüzligen esil eserlerni xelqimizge sowgha qilghan bolsimu, mukapat we righbettin köpraq, körelmes we ichi tar kommenistarning toxtimay zerbe berishining obyekti bolup qalmaqta. biz nimishqa tarixtiki achchiq sawaqlarni yekunlimeymiz? Neme uchun arimizdin chiqqan iqtidar igillirini yoqitiwetishke shunche mayir, milliy düshminimizge zerbe berishte unche zeyip? Bu maqala Ghulam Yaghma Oghlining ilgiri yazghan maqalilirigha oxshash, milliy dawasimiz üchun intayin ehmiyetlik bolup,ötkür tillar arqiliq ammibap, janliq, tesirlik, qayil qilarliq, pakitliq yezilghan, shundaqla nöwette weten-millet dawasida saqliniwatqan eghir meseliler, kishini oygha salidighan derijide tenqitning asasi obiyekti qilinghan.weten-millet dawasimizda yeziliwatqan bundaq maqalilarning sanining intayin az bolishidin raxmen, xelqimiz ichide keskin pikir dawalghushi peyda qilalmaywatqanliqidin, tepekurumizdiki bir turluk mejruhluq körunup turiwatidu.bundaq maqalilarni yazghanlarning etibarsiz qarilishi, qedri qimmiti, izzet -hörmiti qilinmay chetke qeqilip, Xitayda elip berilghan atalmish"medeniyet zor inqilawi"dikige oxshash bilimsizlikni, shuwarwazliqni, 21-esir tusini alghan xurapatliqni, ottura esir milletliridiki war-warliqqa oxshap ketidighan xiyalpereslikni teshebbus qiliwatqanliqimiz, dawaning ilmiy qanuniyet ichide elip berilishigha zor tusalghu bolup qalmaqta. nimishqa bu dawada yukning eng eghirini köturup mangalaydighanlar siritta, egishishke tegishlikler ichide, ishning beshida!?Neme uchun eng qedirlik ademlerimizning yüz -közini asanla yara qilalaymiz,hetta yoq qiliweteleymiz, topliship kelip üshshuk herisidek chaqalaymizu, meselidin özini qachurup, suning eqishi, tukning yetishigha qarap ish tutidighan, he dese "sen yaxshi, men yaxshi, tonur qizziq nan yaxshi" deyiship, bir-birini düshmen bolsimu "sili", "özliri" dep qol quwushturup yashaydighan, weten milletning ishini qolining uchida, haraq ichip mest bolghanda,kallisi charchighanda qilip qoyidighan, bilimdan qiyapitige kiriwalghan bezi ademlerni we iqtidarsiz, maxtanchaq we saxtapez siyasiy yanchuqchilarni maxtap uchurimiz.Qerindashlar! Biz xeqning özimizning ishigha tutqan bu semimiyetsizlikimizdin, özimizni-özimizning aldishidin, qiliwatqan ishimizning qeyerde bashlinip, qeyerde toxtaydighanliqi eniq turidu.ya ölmeydighan, ya tirilmeydighan bu halet düshmenning heqiqiy kutkini bolup,bundaq ketiwersek ishlirimiz yoruqluqqa chiqish u yaqta tursun, xelq-alem aldida qap-qara bir kulkige qalimiz. biz tordashlarning bu maqalini obdanraq oqup chiqip, bu heqte bes munazire qilip beqishini, aptur heqqide semimiy pikir we bahada bolup beqishini, özining ishigha, özining topa chachmasliqini töwenchilik bilen iltimas qilimiz.

____Ershan



Bir milletning »millet« süpitide mewjut bolup turishi üchün belgilik »milliy süpet«liri bolishi kérek. Bu »milliy süpet«ler shu milletning milliylikini belgiligen nersiler bolush süpitide qedirliktur. Mana shu milliy qediriyetlirini qanchilik qedirlesh _ shu millet ezalirining »milletchilik éngi yaki milliy éngi«gha baghliq. Ikkinchi türlük qilip éytqanda, milliy qediriyetlerni qedirlesh, qoghdash, dawamlashturush tuyghusi _ milliy ang teripidin belgilen'gen bolidu. Eger milliy ang chin we semimiy bolsa, u hissiyliqtinla emes, eqliyliqtin menbelen'gen bolsa, hetta belki angdin halqighan tuyghulardin )yoshurun angdin( menbelen'gen bolsa, milliy qediriyetlerni qedirlesh, qoghdash, ewladlargha ügitip, dawam qilishi üchün zémin yaritish aditi nahayiti tebi’iy eks étidu. Eger bu xil »milletchilik yaki milliy ang« sün’iy, wezipe shekillik, aldamchiliq xaraktéride bolsa, u zaman – zaman, angning buyriqidin chiqip, angsizliqning ittirishi bilen, esli qiyapetni ashkarilashqa hazir turidu.

Millitimiz Xitaylar teripidin ölümge höküm qilindi! Bu keskin türde shundaq! Bu ashuriwétish sheklidiki ipadilesh emes, belki ré’alliqning perdazsiz körsütülishi! Mana shundaq bir weziyette ikenmiz, milliylikimizni qoghdap qélish, yeni millet süpitide mewjut bolup turush üchün némiler qiliwatimiz? Bolupmu néme qilsaq qilghili bolidighan erkin dunyadikiler némiler qiliwatimiz? Milliy alahidilikimizning ipadiliri bolghan »milliy qediriyetler«imizni qanchilik qedirlewatimiz? Bular heqqide bir az mulahize yürgüzüp baqayli.

Milliylikimizni belgiligen maddiy we meniwiy süpetlirimiz némiler? Milliylikni belgileydighan fiziologik tashqi qiyapitimiz heqqide toxtalmisaqmu bolidu, chünki u bizning iradimizge béqinmasliqi mümkin, undin bashqa milliy belgiler bügün étibari bilen: ana til, diniy étiqad, milliy en’enilirimizdur. Bularning ichidiki eng mohimi til we diniy étiqadimizdur.

Emdi bu ikki türlük eng mohim milliy belgimizning chet’ellerde )erkin dunyada( qandaq qedirliniwatqanliqi toghrisida izdinip, etrapimizgha nezer sélip köreyli. Chet/ellerde yashawatqan Uyghurlar memliket ichide ‐ Xitayning dehshetlik zulmi astidiki qérindashlirimizgha qarighanda téximu tézrek Uyghurluq süpetliridin mehrum bolishi tesewwur qilish qiyin ishmu emes, hemmimiz körüp turghan pakit. Ailimizde ana tilda sözleshke sel qaraydighan bolghinimiz )özimizni yétishken millet bilen perqi az qalghan yaki tügigen, medeniy qilip körsitishke aldirash tuyghusi bilen) balilirimiz ana tilini bilmey chong bolidu. Bu démek, ikkinchi ewladqa barghandila Uyghurche sözleydighanlar tügeydu dégen gep!

Uyghurche sözlimeymu “Uyghur bolghili” bolamdu? Keskin türde yaq! Biz bashqisini qoyup turup, Türkiye jemiyitidiki Uyghurlarni küzitidighan bolsaq, wetendin chiqqanlarning özliri bir - birini bilishidu, bir birige arilishidu, ötken esirning bashliridin taki kommunist istilasi harpisida chiqqanlarghiche Türkiye jemiyitide singiship yoqalghan bolup, bügünki yéngi chiqqan Uyghurlar ularni bilmeydu we ularningmu alliqachan xatirisidin mustemlike weten chiqip ketken!

Erebistanda Uyghurche bilmeydighan Uyghurlar xéli bar we bilidighanlarmu mümkin bolghiniche özini Erep qilip körsitish tirishchanliqida we özining Uyghur ikenlikidin nomus qilidighan keypiyatta ikenlikini, (yeni, buni hech bolmighanda Erepler aldida mümkin qeder yoshurushqa urunidighanliqini), peqet, bir qisim Uyghurlar bir - biri yénida bir - biridin héyiqip, (xuddi Xitay temsilide Tungganlarni “bir Tunggan yalghan Tunggan, ikki Tunggan chala Tunggan, üch Tunggan rast Tunggan” déyilgen nusqida) zorigha Uyghur bolup yüriwatqanliqini elem ichide hés qilip turuptimiz. Emma yene shu Erebistanning özide Öktebir inqilawi zamanida qachqanlarning pushtidin bolghan, shu yerde tughulghan Özbiklerning balilirimu Özbikche sözleydighanliqini bilimiz. Mana bu xil asan aynish pisxikimiz milliy yoqulushimizni tézlitish roli oynaydu, elwette.

Medeniyet dunyasida tilning ayrilmas bir yandiqi, téximu ilmiy ipade shekli yéziqtur. Nahayiti epsuski, chet’ellerde Uyghur yéziqining yoqulishi téximu téz boliwatidu. Chünki, bir top “milletke köyün'güchi bilermenler” yéziqimizni özgertishni _ gherp qulchiliqining bir xil ipadisini _ teshebbus qilishqanidi. Bu uqumushluq zatlarning ichide chet’ellikler “élipbesinglar qandaq?” dep sorisa, “nomus qilip”, rastini déyelmey, Latin élipbesini asas qilghan élipbemiz bar, dégenlikini anglidim. Milliy qediriyitimizning biri til bolsa, tilning ayrilmas bir yandiqi yéziqtur. Démek milliy yéziqimizmu milliy qediriyetlirimizning biridur. Millet _ animizdur. Animiz set, kélishmigen, xuy - peylimu bek yaxshi dégüdek emes bolghan bolsa, qandaq qilghan bolariduq? Uni “ana” déyishtin nomusimiz kélip, ana ikenlikidin tanattuqmu? Kochidiki setenglerdin birini “ana” dewalattuqmu?

Yéziqning bir gunahi yoq. U til tawushlirini xatirileydighan bir xil belge. Yeni kélishiwélin'ghan bir parol. Ilgiri basmishimiz yéziqtinmu? Xitaylargha ularning shekil yéziqi putlashmidi, ular uni tashliwétish, islah qilishni oylashmidi; hetta kommunist Xitaylar teripidin addiylashturulghan Xitay belgiliri Teywen, Xongkong Xitayliri we chet’ellerdiki Xitaylar teripidin tenqid qilindi. Yeni, yéziqni özgertish, élipbelik yéziq qollunushni oylap béqish emes, eslidiki chégish toqunaqtek halitini bir az addiylashturushqimu qarshi turiwatqan yerde, bizning élipbelik yéziqimizning gunahi némidi? Yaponlarning yéziqi ularning dunyadiki eng tereqqiy qilghan milletning biri bolishigha putlashtimu? Hindilar, Taylandliqlarning yéziqlirimu Latinche emesqu? Hetta bilermenlirimizning hemmidin bek choqunidighini bolmish Yehudiylar alliqachan tarix sehnisidin öchken Ibrani yéziqi we tilini tetqiq qilip tépip, qolluniwatidighu?

Hetta bezi uqumushluq kishilirimiz, Uyghur yéziqini kompyutérda ishlitishke bolidighanliqidinmu xewersiz iken! Ularning chüshinishiche, torda Uyghurche ishletkili bolmaydiken, internettiki Uyghurche körün'gen nersiler emeliyette konupkidin urulghan yéziq bolmastin, resim höjjiti iken! Mana shundaq bolghachqa, wetenni azad qilish yolida parlaq xizmetliri bilen kishilerning könglini aynitip turidighan teshkilatlirimizmu özining intérnet sehipiliride milliy belgimizning biri bolghan milliy yéziqimizni qollanmaywatidu. Buning neqeder chong siyasiy xataliq ikenlikini, qiliwatqan dewasigha, tutqan yolining rep kelmeywatqanliqini, hetta buning ene shundaq chelenggüshlük bolishini oylap körgidekmu ehwali yoqliqini elem ichide körüp turuptimiz! Milliylikni, milliy mewjutluqni dewa qiliwatqan kishi we organ aldi bilen özliri milliy xususiyetlerni toluq namayen qilishi eqelliy uqum emesmu?

Men nurghun kishilerge kompyutérda Uyghurche yézish toghrisida qizghinliq bilen teshebbus qilish bilen birge, yiraqtikilerge programma kopisini ewetip, yéqinlirigha Uyghurche yéziq kirgüzüsh programlirini yüklep bérip, qandaq yézish heqqide zérikmey chüshendürüp aware bolghinim we ularning emeliyette yenila Uyghurche ishlitishke qiziqmay, Latinche yézip yürginini; méning tekrar teshebbusumgha jawaben “könüp qaptuq” déyishkinini bir misal süpitide körsütüp ötüshüm mümkin. Hetta men shundaq jakalardimu bolghan idim: eger birsi Uyghurche ishlitimen dése, puli mendin qilip, Uyghurche program epchiqturup bérimen! Deslepki zamanlarda men Uyghurche yézish ihtiyajim üchün kéreklik programni epchiqturalmay, yillarche hepileshkenlikim üchün bashqa Uyghurche yézishni istigüchilerningmu ashundaq japa tartip qalmasliqini, teslikidin zérikip, neqraq depla Latinchige “könüp qalmasliqi” üchün shundaq bayanat élan qilghan idim. Xeyriyet, hazir Uyghurche yéziq kirgüzüsh programmisi torda bikargha tarqitiliwatidu. Emma shundimu, “könüp qalghanlar”ning buni oylighusimu kelmeydu! Atalmish milletchiler! Milliy dawaning harmas jengchiliri!

Eger mushundaq bir “könüp qalghanchiliq”ni özgertishke xush yaqmay bir milliy belgini tashlawéridighan bolsaq, bek tézla Xitaylarni muradigha yetküzimiz. U halda yene Xitaylarni, “tilimizni cheklewatiduyey, milliy mekteplerde Xitayche oqushni mejburiy yolgha qoydiyey,…” Dégen qaxshashlirimizni chüshen'gili bolmaydighanliqinimu oylap körmiduqmu!? Sen özüngmu xalap tashliwétiwatqan milliy süpetliringni, Xitay zorlap tashlatquziwetse néme boptu? Buning netije étibari bilen bir perqi barmu? Taza séning arzu qilghiningning özi bolmamdu?!

Emdi diniy étiqad heqqide bir ikki éghiz gep qilay. Diniy étiqad bek muqeddes, shundaq dewrler boliduki, u milliy héslardin köp derijide halqip ketken, birlikning organik biriktürgüchisi bolup qalidu. Ikki qétimliq jumhuriyitimizni eslep ötidighan bolsaq, xelqning milliy musteqilliq herkiti üchün omumiy seperwerlikke keltürilishi milletchilik tuyghulirini ghidiqlashqa tayan'ghan emes, eksiche diniy tuyghulirini ghidiqlashqa tayan'ghan idi. Bügünki kündimu bu xil séhriy küch yenila mewjutliqini saqlap kelmekte. 1997- 1998- yillardiki Ottura Asiya döletliride élip bérilghan milliy heriketler )gerche béshigha fa’ili mejhul shexsler chiqiwalghan bolsimu(, bir milliy oyghunush herkiti bolsimu, milliy tuyghulargha emes, diniy étiqadning séhriy küchige tayinip, barliqqa keltürülgenlikini eslep ötüdighan bolsaqla, dinning menggülük hayatiy küchke ige Ilahiy tuyghu ikenlikini étirap qilmay turalmaymiz. Biz meyli qachan milliy oyghunush herkiti, milliy musteqilliq herkiti élip barmaqchi bolidikenmiz, xelqni omuyüzlük seperwer qilmaqchi bolidikenmiz diniy étiqadqa ihtiyajimiz bar. Eger özimiz taharetni qandaq alidighanni bilmey turup, xelqni din bilen qozghimaqchi bolsaq, xelq bizge egeshmeydu. Shuning üchünmu Rus kommunistliri ikkinchi jumhuriyitimiz harpisidiki seperwerlikni Exmedjan Qasimi bashchiliqida emes, Élixan Töre riyasetchilikide élip barghan idi!

Bügünki künde Xitaylarning jan - jehli bilen hepilishiwatqinimu del diniy étiqadimiz. Chünki diniy étiqad _ barliq insanlar nuqtisidin muqeddes bolghinidek, biz üchün téximu artuq muqeddeslik ipade étidu: u hem mustemlikichi düshmen bilen arimizdiki étiqad perqini namayan qilip turidighan amil bolsa, hem milliy perqni ipadilep turidu. Shundaqla milliy rohimizning taziliqini tutup turidighan eng mustehkem qorghan bolush süpitide, xalighan waqitta, milliy tuyghulirimiz tashqin bolup partlap chiqidighan zamanlarda u özining ilahiyliq séhri küchi bilen xelqni birleshtürüsh, shexsiyettin xali, xalisliq bilen siyasiy ghaye yolida köresh qilish nishani üchün ghayet zor chaqiriq küchige ige. Bizning menggü “Jongxua milliti” emeslikimizning belgisi bolghan étiqadimiz, bizni “Jongxua milliti”ge aylinip kétish xewpidin qoghdap turidighan eng ishenchilik qorghan. Del mushu sewepler tüpeylidin Xitaylar étiqadimizgha ölgidek öchmenlik qilmaqta, uni mümkin qeder yoqutuwétishke, eng bolmighandimu xuddi “köndürülgen yolwas” tipidiki Xitayperestler mektiwige aylanduriwétishke urunmaqta!

MawZédongning bir sözi diqqet qilishqa erziydu: “düshmen qarshi turghanliki nersini biz himaye qilishimiz lazim, düshmen himaye qilghanliki nersige biz qarshi turishimiz lazim”. Xitaylar dinimizgha ölgüdek öchmenlik qiliwatidu, biz uni jan tikip qoghdishimiz eqelliy uqum emesmu? U bizge paydiliq bolmisa idi, Xitaylar u derijide öchmenlik qilmighan, eksiche “bizge köyünüp” kengri qoyup bergen bolatti!

Chet’elde yétishken bilermenlerni bularni bilmey gheplette qaldimikin désingiz, sizge ders bergüchiliki bar; emma özliri bu kéreklik shey’ini özige tedbiqlashni oylap körmeydu. Biz “medeniyliship kétish”imiz tüpeyli, “qalaqliq” qalpiqi keydürüp qoyulghan étiqadimizdin waz kechsek yaki Tömür Dawametche “musulman” bolup qalsaq, yeni, néme sen dése, musulman deydighandin bashqa héchqandaq perz emellerge emel qilmisaq, pisxik jehette ata -anini örnek alidighan balilar dindin téximu yiraqlishidu. Mana shundaq qilip yene bir milliy belgimizdin ayrilip qalimiz. U chaghda biz kim bolimiz? Én'gilizche, Némische, Erepche,… sözleydighan Uyghur?! Héchqandaq milliy süpiti bolmighan, milliy tuyghusi öchken, weten söygüsidin xewersiz kéyinki ewladning, milliy ghayimizge warisliq qilishi mümkinmu? Hetta fashist kommunist bolush üchünmu melum shertler kérek deyiletti, buni MawZédong “kommunistlarning besh sherti” dep tepsiliy sherhiyligen. Démek, özini men kommunist déwilish bilenla kommunist bolmaydu, dégen gep. Xuddi shundaq, musulman bir milletning ezasi bolghan'ghila men musulman déwalghili bolmaydu. Uningmu özige chushluq shertliri bar, shulargha emel qilish bilen musulmanliq namayan bolidu.

Mana bulardin kéyin, témimiz tebi’iy halda “undaq bolsa néme qilishimiz kérek?” dégen nuqtigha kélidu.

“Néme qilish kérek?” _ bu so’al nurghun milletning awan'gartliri teripidin milliy oyghunushning harpilirida otturigha qoyulghan, shu isimda nurghun maqalilar, kitaplar yézilghan,… Bizmu bügün özimizge “néme qilish kérek?” dégen so’alni qoyup olturuptimiz.

Tebi’iyki, milliy angni urghutush we milliy angni oyghutush kérek! Dégen jawap bérilidu. Buni démekqu asan, emma qandaq qilip? Yoqulushqa qarshi tirejesh _ milliy angni oyghutush bilen bolsa, milliy angni oyghutush milliy qediriyetlirimizni qedirleshni teshwiq qilish arqiliq bolidu. Eger kimde kim birer emelni kishilerge teshwiq qilidiken, aldi bilen özi ülge bolup, emeliyiti arqiliq qiliwatqan teshebbusini kücheytishi shert! Eger undaq bolmaydiken, teshwiqatning tesir küchi bolmaydu. Bundaq ish herkiti bilen sözi rep kelmeydighanlarni hetta yalghanchiliqta kazzapliq derijisige yetken kommunistlarmu tenqid qilip, buni bir xil libralizimliq ipade dep süpetligen idi: “bashqilargha Markisizmni, özige libralizimni ölchem qilidu”. Özi tamaka chékidighan bir dada oghligha “tamaka chekseng bolmaydu, tamaka ziyanliq!...” dése külkik bolupla qalmay, balida dadisigha qarita töwen baha tughdurishi mümkin; “medeniyliki” tüpeylidin bedining barliq oyman - chongqurlirini bilindürüp kéyinidighan bir ana, qizigha: “kéche klublirigha barma, u yerde buzuq ademler köp...” dése buning qanchilik tesir küchi bolishi mümkin?

Teshwiqad heqqide gep bolghan iken, eqlimizge haman uning obékti bolghan keng xelq ammisi kélidu, elwette. Teshwiqadning asasiy obékti wetinimizde yashawatqan xelqimiz. U yerde teshwiqad arqiliq ularning milliy éngini bileshtin éghiz achqili bolmaydu. Eger qilchilik boshluq bolsighu wetendikilerning chet’eldiki yétishkenlerge ihtiyajimu chüshmeyti; u yerde yürikide ot yénip turghan hem bilim sapasimu yoquri kishilirimiz bar idi. Emma, xapiliqmu del u yerde bundaq keng türde ammiwiy teshwiqat herkiti qanat yaydurghili bolmasliqi. Mana shu seweptinla chet’eldiki biz bechchigherlerge bu wezipini üstimizge élish chüshmekte! Échinishliqi, chet’ellerdin weten'ge yürgüzülidighan teshwiqadning yoli tosaq bolishidur: tor cheklimige uchrighandin bashqa, wetinimizde kompyutérning omumlishish nisbiti arqidin birinchi orunda turidu, undin bashqa torda cheklen'gen rayonlargha kirishning xetiri chong bolghachqa jür’et qilidighan adem cheklimiliki bar. Mana bu bir qatar tosalghular tor arqiliq teshwiqad qilishning ünümini asasen yoqqa chiqarmaqta!

“Kelduq Mollazadige” degendek, axirqi ésilidighan “shal paxili” süpitide, Erkin Asiya Radiyosining Uyghurche anglitish sa’iti hemme éghirchiliqni üstige élishqa mejbur birdin bir muessese bolup chiqidu. Emma ilgiridin dep kéliwatqinimdek, radiyo Xitaylar teripidin kontrol qiliwélin'ghachqa, xelqqe jiddiy kéreklik nersilerni anglitishtin ölgidek özini qachurup kelmekte! Milliy qediriyetlirimizni _ tilimizni, dinimizni qoghdash témilirida mulahize, obzorlar uyushturush ornigha, Xitay metbuatliridinmu érishkili bolidighan Ottura Sherq xewerliri,… Xitay xewerliri; hetta “Hindistan'gha qarimuch aparghandeq” Wang Léchüenning xelqimizge néme qiliwatqini )goya xelq buni anglimaywatqandek),… Hetta Méksika filimliridek köp qisimliq )Marafonche) maqalilarda Jyang Zéminning qanche ashnisi barliqi,… gha oxshash témilargha keng türde orun bérilmekte!

Wang Léchüenning néme qiliwatqinini démisimu, shu xelqqe qiliwatqachqa xelq bilidu, gep xelq uni bir heqiqet süpitide, yaxshiliq süpitide qobul qilishi mesilisidur. Yeni, xalada uzaq olturghan kishige sésiq purimighandek, hemishe zulum ichidila yashighan, ajayip - gharayip bimenilikler heqiqet süpitide qobul qildurulup köndürülgen xelqning, özige ziyanliq nersilerni normal bilip qobul qiliwélishi mesilisidur. Mana bu nuqta, éniqlimigha, izahatqa muhtaj. Radiyoning wezipisi Wang Léchüenning nöwette xelqqe qandaq yéngi alwang salghini, yéngi siyaset chiqarghinini anglitishla bolmasliqi kérek. Téximu köprek, bu siyasiy oyunlarning arqisigha yoshurun'ghan balayi - qaza we qara niyet, shumluqlar heqqide obzor, mulahize uyushturush; buni alwang teriqiside birer qétim, birer parche yiliman “obzor” bilen boldi qilish emes, her sahe pikir igilirini seperwer qilish, xuddi kommunistlarning “tégige yetmey qoymasliq, yiltizini qézish” métodi boyiche yiltizighiche qézish, xelqqe bala - qazaning derijisini tonutush kérek idi. Yeni ulargha waqit xaraktérliq xewernila emes, bilim xaraktérlik témilarni sunush kérek idi. Bu ishlarning hélighiche ehmiyet bérilmey tashlap qoyulishi _ bu atalmish milliy dawachilirimizning süpetlirini körsitidighan eynektur. Xelq Jyang Zéminning qanche ashnisi barliqini biliwalmisimu bolidu, emma özlirige yüzliniwatqan xeterning derijisini tonup yetmise peqet bolmaydu!

Qisqisi, milletni söyidighanliqini, milliy azadliqni isteydighanliqini, wetenning musteqilliqini arzu qiklidighanliqini dawa qilidighan barliq wetendashlargha murajet shuki, milliy süpitimiz yoqalsa milliy dawaning asasi tügeydu, shunga milliylikimizni, milliy süpetlirimizni teshkil qilghan milliy qediriyetlirimizni saqlashqa, milliy belgilirimizni qedirleshke tirishayli, xelqqimu buning zörüriyitini teshwiq qilayli! Radiyodiki wijdanida jarahet yoq, pak yürek dostlarningmu xelqqe néme eng kéreklik? Néme bérishimiz kérek? Dégen so’allar asasida estayidilraq izdinip, qisqa waqittin ünümlük paydilinishqa tirishishini ümid qilimiz. Qisqisi, barliq wetenperwerler, milliy teqdirimizge köngül bölidighan kishilerni aldi bilen özliri milliy qediriyetlirimizni qedirleshke, özige tedbiqlashqa, ailisige tedbiqlashqa, bu arqiliq kéyinki ewladqa ülge bolushqa, yoqulushqa qarshi qeyserlik bilen tirejeshke chaqirimiz.

Mesilining jiddiyitini shuningdin köriwélishqa boliduki, bu mesile toghrisida hetta barliq milliy munapiqlirimiznimu bu jehette küch chiqirishqa seperwer qilish üchün yéterlik asas bar: ey, milletni sétip yewatqan munapiqlar! Milliy süpet yoqalsa, Uyghur tügise, Xitaylarning silerge ihtiyaji qalmaydu, yoshurun maashinglardin ayrilip qalisiler; xizmet we maashinglargha kéyinki ewladinglarni wars bolsun désenglar, milliy mewjudiyitimizni qoghdash silerningmu bash tartip bolmaydighan mejburiyitinglardur, dawamliq satidighan “mélinglar” tügise kéyin némini satisiler!?


East Turkistan Home Page din elindi.

Unregistered
13-11-06, 17:52
http://www.freasturkistan.org/

Unregistered
14-11-06, 12:04
Mesilining jiddiyitini shuningdin köriwélishqa boliduki, bu mesile toghrisida hetta barliq milliy munapiqlirimiznimu bu jehette küch chiqirishqa seperwer qilish üchün yéterlik asas bar: ey, milletni sétip yewatqan munapiqlar! Milliy süpet yoqalsa, Uyghur tügise, Xitaylarning silerge ihtiyaji qalmaydu, yoshurun maashinglardin ayrilip qalisiler; xizmet we maashinglargha kéyinki ewladinglarni wars bolsun désenglar, milliy mewjudiyitimizni qoghdash silerningmu bash tartip bolmaydighan mejburiyitinglardur, dawamliq satidighan “mélinglar” tügise kéyin némini satisiler!?


East Turkistan Home Page din elindi.

Unregistered
14-11-06, 13:35
Bu maqale bu sehipige chaplan'ghanda ishlitilgen font tupeyli toghra korunmise, ustidiki fonkisiyilik tizimdin: View>Encoding>Windows(Western Europe)ni bassingiz toghrilinidu. Yaki esli tor bet (www.freasturkistan.org ) din oqung

Unregistered
14-11-06, 15:19
Jinim akilar , uyghur millitimiz toghrisida kixini oygha salidighan xundak yahxi mezmunlar yezilip keliwatkili yerim esirdin exiptu , yazmilarningmu mezmunliri bir-biridin periklik , idiyelermu ohximighan usluplarda bolup , hisaplap baksam neqqe milyon uyghur erbaplirimiz uyghur helki uqun kuq toplawetiptu . xu nerse idiyemdin otmeydiki , neqqe milyon uyghurimis yazghan yazmilirida "milli munapik , milli unsurlar , millitimizning kenini iqidighanlar........." digendek sozlerni korimenyu , bir ademning ismini yaki bir parqe resimini "mana bu kixi mundak seweplerdin , mundak pakitlar bilen tutulup millitimizning unsurliri dep bekitildi" digen elanlarni korginim yok yaki etirapimdiki uyghur wetendaxlirimmu pakiti bilen eytip bergini yok . muxuninggha asasen bezide oz-ozemdinmu gumanlinip yuridighan bolup kalimen .( Insanlar ozini ozi hemmidin yahxi bilidu .)

Unregistered
15-11-06, 12:51
Jinim akilar , uyghur millitimiz toghrisida kixini oygha salidighan xundak yahxi mezmunlar yezilip keliwatkili yerim esirdin exiptu , yazmilarningmu mezmunliri bir-biridin periklik , idiyelermu ohximighan usluplarda bolup , hisaplap baksam neqqe milyon uyghur erbaplirimiz uyghur helki uqun kuq toplawetiptu . xu nerse idiyemdin otmeydiki , neqqe milyon uyghurimis yazghan yazmilirida "milli munapik , milli unsurlar , millitimizning kenini iqidighanlar........." digendek sozlerni korimenyu , bir ademning ismini yaki bir parqe resimini "mana bu kixi mundak seweplerdin , mundak pakitlar bilen tutulup millitimizning unsurliri dep bekitildi" digen elanlarni korginim yok yaki etirapimdiki uyghur wetendaxlirimmu pakiti bilen eytip bergini yok . muxuninggha asasen bezide oz-ozemdinmu gumanlinip yuridighan bolup kalimen .( Insanlar ozini ozi hemmidin yahxi bilidu .)
Insanlar ozini ozi hemmidin yahxi bilidu

Unregistered
18-11-06, 19:54
Jinim akilar , uyghur millitimiz toghrisida kixini oygha salidighan xundak yahxi mezmunlar yezilip keliwatkili yerim esirdin exiptu , yazmilarningmu mezmunliri bir-biridin periklik , idiyelermu ohximighan usluplarda bolup , hisaplap baksam neqqe milyon uyghur erbaplirimiz uyghur helki uqun kuq toplawetiptu . xu nerse idiyemdin otmeydiki , neqqe milyon uyghurimis yazghan yazmilirida "milli munapik , milli unsurlar , millitimizning kenini iqidighanlar........." digendek sozlerni korimenyu , bir ademning ismini yaki bir parqe resimini "mana bu kixi mundak seweplerdin , mundak pakitlar bilen tutulup millitimizning unsurliri dep bekitildi" digen elanlarni korginim yok yaki etirapimdiki uyghur wetendaxlirimmu pakiti bilen eytip bergini yok . muxuninggha asasen bezide oz-ozemdinmu gumanlinip yuridighan bolup kalimen .( Insanlar ozini ozi hemmidin yahxi bilidu .)


Toghra deysen Qerindishim,ishlar barghanche tuzilidu, adem chong bolghandek, Millitimizmu chong boliwatidu.......

Unregistered
22-11-06, 13:36
Toghra deysen Qerindishim,ishlar barghanche tuzilidu, adem chong bolghandek, Millitimizmu chong boliwatidu.......
Toghra deysen Qerindishim,ishlar barghanche tuzilidu, adem chong bolghandek, Millitimizmu chong boliwatidu.......