PDA

View Full Version : چەتئەلدىكى بىر ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىنىڭ يازمى&



Unregistered
16-02-18, 00:54
چەتئەلدىكى بىر ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىنىڭ يازمىسى

‎چەتئەلدە ختتاي بىلەن يۇزلىشش
‎ئافراسياپ

‎بۇگۇن دەرستىن كىينكى زىياپەتتە بىر چوڭ ئۇستەلدە ئولتۇرغان يىگىرمە ئەتراپىدىكى ھەر قايسى دۆلەتلەردىن كەلگەن ئوقۇغۇچىلار ئولتۇرۇپ ئۆزىنى تونۇشتۇردى مسر،ماراكەش، ياپونىيە،كورىيە،كولومبىيە دىن كەلگەنلەر ئۆز دۆلىتىنىڭ ئسمنى ئازادە ۋە تىز دەيتتى ،كىشلەر ئۇلارنىڭ نەدىن كەلگەنلىكىنى تىزلا بىلەتتى.
‎نۆۋەتتە ماڭا كەلگەندە ،مەن :شەرقى تۈركستاندىن كەلدىم -دىدىم،ئۇلار ھىچقايسى بىلىدىغاندەك ئەمەس.
‎يتەكچى مۇئەللىم :شەرقى تۈركستان -دىگەن قەيەر ؟؛دەپ سورىدى؛
‎مەن :مەن ئۇيغۇر مىللىتىدىن بولىمەن ،بىزنىڭ دۆلىتىمىزنىڭ ئسمى شەرقى تۈركستان ،دۆلىتىمىزنى جۇڭگو ھۆكۈمىتى 1949-يىلى ئشغال قىلىۋالغان،ئۇلار دۆلىتىمىزنى شنجاڭ يەنى <<يېڭى قوشۇلغان زېىمىن >>دەپ ئاتايدۇ،بىز تېبەتلەرگە ئوخشاش ئشغال قىلىنغۇچى؛ دىدىم.
‎بىرسى :ئۇنداقتا سنى دۆلىتى يوق دەمدۇق ياكى جۇڭگودىن دەمدۇق ؟ -دەپ سورىدى.
‎مەن:<<ئشغال قىلىنغان ئۇيغۇر دۆلىتى>>دىن دىگىن،ئەگەر ئۇزۇنكەن دەپ قارىساڭ،مىنى <<ئۇيغۇر>> دەپلا ئېسڭدە ساقلىساڭ بولىدۇ.
‎يەنە بىرى :سنىڭ پاسپورتۇڭنى قايسى دۆلەت بەرگەن ؟
‎مەن:ئەلۋەتتە جۇڭگو.
‎بىر خەنزۇ :سەن جۇڭگولۇق تۇرۇقلۇق،نىمىشقا ئۆزۇڭنىڭ دۆلىتىدىن يۇز ئۆرۇيسەن؟
‎مەن:جۇڭگولۇق ئەمەس،ختتاي مىللىتىدىن ئەمەس،مەن ئۇيغۇر، بىزنىڭ تىلىمىز، دىنىمىز، ئىرقىمىز، مەدەنىيتىمىز ھەممە نەرسە سلەردىن پۇتۇنلەي پەرقلىنىدۇ .
‎يەنە بىر خەنزۇ :دىگەنلىرىڭ ھەممىسى يالغان،ئۇ يالغان سۆزلەۋاتىدۇ،ئۇ جۇڭگونىڭ دۈشمەنلىرىنىڭ ، بۆلگۇنچىلەرنىڭ قارشنى دەۋاتىدۇ ،جۇڭگو ئەزەلدىن ھىچيەرنى بېسۋالمىغا،شنجاڭ ئەزەلدىن جۇڭگونى زىمىنى -دىدى.
‎ئۇنىڭ ئاۋازىدىن قاتتىق غەزەپ،كۆزلىرىدىن ماڭا بولغان نەپرەت ،چىرايىدىن ئۆچمەنلىك چېقىپ تۇراتتى.كۆپچىلىك ھەممىسى بىزگە قارىشپلا قالدى،
‎مەن سۆز ئالدىم:
‎توختا،سەن بايا ئۆزۇڭنى تونۇشتۇرۇپ بولدۇڭ ،ئەمدى نۆۋەت مەندە ،كۆپچىلىك دۆلىتىمنى بىلمىگەچكە چۇشەندۇردۇم،سەن بولساڭ بىر تاجاۋۇزچى ھاكىمىيەت ئۇچۇن سۆزلەۋاتىسەن،مەن ئىزىلگۇچى مىللەتنى تونۇشتۇرۋاتىمەن.ئەگەر سەن كىتاپ ئوقۇيدىغان ئادەم بولساڭ،ختتاي كوممۇنستىك پارتىيسى ۋە ئۇنىڭدىن بۇرۇنقى چىڭ سۇلالسنىڭ بىزنىڭ مۇستەقىل زىمىنىمزىنى بېسۋالغانلىقىغا ئائىت تارىخى ماتىريال تەۋسيە قىلاي،ياكى ھازىرلا توردىن ساڭا مەنبە كۆرستەي.
‎خەنزۇ:بولدى ،بولدى ،سەن بىلەن تالاشمايمەن.
‎مەن:ئەگەر ئاراڭلاردا ئۇيغۇرلارنى چۇشىنىشنى خالايدىغان دوسلار بولسا،مەن سلەرگە كىينچە ئازراق چۇشەنچە بىرشنى خالايمەن.
‎مۇئەللىم:ئەلۋەتتە خالايمىز.
‎يەنە بىر خەنزۇ :بىزنىڭ سنىپتا بۇنداق بۆلگۇنچىلەرنىڭ ،جۇڭگونىڭ دۇشمەنلىرىنىڭ سۆز قىلىشغا بىز جۇڭگولۇقلار يول قويالمايمىز.سنىڭ ئۇستۇڭدىن ئەرز قىلىمىز.
‎مەن:بولىدۇ.شۇنداق قىل.
‎ئارقىدىن يەتتە -سەككىز خەنزۇ ئوقۇغۇچى مىنى قارىتىپ تۇرغۇزۇپ بىر-بىرىگە ختتايچە :
‎بۇنى جۇڭگو ئەلچىخانىسغا دىيش كىرەك،جۇڭگولۇق ئوقۇغۇچىلار ئۇيۇشمىسغا دېيىش كىرەك،جۇڭگو دۆلەت بىخەتەرلىك ئىدارسىغا ديېش كىرەك -دېيىشتى.
‎مەن :ئامېرىكا كىشلەرنىڭ كىم بولۇشدىن قەتئىينەزەر ئۇلارغا ئوخشاش سۆزلەش ھوقۇقىنى بەرگەن دۆلەت،15يىل بۇرۇن مەن دەل ئۇرۇمچىدە مۇشۇنداق<<ئۆزۇمنى ختتاي پۇقراسى ئەمەس >>دىگەنلىكىم ئۇچۇن جۇڭگو ھۆكۈمىتى مىنى ئىككى يىل سوتقا چىقارماي تۇرۇپ قامىۋەتكەن،ئۇرغان،ئانامنى، سڭلىمنى ئاغزىغا ئىلىپ ھاقارەت قىلغان. ئەگەر سەن مىنىڭ سۆز ھوقۇقۇم ئۇچۇن ھۆكۇمىتىڭگە دوكلات قىلساڭ،مەنمۇ سنىڭ ئۇستۇڭدىن ئامېرىكا ھۆكۈمىتىگە دوكلات بىرىمەن.قىنى كىم ئۇتۇپ چىقىدىكەن،قىنى ئاپپاراتىڭنى چىقىرىپ مىنى رەسمگە تارتىۋال.يەنە بىلىپ قال،مەن تېخى سەن ئىرقچى،تاجاۋۇزچىلارنىڭ مىنىڭ خەلقىمگە،ئاتا-ئانامغا ،ئاكام ۋە تاغامغا قىلىۋاتقان زۇلۇملىرىنى بىر-بىرلەپ ئاڭلىتىمەن،بىلدۇرىمەن،شۇ چاغدا نوچى بولساڭ كىلىپ ئالدىمنى توس!
‎ھىكايە مۇشۇ يەردە ئاياقلاشتى!
‎ھس قىلغىنىم:ختتاي ھۆكۈمىتى ئادەتتىكى ئوقۇغۇچىلارنى خۇددى ئەسكەردەك ياكى دۆلەت مەنپەئىتى ئۇچۇن ئۇچۇر توپلايدىغان جاسۇستەك تەربىيلەيدىكەن.ختتايلاردا ۋەتەنپەرەۋلىك ،مىللەتچىلىك روھى بارغانسرى ئۆسۋاتىدۇ،بارغانلا يىرىدە جۇڭگو ئۇچۇن سۆزلەيدۇ.
‎چەتئەلدىكى ئۇيغۇرلار ئۆزى دۇچ كەلگەن ختتاي ئوقۇغۇچىلارنى كۆرسە ،مەن شنجاڭدىن ،قەشقەرلىك ياكى ئۈرۈمچىلىك دەپ ئۆتكۇزۋىتىپ كۆنۇپ قالسا،بۇنىڭ ئاقىۋىتىدە ئالدى بىلەن ئۆزىمىز ئۆزىمىزنىڭ سۆزلەش ھوقۇقى بولغان چاغدىمۇ ختتاينى ئىتىراپ قىلغان بولىمىز،ئۆزىمىزنى ئۆزىمىز مەغلۇپ قىلغان بولىمىز،باشقىلارمۇ بىزنى ئۆزىمىزنىڭ ئاغزى ئارقىلىق تونۇيدۇ:<<ھە بۇلار ئۆزىنى خەنزۇ >> ھسابلايدىكەن -دەيدۇ،
‎ختتاي چەتئەلگە ئوقۇغۇچىلىرىنى چىقىرشتا جۇڭگونىڭ قىممەت قارشىنى تارقىتىش ،سياسى مەنپەئىتىنى قوغداش،مىللى مەدەنىيتىنى تارقىتىش ئۇچۇن مىلىيارد مىلىيارد دوللارلاپ مەبلەغ سالدى،
‎ئەمما ھاياتى بەدىلىگە ،ئۆلۇش بەدىلىگە بىزگە چەتئەلدە سياسى پاناھلىق تىلەش ئىمكانى بەرگەن مەزلۇم ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ئەۋلاتلىرى بولغان بىزلەر چەتئەلدە ئەركىن ياشاپ ۋە سۆزلەش ھوقۇقى بار تۇرۇپ ،ختتاي بىلەن يۇزلىششتىن قاچساق نومۇس ئەمەسمۇ ؟بىز ئاشۇ ياكى ئادىمىيلىكى،ياشاش ئىقتىدارى جەھەتتە بىزدىن كىين تۇرىدىغان ختتايلار بىلەن يۇزلىششتىن قاچساق ،كەلگۇسدە ئۇرۇشقا قانداق يۇزلىنىمىز؟
‎بۇنىڭدىن كىين چەتئەللەردە ختتايلار ئۇيغۇرلارغا قارشى غايەت زور تەشۋىقات ئۇرۇشى ئىلىپ بارىدۇ،ختتاي ۋەتەندىكى ئۇيغۇرلارنى ئاسسلماتسيە قىلىش ۋە يوقتىش تەدبىرىنى يولغا قويۇپلا قالماستىن ،بەلكى يەنە چەتئەلدىكى ئۇيغۇرلارنىمۇ تەلتۆكۇس ئۇجۇقتۇرماقچى بولىدۇ.ئەگەر نۆۋەتتە تېخىمۇ كۆپ ئۇيغۇر ئوتتۇرىغا چىقماي ياكى سەپكە قوشۇلماي ،ئوتتۇرىغا چىققانلار يالغۇز قويۇلسا،ختتاي پەقەت ئۇلارنى ئاسانلا كۆزدىن يوق قىلىش ئامالىنى تاپىدۇ ،مىللى مەنپەئىتىمىزنىڭ ئاۋازى ئۆچىدۇ،ئەگەر ھەممىمىز سەپكە قوشۇلساق،تېخىمۇ كۆپ كىشى سۆزلىسەك،يازساق،دوكلات تەييارلىساق،نامايىش قىلساق،مۇخبىرلارنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلساق،ھەر بىر چەتئەللىككە چۇشەندۇرۇپ ماڭساق،چارىلەر بىزنى تاپىدۇ ،بىز ئىمكانلارنى تاپىمىز،بىز تېخى ھايات بىزدە ئۇمىد بار ،
‎ئەگەر بىز سۇكۇت قىلساق،دۇنيادا گىپىمىزنى ئاڭلايدىغانمۇ ئادەم قالمايدۇ،بۇنىڭ ئۇچۇن بىز خەقنىڭ تىلى ،ئۆزىمىزنىڭ تارىخى ھەققىدە بىلگەندىن باشقا دادىل ھالدا مۇنازىرىلەرگە چۇشەلەيدىغان ،تاقابىل تۇرالايدىغان بولۇشمىز كىرەك.
‎ئەمدى ئۇيغۇر بىلەن قالماي،ھەقىقى رەقىبىمىز بولغان ختتاي بىلەن يۇزلىششىمىز كىرەك!ئازاپلىرىمىزنى ئۇيغۇرغىلا ئاڭلاتماي ،ئۇيغۇرنىڭ دوسلىرىنى كۆپەيتىش كىرەك!
‎2018-يىلى 15-فىۋرال


Chet’eldiki bir uyghur oqughuchining yazmisi

‎chet’elde xttay bilen yuzlishsh
‎afrasyap

‎bugun derstin kiynki ziyapette bir chong ustelde olturghan yigirme etrapidiki her qaysi döletlerdin kelgen oqughuchilar olturup özini tonushturdi msr,marakesh, yaponiye,koriye,kolombiye din kelgenler öz dölitining smni azade we tiz deytti ,kishler ularning nedin kelgenlikini tizla biletti.
‎nöwette manga kelgende ,men :sherqi türkstandin keldim -didim,ular hichqaysi bilidighandek emes.
‎ytekchi mu’ellim :sherqi türkstan -digen qeyer ?;dep soridi;
‎men :men uyghur millitidin bolimen ,bizning dölitimizning smi sherqi türkstan ,dölitimizni junggo hökümiti 1949-yili shghal qiliwalghan,ular dölitimizni shnjang yeni <<يېڭى قوشۇلغان زېىمىن >>dep ataydu,biz tébetlerge oxshash shghal qilin’ghuchi; Didim.
‎birsi :undaqta sni döliti yoq demduq yaki junggodin demduq ? -dep soridi.
‎men:<<ئشغال قىلىنغان ئۇيغۇر دۆلىتى>>din digin,eger uzunken dep qarisang,mini <<ئۇيغۇر>> depla ésngde saqlisang bolidu.
‎yene biri :sning pasportungni qaysi dölet bergen ?
‎men:elwette junggo.
‎bir xenzu :sen junggoluq turuqluq,nimishqa özungning dölitidin yuz öruysen?
‎men:junggoluq emes,xttay millitidin emes,men uyghur, bizning tilimiz, dinimiz, irqimiz, medeniytimiz hemme nerse slerdin putunley perqlinidu .
‎yene bir xenzu :digenliring hemmisi yalghan,u yalghan sözlewatidu,u junggoning düshmenlirining , bölgunchilerning qarshni dewatidu ,junggo ezeldin hichyerni béswalmigha,shnjang ezeldin junggoni zimini -didi.
‎uning awazidin qattiq ghezep,közliridin manga bolghan nepret ,chirayidin öchmenlik chéqip turatti.köpchilik hemmisi bizge qarishpla qaldi,
‎men söz aldim:
‎toxta,sen baya özungni tonushturup boldung ,emdi nöwet mende ,köpchilik dölitimni bilmigechke chushendurdum,sen bolsang bir tajawuzchi hakimiyet uchun sözlewatisen,men izilguchi milletni tonushturwatimen.eger sen kitap oquydighan adem bolsang,xttay kommunstik partiysi we uningdin burunqi ching sulalsning bizning musteqil ziminimzini béswalghanliqigha a’it tarixi matiryal tewsye qilay,yaki hazirla tordin sanga menbe körstey.
‎xenzu:boldi ,boldi ,sen bilen talashmaymen.
‎men:eger aranglarda uyghurlarni chushinishni xalaydighan doslar bolsa,men slerge kiynche azraq chushenche birshni xalaymen.
‎mu’ellim:elwette xalaymiz.
‎yene bir xenzu :bizning snipta bundaq bölgunchilerning ,junggoning dushmenlirining söz qilishgha biz junggoluqlar yol qoyalmaymiz.sning ustungdin erz qilimiz.
‎men:bolidu.shundaq qil.
‎arqidin yette -sekkiz xenzu oqughuchi mini qaritip turghuzup bir-birige xttayche :
‎buni junggo elchixanisgha diysh kirek,junggoluq oqughuchilar uyushmisgha déyish kirek,junggo dölet bixeterlik idarsigha dyésh kirek -déyishti.
‎men :amérika kishlerning kim bolushdin qet’iynezer ulargha oxshash sözlesh hoquqini bergen dölet,15yil burun men del urumchide mushundaq<<ئۆزۇمنى ختتاي پۇقراسى ئەمەس >>digenlikim uchun junggo hökümiti mini ikki yil sotqa chiqarmay turup qamiwetken,urghan,anamni, snglimni aghzigha ilip haqaret qilghan. Eger sen mining söz hoququm uchun hökumitingge doklat qilsang,menmu sning ustungdin amérika hökümitige doklat birimen.qini kim utup chiqidiken,qini apparatingni chiqirip mini resmge tartiwal.yene bilip qal,men téxi sen irqchi,tajawuzchilarning mining xelqimge,ata-anamgha ,akam we taghamgha qiliwatqan zulumlirini bir-birlep anglitimen,bildurimen,shu chaghda nochi bolsang kilip aldimni tos!
‎hikaye mushu yerde ayaqlashti!
‎hs qilghinim:xttay hökümiti adettiki oqughuchilarni xuddi eskerdek yaki dölet menpe’iti uchun uchur toplaydighan jasustek terbiyleydiken.xttaylarda wetenperewlik ,milletchilik rohi barghansri öswatidu,barghanla yiride junggo uchun sözleydu.
‎chet’eldiki uyghurlar özi duch kelgen xttay oqughuchilarni körse ,men shnjangdin ,qeshqerlik yaki ürümchilik dep ötkuzwitip könup qalsa,buning aqiwitide aldi bilen özimiz özimizning sözlesh hoquqi bolghan chaghdimu xttayni itirap qilghan bolimiz,özimizni özimiz meghlup qilghan bolimiz,bashqilarmu bizni özimizning aghzi arqiliq tonuydu:<<ھە بۇلار ئۆزىنى خەنزۇ >> hsablaydiken -deydu,
‎xttay chet’elge oqughuchilirini chiqirshta junggoning qimmet qarshini tarqitish ,syasi menpe’itini qoghdash,milli medeniytini tarqitish uchun miliyard miliyard dollarlap meblegh saldi,
‎emma hayati bedilige ,ölush bedilige bizge chet’elde syasi panahliq tilesh imkani bergen mezlum uyghur xelqining ewlatliri bolghan bizler chet’elde erkin yashap we sözlesh hoquqi bar turup ,xttay bilen yuzlishshtin qachsaq nomus emesmu ?biz ashu yaki adimiyliki,yashash iqtidari jehette bizdin kiyn turidighan xttaylar bilen yuzlishshtin qachsaq ,kelgusde urushqa qandaq yuzlinimiz?
‎buningdin kiyn chet’ellerde xttaylar uyghurlargha qarshi ghayet zor teshwiqat urushi ilip baridu,xttay wetendiki uyghurlarni asslmatsye qilish we yoqtish tedbirini yolgha qoyupla qalmastin ,belki yene chet’eldiki uyghurlarnimu teltökus ujuqturmaqchi bolidu.eger nöwette téximu köp uyghur otturigha chiqmay yaki sepke qoshulmay ,otturigha chiqqanlar yalghuz qoyulsa,xttay peqet ularni asanla közdin yoq qilish amalini tapidu ,milli menpe’itimizning awazi öchidu,eger hemmimiz sepke qoshulsaq,téximu köp kishi sözlisek,yazsaq,doklat teyyarlisaq,namayish qilsaq,muxbirlarning ziyaritini qobul qilsaq,her bir chet’ellikke chushendurup mangsaq,chariler bizni tapidu ,biz imkanlarni tapimiz,biz téxi hayat bizde umid bar ,
‎eger biz sukut qilsaq,dunyada gipimizni anglaydighanmu adem qalmaydu,buning uchun biz xeqning tili ,özimizning tarixi heqqide bilgendin bashqa dadil halda munazirilerge chusheleydighan ,taqabil turalaydighan bolushmiz kirek.
‎emdi uyghur bilen qalmay,heqiqi reqibimiz bolghan xttay bilen yuzlishshimiz kirek!azaplirimizni uyghurghila anglatmay ,uyghurning doslirini köpeytish kirek!
‎2018-yili 15-fiwral

Unregistered
16-02-18, 11:35
Kim ikenlikingizni, qaysi Millet ikenlikingizni bashqilar nime uchun tizla bilellmeydu?

Ozingizni we bashqilarni aware qilmay Qazaq, Qirghiz, Azarbeyjan, Uzbek, Mungghullargha Oxshash Addi, chushunushluk Jawap bersingiz yaxshi idi. Tarixta ming xil hile-mikirler bilen“Millitimiz turk, Dinimiz Islam, wetinimiz sherqi turkistan“dep Radikal we Xata shuarlarni teshwiqighan DUQ diki Isabegchiler , sizni moshu tetur kechikke teqip qoydi. KOp xatalar we JInayetlerni azghan uyghurlargha qildurup keliwatqanlar bugunmu sehnide …. sezip-sezmey ozini aldawatqan Uyghurlar hich oyghanmidi.
Azar, Qazaq, Qirghiz, Uzbek …lerdek Uyghuristan mening wetinim, Dolitim,
Millitim Uyghur dep jawap bersingiz Kupaye emesmu?! Neme uchun ozingizni we bashqilarni aldaysiz? Her bir Uyghur ozini “men Turk”dese Uyghur kim bolidu?! Adem Axmaq bolsa neme qilalaysen? Uyghurlar Azar, Qazaq, Qirghiz, Uzbek…lerdinmu bek Turkmidur?
Bu biz uyghurlargha yuqqan yaman Kesellik. DUQ din qutulmay turup bu Kesellik yoqalmaydu.
_____
Bu heqte tepsili melumatlar uchun Sidiqhaji.Mertmusa Achqan Torbetke Kiring. Qarshi pikringizni yezing. Qarashlarni birlikke kelturup Ozimizning Kim ikenlikini tonuwalayli.
www.************
www.uyghurensemble.co.uk
www.uy guria.com



چەتئەلدىكى بىر ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىنىڭ يازمىسى

‎چەتئەلدە ختتاي بىلەن يۇزلىشش
‎ئافراسياپ

‎بۇگۇن دەرستىن كىينكى زىياپەتتە بىر چوڭ ئۇستەلدە ئولتۇرغان يىگىرمە ئەتراپىدىكى ھەر قايسى دۆلەتلەردىن كەلگەن ئوقۇغۇچىلار ئولتۇرۇپ ئۆزىنى تونۇشتۇردى مسر،ماراكەش، ياپونىيە،كورىيە،كولومبىيە دىن كەلگەنلەر ئۆز دۆلىتىنىڭ ئسمنى ئازادە ۋە تىز دەيتتى ،كىشلەر ئۇلارنىڭ نەدىن كەلگەنلىكىنى تىزلا بىلەتتى.
‎نۆۋەتتە ماڭا كەلگەندە ،مەن :شەرقى تۈركستاندىن كەلدىم -دىدىم،ئۇلار ھىچقايسى بىلىدىغاندەك ئەمەس.
‎يتەكچى مۇئەللىم :شەرقى تۈركستان -دىگەن قەيەر ؟؛دەپ سورىدى؛
‎مەن :مەن ئۇيغۇر مىللىتىدىن بولىمەن ،بىزنىڭ دۆلىتىمىزنىڭ ئسمى شەرقى تۈركستان ،دۆلىتىمىزنى جۇڭگو ھۆكۈمىتى 1949-يىلى ئشغال قىلىۋالغان،ئۇلار دۆلىتىمىزنى شنجاڭ يەنى <<يېڭى قوشۇلغان زېىمىن >>دەپ ئاتايدۇ،بىز تېبەتلەرگە ئوخشاش ئشغال قىلىنغۇچى؛ دىدىم.
‎بىرسى :ئۇنداقتا سنى دۆلىتى يوق دەمدۇق ياكى جۇڭگودىن دەمدۇق ؟ -دەپ سورىدى.
‎مەن:<<ئشغال قىلىنغان ئۇيغۇر دۆلىتى>>دىن دىگىن،ئەگەر ئۇزۇنكەن دەپ قارىساڭ،مىنى <<ئۇيغۇر>> دەپلا ئېسڭدە ساقلىساڭ بولىدۇ.
‎يەنە بىرى :سنىڭ پاسپورتۇڭنى قايسى دۆلەت بەرگەن ؟
‎مەن:ئەلۋەتتە جۇڭگو.
‎بىر خەنزۇ :سەن جۇڭگولۇق تۇرۇقلۇق،نىمىشقا ئۆزۇڭنىڭ دۆلىتىدىن يۇز ئۆرۇيسەن؟
‎مەن:جۇڭگولۇق ئەمەس،ختتاي مىللىتىدىن ئەمەس،مەن ئۇيغۇر، بىزنىڭ تىلىمىز، دىنىمىز، ئىرقىمىز، مەدەنىيتىمىز ھەممە نەرسە سلەردىن پۇتۇنلەي پەرقلىنىدۇ .
‎يەنە بىر خەنزۇ :دىگەنلىرىڭ ھەممىسى يالغان،ئۇ يالغان سۆزلەۋاتىدۇ،ئۇ جۇڭگونىڭ دۈشمەنلىرىنىڭ ، بۆلگۇنچىلەرنىڭ قارشنى دەۋاتىدۇ ،جۇڭگو ئەزەلدىن ھىچيەرنى بېسۋالمىغا،شنجاڭ ئەزەلدىن جۇڭگونى زىمىنى -دىدى.
‎ئۇنىڭ ئاۋازىدىن قاتتىق غەزەپ،كۆزلىرىدىن ماڭا بولغان نەپرەت ،چىرايىدىن ئۆچمەنلىك چېقىپ تۇراتتى.كۆپچىلىك ھەممىسى بىزگە قارىشپلا قالدى،
‎مەن سۆز ئالدىم:
‎توختا،سەن بايا ئۆزۇڭنى تونۇشتۇرۇپ بولدۇڭ ،ئەمدى نۆۋەت مەندە ،كۆپچىلىك دۆلىتىمنى بىلمىگەچكە چۇشەندۇردۇم،سەن بولساڭ بىر تاجاۋۇزچى ھاكىمىيەت ئۇچۇن سۆزلەۋاتىسەن،مەن ئىزىلگۇچى مىللەتنى تونۇشتۇرۋاتىمەن.ئەگەر سەن كىتاپ ئوقۇيدىغان ئادەم بولساڭ،ختتاي كوممۇنستىك پارتىيسى ۋە ئۇنىڭدىن بۇرۇنقى چىڭ سۇلالسنىڭ بىزنىڭ مۇستەقىل زىمىنىمزىنى بېسۋالغانلىقىغا ئائىت تارىخى ماتىريال تەۋسيە قىلاي،ياكى ھازىرلا توردىن ساڭا مەنبە كۆرستەي.
‎خەنزۇ:بولدى ،بولدى ،سەن بىلەن تالاشمايمەن.
‎مەن:ئەگەر ئاراڭلاردا ئۇيغۇرلارنى چۇشىنىشنى خالايدىغان دوسلار بولسا،مەن سلەرگە كىينچە ئازراق چۇشەنچە بىرشنى خالايمەن.
‎مۇئەللىم:ئەلۋەتتە خالايمىز.
‎يەنە بىر خەنزۇ :بىزنىڭ سنىپتا بۇنداق بۆلگۇنچىلەرنىڭ ،جۇڭگونىڭ دۇشمەنلىرىنىڭ سۆز قىلىشغا بىز جۇڭگولۇقلار يول قويالمايمىز.سنىڭ ئۇستۇڭدىن ئەرز قىلىمىز.
‎مەن:بولىدۇ.شۇنداق قىل.
‎ئارقىدىن يەتتە -سەككىز خەنزۇ ئوقۇغۇچى مىنى قارىتىپ تۇرغۇزۇپ بىر-بىرىگە ختتايچە :
‎بۇنى جۇڭگو ئەلچىخانىسغا دىيش كىرەك،جۇڭگولۇق ئوقۇغۇچىلار ئۇيۇشمىسغا دېيىش كىرەك،جۇڭگو دۆلەت بىخەتەرلىك ئىدارسىغا ديېش كىرەك -دېيىشتى.
‎مەن :ئامېرىكا كىشلەرنىڭ كىم بولۇشدىن قەتئىينەزەر ئۇلارغا ئوخشاش سۆزلەش ھوقۇقىنى بەرگەن دۆلەت،15يىل بۇرۇن مەن دەل ئۇرۇمچىدە مۇشۇنداق<<ئۆزۇمنى ختتاي پۇقراسى ئەمەس >>دىگەنلىكىم ئۇچۇن جۇڭگو ھۆكۈمىتى مىنى ئىككى يىل سوتقا چىقارماي تۇرۇپ قامىۋەتكەن،ئۇرغان،ئانامنى، سڭلىمنى ئاغزىغا ئىلىپ ھاقارەت قىلغان. ئەگەر سەن مىنىڭ سۆز ھوقۇقۇم ئۇچۇن ھۆكۇمىتىڭگە دوكلات قىلساڭ،مەنمۇ سنىڭ ئۇستۇڭدىن ئامېرىكا ھۆكۈمىتىگە دوكلات بىرىمەن.قىنى كىم ئۇتۇپ چىقىدىكەن،قىنى ئاپپاراتىڭنى چىقىرىپ مىنى رەسمگە تارتىۋال.يەنە بىلىپ قال،مەن تېخى سەن ئىرقچى،تاجاۋۇزچىلارنىڭ مىنىڭ خەلقىمگە،ئاتا-ئانامغا ،ئاكام ۋە تاغامغا قىلىۋاتقان زۇلۇملىرىنى بىر-بىرلەپ ئاڭلىتىمەن،بىلدۇرىمەن،شۇ چاغدا نوچى بولساڭ كىلىپ ئالدىمنى توس!
‎ھىكايە مۇشۇ يەردە ئاياقلاشتى!
‎ھس قىلغىنىم:ختتاي ھۆكۈمىتى ئادەتتىكى ئوقۇغۇچىلارنى خۇددى ئەسكەردەك ياكى دۆلەت مەنپەئىتى ئۇچۇن ئۇچۇر توپلايدىغان جاسۇستەك تەربىيلەيدىكەن.ختتايلاردا ۋەتەنپەرەۋلىك ،مىللەتچىلىك روھى بارغانسرى ئۆسۋاتىدۇ،بارغانلا يىرىدە جۇڭگو ئۇچۇن سۆزلەيدۇ.
‎چەتئەلدىكى ئۇيغۇرلار ئۆزى دۇچ كەلگەن ختتاي ئوقۇغۇچىلارنى كۆرسە ،مەن شنجاڭدىن ،قەشقەرلىك ياكى ئۈرۈمچىلىك دەپ ئۆتكۇزۋىتىپ كۆنۇپ قالسا،بۇنىڭ ئاقىۋىتىدە ئالدى بىلەن ئۆزىمىز ئۆزىمىزنىڭ سۆزلەش ھوقۇقى بولغان چاغدىمۇ ختتاينى ئىتىراپ قىلغان بولىمىز،ئۆزىمىزنى ئۆزىمىز مەغلۇپ قىلغان بولىمىز،باشقىلارمۇ بىزنى ئۆزىمىزنىڭ ئاغزى ئارقىلىق تونۇيدۇ:<<ھە بۇلار ئۆزىنى خەنزۇ >> ھسابلايدىكەن -دەيدۇ،
‎ختتاي چەتئەلگە ئوقۇغۇچىلىرىنى چىقىرشتا جۇڭگونىڭ قىممەت قارشىنى تارقىتىش ،سياسى مەنپەئىتىنى قوغداش،مىللى مەدەنىيتىنى تارقىتىش ئۇچۇن مىلىيارد مىلىيارد دوللارلاپ مەبلەغ سالدى،
‎ئەمما ھاياتى بەدىلىگە ،ئۆلۇش بەدىلىگە بىزگە چەتئەلدە سياسى پاناھلىق تىلەش ئىمكانى بەرگەن مەزلۇم ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ئەۋلاتلىرى بولغان بىزلەر چەتئەلدە ئەركىن ياشاپ ۋە سۆزلەش ھوقۇقى بار تۇرۇپ ،ختتاي بىلەن يۇزلىششتىن قاچساق نومۇس ئەمەسمۇ ؟بىز ئاشۇ ياكى ئادىمىيلىكى،ياشاش ئىقتىدارى جەھەتتە بىزدىن كىين تۇرىدىغان ختتايلار بىلەن يۇزلىششتىن قاچساق ،كەلگۇسدە ئۇرۇشقا قانداق يۇزلىنىمىز؟
‎بۇنىڭدىن كىين چەتئەللەردە ختتايلار ئۇيغۇرلارغا قارشى غايەت زور تەشۋىقات ئۇرۇشى ئىلىپ بارىدۇ،ختتاي ۋەتەندىكى ئۇيغۇرلارنى ئاسسلماتسيە قىلىش ۋە يوقتىش تەدبىرىنى يولغا قويۇپلا قالماستىن ،بەلكى يەنە چەتئەلدىكى ئۇيغۇرلارنىمۇ تەلتۆكۇس ئۇجۇقتۇرماقچى بولىدۇ.ئەگەر نۆۋەتتە تېخىمۇ كۆپ ئۇيغۇر ئوتتۇرىغا چىقماي ياكى سەپكە قوشۇلماي ،ئوتتۇرىغا چىققانلار يالغۇز قويۇلسا،ختتاي پەقەت ئۇلارنى ئاسانلا كۆزدىن يوق قىلىش ئامالىنى تاپىدۇ ،مىللى مەنپەئىتىمىزنىڭ ئاۋازى ئۆچىدۇ،ئەگەر ھەممىمىز سەپكە قوشۇلساق،تېخىمۇ كۆپ كىشى سۆزلىسەك،يازساق،دوكلات تەييارلىساق،نامايىش قىلساق،مۇخبىرلارنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلساق،ھەر بىر چەتئەللىككە چۇشەندۇرۇپ ماڭساق،چارىلەر بىزنى تاپىدۇ ،بىز ئىمكانلارنى تاپىمىز،بىز تېخى ھايات بىزدە ئۇمىد بار ،
‎ئەگەر بىز سۇكۇت قىلساق،دۇنيادا گىپىمىزنى ئاڭلايدىغانمۇ ئادەم قالمايدۇ،بۇنىڭ ئۇچۇن بىز خەقنىڭ تىلى ،ئۆزىمىزنىڭ تارىخى ھەققىدە بىلگەندىن باشقا دادىل ھالدا مۇنازىرىلەرگە چۇشەلەيدىغان ،تاقابىل تۇرالايدىغان بولۇشمىز كىرەك.
‎ئەمدى ئۇيغۇر بىلەن قالماي،ھەقىقى رەقىبىمىز بولغان ختتاي بىلەن يۇزلىششىمىز كىرەك!ئازاپلىرىمىزنى ئۇيغۇرغىلا ئاڭلاتماي ،ئۇيغۇرنىڭ دوسلىرىنى كۆپەيتىش كىرەك!
‎2018-يىلى 15-فىۋرال


Chet’eldiki bir uyghur oqughuchining yazmisi

‎chet’elde xttay bilen yuzlishsh
‎afrasyap

‎bugun derstin kiynki ziyapette bir chong ustelde olturghan yigirme etrapidiki her qaysi döletlerdin kelgen oqughuchilar olturup özini tonushturdi msr,marakesh, yaponiye,koriye,kolombiye din kelgenler öz dölitining smni azade we tiz deytti ,kishler ularning nedin kelgenlikini tizla biletti.
‎nöwette manga kelgende ,men :sherqi türkstandin keldim -didim,ular hichqaysi bilidighandek emes.
‎ytekchi mu’ellim :sherqi türkstan -digen qeyer ?;dep soridi;
‎men :men uyghur millitidin bolimen ,bizning dölitimizning smi sherqi türkstan ,dölitimizni junggo hökümiti 1949-yili shghal qiliwalghan,ular dölitimizni shnjang yeni <<يېڭى قوشۇلغان زېىمىن >>dep ataydu,biz tébetlerge oxshash shghal qilin’ghuchi; Didim.
‎birsi :undaqta sni döliti yoq demduq yaki junggodin demduq ? -dep soridi.
‎men:<<ئشغال قىلىنغان ئۇيغۇر دۆلىتى>>din digin,eger uzunken dep qarisang,mini <<ئۇيغۇر>> depla ésngde saqlisang bolidu.
‎yene biri :sning pasportungni qaysi dölet bergen ?
‎men:elwette junggo.
‎bir xenzu :sen junggoluq turuqluq,nimishqa özungning dölitidin yuz öruysen?
‎men:junggoluq emes,xttay millitidin emes,men uyghur, bizning tilimiz, dinimiz, irqimiz, medeniytimiz hemme nerse slerdin putunley perqlinidu .
‎yene bir xenzu :digenliring hemmisi yalghan,u yalghan sözlewatidu,u junggoning düshmenlirining , bölgunchilerning qarshni dewatidu ,junggo ezeldin hichyerni béswalmigha,shnjang ezeldin junggoni zimini -didi.
‎uning awazidin qattiq ghezep,közliridin manga bolghan nepret ,chirayidin öchmenlik chéqip turatti.köpchilik hemmisi bizge qarishpla qaldi,
‎men söz aldim:
‎toxta,sen baya özungni tonushturup boldung ,emdi nöwet mende ,köpchilik dölitimni bilmigechke chushendurdum,sen bolsang bir tajawuzchi hakimiyet uchun sözlewatisen,men izilguchi milletni tonushturwatimen.eger sen kitap oquydighan adem bolsang,xttay kommunstik partiysi we uningdin burunqi ching sulalsning bizning musteqil ziminimzini béswalghanliqigha a’it tarixi matiryal tewsye qilay,yaki hazirla tordin sanga menbe körstey.
‎xenzu:boldi ,boldi ,sen bilen talashmaymen.
‎men:eger aranglarda uyghurlarni chushinishni xalaydighan doslar bolsa,men slerge kiynche azraq chushenche birshni xalaymen.
‎mu’ellim:elwette xalaymiz.
‎yene bir xenzu :bizning snipta bundaq bölgunchilerning ,junggoning dushmenlirining söz qilishgha biz junggoluqlar yol qoyalmaymiz.sning ustungdin erz qilimiz.
‎men:bolidu.shundaq qil.
‎arqidin yette -sekkiz xenzu oqughuchi mini qaritip turghuzup bir-birige xttayche :
‎buni junggo elchixanisgha diysh kirek,junggoluq oqughuchilar uyushmisgha déyish kirek,junggo dölet bixeterlik idarsigha dyésh kirek -déyishti.
‎men :amérika kishlerning kim bolushdin qet’iynezer ulargha oxshash sözlesh hoquqini bergen dölet,15yil burun men del urumchide mushundaq<<ئۆزۇمنى ختتاي پۇقراسى ئەمەس >>digenlikim uchun junggo hökümiti mini ikki yil sotqa chiqarmay turup qamiwetken,urghan,anamni, snglimni aghzigha ilip haqaret qilghan. Eger sen mining söz hoququm uchun hökumitingge doklat qilsang,menmu sning ustungdin amérika hökümitige doklat birimen.qini kim utup chiqidiken,qini apparatingni chiqirip mini resmge tartiwal.yene bilip qal,men téxi sen irqchi,tajawuzchilarning mining xelqimge,ata-anamgha ,akam we taghamgha qiliwatqan zulumlirini bir-birlep anglitimen,bildurimen,shu chaghda nochi bolsang kilip aldimni tos!
‎hikaye mushu yerde ayaqlashti!
‎hs qilghinim:xttay hökümiti adettiki oqughuchilarni xuddi eskerdek yaki dölet menpe’iti uchun uchur toplaydighan jasustek terbiyleydiken.xttaylarda wetenperewlik ,milletchilik rohi barghansri öswatidu,barghanla yiride junggo uchun sözleydu.
‎chet’eldiki uyghurlar özi duch kelgen xttay oqughuchilarni körse ,men shnjangdin ,qeshqerlik yaki ürümchilik dep ötkuzwitip könup qalsa,buning aqiwitide aldi bilen özimiz özimizning sözlesh hoquqi bolghan chaghdimu xttayni itirap qilghan bolimiz,özimizni özimiz meghlup qilghan bolimiz,bashqilarmu bizni özimizning aghzi arqiliq tonuydu:<<ھە بۇلار ئۆزىنى خەنزۇ >> hsablaydiken -deydu,
‎xttay chet’elge oqughuchilirini chiqirshta junggoning qimmet qarshini tarqitish ,syasi menpe’itini qoghdash,milli medeniytini tarqitish uchun miliyard miliyard dollarlap meblegh saldi,
‎emma hayati bedilige ,ölush bedilige bizge chet’elde syasi panahliq tilesh imkani bergen mezlum uyghur xelqining ewlatliri bolghan bizler chet’elde erkin yashap we sözlesh hoquqi bar turup ,xttay bilen yuzlishshtin qachsaq nomus emesmu ?biz ashu yaki adimiyliki,yashash iqtidari jehette bizdin kiyn turidighan xttaylar bilen yuzlishshtin qachsaq ,kelgusde urushqa qandaq yuzlinimiz?
‎buningdin kiyn chet’ellerde xttaylar uyghurlargha qarshi ghayet zor teshwiqat urushi ilip baridu,xttay wetendiki uyghurlarni asslmatsye qilish we yoqtish tedbirini yolgha qoyupla qalmastin ,belki yene chet’eldiki uyghurlarnimu teltökus ujuqturmaqchi bolidu.eger nöwette téximu köp uyghur otturigha chiqmay yaki sepke qoshulmay ,otturigha chiqqanlar yalghuz qoyulsa,xttay peqet ularni asanla közdin yoq qilish amalini tapidu ,milli menpe’itimizning awazi öchidu,eger hemmimiz sepke qoshulsaq,téximu köp kishi sözlisek,yazsaq,doklat teyyarlisaq,namayish qilsaq,muxbirlarning ziyaritini qobul qilsaq,her bir chet’ellikke chushendurup mangsaq,chariler bizni tapidu ,biz imkanlarni tapimiz,biz téxi hayat bizde umid bar ,
‎eger biz sukut qilsaq,dunyada gipimizni anglaydighanmu adem qalmaydu,buning uchun biz xeqning tili ,özimizning tarixi heqqide bilgendin bashqa dadil halda munazirilerge chusheleydighan ,taqabil turalaydighan bolushmiz kirek.
‎emdi uyghur bilen qalmay,heqiqi reqibimiz bolghan xttay bilen yuzlishshimiz kirek!azaplirimizni uyghurghila anglatmay ,uyghurning doslirini köpeytish kirek!
‎2018-yili 15-fiwral

Unregistered
16-02-18, 11:47
"emdi uyghur bilen qalmay,heqiqi reqibimiz bolghan xttay bilen yuzlishshimiz kirek!azaplirimizni uyghurghila anglatmay ,uyghurning doslirini köpeytish kirek!".

axirqi Jumhuriyetni xitay emes "arimizdiki xitaydinmu better, Satqun isa yusup, mesut sabirilar..." (1)meghuluq qilghanliqi bugun hemmige melum. sen uzundin biri isimsiz seytanliqlarni qilip kelgen satqun sen. sen bir Uyghur emes-uyghurche ugengen xitay!
"emdi uyghur bilen qalmay"diki "uyghur" xitayperes Isabegchilerdur.


(1) -Bu Neqil JUmhuriyet Reisi Merhum Exmetjan Qasimining 1948-yil Nutqidin elindi.

Unregistered
16-02-18, 17:13
Undaq ahir chiqmaydighan talashtartishlar we diwelishlarning millet uchun hich bir mempeti yoq. Hich nimini ispatliyalmaydu we hich nimige erzimeydu. Yenila Uyghurgha ziyan.

Unregistered
19-02-18, 08:57
Undaq ahir chiqmaydighan talashtartishlar we diwelishlarning millet uchun hich bir mempeti yoq. Hich nimini ispatliyalmaydu we hich nimige erzimeydu. Yenila Uyghurgha ziyan.

Isabegchi duq diki satqunlar" emdi biz bilenla qalmay, xitaygha qarshi gep qilinglar"dep ozlirini qoghdaydighan halgha chushti.
bu uyghurlarni xitay bilen masliship bugunki pajielik aqiwetke duchar qilghanliqi www.u yguria.com da tepsili korsutulgen. qorqqanliqi uchun "Profisional uyghur" degen eblex komputirchi satqunlar bu tirbet www.************ ni Chiqmas qilip qoyghan. biraq www.u yguria.com diki xatalarni tuzetsingiz torbet echilidu. bu torbettiki her bir maqale 2000 din artuq oqurmenler bilen yuz korushmekte.

Unregistered
23-02-18, 20:29
Bu yazma oydurup chiqirilghan. Bundaq oqughuchi amerikada mewjut emes. Bu yalghan oydurma yazmini erkin asiya radiosimu berip yuruptu. Nomus qilinglar!


چەتئەلدىكى بىر ئۇيغۇر ئوقۇغۇچىنىڭ يازمىسى

‎چەتئەلدە ختتاي بىلەن يۇزلىشش
‎ئافراسياپ

‎بۇگۇن دەرستىن كىينكى زىياپەتتە بىر چوڭ ئۇستەلدە ئولتۇرغان يىگىرمە ئەتراپىدىكى ھەر قايسى دۆلەتلەردىن كەلگەن ئوقۇغۇچىلار ئولتۇرۇپ ئۆزىنى تونۇشتۇردى مسر،ماراكەش، ياپونىيە،كورىيە،كولومبىيە دىن كەلگەنلەر ئۆز دۆلىتىنىڭ ئسمنى ئازادە ۋە تىز دەيتتى ،كىشلەر ئۇلارنىڭ نەدىن كەلگەنلىكىنى تىزلا بىلەتتى.
‎نۆۋەتتە ماڭا كەلگەندە ،مەن :شەرقى تۈركستاندىن كەلدىم -دىدىم،ئۇلار ھىچقايسى بىلىدىغاندەك ئەمەس.
‎يتەكچى مۇئەللىم :شەرقى تۈركستان -دىگەن قەيەر ؟؛دەپ سورىدى؛
‎مەن :مەن ئۇيغۇر مىللىتىدىن بولىمەن ،بىزنىڭ دۆلىتىمىزنىڭ ئسمى شەرقى تۈركستان ،دۆلىتىمىزنى جۇڭگو ھۆكۈمىتى 1949-يىلى ئشغال قىلىۋالغان،ئۇلار دۆلىتىمىزنى شنجاڭ يەنى <<يېڭى قوشۇلغان زېىمىن >>دەپ ئاتايدۇ،بىز تېبەتلەرگە ئوخشاش ئشغال قىلىنغۇچى؛ دىدىم.
‎بىرسى :ئۇنداقتا سنى دۆلىتى يوق دەمدۇق ياكى جۇڭگودىن دەمدۇق ؟ -دەپ سورىدى.
‎مەن:<<ئشغال قىلىنغان ئۇيغۇر دۆلىتى>>دىن دىگىن،ئەگەر ئۇزۇنكەن دەپ قارىساڭ،مىنى <<ئۇيغۇر>> دەپلا ئېسڭدە ساقلىساڭ بولىدۇ.
‎يەنە بىرى :سنىڭ پاسپورتۇڭنى قايسى دۆلەت بەرگەن ؟
‎مەن:ئەلۋەتتە جۇڭگو.
‎بىر خەنزۇ :سەن جۇڭگولۇق تۇرۇقلۇق،نىمىشقا ئۆزۇڭنىڭ دۆلىتىدىن يۇز ئۆرۇيسەن؟
‎مەن:جۇڭگولۇق ئەمەس،ختتاي مىللىتىدىن ئەمەس،مەن ئۇيغۇر، بىزنىڭ تىلىمىز، دىنىمىز، ئىرقىمىز، مەدەنىيتىمىز ھەممە نەرسە سلەردىن پۇتۇنلەي پەرقلىنىدۇ .
‎يەنە بىر خەنزۇ :دىگەنلىرىڭ ھەممىسى يالغان،ئۇ يالغان سۆزلەۋاتىدۇ،ئۇ جۇڭگونىڭ دۈشمەنلىرىنىڭ ، بۆلگۇنچىلەرنىڭ قارشنى دەۋاتىدۇ ،جۇڭگو ئەزەلدىن ھىچيەرنى بېسۋالمىغا،شنجاڭ ئەزەلدىن جۇڭگونى زىمىنى -دىدى.
‎ئۇنىڭ ئاۋازىدىن قاتتىق غەزەپ،كۆزلىرىدىن ماڭا بولغان نەپرەت ،چىرايىدىن ئۆچمەنلىك چېقىپ تۇراتتى.كۆپچىلىك ھەممىسى بىزگە قارىشپلا قالدى،
‎مەن سۆز ئالدىم:
‎توختا،سەن بايا ئۆزۇڭنى تونۇشتۇرۇپ بولدۇڭ ،ئەمدى نۆۋەت مەندە ،كۆپچىلىك دۆلىتىمنى بىلمىگەچكە چۇشەندۇردۇم،سەن بولساڭ بىر تاجاۋۇزچى ھاكىمىيەت ئۇچۇن سۆزلەۋاتىسەن،مەن ئىزىلگۇچى مىللەتنى تونۇشتۇرۋاتىمەن.ئەگەر سەن كىتاپ ئوقۇيدىغان ئادەم بولساڭ،ختتاي كوممۇنستىك پارتىيسى ۋە ئۇنىڭدىن بۇرۇنقى چىڭ سۇلالسنىڭ بىزنىڭ مۇستەقىل زىمىنىمزىنى بېسۋالغانلىقىغا ئائىت تارىخى ماتىريال تەۋسيە قىلاي،ياكى ھازىرلا توردىن ساڭا مەنبە كۆرستەي.
‎خەنزۇ:بولدى ،بولدى ،سەن بىلەن تالاشمايمەن.
‎مەن:ئەگەر ئاراڭلاردا ئۇيغۇرلارنى چۇشىنىشنى خالايدىغان دوسلار بولسا،مەن سلەرگە كىينچە ئازراق چۇشەنچە بىرشنى خالايمەن.
‎مۇئەللىم:ئەلۋەتتە خالايمىز.
‎يەنە بىر خەنزۇ :بىزنىڭ سنىپتا بۇنداق بۆلگۇنچىلەرنىڭ ،جۇڭگونىڭ دۇشمەنلىرىنىڭ سۆز قىلىشغا بىز جۇڭگولۇقلار يول قويالمايمىز.سنىڭ ئۇستۇڭدىن ئەرز قىلىمىز.
‎مەن:بولىدۇ.شۇنداق قىل.
‎ئارقىدىن يەتتە -سەككىز خەنزۇ ئوقۇغۇچى مىنى قارىتىپ تۇرغۇزۇپ بىر-بىرىگە ختتايچە :
‎بۇنى جۇڭگو ئەلچىخانىسغا دىيش كىرەك،جۇڭگولۇق ئوقۇغۇچىلار ئۇيۇشمىسغا دېيىش كىرەك،جۇڭگو دۆلەت بىخەتەرلىك ئىدارسىغا ديېش كىرەك -دېيىشتى.
‎مەن :ئامېرىكا كىشلەرنىڭ كىم بولۇشدىن قەتئىينەزەر ئۇلارغا ئوخشاش سۆزلەش ھوقۇقىنى بەرگەن دۆلەت،15يىل بۇرۇن مەن دەل ئۇرۇمچىدە مۇشۇنداق<<ئۆزۇمنى ختتاي پۇقراسى ئەمەس >>دىگەنلىكىم ئۇچۇن جۇڭگو ھۆكۈمىتى مىنى ئىككى يىل سوتقا چىقارماي تۇرۇپ قامىۋەتكەن،ئۇرغان،ئانامنى، سڭلىمنى ئاغزىغا ئىلىپ ھاقارەت قىلغان. ئەگەر سەن مىنىڭ سۆز ھوقۇقۇم ئۇچۇن ھۆكۇمىتىڭگە دوكلات قىلساڭ،مەنمۇ سنىڭ ئۇستۇڭدىن ئامېرىكا ھۆكۈمىتىگە دوكلات بىرىمەن.قىنى كىم ئۇتۇپ چىقىدىكەن،قىنى ئاپپاراتىڭنى چىقىرىپ مىنى رەسمگە تارتىۋال.يەنە بىلىپ قال،مەن تېخى سەن ئىرقچى،تاجاۋۇزچىلارنىڭ مىنىڭ خەلقىمگە،ئاتا-ئانامغا ،ئاكام ۋە تاغامغا قىلىۋاتقان زۇلۇملىرىنى بىر-بىرلەپ ئاڭلىتىمەن،بىلدۇرىمەن،شۇ چاغدا نوچى بولساڭ كىلىپ ئالدىمنى توس!
‎ھىكايە مۇشۇ يەردە ئاياقلاشتى!
‎ھس قىلغىنىم:ختتاي ھۆكۈمىتى ئادەتتىكى ئوقۇغۇچىلارنى خۇددى ئەسكەردەك ياكى دۆلەت مەنپەئىتى ئۇچۇن ئۇچۇر توپلايدىغان جاسۇستەك تەربىيلەيدىكەن.ختتايلاردا ۋەتەنپەرەۋلىك ،مىللەتچىلىك روھى بارغانسرى ئۆسۋاتىدۇ،بارغانلا يىرىدە جۇڭگو ئۇچۇن سۆزلەيدۇ.
‎چەتئەلدىكى ئۇيغۇرلار ئۆزى دۇچ كەلگەن ختتاي ئوقۇغۇچىلارنى كۆرسە ،مەن شنجاڭدىن ،قەشقەرلىك ياكى ئۈرۈمچىلىك دەپ ئۆتكۇزۋىتىپ كۆنۇپ قالسا،بۇنىڭ ئاقىۋىتىدە ئالدى بىلەن ئۆزىمىز ئۆزىمىزنىڭ سۆزلەش ھوقۇقى بولغان چاغدىمۇ ختتاينى ئىتىراپ قىلغان بولىمىز،ئۆزىمىزنى ئۆزىمىز مەغلۇپ قىلغان بولىمىز،باشقىلارمۇ بىزنى ئۆزىمىزنىڭ ئاغزى ئارقىلىق تونۇيدۇ:<<ھە بۇلار ئۆزىنى خەنزۇ >> ھسابلايدىكەن -دەيدۇ،
‎ختتاي چەتئەلگە ئوقۇغۇچىلىرىنى چىقىرشتا جۇڭگونىڭ قىممەت قارشىنى تارقىتىش ،سياسى مەنپەئىتىنى قوغداش،مىللى مەدەنىيتىنى تارقىتىش ئۇچۇن مىلىيارد مىلىيارد دوللارلاپ مەبلەغ سالدى،
‎ئەمما ھاياتى بەدىلىگە ،ئۆلۇش بەدىلىگە بىزگە چەتئەلدە سياسى پاناھلىق تىلەش ئىمكانى بەرگەن مەزلۇم ئۇيغۇر خەلقىنىڭ ئەۋلاتلىرى بولغان بىزلەر چەتئەلدە ئەركىن ياشاپ ۋە سۆزلەش ھوقۇقى بار تۇرۇپ ،ختتاي بىلەن يۇزلىششتىن قاچساق نومۇس ئەمەسمۇ ؟بىز ئاشۇ ياكى ئادىمىيلىكى،ياشاش ئىقتىدارى جەھەتتە بىزدىن كىين تۇرىدىغان ختتايلار بىلەن يۇزلىششتىن قاچساق ،كەلگۇسدە ئۇرۇشقا قانداق يۇزلىنىمىز؟
‎بۇنىڭدىن كىين چەتئەللەردە ختتايلار ئۇيغۇرلارغا قارشى غايەت زور تەشۋىقات ئۇرۇشى ئىلىپ بارىدۇ،ختتاي ۋەتەندىكى ئۇيغۇرلارنى ئاسسلماتسيە قىلىش ۋە يوقتىش تەدبىرىنى يولغا قويۇپلا قالماستىن ،بەلكى يەنە چەتئەلدىكى ئۇيغۇرلارنىمۇ تەلتۆكۇس ئۇجۇقتۇرماقچى بولىدۇ.ئەگەر نۆۋەتتە تېخىمۇ كۆپ ئۇيغۇر ئوتتۇرىغا چىقماي ياكى سەپكە قوشۇلماي ،ئوتتۇرىغا چىققانلار يالغۇز قويۇلسا،ختتاي پەقەت ئۇلارنى ئاسانلا كۆزدىن يوق قىلىش ئامالىنى تاپىدۇ ،مىللى مەنپەئىتىمىزنىڭ ئاۋازى ئۆچىدۇ،ئەگەر ھەممىمىز سەپكە قوشۇلساق،تېخىمۇ كۆپ كىشى سۆزلىسەك،يازساق،دوكلات تەييارلىساق،نامايىش قىلساق،مۇخبىرلارنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلساق،ھەر بىر چەتئەللىككە چۇشەندۇرۇپ ماڭساق،چارىلەر بىزنى تاپىدۇ ،بىز ئىمكانلارنى تاپىمىز،بىز تېخى ھايات بىزدە ئۇمىد بار ،
‎ئەگەر بىز سۇكۇت قىلساق،دۇنيادا گىپىمىزنى ئاڭلايدىغانمۇ ئادەم قالمايدۇ،بۇنىڭ ئۇچۇن بىز خەقنىڭ تىلى ،ئۆزىمىزنىڭ تارىخى ھەققىدە بىلگەندىن باشقا دادىل ھالدا مۇنازىرىلەرگە چۇشەلەيدىغان ،تاقابىل تۇرالايدىغان بولۇشمىز كىرەك.
‎ئەمدى ئۇيغۇر بىلەن قالماي،ھەقىقى رەقىبىمىز بولغان ختتاي بىلەن يۇزلىششىمىز كىرەك!ئازاپلىرىمىزنى ئۇيغۇرغىلا ئاڭلاتماي ،ئۇيغۇرنىڭ دوسلىرىنى كۆپەيتىش كىرەك!
‎2018-يىلى 15-فىۋرال


Chet’eldiki bir uyghur oqughuchining yazmisi

‎chet’elde xttay bilen yuzlishsh
‎afrasyap

‎bugun derstin kiynki ziyapette bir chong ustelde olturghan yigirme etrapidiki her qaysi döletlerdin kelgen oqughuchilar olturup özini tonushturdi msr,marakesh, yaponiye,koriye,kolombiye din kelgenler öz dölitining smni azade we tiz deytti ,kishler ularning nedin kelgenlikini tizla biletti.
‎nöwette manga kelgende ,men :sherqi türkstandin keldim -didim,ular hichqaysi bilidighandek emes.
‎ytekchi mu’ellim :sherqi türkstan -digen qeyer ?;dep soridi;
‎men :men uyghur millitidin bolimen ,bizning dölitimizning smi sherqi türkstan ,dölitimizni junggo hökümiti 1949-yili shghal qiliwalghan,ular dölitimizni shnjang yeni <<يېڭى قوشۇلغان زېىمىن >>dep ataydu,biz tébetlerge oxshash shghal qilin’ghuchi; Didim.
‎birsi :undaqta sni döliti yoq demduq yaki junggodin demduq ? -dep soridi.
‎men:<<ئشغال قىلىنغان ئۇيغۇر دۆلىتى>>din digin,eger uzunken dep qarisang,mini <<ئۇيغۇر>> depla ésngde saqlisang bolidu.
‎yene biri :sning pasportungni qaysi dölet bergen ?
‎men:elwette junggo.
‎bir xenzu :sen junggoluq turuqluq,nimishqa özungning dölitidin yuz öruysen?
‎men:junggoluq emes,xttay millitidin emes,men uyghur, bizning tilimiz, dinimiz, irqimiz, medeniytimiz hemme nerse slerdin putunley perqlinidu .
‎yene bir xenzu :digenliring hemmisi yalghan,u yalghan sözlewatidu,u junggoning düshmenlirining , bölgunchilerning qarshni dewatidu ,junggo ezeldin hichyerni béswalmigha,shnjang ezeldin junggoni zimini -didi.
‎uning awazidin qattiq ghezep,közliridin manga bolghan nepret ,chirayidin öchmenlik chéqip turatti.köpchilik hemmisi bizge qarishpla qaldi,
‎men söz aldim:
‎toxta,sen baya özungni tonushturup boldung ,emdi nöwet mende ,köpchilik dölitimni bilmigechke chushendurdum,sen bolsang bir tajawuzchi hakimiyet uchun sözlewatisen,men izilguchi milletni tonushturwatimen.eger sen kitap oquydighan adem bolsang,xttay kommunstik partiysi we uningdin burunqi ching sulalsning bizning musteqil ziminimzini béswalghanliqigha a’it tarixi matiryal tewsye qilay,yaki hazirla tordin sanga menbe körstey.
‎xenzu:boldi ,boldi ,sen bilen talashmaymen.
‎men:eger aranglarda uyghurlarni chushinishni xalaydighan doslar bolsa,men slerge kiynche azraq chushenche birshni xalaymen.
‎mu’ellim:elwette xalaymiz.
‎yene bir xenzu :bizning snipta bundaq bölgunchilerning ,junggoning dushmenlirining söz qilishgha biz junggoluqlar yol qoyalmaymiz.sning ustungdin erz qilimiz.
‎men:bolidu.shundaq qil.
‎arqidin yette -sekkiz xenzu oqughuchi mini qaritip turghuzup bir-birige xttayche :
‎buni junggo elchixanisgha diysh kirek,junggoluq oqughuchilar uyushmisgha déyish kirek,junggo dölet bixeterlik idarsigha dyésh kirek -déyishti.
‎men :amérika kishlerning kim bolushdin qet’iynezer ulargha oxshash sözlesh hoquqini bergen dölet,15yil burun men del urumchide mushundaq<<ئۆزۇمنى ختتاي پۇقراسى ئەمەس >>digenlikim uchun junggo hökümiti mini ikki yil sotqa chiqarmay turup qamiwetken,urghan,anamni, snglimni aghzigha ilip haqaret qilghan. Eger sen mining söz hoququm uchun hökumitingge doklat qilsang,menmu sning ustungdin amérika hökümitige doklat birimen.qini kim utup chiqidiken,qini apparatingni chiqirip mini resmge tartiwal.yene bilip qal,men téxi sen irqchi,tajawuzchilarning mining xelqimge,ata-anamgha ,akam we taghamgha qiliwatqan zulumlirini bir-birlep anglitimen,bildurimen,shu chaghda nochi bolsang kilip aldimni tos!
‎hikaye mushu yerde ayaqlashti!
‎hs qilghinim:xttay hökümiti adettiki oqughuchilarni xuddi eskerdek yaki dölet menpe’iti uchun uchur toplaydighan jasustek terbiyleydiken.xttaylarda wetenperewlik ,milletchilik rohi barghansri öswatidu,barghanla yiride junggo uchun sözleydu.
‎chet’eldiki uyghurlar özi duch kelgen xttay oqughuchilarni körse ,men shnjangdin ,qeshqerlik yaki ürümchilik dep ötkuzwitip könup qalsa,buning aqiwitide aldi bilen özimiz özimizning sözlesh hoquqi bolghan chaghdimu xttayni itirap qilghan bolimiz,özimizni özimiz meghlup qilghan bolimiz,bashqilarmu bizni özimizning aghzi arqiliq tonuydu:<<ھە بۇلار ئۆزىنى خەنزۇ >> hsablaydiken -deydu,
‎xttay chet’elge oqughuchilirini chiqirshta junggoning qimmet qarshini tarqitish ,syasi menpe’itini qoghdash,milli medeniytini tarqitish uchun miliyard miliyard dollarlap meblegh saldi,
‎emma hayati bedilige ,ölush bedilige bizge chet’elde syasi panahliq tilesh imkani bergen mezlum uyghur xelqining ewlatliri bolghan bizler chet’elde erkin yashap we sözlesh hoquqi bar turup ,xttay bilen yuzlishshtin qachsaq nomus emesmu ?biz ashu yaki adimiyliki,yashash iqtidari jehette bizdin kiyn turidighan xttaylar bilen yuzlishshtin qachsaq ,kelgusde urushqa qandaq yuzlinimiz?
‎buningdin kiyn chet’ellerde xttaylar uyghurlargha qarshi ghayet zor teshwiqat urushi ilip baridu,xttay wetendiki uyghurlarni asslmatsye qilish we yoqtish tedbirini yolgha qoyupla qalmastin ,belki yene chet’eldiki uyghurlarnimu teltökus ujuqturmaqchi bolidu.eger nöwette téximu köp uyghur otturigha chiqmay yaki sepke qoshulmay ,otturigha chiqqanlar yalghuz qoyulsa,xttay peqet ularni asanla közdin yoq qilish amalini tapidu ,milli menpe’itimizning awazi öchidu,eger hemmimiz sepke qoshulsaq,téximu köp kishi sözlisek,yazsaq,doklat teyyarlisaq,namayish qilsaq,muxbirlarning ziyaritini qobul qilsaq,her bir chet’ellikke chushendurup mangsaq,chariler bizni tapidu ,biz imkanlarni tapimiz,biz téxi hayat bizde umid bar ,
‎eger biz sukut qilsaq,dunyada gipimizni anglaydighanmu adem qalmaydu,buning uchun biz xeqning tili ,özimizning tarixi heqqide bilgendin bashqa dadil halda munazirilerge chusheleydighan ,taqabil turalaydighan bolushmiz kirek.
‎emdi uyghur bilen qalmay,heqiqi reqibimiz bolghan xttay bilen yuzlishshimiz kirek!azaplirimizni uyghurghila anglatmay ,uyghurning doslirini köpeytish kirek!
‎2018-yili 15-fiwral

Unregistered
23-02-18, 23:22
Bu oqughuning yazghanliri ras. Bundaq waqeler helila omomlashqan. Emma u oqoghuchining "diwalghanliri" Uyghur mempetige hich bir payda ekelmeydu. Undaq dewelishmu bir yenila bir ahmiqane "inqilap".

Unregistered
24-02-18, 12:12
Fakit yoq. Radioni anglisingizmu hechqandaq fakit diyilmigen.


Bu oqughuning yazghanliri ras. Bundaq waqeler helila omomlashqan. Emma u oqoghuchining "diwalghanliri" Uyghur mempetige hich bir payda ekelmeydu. Undaq dewelishmu bir yenila bir ahmiqane "inqilap".

Unregistered
24-02-18, 12:15
Fakit yoq. Radioni anglisingizmu hechqandaq fakit diyilmigen.

radiomu anglamdu, waqitni israp qilip. muzika anglash kop paydiliq.keypiyatni koturgili, belen yashighili bolidu.