PDA

View Full Version : Uyghurlarning A Kiu si we Uyghur dawasi



Unregistered
16-07-18, 22:02
Uyghurlarning <A Kiu> si we Uyghur dawasining kelgüsi
Ötken birnechche aydin buyan yüzdidar yaki ündidar oynawatqan Uyghurlarning hemmisila dégüdek «Salih Xudayar» dégen isimni köplep uchratti. Salihning Uyghur dawasi üchün qandaq pidakarliq körsitiwatqanliqi heqqidiki medhiye Sherqiy Türkistan Sürgün Hökümitining Prézidénti Exmetjan Osmanning Salih Xudayargha béghishlap qeside yézishi bilen özining eng yuquri pellisini yaratti. Buning bilen Salih Xudayarning « tarix yaratqan Uyghurlarning yéngi dahisi» ikenliki heqqidiki bayanlar hemmila yerni bir élishqa bashlidi. Emma ötken hepte Amérika saqchilirining Salihni qolgha élishi bilen Uyghur dawasining gherp dunyasidiki ötken on nechche yilda qolgha kelgen utuqlirigha bir qara dagh chüshti.
Qérindashlargha melum bolsunki, Uyghur dawasi Salih Xudayar yaki Bilal türkistani emes, bundaq yashlardin yene nechche mingi chiqsimu ularning hemmisige yétip ashidighan, qehrimanlar herqanche köp bolsimu mejburiyet nuqtisidin alghanda bu kishiler yenila azliq qilidighan büyük dawa. Chünki qarshimizdiki düshmen hazir özining tarixtiki eng güllen'gen dewrige qedem qoyghan xitay impériyisi. Bu hakimiyetke birnechche shexsning Uyghurlargha «dahi»liq qilishi bilenla taqabil turghili bolmaydu. Buninggha milyonlighan shir yürek ezimetler kérek. Xitay hakimiyiti hazir Uyghurning uruqini yiltizidin qurutup tashlashqa bel baghlap boldi. Bundaq qudretlik düshmenning qara niyitige qarshi hazirqi ehwalda bizning uninggha biwaste we kolliktip halda qarshiliq körsitish imkanimiz yoq. Emma chet'ellerdiki Uyghurlarning Uyghur xelqi duch kéliwatqan qabahetni tashqi dunyagha bildürüsh, shu arqiliq zörür bolghan dunyawi qollashni qolgha keltürüsh, bu qollashni xitay hakimiyitige qarshi mujadilimiz yéqin kelgüside bashlan'ghanda musteqilliq kürishimizning tashqi destekliridin biri qilish imkanimiz yéterlik.
Del mushu meqsette Yawropa we Amérikidiki Uyghur jama'iti qolidin kélidighan ishlarni tégishlik derijide ada qilip keldi. Bolupmu 2017-yilidin bashlan'ghan Uyghurlarni «terbiyelesh lagérliri»gha minglap qamash bashlan'ghandin kéyin chet'ellerde sersanliqta yüriwatqan Uyghur jama'iti «5-iyul weqesi» din kéyin kolliktipchanliq we ittipaqliqning zörürlükini (azraq bolsimu) yene bir qétim tonup yetti. Buning bilen b d t binasi aldida we bashqa xelq'araliq sorunlarda xitayning Uyghurlargha séliwatqan zulumlirini pash qilish namayishliri wujutqa keldi. Bu namayishlarda Uyghurlar özlirining Uyghurluq mewjutluqi üchün qismen bolsimu birleshti. Chet'ellerdiki Uyghurlar emdiki ehwalda Uyghurlar üchün birlikning qanchiliq muhimliqini barghanséri tonup yetmekte. Buning netijiside Uyghur muhajirliri otturisida qérindashiq asasidiki ittipaqliq bir baldaq yükseldi. Del mushundaq weziyette chet'ellerdiki Uyghur dawasini böshükidila ujuqturuwétishni közlep kéliwatqan xitay hökümitining türlük yollar bilen Uyghurlarni parchilash oyunliri otturigha chiqishqa bashlidi, torlarda Uyghur dawasigha tégishlik hesse qoshup kéliwatqan Uyghur serxillirini sésitish oxshimighan shekillerde körülüshke bashlidi. Mana mushu ehwalda chet'ellerdiki Uyghur jama'iti Salih Xudayar mesilisini chöridigen halda chong jehette birnechche guruppigha parchilandi hem dawamliq parchiliniwatidu. Démek, xitay yene bir qétim ghelibe qildi, biz bolsaq özimiz bilip-bilmey xitay chalghan dapqa ussulgha chüshtuq.
Amérika Uyghur jemiyitining re'isi élshat hesenning xitay elchixanisi aldidiki namayishta Salihqa söz bermigenlikini pilte qilghan jédel namayishchilar aq saray aldigha barghanda Bilal türkistanining donkixotche chapan sélip, élshat hesen bilen mushtlashmaqchi bolushi bilen xulasilendi. Bizde ejdatlirimizdin qalghan «qol sunsa yeng ichide, bash yérilsa bök ichide» deydighan atilar sözi bar. Emiliyette bu chüshen'gili bolmaydighan unchilik chongqur qa'idimu emes. «Sherqiy Türkistan Sürgün Hökümitining Diniy Ishlar Ministiri» salahiyitidiki Bilalning xelqi alem aldida özini özi reswa qilishtek bundaq exmeqliqni sadir qilishining Uyghur dawasining obrazigha qandaq selbiy tesir élip kélishini köpchilik doppisini aldigha tashlap qoyup oylinip baqsa bolidu. Uyghur dawasi bir shexsning dawasi emes, bir ademning bir kimdin renjishi bilen uyaq-buyaq bolidighan dawamu emes. Bu dawani pütkül Uyghur xelqi özlirining teshkiliy jemiyetlirining yétekchilikide tertiplik we qedem-basquchluq dawam qilishi kérek. Shundaq bolghan iken, her bir namayishni teshkilligen jemiyitimizning özige chushluq qa'ide-nizamliri bolidu. Herkim özi bilgenni we ushtumtut xiyaligha kelgenni qilsa bu dawa emes, belki dashqazandiki umachqa aylinidu.
Xitay elchixanisi aldidiki namayishtin kéyin shu namayishta söz qilish pursitige érishelmigen Salih Xudayar öz aldigha Amérika parlaménti aldida namayish teshkillidi. Démek, Uyghur dawasigha yéngi bir küch qoshuldi. Uyghurlar Uyghur xelqining menpe'etini chiqish qilghan herqandaq namayish yaki dawa ishlirini qollaydu. Bu namayishni kimning teshkilligen bolushi Uyghurlar üchün muhim emes. Bu jehette Salih Xudayar yashlargha xas dédilliq qildi. Bu heqiqetenmu maxtashqa tégishlik jasaret. Beziler «Amérika parlaméntining ish tertiwide bir top xelq parlamént binasi aldigha kélip bir ay yaki ikki ay namayish qilsa Amérika hökümiti Uyghurlar üchün qanun lahiyisi maqullamdu?» dep buningdin derguman boluwatqanliqini bildürdi. Meyli bundaq dawa ishliri demalliqqa birer konkirt netijini barliqqa keltürelmisimu u héchbolmighanda Uyghurlarning qismen awazini qulaqlargha yene bir qétim yetküzidu. Buning paydisi bolsa boliduki, hergiz ziyini bolmaydu. Emma Amérikidiki Uyghur dawasigha tolimu ziyanliq bir hadise del mushu namayishta körüldi.
Ehwaldin xewerdar qérindashlarning yadida bolsunki, Salih Xudayarni Amérika parlaméntining bixeterliki üchün xizmet qiliwatqan Amérika saqchiliri qolgha aldi. Qolgha élishning sewebi nahayiti addi: namelum bir xitay (uning xitay jasusi yaki tesadipi bu jaygha kélip qalghan birer hangwaqti xitay ikenliki heqqide téxi birer éniq delil melum emes) namayishchilarni toxtimastin süretke tartqan. Shuning bilen namayish teshkilligüchilerdin bolghan Salih Xudayar bu xitaynng aldigha bérip :«sen néme dep bizni resimge tartiwérisen? Men Amérika fédératiw idarisining xizmetchisi. Pasportingni chiqar, men tekshürimen» dep doq qilghan.( Özining éytishiche bolsa «men u xitaygha qol saldim» deydu.) Bu körünüshlerni we awazlarni shu meydandiki aq tenlik bir ayal widiyogha éliwalghan we saqchilargha körsetken. Bilmigenlerning yadida bolsunki, Amérika- qanun döliti. Bu jayda héchkim qanun'gha chaqchaq qilmaydu hem qilalmaydu. Chünki Amérikining qanuni waqti kelgende Amérikining prézidintinimu ayap qoymaydu. Emma xitaydek qanun hoquqdarlarning oyunchuqigha aylinip qalghan muhitta chong bolghan bizdekler üchün bu uqum anche éniq emes. Salihning Amérika parlaménti aldida özini Amérika fédératiw sistémisining xadimi, dep tonushturushi xitayda unche chong ish bolmighan bilen, Amérikining qanunida jinayet hésaplinidu. Gerche u özlirini süretke tartqan xitayni qorqutup qoyushni oylighan bolsimu, Amérikining qanunida Salihning bundaq sözni qandaq niyette dégen bolushi muhim salmaq igilimeydu. Salihning qolgha élinishidin xewerdar bolghan Amérika parlaméntidiki alaqidar zatlar :«Uyghur yashlirining namayishini teshkilligen bu bala yalghanchikende!» dep oylaydu emdi. Amérikida yaki gherp dunyasida yalghan sözleshning némidin dérek béridighanliqini köpchilik obdan bilidu, dep oylaymen. Men bu yerde öz közüm bilen körgen bir ishni qisturup ötey:
2008-Yili nyo yorkta tibetlerning bir qétimliq xitaygha qarshi namayishi del künlüki 100 dollardin sétiwélin'ghan xitaylarning namayishi bilen bir meydan'gha we bir waqitqa toghra keldi. Shu chaghda qéni qizip ketken xitaylarning biri étilip bérip bir tibet namayishchining qolidiki tibet bayriqini tartiwaldi we yerge tashlap dessidi, yene bir xitay bolsa arqidinla songdiship kélip yene bir tibetning qolidiki yuquri awazliq karnayni tartiwalmaqchi boldi. Shuning bilen namayish tertiwini saqlawatqan saqchilar yopurulup kélipla héliqi ikki xitayni yerge bésip qollirigha koyza sélip élip ketti. Chünki Amérikida herqandaq kishining namayish qilish erkinliki bar. Xuddi shuningdek héchqandaq kishining tinch shekildiki, qanunluq resmiyetlerni ötigen namayishqa herqandaq shekilde buzghunchiliq qilish heqqi yoq. Bu jayda Amérika saqchiliri qandaqtur tibetlerge hésdashliq qiliwatqini yoq. Ular qanunda belgilen'gen insan heqlirini qoghdawatidu. Nawada shu qétimliq ehwal del eksiche bolup, tibetler namayishchi xitaylarning bayriqini yulup tashlimaqchi bolghan bolsa saqchilar oxshashla tibetlerni qolgha éliwergen bolatti.
Halbuki, qolgha élishtin kéyin Salih Xudayarning dadisi yüz didargha chiqarghan widiyoda Salih Xudayar:«méni arimizdiki bir türküm düshmenler qestlep solitip qoydi» deydu. (Bu uning öz aghzi bilen dégen gépi. Men buni bashqilardin emes, del shu widiyoda Salihning öz aghzidin anglidim). Bu boyiche bolghanda Salihni «Amérikidiki Uyghurlar arisigha suqunuwalghan Uyghur munapiqlar» solitip qoyghan bolidu. Özige rebbimiz bolghan, jimiy nuqsanlardin xali we eng pak Allahning namini famile qilghan bir qérindishimizning aghzidin chiqqan mushundaq yalghan sözni anglap men dangqétip qaldim. Qérindashlar, yadinglarda bolsun: Amérika saqchiliri Salihni «parlamént aldida namayish qilding» dep tutmidi. Chünki ularning namayishi resmi testiqtin ötken namayish, yene kélip Amérikida bundaq testiqni namayish qilishni xalighan herqandaq kishige waqit we orun belgiligen asasta béridu. Bumu Amérika démokratiyesining bir janliq ispati. Amérika saqchiliri Salihni «parlaméntning aldida xitaygha qarshi sho'ar towliding» dep tutmidi. Chünki ular namayish qilip sho'ar towlawatqili on nechche kün bolghan idi. Amérika saqchiliri Salih Xudayarni «men Amérika qanun sistémisining xadimi» dep bashqilarning kimlikini tekshürmekchi bolghan hamaqetlerche xataliqi üchün qolgha aldi. Chünki Amérikining qanunida özini yalghandin qanun ijra qilghuchi dewélish arqiliq bashqilarning xususiyitige qol sélish éghir jinayet. Nélsun Mandélani aq tenlik saqchilar aq tenliklerge qarshi namayish teshkilligini üchün qolgha alghan bolsa, Salih Xudayarni Amérika saqchiliri buningdin pütünley perqliq bolghan yalghanchiliq we «bashqilarning xususiy hoquqigha dexli qilish» sewebidin qolgha aldi.
Salih Xudayar teshkilligen namayish wujutqa kélishtin burun torlarda «Amérika Uyghur jemiyiti bu namayishqa barmasliqni teshebbus qiliptu, bayraq sorisa bermeptu,» dégendek ighwalar keng tarqaldi. Buning bilen chet'ellerdiki Uyghurlar derhalla Salih Xudayargha hésdashliq qilip, Amérika Uyghur jemiyitini eyibleshke ötti. Buning bilenla toxtap qalmastin Uyghur dawasida yillardin buyan ün-tinsiz, minnetsiz ejir qiliwatqanlarni sésitish bashlandi. Ene shuningdin kéyin köpchilikimiz xitay jasuslirining tordiki daplirigha ussulni harghiche oynap, öz aldimizgha terep tutushqa bashliduq. Uyghurning xitayni eyiblishi emes, Uyghurning Uyghurni tillishi ewj aldi. Xitayning kütkinimu del mushu netije idi. Ular kütkinige ongayla érishti. Biz bolsaq dawamliq halda birnechche mez'hepke bölüniwatimiz. Eqelliy qa'ide boyiche, biz meyli birlikte bolsun yaki ayrim-ayrim halda bolsun birdek xitayni tillisaq durust bolatti.
Buningdin birnechche yillar burun xitay hökümiti inchikilik bilen layihiligen oyunlarning biri dillirida Allah söygüsi urghup turghan yashlarni özliri yétishtürgen sözmen sheytanliri arqiliq «Süriyege bérip jihad qilish»qa seperwer qilish bolghan idi. Buning bilen bu sadda, emma shija'etlik yashlirimiz bosughimizdiki eng yawuz düshmen bolghan xitay hakimiyitini arqigha tashlap, özlirige oxshashla «Allahu ekber» dep tekbir éytqiniche aptomatliridin oq chiqiriwatqan ottura sherq musulmanliri bilen «jihad» qilish üchün atlandi. Islam dinidin eqelli xewiri bolghan kishige sir emeski, jihad musulman bilen kapir otturisida bolidu. «Allahu Ekber» dep tekbir éytqan ikki kishi bir-birini öltürse Peyghembirimizning sehih hedisliri boyiche «ölgüchimu, öltürgichimu dewzexke chüshidu». Uyghur üchün xitaydinmu öte héchqandaq kapir mewjut emes. Xitay hakimiyiti bizning mesililerni héssiy oylaydighan mijezimiz we türlük seweblerdin eqliy tepekkurda ajiz bolup qalghanliqimizdek nadanliqimizdin paydilinip, mujahidliq qéni urghup turghan yashlirimizni ottura sherqqe yolgha saldi. Buning bilen wetinimizdiki xitay tajawuzchiliri zerbige uchrashtin saqlinip qaldi, xitay hakimiyiti bolsa xelq'arada Uyghurlarning «térorchi» ikenlikini ispatlaydighan zor destekke ige boldi. Axirida qoshlap ziyan tartqini yenila biz bolduq.
Emdilikte bolsa shuninggha oxshap kétidighan oyunlar yéngiwashtin otturigha chiqiwatidu. Uyghurlar xitay hökümitining «tuxumighiche qurutiwétish» siyasitining nishani boluwatqan, Uyghurning béshigha kelgen külpet héchbir insan balisining yadigha kelmigen shara'itta biz izchil chong ümit kütüp kelgen ottura sherqtiki yaki béqinimizdiki musulman hakimiyetliri Uyghurlar heqqide chish yérip birnerse dep baqmidi. Chünki «yégen éghiz uyuluptu» dégendek xitay hökümiti ularnng hemmisining éghizini kékirtektinla ilip bolghan. Emiliyettimu Uyghur üchün ottura sherqtin yaki yene birsidin yardem kütüsh kupurluqtin bashqa nerse emes idi. Chünki bizge rebbimiz «mendin yardem soranglar. Men siler bilen bille» dep telim béridu. Meyli qandaq bolsun, Uyghur ölümge mehkum bolghanda xitay yillardin buyan öz teshwiqatida érinmestin we toxtimastin eyiblep kelgen yawropa elliri we Amérika kökrek kérip aldigha ötüp, Uyghur üchün töt éghiz lilla gep qildi. Biz ezeldin yaratmaydighan maymaq xitaylar hazir bizni nezer közige ilip qoymighan bilen, yawropa we Amérikidin tep tartidu. Chünki xitaylar ulardin köp qétim dekkisini yégen.
Ishlarning tereqqiyati mana mushundaq méngiwatqanda Uyghurning düshminini yene bir qétim diqqettin burash oyuni «pusuqqide» qilip astaghine qoyuwétilgen yeldek hemme yaqqa yéyilishqa bashlidi. Biz bilip-bilmigen halda xitayning düshmenliri bolghan memliketlerning elchixanilirini namayish meydani qilishqa xushtar bolup qéliwatimiz. Hazir Uyghurlarning herqaysi jaylardiki Amérika elchixaniliri yaki konsulxaniliri aldigha bérip namayish qilishi heqqidiki teshebbuslar körünmes dolqun sheklide hemmimizni mehliya qiliwatidu. Emma Uyghurning qénini derya kebi aqquzghan, gödeklirimizning ich-baghrini sughuriwélip, erkeklirimizning hemmisini qarangghu kamérlargha bend qilghan, anilirimizning bir közidin qan, bir közidin yiring aqturghan halda qizlirimizning ar-nomusini bulghawatqan xitay hakimiyitining elchixana we konsulxanilirigha bérip ularning yüzige tükürüsh bolsa némishqidur bizning yadimizdin chiqip qéliwatidu.
Uyghur dawasining bundin kéyinki tereqqiyatigha bekmu köp ot yürek qaplanlar kérek. Emma bizning yillap dawa qilip qolgha alghan kichikkine utuqlirimizni özimizning a kyuche hamaqetlikimiz birdemdila tozghaqtek tozutiwétidu. Xitay hazirqi zaman edebiyatidiki eng ulugh yazghuchi, dep qaralghan lu shun buningdin yüz yillar ilgiri a kyu obrazini yaritish arqiliq xitay millitining hamaqetlikini pash qilghan. Emdilikte aridin bir esir ötkende bizning yéngiwashtin a kyo yaritish intilishimiz Uyghur dawasining saghlam istiqbaligha qara saye tashlashtin bashqa nerse élip kelmeydu.
Hazir Uyghurning qehrimanliri otturigha chiqidighan mezgil, emma Uyghurning dahisini körimiz dések buning téxi hayli bar. Uyghurning wetinide azatliqning oqliri étilip, kök bayraqning jewlan qilishi üchün top oqliri xitayning jahil istihkamlirini gümbürlitip partlitidighan waqit kelmey turup, biz dahini körelmeymiz. Bizning xitay tajawuzchilirini eziz wetinimizdin qoghlap chiqirish kürishimiz bashlan'ghanda , jenggahlarda minglighan shir yüreklerning issiq qéni tupriqimizgha sirghip ana yurtimizning güzel hösnige hösin qoshqanda, xarlan'ghan nomusimiz shéhitlirimizning issiq qanliri bilen yéngiwashtin yuyulghanda tarix biz sorimisaqmu dahini aldimizgha tashlaydu. Shunga biznng «sewzidin xewer yoq gürüch dem yeptu» dégendek héchnimidin héchnime yoq Uyghurning dahisini izlishimiz pütünley bihude awarichiliq. Emma angghiche biz minglighan shir yürek qehrimanlargha muhtaj! qehrimanlarning yadida bolsunki, bizning ebediy düshminimiz bir. U bolsimu xitay. Uyghurning ichidiki sani héchqanche bolmighan munapiqlar zalim xitay hakimiyiti yoqalghanda özlükidinla yoqilidu.

Unregistered
31-07-18, 10:18
Intayin toghra we etrapliq tehlil qilipsiz! Zehningiz we qelimingiz teximu ötkür bolghay!
Bolsa bu yazmini awazi yaxshi chiqidighan pidakardin birsi oqup bashqa ijtimayi taratqulardimu tarqatsa, köprek Uyghur anglisa, oqusa yaxshi bolattiken.

Mertmusa Oghli
01-08-18, 00:33
Uyghurlarning <A Kiu> si we Uyghur dawasining kelgüsi
Ötken birnechche aydin buyan yüzdidar yaki ündidar oynawatqan Uyghurlarning hemmisila dégüdek «Salih Xudayar» dégen isimni köplep uchratti. ..... Emma angghiche biz minglighan shir yürek qehrimanlargha muhtaj! qehrimanlarning yadida bolsunki, bizning ebediy düshminimiz bir. U bolsimu xitay. Uyghurning ichidiki sani héchqanche bolmighan munapiqlar zalim xitay hakimiyiti yoqalghanda özlükidinla yoqilidu.

Salining, Bilalning, webashqilarning Ismini elip Gep Ustuiliqi satqan bu qelemkeshning Meqsidi Tarqilish aldidiki Xiyanetchi, Oghri, qoymuchi, Satqun Qatillarning Uwesi "DUQ"diki Isabegchileni Qoghdash Uchun Ozining Ismini Yoshurghan! unigha hergiz ishenmeyli. uning satqan Edibiyatigha Ishenmeyli! sisiq Paytimidek sorulup turidighan Uzun sepsetesidin bir nechche Eblex Mentiqiliq Jumleni Neqil aldim. Uning ozi yaki bir Guppangchisi bu Eblex Mentiqilerni:
"Intayin toghra we etrapliq tehlil qilipsiz! Zehningiz we qelimingiz teximu ötkür bolghay!" dep Bazargha salghan.

Oqurmenlerni towndikilerni oqup, Tehlil qilip, chushunup beqishlirini soraymen:

" چەتئەللەردىكى ئۇيغۇرلار ئەمدىكى ئەھۋالدا ئۇيغۇرلار ئۈچۈن بىرلىكنىڭ قانچىلىق مۇھىملىقىنى بارغانسېرى تونۇپ يەتمەكتە. بۇنىڭ نەتىجىسىدە ئۇيغۇر مۇھاجىرلىرى ئوتتۇرىسىدا قېرىنداشىق ئاساسىدىكى ئىتتىپاقلىق بىر بالداق يۈكسەلدى. دەل مۇشۇنداق ۋەزىيەتتە چەتئەللەردىكى ئۇيغۇر داۋاسىنى بۆشۈكىدىلا ئۇجۇقتۇرۇۋېتىشنى كۆزلەپ كېلىۋاتقان خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ تۈرلۈك يوللار بىلەن ئۇيغۇرلارنى پارچىلاش ئويۇنلىرى ئوتتۇرىغا چىقىشقا باشلىدى، تورلاردا ئۇيغۇر داۋاسىغا تېگىشلىك ھەسسە قوشۇپ كېلىۋاتقان ئۇيغۇر سەرخىللىرىنى سېسىتىش ئوخشىمىغان شەكىللەردە كۆرۈلۈشكە باشلىدى. مانا مۇشۇ ئەھۋالدا چەتئەللەردىكى ئۇيغۇر جامائىتى سالىھ خۇدايار مەسىلىسىنى چۆرىدىگەن ھالدا چوڭ جەھەتتە بىرنەچچە گۇرۇپپىغا پارچىلاندى ھەم داۋاملىق پارچىلىنىۋاتىدۇ. دېمەك، خىتاي يەنە بىر قېتىم غەلىبە قىلدى، بىز بولساق ئۆزىمىز بىلىپ-بىلمەي خىتاي چالغان داپقا ئۇسسۇلغا چۈشتۇق" .

" ئامېرىكا ئۇيغۇر جەمىيىتىنىڭ رەئىسى ئېلشات ھەسەننىڭ خىتاي ئەلچىخانىسى ئالدىدىكى نامايىشتا سالىھقا سۆز
بەرمىگەنلىكىنى پىلتە قىلغان جېدەل نامايىشچىلار ئاق ساراي ئالدىغا بارغاندا بىلال تۈركىستانىنىڭ دونكىخوتچە چاپان
سېلىپ، ئېلشات ھەسەن بىلەن مۇشتلاشماقچى بولۇشى بىلەن خۇلاسىلەندى. بىزدە ئەجداتلىرىمىزدىن قالغان «قول
سۇنسا يەڭ ئىچىدە، باش يېرىلسا بۆك ئىچىدە» دەيدىغان ئاتىلار سۆزى بار" .

" ئۇيغۇر ئۈچۈن خىتايدىنمۇ ئۆتە ھېچقانداق كاپىر مەۋجۇت ئەمەس. خىتاي ھاكىمىيىتى بىزنىڭ مەسىلىلەرنى
ھېسسىي ئويلايدىغان مىجەزىمىز ۋە تۈرلۈك سەۋەبلەردىن ئەقلىي تەپەككۇردا ئاجىز بولۇپ قالغانلىقىمىزدەك
نادانلىقىمىزدىن پايدىلىنىپ، مۇجاھىدلىق قېنى ئۇرغۇپ تۇرغان ياشلىرىمىزنى ئوتتۇرا شەرققە يولغا سالدى.
بۇنىڭ بىلەن ۋەتىنىمىزدىكى خىتاي تاجاۋۇزچىلىرى زەربىگە ئۇچراشتىن ساقلىنىپ قالدى، خىتاي ھاكىمىيىتى
بولسا خەلقئارادا ئۇيغۇرلارنىڭ «تېرورچى» ئىكەنلىكىنى ئىسپاتلايدىغان زور دەستەككە ئىگە بولدى.
ئاخىرىدا قوشلاپ زىيان تارتقىنى يەنىلا بىز بولدۇق" .

" ھازىر ئۇيغۇرلارنىڭ ھەرقايسى جايلاردىكى ئامېرىكا ئەلچىخانىلىرى ياكى كونسۇلخانىلىرى ئالدىغا بېرىپ نامايىش
قىلىشى ھەققىدىكى تەشەببۇسلار كۆرۈنمەس دولقۇن شەكلىدە ھەممىمىزنى مەھلىيا قىلىۋاتىدۇ. ئەمما ئۇيغۇرنىڭ
قېنىنى دەريا كەبى ئاققۇزغان، گۆدەكلىرىمىزنىڭ ئىچ-باغرىنى سۇغۇرىۋېلىپ، ئەركەكلىرىمىزنىڭ ھەممىسىنى
قاراڭغۇ كامېرلارغا بەند قىلغان، ئانىلىرىمىزنىڭ بىر كۆزىدىن قان، بىر كۆزىدىن يىرىڭ ئاقتۇرغان ھالدا قىزلىرىمىزنىڭ
ئار-نومۇسىنى بۇلغاۋاتقان خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئەلچىخانا ۋە كونسۇلخانىلىرىغا بېرىپ ئۇلارنىڭ يۈزىگە تۈكۈرۈش
بولسا نېمىشقىدۇر بىزنىڭ يادىمىزدىن چىقىپ قېلىۋاتىدۇ" .

" بىز بىلىپ-بىلمىگەن ھالدا خىتاينىڭ دۈشمەنلىرى بولغان مەملىكەتلەرنىڭ ئەلچىخانىلىرىنى نامايىش مەيدانى قىلىشقا خۇشتار بولۇپ قېلىۋاتىمىز. ھازىر ئۇيغۇرلارنىڭ ھەرقايسى جايلاردىكى ئامېرىكا ئەلچىخانىلىرى ياكى كونسۇلخانىلىرى ئالدىغا بېرىپ نامايىش قىلىشى ھەققىدىكى تەشەببۇسلار كۆرۈنمەس دولقۇن شەكلىدە ھەممىمىزنى مەھلىيا قىلىۋاتىدۇ. ئەمما ئۇيغۇرنىڭ قېنىنى دەريا كەبى ئاققۇزغان، گۆدەكلىرىمىزنىڭ ئىچ-باغرىنى سۇغۇرىۋېلىپ، ئەركەكلىرىمىزنىڭ ھەممىسىنى قاراڭغۇ كامېرلارغا بەند قىلغان، ئانىلىرىمىزنىڭ بىر كۆزىدىن قان، بىر كۆزىدىن يىرىڭ ئاقتۇرغان ھالدا قىزلىرىمىزنىڭ ئار-نومۇسىنى بۇلغاۋاتقان خىتاي ھاكىمىيىتىنىڭ ئەلچىخانا ۋە كونسۇلخانىلىرىغا بېرىپ ئۇلارنىڭ يۈزىگە تۈكۈرۈش بولسا نېمىشقىدۇر بىزنىڭ يادىمىزدىن چىقىپ قېلىۋاتىدۇ.
ئۇيغۇر داۋاسىنىڭ بۇندىن كېيىنكى تەرەققىياتىغا بەكمۇ كۆپ ئوت يۈرەك قاپلانلار كېرەك. ئەمما بىزنىڭ يىللاپ داۋا قىلىپ قولغا ئالغان كىچىككىنە ئۇتۇقلىرىمىزنى ئۆزىمىزنىڭ ئا كيۇچە ھاماقەتلىكىمىز بىردەمدىلا توزغاقتەك توزۇتىۋېتىدۇ. خىتاي ھازىرقى زامان ئەدەبىياتىدىكى ئەڭ ئۇلۇغ يازغۇچى، دەپ قارالغان لۇ شۇن بۇنىڭدىن يۈز يىللار ئىلگىرى ئا كيۇ ئوبرازىنى يارىتىش ئارقىلىق خىتاي مىللىتىنىڭ ھاماقەتلىكىنى پاش قىلغان. ئەمدىلىكتە ئارىدىن بىر ئەسىر ئۆتكەندە بىزنىڭ يېڭىۋاشتىن ئا كيو يارىتىش ئىنتىلىشىمىز ئۇيغۇر داۋاسىنىڭ ساغلام ئىستىقبالىغا قارا سايە تاشلاشتىن باشقا نەرسە ئېلىپ كەلمەيدۇ.
ھازىر ئۇيغۇرنىڭ قەھرىمانلىرى ئوتتۇرىغا چىقىدىغان مەزگىل، ئەمما ئۇيغۇرنىڭ داھىسىنى كۆرىمىز دېسەك بۇنىڭ تېخى ھايلى بار.
ئۇيغۇرنىڭ ۋەتىنىدە ئازاتلىقنىڭ ئوقلىرى ئېتىلىپ، كۆك بايراقنىڭ جەۋلان قىلىشى ئۈچۈن توپ ئوقلىرى خىتاينىڭ جاھىل
ئىستىھكاملىرىنى گۈمبۈرلىتىپ پارتلىتىدىغان ۋاقىت كەلمەي تۇرۇپ، بىز داھىنى كۆرەلمەيمىز. بىزنىڭ خىتاي تاجاۋۇزچىلىرىنى
ئەزىز ۋەتىنىمىزدىن قوغلاپ چىقىرىش كۈرىشىمىز باشلانغاندا ، جەڭگاھلاردا مىڭلىغان شىر يۈرەكلەرنىڭ ئىسسىق قېنى تۇپرىقىمىزغا
سىرغىپ ئانا يۇرتىمىزنىڭ گۈزەل ھۆسنىگە ھۆسىن قوشقاندا، خارلانغان نومۇسىمىز شېھىتلىرىمىزنىڭ ئىسسىق قانلىرى بىلەن
يېڭىۋاشتىن يۇيۇلغاندا تارىخ بىز سورىمىساقمۇ داھىنى ئالدىمىزغا تاشلايدۇ. شۇڭا بىزنڭ «سەۋزىدىن خەۋەر يوق گۈرۈچ
دەم يەپتۇ» دېگەندەك ھېچنىمىدىن ھېچنىمە يوق ئۇيغۇرنىڭ داھىسىنى ئىزلىشىمىز پۈتۈنلەي بىھۇدە ئاۋارىچىلىق.
ئەمما ئاڭغىچە بىز مىڭلىغان شىر يۈرەك قەھرىمانلارغا مۇھتاج! قەھرىمانلارنىڭ يادىدا بولسۇنكى، بىزنىڭ ئەبەدىي دۈشمىنىمىز بىر.
ئۇ بولسىمۇ خىتاي. ئۇيغۇرنىڭ ئىچىدىكى سانى ھېچقانچە بولمىغان مۇناپىقلار زالىم خىتاي ھاكىمىيىتى يوقالغاندا ئۆزلۈكىدىنلا
يوقىلىدۇ".
______

yollighuchi Mertmusa Oghli
S.Haji malik-u@web.de

http://thumb.ibb.co/gHakrQ/DSC01776.jpg

http://www.imagebam.com/image/b0dc3a540393158