PDA

View Full Version : Dalai Lama Kanada Ziyariti jeryanida Kanadaning Pexri Puhraliq Guvahnamisini Tapshuru



uyghur1.com
11-09-06, 21:46
http://www.uyghur1.com/uyghur/viewtopic.php?t=5526

Dalai Lama Kanada Ziyariti jeryanida Kanadaning Pexri Puhraliq Guvahnamisini Tapshurup Alidu



Kamil Tursun




http://www.cbc.ca/news/background/dalailama/gfx/titlephoto.jpg


Tibetning rohani dahisi Dalay Lama 9-ayning 8-künidin 10-künigiche Kanadaning Vancover shehrini ziyaret qilidu. U bu ziyaret jeryanida Kanada Hokümiti teripidin uninggha berilgen pehri puxraliq guvahnamisi resmi tapshurup alidu.
Kanada avam palatasi 6-ayning 22-küni Dalay Lamagha Kanadaning pexri puxrasi salahiyitini bérishni tuluq avaz bilen maqullighanidi. Kanada parlamentining bu herkiti Xitay hokümitining oghisini qaynatqan ve ular Kanada Hokümitige resmi naraziliq bildürgenidi.Xitay Hokümitining Kanadada turushluq bash elchixanisining siyasi meslihetchisi Zhang Wedongmu Kanada hokümitining bu herkiti Kanada bilen Xitay oturisidiki davamliq éship bérivatqan soda munasivetlirige ziyan salidu, Kanadaning obrazigha tesir korsitidu.Dalay Lama bir milli bolgünchi, shunga u bu shereplik namgha munasip emes, degendek tehdit ve eyipleshlerde bolghanidi.
Eger Dalay Lamaning bu ziyariti emilleshse,uning ikkinchi qetim Kanadani ziyaret qilishi bolup qalidiken.


Kanada: Dalay Lama Xelqarada Ortaq Etirap Qilinghan Rohani Dahi


Dalay Lama 2004 –yili Kanadani tunji qetim ziyaret qilghan bolup,eyni vaqittiki Kanada bash ministiri Xitay Hokümitining naraziliqigha qarimay, uning bilen korüshkenidi.
Bu qetim Dalay Lamaning Kanadaning yoquri derijilik emeldarliri bilen korüshidighan korüshmeydighanliqi hazirche eniq emes. Kanada dairliri uning bu ziyaritining siyasi ve tusi yoqlighini eskermekte.Kanada Tashqi Ishlar ministirlikining qarishiche,Kanada, Xitay Xelq Jumhuriyitining Xitay ve Tibetning qanunluq hokümiti ikenlikini etirap qilidiken.
Tashqi Ishlar ministirlikining ayal bayanatchisi Kim Girtel:
“Kanada Sürgündiki Tibet Hokümitini etirap qilmaydu.amma Kanada Dalay Lamani intayin mohim ve xelqarada omumiyüzlük qollashqa érishken rohani rehber, dep qaraydu,deydu. Dalay Lama Tibet xelqining siyasi ve mediniyet hoquqliri üchün tenchliq yoli bilen koresh qilghanliqi üchün 1989-yili Nobel tenchliq mukapatigha érishkenidi.
Xitay hokümitining mustemlikichilik siyasitige qarshi qozghilang meghlup bolghandin keyin, 1959-yili Hindistangha qéchip chiqqan Dalay Lamagha, Tibet xelqi yenila alahide hörmet korsitidu.


Dalay Lama Yuksek Aptonomiye Telivide Bolmaqta


Dalay Lama 90-yillardin bashlap modidil bolghan,ottura yol siyaset tutushqa bashlidi. U 1993 yili Tibetning musteqil dolet bolishini emes, belki siyasi aptonomiye bérilishini arzu qilidighanliqini otturigha qoyghanidi. Dalay Lama 1999-yiligha kelgendila Tibetning Xitaydin ayrilip musteqil dolet bolishi heqqide izdenmeydighanliqi ,amma Tibet xelqi razi bolghidek aptonomiye sheklining berilishini xalaydighanliqini resmi élan qildi. Lekin U izchil halda Xitay Hokümitini Tibet xelqining mediniyitige qarita yoqutush siyasitini yürgüzmekte,dep eyiplep kelmekte.


Kanada Xitay Otturisida Sürkilishler Kopeymekte


Kanada Tashqi Ishlar Ministirlikining resmi matiryallirigha qarighanda, Xitay Kanadaning ikkinchi chong soda hemrasi bolup,ikki terepning yilliq soda sommisi 30 milyarttin ashidiken.
Bu yil 1-ayda Konservatip partiye hakimiyet béshigha kélip uzun otmey, Tashqi Ishlar ministiri Peter Mackeyning Kanadada paliyet elip bérivatqan Xitay jasusliridin endishe qilivatqanliqini otturigha qoyishi, Kanada, Xitay hokumitining Laychangshingni qayturup bérish telivini ret qilishi ve Kanada Bash ministiri Stephen Xarperning Xitayning Kishilik hoquq ehvalini tenqit qilishi qatarliqlar ikki dolet munasivitining qatmallishishigha sevep bolghanidi. Kanadadiki oktichi partiyeler Afghanistangha oxshash kopligen dolerni ziyaret qilghan Bash ministir Stephen Xarper ve Tashqi ishlar ministiri Peter Mackay Xitaydek doletke birer ishki kabint ezasinimu evetip qoymidi,dep Konservatip partiye hokümitini tenqit qilmaqta.
Uningdin bashqa Avistraliye bash minisitiri ve Yapuniye bash veziri Kanadani ziyaret qilghanda, Kanada Bash ministiri bu doletler bilen Xitay tehditige qarshi ortaq herket elip berish teshebbusini oturigha qoyghanidi.


Dalay Lamaning Kanada Ziyariti Hüseyin Jelil Mesilisige Qandaq Tesir Korsitidu?

http://www.rfa.org/uyghur/images/2005/11/14/dalai-doppa.jpg

Kanada Xitay munasivetliri sürkilish basquchida turivatqan iken,Dalay Lamaning Kanadani ziyaret qilishi ve uninggha Kanadaning pexri puraliqi bérilishi-- hazir Kanada Xitay otturisidiki nazuk mesile bolup qalghan, Xitayda tutup turilivatqan Kanada puxrasi Hüseyin Jelil mesilisige qandaq tesirlerni korsitidu?
Bu heqte Kanadadiki Shair ve siyasi analizchi Exmetjan Osman mundaq deydu:
Bu mesilisini mundaq tehlil qilip korsekmu bulidu.Lay Changshing mesilisi, buning keynidin Hüseyin Jelil mesilisi, emdi mana Dalay Lamaning Kanada pexri puxraliqini alghanliq mesilisi. Meningche, Kanada Xitay oturisida qandaqtu bir xil ichki ve yoshurun sürkilishning barlighini hes qilghili bolamdu,degen sual kélip chiqidu. Bu mesilinng bir teripi. Mesilining yene bir teripi,Dalay Lamaning Kanada pexri puxraliqigha erishishi yene bir xil oylinishnimu keltürüp chiqiridu.U bolsimu Kanada Dalay Lama bilen Hüseyin jelil otturisidiki selishturminimu hasil qilip qoyghan bolidu.Dalay Lama Tibetning diniy dahisi bolushtin sirt bir siyasi paaliyetchi.Hüseyin Jelilmu siyasi paaliyetchi.Dalay Lama diniy adem,Hüseyin Jelilmu diniy adem.Mushu mesillerni eger biz birqur sélishturup chiqqinimizda,nime üchün Kanada hökümitining Dalay Lamagha pexri pxraliq sheripini ata qilghanliqi, yene bir tereptin nime üchün Hüseyin jelilning mesiliside sel susluq ve yumshaq siyaset qollinivatqanliqini bir qur mulahize qilip chiqishimizgha toghra kelidu.Yene bir tereptin Dalay Lamagha berilgen bu sherep meningche,Hüseyin jelil mesilisi ve Xitayning Kanadadin telep qilivatqan Ley changshing mesilisi bilen munasivetlikmu degen biz aldida oylashqan mesillerge berip taqilishi mumkin.


Gherp doletliri Nime Uchün Tibet Mesilisige Alahide Qiziqish bildüridu


Gherp axparat vastiliri Tibetlikler bilen Uyghurlarning teqdirining oxshap ketidighanliqini, bu ikki mesilining bir birige yeqin ikenlikini ilgiri surmekte.Undaqta Gherp doletliri nime uchun Uyghur mesilisige qarighanda Tibet mesilisi ve Dalay Lamagha bekrek ehmiyet beridu?
Bu heqte Exmetjan Osman yene mundaq deydu:
Buning birinji sevebi Tibetlerning Dalay Lamagha oxshash rohani dahisi ve siyasi yol bashchisining barliqi,Uyghurlarda bundaq karizmatik dahining bolmighanliqi hésaplinidu. Ikkinchi sevep,Tibet xelqi Dalay Lamaning tutqan yoli ve Dalay Lamaning shehsi yüz abroyi,inaviti ve diniy ornigha asasen ozlirining tinch yoli bilen élip bérivatqan koreshlirini xelqara jemiyette namayen qilalidi. Yene bir tereptin,Tibet xelqi étiqat qilidighan Budda diniy bilen Uyghur xelqi etiqat qilidighan Islam dini otturisidiki perqlermu bu ikki davaning otturisidiki yene bir terep, dep hésaplighili bolidu.Bu seveptin Tibet mesilisi bilen Sherqi Türkistan mesilisini selishturulghanda elvette Tibet mesilisi xelqaralashqan bir mesile.Uyghur mesilisi texi bu seviyege yetelmigen bir mesile bolup hésaplinidu..

Dalay Lama Kanadaning pexri puxraliq salahiti sheripige erishken üchünchi chetellik bolup qaldi.Buningdin ilgiri Kanada Hokümiti jenubi Afriqining sabiq prezdenti Nelson Mandila ve ikkinchi dunya urushi mezgilide Vengiriyediki neche minglighan Yehudini olümdin qutquzup qalghan, Shevitsiyelik diplomat Raul Wallenbergler bu sherpke érishkenidi.

Unregistered
20-09-06, 04:38
http://www.uyghur1.com/uyghur/viewtopic.php?t=5526

Dalai Lama Kanada Ziyariti jeryanida Kanadaning Pexri Puhraliq Guvahnamisini Tapshurup Alidu



Kamil Tursun




http://www.cbc.ca/news/background/dalailama/gfx/titlephoto.jpg


Tibetning rohani dahisi Dalay Lama 9-ayning 8-künidin 10-künigiche Kanadaning Vancover shehrini ziyaret qilidu. U bu ziyaret jeryanida Kanada Hokümiti teripidin uninggha berilgen pehri puxraliq guvahnamisi resmi tapshurup alidu.
Kanada avam palatasi 6-ayning 22-küni Dalay Lamagha Kanadaning pexri puxrasi salahiyitini bérishni tuluq avaz bilen maqullighanidi. Kanada parlamentining bu herkiti Xitay hokümitining oghisini qaynatqan ve ular Kanada Hokümitige resmi naraziliq bildürgenidi.Xitay Hokümitining Kanadada turushluq bash elchixanisining siyasi meslihetchisi Zhang Wedongmu Kanada hokümitining bu herkiti Kanada bilen Xitay oturisidiki davamliq éship bérivatqan soda munasivetlirige ziyan salidu, Kanadaning obrazigha tesir korsitidu.Dalay Lama bir milli bolgünchi, shunga u bu shereplik namgha munasip emes, degendek tehdit ve eyipleshlerde bolghanidi.
Eger Dalay Lamaning bu ziyariti emilleshse,uning ikkinchi qetim Kanadani ziyaret qilishi bolup qalidiken.


Kanada: Dalay Lama Xelqarada Ortaq Etirap Qilinghan Rohani Dahi


Dalay Lama 2004 –yili Kanadani tunji qetim ziyaret qilghan bolup,eyni vaqittiki Kanada bash ministiri Xitay Hokümitining naraziliqigha qarimay, uning bilen korüshkenidi.
Bu qetim Dalay Lamaning Kanadaning yoquri derijilik emeldarliri bilen korüshidighan korüshmeydighanliqi hazirche eniq emes. Kanada dairliri uning bu ziyaritining siyasi ve tusi yoqlighini eskermekte.Kanada Tashqi Ishlar ministirlikining qarishiche,Kanada, Xitay Xelq Jumhuriyitining Xitay ve Tibetning qanunluq hokümiti ikenlikini etirap qilidiken.
Tashqi Ishlar ministirlikining ayal bayanatchisi Kim Girtel:
“Kanada Sürgündiki Tibet Hokümitini etirap qilmaydu.amma Kanada Dalay Lamani intayin mohim ve xelqarada omumiyüzlük qollashqa érishken rohani rehber, dep qaraydu,deydu. Dalay Lama Tibet xelqining siyasi ve mediniyet hoquqliri üchün tenchliq yoli bilen koresh qilghanliqi üchün 1989-yili Nobel tenchliq mukapatigha érishkenidi.
Xitay hokümitining mustemlikichilik siyasitige qarshi qozghilang meghlup bolghandin keyin, 1959-yili Hindistangha qéchip chiqqan Dalay Lamagha, Tibet xelqi yenila alahide hörmet korsitidu.


Dalay Lama Yuksek Aptonomiye Telivide Bolmaqta


Dalay Lama 90-yillardin bashlap modidil bolghan,ottura yol siyaset tutushqa bashlidi. U 1993 yili Tibetning musteqil dolet bolishini emes, belki siyasi aptonomiye bérilishini arzu qilidighanliqini otturigha qoyghanidi. Dalay Lama 1999-yiligha kelgendila Tibetning Xitaydin ayrilip musteqil dolet bolishi heqqide izdenmeydighanliqi ,amma Tibet xelqi razi bolghidek aptonomiye sheklining berilishini xalaydighanliqini resmi élan qildi. Lekin U izchil halda Xitay Hokümitini Tibet xelqining mediniyitige qarita yoqutush siyasitini yürgüzmekte,dep eyiplep kelmekte.


Kanada Xitay Otturisida Sürkilishler Kopeymekte


Kanada Tashqi Ishlar Ministirlikining resmi matiryallirigha qarighanda, Xitay Kanadaning ikkinchi chong soda hemrasi bolup,ikki terepning yilliq soda sommisi 30 milyarttin ashidiken.
Bu yil 1-ayda Konservatip partiye hakimiyet béshigha kélip uzun otmey, Tashqi Ishlar ministiri Peter Mackeyning Kanadada paliyet elip bérivatqan Xitay jasusliridin endishe qilivatqanliqini otturigha qoyishi, Kanada, Xitay hokumitining Laychangshingni qayturup bérish telivini ret qilishi ve Kanada Bash ministiri Stephen Xarperning Xitayning Kishilik hoquq ehvalini tenqit qilishi qatarliqlar ikki dolet munasivitining qatmallishishigha sevep bolghanidi. Kanadadiki oktichi partiyeler Afghanistangha oxshash kopligen dolerni ziyaret qilghan Bash ministir Stephen Xarper ve Tashqi ishlar ministiri Peter Mackay Xitaydek doletke birer ishki kabint ezasinimu evetip qoymidi,dep Konservatip partiye hokümitini tenqit qilmaqta.
Uningdin bashqa Avistraliye bash minisitiri ve Yapuniye bash veziri Kanadani ziyaret qilghanda, Kanada Bash ministiri bu doletler bilen Xitay tehditige qarshi ortaq herket elip berish teshebbusini oturigha qoyghanidi.


Dalay Lamaning Kanada Ziyariti Hüseyin Jelil Mesilisige Qandaq Tesir Korsitidu?

http://www.rfa.org/uyghur/images/2005/11/14/dalai-doppa.jpg

Kanada Xitay munasivetliri sürkilish basquchida turivatqan iken,Dalay Lamaning Kanadani ziyaret qilishi ve uninggha Kanadaning pexri puraliqi bérilishi-- hazir Kanada Xitay otturisidiki nazuk mesile bolup qalghan, Xitayda tutup turilivatqan Kanada puxrasi Hüseyin Jelil mesilisige qandaq tesirlerni korsitidu?
Bu heqte Kanadadiki Shair ve siyasi analizchi Exmetjan Osman mundaq deydu:
Bu mesilisini mundaq tehlil qilip korsekmu bulidu.Lay Changshing mesilisi, buning keynidin Hüseyin Jelil mesilisi, emdi mana Dalay Lamaning Kanada pexri puxraliqini alghanliq mesilisi. Meningche, Kanada Xitay oturisida qandaqtu bir xil ichki ve yoshurun sürkilishning barlighini hes qilghili bolamdu,degen sual kélip chiqidu. Bu mesilinng bir teripi. Mesilining yene bir teripi,Dalay Lamaning Kanada pexri puxraliqigha erishishi yene bir xil oylinishnimu keltürüp chiqiridu.U bolsimu Kanada Dalay Lama bilen Hüseyin jelil otturisidiki selishturminimu hasil qilip qoyghan bolidu.Dalay Lama Tibetning diniy dahisi bolushtin sirt bir siyasi paaliyetchi.Hüseyin Jelilmu siyasi paaliyetchi.Dalay Lama diniy adem,Hüseyin Jelilmu diniy adem.Mushu mesillerni eger biz birqur sélishturup chiqqinimizda,nime üchün Kanada hökümitining Dalay Lamagha pexri pxraliq sheripini ata qilghanliqi, yene bir tereptin nime üchün Hüseyin jelilning mesiliside sel susluq ve yumshaq siyaset qollinivatqanliqini bir qur mulahize qilip chiqishimizgha toghra kelidu.Yene bir tereptin Dalay Lamagha berilgen bu sherep meningche,Hüseyin jelil mesilisi ve Xitayning Kanadadin telep qilivatqan Ley changshing mesilisi bilen munasivetlikmu degen biz aldida oylashqan mesillerge berip taqilishi mumkin.


Gherp doletliri Nime Uchün Tibet Mesilisige Alahide Qiziqish bildüridu


Gherp axparat vastiliri Tibetlikler bilen Uyghurlarning teqdirining oxshap ketidighanliqini, bu ikki mesilining bir birige yeqin ikenlikini ilgiri surmekte.Undaqta Gherp doletliri nime uchun Uyghur mesilisige qarighanda Tibet mesilisi ve Dalay Lamagha bekrek ehmiyet beridu?
Bu heqte Exmetjan Osman yene mundaq deydu:
Buning birinji sevebi Tibetlerning Dalay Lamagha oxshash rohani dahisi ve siyasi yol bashchisining barliqi,Uyghurlarda bundaq karizmatik dahining bolmighanliqi hésaplinidu. Ikkinchi sevep,Tibet xelqi Dalay Lamaning tutqan yoli ve Dalay Lamaning shehsi yüz abroyi,inaviti ve diniy ornigha asasen ozlirining tinch yoli bilen élip bérivatqan koreshlirini xelqara jemiyette namayen qilalidi. Yene bir tereptin,Tibet xelqi étiqat qilidighan Budda diniy bilen Uyghur xelqi etiqat qilidighan Islam dini otturisidiki perqlermu bu ikki davaning otturisidiki yene bir terep, dep hésaplighili bolidu.Bu seveptin Tibet mesilisi bilen Sherqi Türkistan mesilisini selishturulghanda elvette Tibet mesilisi xelqaralashqan bir mesile.Uyghur mesilisi texi bu seviyege yetelmigen bir mesile bolup hésaplinidu..

Dalay Lama Kanadaning pexri puxraliq salahiti sheripige erishken üchünchi chetellik bolup qaldi.Buningdin ilgiri Kanada Hokümiti jenubi Afriqining sabiq prezdenti Nelson Mandila ve ikkinchi dunya urushi mezgilide Vengiriyediki neche minglighan Yehudini olümdin qutquzup qalghan, Shevitsiyelik diplomat Raul Wallenbergler bu sherpke érishkenidi.


Ehmetjen ependi mulahizingiz nahayiti toghra we ilghar boptu! shundaqtimu dawamizning omumlashmighanlighining yene ikki sewebini qisturup qoymaqchimen!
Birinchisi. Bizning rehberlirimiz bizning erklik dawamizni peqet Türkiyegila ishinip, "uning küchini bek chong chaghlawetip?" shu yerdila elip barghan.yawropada yaki Amerikida elip barmighan. bu qit´elerning duyadiki tesir-küchini we ornini uzun mezgilgiche ya- chüshinelmigen, yaki chüsensimu öz idilogiyeliridin waz kechelmey türkiyedin dawamizni kengeytishni istimigen!
ikkinchisi.Ulardin keyinki milli rehberlirimiz, dawayimizni yawropagha elip kelgen bolsimu, öz etrapigha yeterlik dawagha layiq insanlarni toplimighan. özining shehsi namini chiqirish üchün yaki, chet´eldiki mushu azghina hesrette yashawatqan uyghurlarning ichide,öz abroy-inawitini tiklesh üchünla dawa qilip, döletler seylisi qilip, bir Mükemmellashken, bilim igiliridin teshkil tapqan kadroni quralmighan. maqallirimizdikidek." yalghuz Atning chengi chiqmas, chengi chiqsimu dengi chiqmas" bolghan.shunga bizning dawamiz helqaralishish u yaqta tursun, öz helqimiz ichidimu tehi yeterlik tonulghini yoq.halas