PDA

View Full Version : ئوتتۇرا ئاسىيا ۋە ئۇيغۇرلار



Unregistered
09-06-19, 11:12
https://uighurdna.com/2019/05/16/%D8%A6%DB%87%D9%8A%D8%BA%DB%87%D8%B1%D9%84%D8%A7%D 8%B1%D9%86%D9%89%DA%AD-%D8%AF%DB%87%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D8%B3%D9%89%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%89-%D8%B3%DB%95%DA%BE%D9%86%D9%89%D8%B3%D9%89%D8%AF%D 9%89/

Unregistered
10-06-19, 13:41
https://uighurdna.com/2019/05/16/%D8%A6%DB%87%D9%8A%D8%BA%DB%87%D8%B1%D9%84%D8%A7%D 8%B1%D9%86%D9%89%DA%AD-%D8%AF%DB%87%D9%86%D9%8A%D8%A7-%D8%B3%D9%89%D9%8A%D8%A7%D8%B3%D9%89-%D8%B3%DB%95%DA%BE%D9%86%D9%89%D8%B3%D9%89%D8%AF%D 9%89/

ئۇيغۇرلۇقنىڭ باش كۆتۈرشى بىر قەدەر ئاستا بولغان بولۇپ ئوتتۇرا ئاسىيادا تۈركىستانچىلىق بىر قەدەر ئومۇملاشقان ئىدى چۈنكى ئوسمانىزىمنىڭ تەسىرىدىن قۇتۇلالمىغان ياۋرو ئاسىيا خەلقىنىڭ قەلبى پان تۈركىزىم ۋە پان ئىسلامىزىمغا بەكىرەك مايىل ئىدى. ئۇيغۇرلۇق قىسمەن پان تۈركىزىم ئېلىمىتلىرىنى ۋە پان زايونىزىم ئېلىمىتلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالاتتى. ئەمما پان زايونىزىم ئۆز نۆۋىتىدە پان ئىسلامىزىم ۋە پان ئەرەبىزىم بىلەن ئوت بىلەن سۇ دەك چىقىشالمايتى. ئەينى زاماندىكى ئوتتۇرا ئاسىيا خەلقى بەخىتكە قارشى پان ئىسلامچى ھەتتا پان ئەرەبىزىمچى ئىدى. شۇ سەۋەبتىن پان زايونىزىم ئىلمىتلىرى بولغان ئۇيغۇرىزىمنى ئەجدادلىرىمىز قۇبۇل قىلماستىن بەلكى تۈركىستان ئىسمىنى ئاسان قۇبۇل قىلغان ئىدى. ئەنە شۇ دەۋىرلەردە ئۇيغۇرلۇقنى تەشۋىق قىلغان نەزەرغوجا ئابدۇسەمەت ئوغلى، لۇتپۇللا مۇتەللىپ قاتارلىقلار تازا بازار تاپالمىغان. ئەمما شۇنداق بولىشىغا قارىماي تىروتىسكىي بولشىۋىكلارنىڭ قوللىشى ئارقىسىدا بىرىنچى قېتىم شەرقى تۈركىستان ئىسلام جۇمھۇرىيىتى، ئىككىنچى قېتىم شەرقى تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغان. ئەمما ئىككلا جۇمھۇرىيەت ئۇزۇنغا داۋاملاشمىغان. بۇنى چۈشىنىش ئۈچۈن تىروتىسكىينى بىر ئاز چۈشىنىش كېرەك.تىروتىسكىي بولسا سوۋىت ئىتىپاقى بولشىۋىك ئىنقىلابىغا يېتەكچىلىك قىلغان بىرىنجى نۇمۇرلۇق ئادەم بولۇپ، ئۇنىڭ كېلىپ چىقىشى يەھۇدى ئائىلىسىدىن، شۇ سەۋەبتىن تىروتىسكىي ئۆز زامانىدا زايونىزىمنى قوللايتى.


لېنىن بىلەن تىروتىسكىينىڭ ئىدىيەسىنىڭ مۇتلەك كۆپ قىسمى ئوخشاش بولۇپ ئەمما تىروتىسكى بولشىۋىك ئىنقىلابىنى دۇنياۋىيلاشتۇرۇش كېرەك، سوتسىيالىزىمنى پۈتۈن دۇنياغا تارقىتىش كېرەك دەپ قارايتى، ئۇنىڭ ئەكسىچە لېنىن بولسا بولشىۋىزىمنى پەقەت سوۋىت ئىتىپاقى دائىرىسىدە تەرەققي قىلدۇرۇش پەقەت سوۋىت ئىتىپاقىنى دەرىجىدىن تاشقىرى دۆلەت قىلىپ قۇرۇپ چىقىش كېرەك دەپ قارايتى. كېيىنكى ۋاقىتلاردا لېنىن ۋە تىروتىسكىينىڭ ئىدىيە توقۇنۇشى سەۋەبىدىن لېنىن ۋە سىتالىن ئوتتۇرا ئاسىيادىكى تىروتىسكىيچىلارنىڭ ھەممىگە قاتتىق زەربە بەرگەن بولۇپ، شۇ سەۋەتپتىن ئۆز زامانىدا ئوتتۇرا ئاسىيادىكى مۇسۇلمان ۋە يەھۇدىيلار لېنىن ۋە سىتالىنغا غايەت زور ئۆچ ئىدى ھەم بۇ ئۆچمەنلىك ھازىرغىچە داۋاملاشماقتا. تىروتىسكىينىڭ سىياسى كۈرەشدە مەغلۇپ بولۇشى يۇقۇردا تىلغا ئېلىپ ئۆتكەن شەرقى تۈركىستان نامىدىكى دۆلەتلنىڭ يېقىلىپ شىنجاڭ ئۆلكىسىنىڭ قۇرۇلغانلىقىدا ئىپادىلىنىدۇ.ئەمما شىنجاڭ ئۆلكىسىنىڭ ئۆمرىمۇ ئۇزۇنغا داۋاملاشمىغان بولۇپ ئەخمەتجان قاسىمى ۋە سىتالىننىڭ سىرلىق ئۆلۈمى(بەزىلەر ئۇلارنى تىروتىسكىيچىلار قەستلەپ ئۆلتۈرگەن دەپ قارايدۇ.)دىن كېيىن شىنجاڭ ئۆلكىسى نامى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىغا ئۆزگىرىدۇ. ئاپتونوم رايوننىڭ قۇرۇلىشى تىروتىسكىيچىلارنىڭ ئوتتۇرا ئاسىيادىكى كۈچىنى دۇنياغا قايتىدىن نامايەن قىلىدۇ.

Unregistered
11-06-19, 17:39
ئۇيغۇرلۇقنىڭ باش كۆتۈرشى بىر قەدەر ئاستا بولغان بولۇپ ئوتتۇرا ئاسىيادا تۈركىستانچىلىق بىر قەدەر ئومۇملاشقان ئىدى چۈنكى ئوسمانىزىمنىڭ تەسىرىدىن قۇتۇلالمىغان ياۋرو ئاسىيا خەلقىنىڭ قەلبى پان تۈركىزىم ۋە پان ئىسلامىزىمغا بەكىرەك مايىل ئىدى. ئۇيغۇرلۇق قىسمەن پان تۈركىزىم ئېلىمىتلىرىنى ۋە پان زايونىزىم ئېلىمىتلىرىنى ئۆز ئىچىگە ئالاتتى. ئەمما پان زايونىزىم ئۆز نۆۋىتىدە پان ئىسلامىزىم ۋە پان ئەرەبىزىم بىلەن ئوت بىلەن سۇ دەك چىقىشالمايتى. ئەينى زاماندىكى ئوتتۇرا ئاسىيا خەلقى بەخىتكە قارشى پان ئىسلامچى ھەتتا پان ئەرەبىزىمچى ئىدى. شۇ سەۋەبتىن پان زايونىزىم ئىلمىتلىرى بولغان ئۇيغۇرىزىمنى ئەجدادلىرىمىز قۇبۇل قىلماستىن بەلكى تۈركىستان ئىسمىنى ئاسان قۇبۇل قىلغان ئىدى. ئەنە شۇ دەۋىرلەردە ئۇيغۇرلۇقنى تەشۋىق قىلغان نەزەرغوجا ئابدۇسەمەت ئوغلى، لۇتپۇللا مۇتەللىپ قاتارلىقلار تازا بازار تاپالمىغان. ئەمما شۇنداق بولىشىغا قارىماي تىروتىسكىي بولشىۋىكلارنىڭ قوللىشى ئارقىسىدا بىرىنچى قېتىم شەرقى تۈركىستان ئىسلام جۇمھۇرىيىتى، ئىككىنچى قېتىم شەرقى تۈركىستان جۇمھۇرىيىتى قۇرۇلغان. ئەمما ئىككلا جۇمھۇرىيەت ئۇزۇنغا داۋاملاشمىغان. بۇنى چۈشىنىش ئۈچۈن تىروتىسكىينى بىر ئاز چۈشىنىش كېرەك.تىروتىسكىي بولسا سوۋىت ئىتىپاقى بولشىۋىك ئىنقىلابىغا يېتەكچىلىك قىلغان بىرىنجى نۇمۇرلۇق ئادەم بولۇپ، ئۇنىڭ كېلىپ چىقىشى يەھۇدى ئائىلىسىدىن، شۇ سەۋەبتىن تىروتىسكىي ئۆز زامانىدا زايونىزىمنى قوللايتى.


لېنىن بىلەن تىروتىسكىينىڭ ئىدىيەسىنىڭ مۇتلەك كۆپ قىسمى ئوخشاش بولۇپ ئەمما تىروتىسكى بولشىۋىك ئىنقىلابىنى دۇنياۋىيلاشتۇرۇش كېرەك، سوتسىيالىزىمنى پۈتۈن دۇنياغا تارقىتىش كېرەك دەپ قارايتى، ئۇنىڭ ئەكسىچە لېنىن بولسا بولشىۋىزىمنى پەقەت سوۋىت ئىتىپاقى دائىرىسىدە تەرەققي قىلدۇرۇش پەقەت سوۋىت ئىتىپاقىنى دەرىجىدىن تاشقىرى دۆلەت قىلىپ قۇرۇپ چىقىش كېرەك دەپ قارايتى. كېيىنكى ۋاقىتلاردا لېنىن ۋە تىروتىسكىينىڭ ئىدىيە توقۇنۇشى سەۋەبىدىن لېنىن ۋە سىتالىن ئوتتۇرا ئاسىيادىكى تىروتىسكىيچىلارنىڭ ھەممىگە قاتتىق زەربە بەرگەن بولۇپ، شۇ سەۋەتپتىن ئۆز زامانىدا ئوتتۇرا ئاسىيادىكى مۇسۇلمان ۋە يەھۇدىيلار لېنىن ۋە سىتالىنغا غايەت زور ئۆچ ئىدى ھەم بۇ ئۆچمەنلىك ھازىرغىچە داۋاملاشماقتا. تىروتىسكىينىڭ سىياسى كۈرەشدە مەغلۇپ بولۇشى يۇقۇردا تىلغا ئېلىپ ئۆتكەن شەرقى تۈركىستان نامىدىكى دۆلەتلنىڭ يېقىلىپ شىنجاڭ ئۆلكىسىنىڭ قۇرۇلغانلىقىدا ئىپادىلىنىدۇ.ئەمما شىنجاڭ ئۆلكىسىنىڭ ئۆمرىمۇ ئۇزۇنغا داۋاملاشمىغان بولۇپ ئەخمەتجان قاسىمى ۋە سىتالىننىڭ سىرلىق ئۆلۈمى(بەزىلەر ئۇلارنى تىروتىسكىيچىلار قەستلەپ ئۆلتۈرگەن دەپ قارايدۇ.)دىن كېيىن شىنجاڭ ئۆلكىسى نامى شىنجاڭ ئۇيغۇر ئاپتونوم رايونىغا ئۆزگىرىدۇ. ئاپتونوم رايوننىڭ قۇرۇلىشى تىروتىسكىيچىلارنىڭ ئوتتۇرا ئاسىيادىكى كۈچىنى دۇنياغا قايتىدىن نامايەن قىلىدۇ.

bu tarixlarmu echiliptu.