PDA

View Full Version : Islamophobia, Tirrorism, Al_Qaida, ISIS we Uyghurlar



Unregistered
07-02-16, 19:15
Islamophobia, Tirrorism, Al_Qaida, ISIS we Uyghurlar

Mavlan Yasin

“Pütün dunyada tinchliqni yaritish üchün, tirrorism we zorawanliqni axirlashturush üchün, biz Muhemmed peyghember(Sallallahu’eleyhi we sellem) körsetken yolda mingishimiz lazim. Muhemmed peyghemberning(Sallallahu’eleyhi we sellem) tinch, muhebbet, adalet we dini sewirjanliq heqidiki risaletliri herqandaq chaghda pütün insaniyetni yoruqluqqa yitekleydu” --Dalai Lama

Bugünki künlerde tilwizor, radio qatarliq axbarat sahesini seyle qilsaq, bu töt söz—Islamophobia, Tirrorism, Al_Qaida, ISIS – közimizni tiship, quluqimizni toshturiwitidu. Bu töt söz zadi qandaq mezmunni ichige alidu? Tarixi we nöwettiki arqa körünüshi nime? Uyghurlarning bu töt söz bilen qandaq chitishi bar? Bu yazmida men bu so’allargha jawab birishke tiriship baqay.

Bu yazmida töwendiki tima ustide toxtaymiz:
--- Islamophobia
--- Tirrorism
--- Al-qaida
--- Guantanamo turmisidiki Uyghur tunqunlar we bularni qutuldurush paaliyetler.
--- ISIS/ISIL

---Islamophobia---
Yiqinqi yilarda, Islamophobia huddi ot üstige yagh chachqandek gherp dunyasini qaplap kitip baridu. Bu jiddi weziyet 2001–09-11 küni amirkigha qilghan hujum we 2007 – 2008 yilidiki iqtisadiy kriszdin bashlap küdin künge ighirliship kitip baridu. Milletchi siyasetchiler we dangqi chiqqan tirrorchilar bu exwalning nacharlishigha üzlüksiz töhbe qoshup kiliwatidu.

11 - Sintebir tirrorluq hujum jamaetning musulmanlargha bolghan köz qarishini ghayet zor özgerttiwetti. London, Madrid, Paris, Istanbul, New York, Indian Parliament, Stockholm, Baghdad, Benghazi, Boston…qatarlik yerlerdiki tirrorluq hujumlar xelqning qorqush we endish sezgürlikini hesselewetti. Islamni qalqan qilip özlirining tirrorluq hujumini aqlighan ashqunlar(extremist) norghun gherp xelqini musulmanlarni dushmen körüp qorqudighan we musulmanlarni körse tehdit his qilidighan qilip qoydi.

“Islamophobia” digen bu sözning menasi nahati keng bolup, adette shexsilerning islamgha bir tereplimilik köz qarashdin tartip keng jemiyet da’irisighiche musulmanlargha bolghan kemsitishni ipadilep biridighan omumi yüzlük atalghu. Bashqiche itsaq, Islamophobia bolsa dinni sewebtin musulmanlargha bolghan kemsitish, yaki islam bilen chitishliq din, döwlet, puqra yaki irqiy qatarliq mewjudiyetke bolghan doshmenlik pozitsiyeni teswirleydu.

“Phobia” esla Greek tilidin kelgen bolup, adette bir xil köptürülgen, chüshendürüshke bolmaydighan we logikigha xilap qilidighan qorqushni bildurdu. “Islamophobia” bolsa “Islam” bilen “phobia” digen bu ikki sözni birleshturup yasap chiqqan bir yingi söz. En’glizchide söz yasighuchi “phobia” ni arqa qoshulghuchi qilip bir yingi söz yasighanda, bu sözdin “qorqush”, “öchkörüsh”, ”nepret” , “dushmenlik” digendek mene kilip chiqidu. Misale: Anthropophobia – ademdin qorqush; Hydrophobia – sudin qorqush; Homophobia – oxshah jisinliqlar muhebbitidin qourus; thanatophobia—ölümdik qorqush; zoophobia—heywanlardin qorqush.

Uyghurchidimu “phobia”ni ishlitip, norghun söz yasap chiqqini bolidu. Misale: Rabiye Qadir we Dolqun Isa bilen resimge chüshüshdin qorqanlarni “RabiyePhobia, DolqunPhobia”; namayishqa chiqishtin qorqanlarni “XittayPhobia”; Uyghurlar toplashqan yerlerge barmaydighanlarni “UyghurPhobia”; Ay yultuzluq kuk bayraqtin qorqanlarni “MusteqilPhobia”... Bu xil söz yasash arqiliq biz nurghun mezmunlarni bir söz bilen iniqlima bireleymiz.

Bu motiwal sozuq tawush “O”ni ichige alghan “IslamO” bolsa 19 – esirde peyda bolghan atalghu “Islamo-Christian” din tipilidiken.

Bu “Islamophobia” digen atalghuni deslepte Fransiyelik Alain Quellien 1910 elan qilghan “politique-musulmane” digen kitapta Fransiyening mustemlike bashqurghuchiliri musulmanlargha we musulmanlargha mensup bolghan nersilerge toghra muamile qilmighanlighini eyiplep ishlitiptiken. Fransiye yiziqi boyuchi “islamophibie” dep aptiken.

Alain Quellien kitapida “islamophibie”ni shundaq dep teswirleydu: “Bezi insanlarning köz qarishida, musulmanlar bolsa Xiristian we yawropaliqlarning tebi’iy we kilishelmeydighan dushmini; Islam bolsa mediniyetni inkar qilidighan we mediniyetsiz, yawayi, eski itqad; Musulmanlardin wehshilik we shepqetsizliktin bash hich qandaq nersini ümid qilghini bolmaydu “.

Alain Quellienning bu neziryesining asasi barliqini, Dunyada “Islamophobia”ning mewjut bolup kiliwatqanliqining uzun tarixi barliqini norghun dangliq ademlerning nutuqliridin tapqili boludu. Mushundaq meshhur we hörmetke irishken shexsilerning islamgha qar chaplash üchün shunchilik heqiqetke uyghun emes we nadanliq sözlerni aghzidin chiqarghanlighi ademni epsuslanduridu.

Töwende bir nechche misalni köreyli:

“ Musulmanlarning qanunida her bir ayal kishi yaki perzent, yaki xotun, yaki ashna salahiti bilen chöqum bir erning mutleq mal-mülüki bolushi kirek. Islam itqaddiki hoquqlar peqet erlergila mensup bolghan halet axirlashmighiche, qulluq tüzümning putunley yoqutilishi keynige sürülinidu” – Sir Winston Churchill.

“Qur’an …bir qaghishqa uchirghan kitap..bu kitap mewjutla bolidiken, bu dunyada tinchliq bolmaydu” – William Ewart Gladstone( Prime Minister of the United Kingdom four times between 1868 and 1894).

“Dini tinchliq bolsa bir köngülge yaqidighan ish. Likin budaq tinchliq ikki terep birlikke kelse mewjut bolidu. Epsuslinarliqi shuki, budaq hisiyat-pikirning Islam tiologiyede hichqandaq orni yoq”– Ram Swarup. ( Independent Hindu thinker and prolific author)

“632 ADdin tartip musulmanlar kilishke bashlighandinkin, Hindistan tarixi qestlesh, qirghinchiliq, buzush we weyran qilish tarixqa aylandi”– Alain Danielou( French historian, intellectual, musicologist, Indologist).

“Muhemmet Eleyhissalamning qanunnining körsitishche we Qur’anning yizilishiche, bularning(musulmanlarning) höquqdarliqini qobul qilmighan herqandaq millet gunahkar dep hisaplinidu, hemde bu gunahkarlargha qarishi urush qozghash we barliq esirlerni qul qilish özlirining hoquqi we mejburyeti dep hisaplaydu. Her bir jengde ölgen musulmanlar choqum jennetke kiridu dep oylaydu” – Thomas Jefferson. (U.S. president addressing the Continental Congress about the brutal pirate attacks of the Muslim Ottoman Barbary (1801–1805 and 1815)).

“Oxford English Dictionary” digen lughetning yizilishiche, bu atalghu Englizchide tunje peyda bolishi 1923 – yili “The Journal of Theological Studies”da elan qilghan bir maqalda körniptiken.

Pelestinda tughulghan, kiyin Amirka puqrasi bolghan, Columbia uniwirsititta profisor bolghan we “Mustemlikchilik kiyinki Derwri nezerisi (post-colonial theorist)” ning asasini salghan Edward Said 1985 – yili yazghan maqalida “ Islamophobia bilen antisemitism…baghlinishi” toghurluq mulahize qiptiken. “Islamophobia”ning resmi akadimik atalghu bolushi mushu waqittin bashlanghan depmu qoyidiken.

Engilyediki “Runnymede Trust” aqillar kingishining 1997 – yiliq dokulati (1997 Runnymede Trust Report) elan qilinghandinkin , “Islamophobia” digen bu atalghu resmi ortaqliship omumyüzlük ishlitishke bashlighan hem bu atalghugha mundaq iniqlima bergen: “musulmanlargha qaritilghan asassiz öchmenlik we buning sewebidin barliq yaki köp qisimdiki musulmanlarni öch körüsh yaki bulardin qorqush”.

Bu dokulat “Islamophobia” digen uqum we idiyening mewjutliqini Engilye we putun Yawropada keng tarqalghan we tigh uchini islamgha qaratqan töwendiki pozitsiyeler bilen ispatlighan, hem “Islamophobia” neziryisini katigoryeleshturup teswirligen:

-- Islam bolsa bölüshke bolmaydighan derjide küchlük, özgermes we yingi rialliq bilen maslishammaydu.
-- Islam bolsa bashqa itqatlar bilen ortaq prinsipta teng behriman bolalmaydu. Islam bashqa medeniyetler bilen oxshash qimmet qarishigha ige emes. Islamgha bashqa mediniyet tesir qillammaydu we Islammu bashqa mediniyetge tesir qilalmaydu.
-- Islamni itqad noxtisidin qarisa gherp itqaditin töwen we nachar. Islam bolsa yawuz-wehshiy, angsiz, kona, jinsi ayrimchiliq qolidighan din.
-- Islam bolsa zorawanliq, urushqaq, xeterlik, tirrorismni qollaydighan we mediniyet toqunush bilen shughullinidighan itqad.
-- Islam bolsa siyasi yaki herbiy menpeetke irishish üchün qollindighan siyasi idiologiye
-- Musulmanlarning gherpke qaratqan tenqitlirini, gherplikler “chüshengini bolmaydighan söz-ibade” dep ret qilidu.
-- Musulmanlargha qaritilghan kemsitish piraktika we musulmanlarni jemiyetning asasi iqimdin chetke qiqish öshmenlik pozitsiyeler
-- Musulmanlargha qarishi pozitsiyelerni tebi’iy we normal dep qarash.

Bügünki künde, Islamophobia bolsa musulmanlargha we musulmanlargha chitishliq ishlargha qaritilghan shexsilerning pozitsiyesi we muamileyesi, yaki teshkilat we organlarning Siyaset-tüzüm we praktikasi arqiliq namayan qilinidu. Misale:

--Musulmanlargha, musulmanlarning mülük hoquqigha, sajde qilidighan orunlirigha jismani yaki ighizche hujum qilish, bolupmu hijap keyip yaki niqab taqap özining musulmanliqini ochuq namayan qilghan ayallargha hujum qilish.
-- ighizche yaki torda musulmanlargha zorrawanliq, töhmet-haqaret we xarlash arqiliq tehdit qilish.
-- Musulmanlarni wastiliq nishan qilghan yaki musulmanlargha ighir tesir körsitidighan siyaset yaki qanun tüzümler; heddidin artuq musulmanlarning erkin itqad qilishini cheklesh, mesilen: islamdinni ochuq körsitidighan simwolni kiyishni yaki taqashni cheklesh, yüzini yoshurushqa qarishi qanun chiqirish, mu’narlan’ghan meschidni men’iy qilish.
--Dinni xarektirni bikitish(religious profiling) we tirrorism qarishi belgimilerde musulmanlargha bolghan haqaret.
-- Bezi muxbir we siyasiyetchilarning putun siyasi daireside ochuq-ashkare xitabname elan qilip, musulmanlargha omumi yüzlük dagh chaplap, ularning wetinige we jemiyitige yetküzgen aktip töhbisini mensitmeslik.

Internet Sodisi Tetqiqet shirkiti YouGob elip barghan tekshürishge qarighanda, Amirkida islamgha bolghan pasip köz qarash janliq mewjut bolmaqta. Bu tekshürishning körsitishche, bu tekshürishke qatnashqanlarning 55 pirseni islamni inkar qilidighan köz qarashta iken.

Rasmussen Reports shirkitining tekshürishiche köp sandiki amirkiliqlar “biz radikal islam bilen urushta” dep qaraydiken, amirkiliqlarning islamgha bolghan omumi yüzluk pozitsiyeside nachar terepke qarap özgirish peyda bolghan.

Harvard unirwisitidi “Islam we Ghrep” programning diriktori Jocelyne Cesarining itishiche, “Islamophobia atalghuning ishlitishi musulmanlar özini militi, derjisi yaki küchmenlik salahiyiti bilen özining kimlikini chüshendürüshke bolmaydighan kemsitishke düch kelgenlikini körsitidu”. Cesari yene shundaq didi: islamophobia izahetlerni bergenler sözini “tehdit”tin “biheter we amanliq”qa özgerti, budaq özgertish arqiliq bashqa azsanliqlarni kemsitmigen shekilde islamni chetke qaqalaydu.

Muhammmad Ali shundaq digen: “ ‘Islam’ digen sözning menasi ‘tinch’, ‘Musulman’ digen sözning menasi ‘Allagha teslim bolghan-bash eggen kishi’. Likin metbuatlar bizni öchmenlik saqlighuchi qilip körsitidu”

Basketball cholpani Hakeem Olajuwon shundaq digen; “Allah Qur'anda bir birsinglarni kemsitmenglar digen. Shuning üchün Islamning bir ademge bolghan ölchemi uning tirisining rengi yaki jemiyettiki salahiti emes, belki kim eng tüz-toghra ishqilishtin ibaret. Men pul we shöhretke irishken basketball tenherketchi, likin men meschidke birip imamni körgende, özemning töwen derjilik adem ikenlikimni hish qilimen.Bu Immn mendin yaxshi adem”
Uyghurlar musulman bolsimu, uyghurlar ichidimu “Islamophobia” xili yiltiz tartqan. Budaq bolushning asasi sewebi uyghurlar 1950 – yilidin tartip kommunizm hakimyitide yashap keldi. Jan biqish we mensepdar bolush üchün Islamdinni kemsitish künlik turmishining normal bir kismi bolup qaldi. Mediniyet inqilawiy dewrilidide Qur’annni köydigen uyghurlarmu bolghan. Hazirmu wetendiki metbuatlarda islam dinni kemsitidighan uyghurlarning nutuqlirini anglighini bolidu. Buninggha qoshulup, ghrep dunyasining hich qandaq cheklimisi yoq renglik we mizlik meyin shamalliri uyghurlarning nepesliri arqiliq pütün bedenlirini azade-rahet boshluqta layletti. “Mediniyetlik” uyghurlar özining mediniyetlikini aqlash üchün islamni tenqitligen exwallar uchurap turidu; bolupmu uyghur ziyalilar dairisida “Islamophobia” normal iqimgha aylinip qaldi.

Islam dinigha ishinish yaki ishenmeslik “Islamophobia”lik mesile emes, bu peqet iman mesilisi, bu bir ademning erkinlik mesilisi. Likin herxil söz yaki herketler bilen islamni kemsitish “Islamophobia” haletning mewjutlirini körsitidu.

Töwende uyghurlardiki “Islamophobia” misallirini körsetkinimde peqet chet’eldiki uyghurlarnila közde tutiwatimen. Sherqi Turkistandiki “Islamophobia” haletlerni yaxshi bilidighanlar yizip bizni melumatliq qilarsiler:

-- Norghun uyghur ziyaliri uyghurlarning bexitsiz tarixini Islamdin körush.
-- Özining musulmanliqini yoshurush. Supermarketta, kochilarda yaki amiwiy sorunlarda “Essalamu alaykum, we alaykum essalam” diyishtin xijil bolush. Musulmanliqim ashkar bolup qalmisun dep ismige islahet qilish.
-- uyghurlar riyasetchilik qilghan yighinlarda islam toghurluq sözleshni cheklesh; uyghur dawasigha islam terkipni arlashturmasliq; uyghurlar namayish qilghanda “Allahu Ekber” dep tolashni cheklesh.
-- Hijaplanghan ayallarni kemsitish. Bu ayallarni meynet we horun dep ayiplesh. Axbarat saheside xizmet qilidighan ayallar hijaplansa ulardin naraz bolush.
-- Saqal qoyghan erlerni kemsitish. Saqal qoysa uyghur dawasigha tesir qilidu dep qarash; Guantanamo Baydiki uyghur tutqunlar, turmidiki 12 yil jeryanida saqal qoyup kelgen bosimu, turmidin chiqqandikin uyghurlar ulargha xizmet ötüp saqallirini alghiziwetken.
-- Özi birwaq namaz oqimay we bire ayet oqammay, Islamni kemsitip qalaymiqan nersilerni yizip yashlarni qaymiqturush.

…… yene qandaq “Islamophobia” haletler bar, siz yizing.

Men bir dini tetqiqqatchi emes. Peqet “Islamophobia”ge bolghan chushenjilirimni yizip qoydum. Bu jeryanda islam toghurluq qelem tewritishke mejbur bolup qalidiken. Chet’elde norghun dini mutxesislirimiz bar. Eger mining yazmamda islam toghurluq xata izahet bolup qalghan bolsa, tüzütüshinglarni soraymen.

Bu qisimni shair we peylason Mevlana Jalal ad-Din Rumining bu sözi bilen ayaqlashturimen: “dinsizlikning özi bir din ikenliki chüshenmey, konsirwatip(en’enwiy) dini itqan bolsa bir dinsizlik ikenliki chüshenmey,qarishi pikirlerge serwirjanliq körsetmey, hich kishi muwapiqiyet qazinammaydu. Peqet heqiqetni izdengen ademla din tarqitishni tamam qilalaydu”


---Dawami bar--

Unregistered
09-02-16, 18:28
DUQ ning 5- Nowetlik Wekiller Qurultiyini Chaqirish Heqqide Bayanati


Dunya Uyghur Qurultiyining (DUQ) 5-Nowetlik Wekiller Qurultiyi we Uyghur Muhajirlar heqidiki xelqaraliq yighini 2016-yili 4-ayning 24-kunidin 29-kunigiche Germaniyening paytexti Berlinde echilidu. DUQ ning 5- qurultiyi, hem xelqara weziyet hem xitay’diki siyasi we iqtisadi murekkep halette boliwatqan bir peytte echilidighanliqi uchun, intayin muhim ehmiyetke ige qurultaydur. Mezkur qurultay Sherqiy Turkestandiki xelqimizning 5-iyul Urumchi qirghinchiliqidin keyin Xitay hokumitige bolghan qarshiliqlirining salmiqi we qetim sani uzluksiz eshiwatqan hemde Xitay hokumitiningmu xelqimizge qaritiwatqan assimilatsiye qilish siyasetliri wehshileshken bir mezgilge toghra kelidu. Xelqarada Uyghur Dawasigha wekilik qilwatqan merkizi teshkilati bolush supiti bilen, Sherqiy Turkistan milliy herikitige bashchiliq qilip keliwatidu. Mushu nuqtidin elip eytqanda, mezkur qurultayning ghelibilik echilishi chet’ellerdiki milliy azadliq hetrikitining izchil, ghelibilik we sistemiliq elip berilishida nahayiti halqiliq ehmiyetke igidur.

Bu qetimqi Qurultaygha, 4- Qurultay’gha qatnashqan wekiller, Muhajirete paaliyet elip berwatqan barliq Sherqiy Turkistan Teshkilatlirining wekiliri, Jamaet erbapliri, wetenperwer zatlar, ziyalilar , Dini ulamalar we Uyghur yashlari weklliri qatnishidu. Qulultay’da DUQ’ning nizamnemisini kozdin kechurush, DUQ’ning kiler yengi xizmet programmisi, paaliyet pilani we yol xeritisini bekitish, Sherqiy Turkistan dawasini teximu kuchlendurushning chare-tedbirliri we muhim qararlar qobul qilinidu. DUQ rehberlik heyitide yengi islahat elip berilip, demokiratik asasta saylam ötküzülüp, DUQ ning en’enisige warisliq qilish bilen birge, bügünki dunya yüzlinishige mas halda yash, jengiwar yengi rehberlik qoshuni saylap chiqilidu.

DUQ, 2004-yili Sherqiy Turkistan (Uyghuristan) Milli Qurultiyi bilen Dunya Uyghur Yashliri Qurultiyining birlishishi bilen, yoqluqtin barliqqa kelip, zoriyip mana bugun hem xelqimiz, teripidin hem xitay hokumiti teripidin hemde xelqara jamaet teripidin Uyghur xelqining wekili dep tunulghan bir ki haletke keldi. Lekin bu jeryanda DUQ nurghun qeyinchiliqlar’gha uchridi. Qatmu qat qiyinchiliqlar uni bash egdurelmidi; eksiche 20 milyondin artuq Sherqiy Turkestanliqlarning azadliq arzusini ozining siyasiy nishani qilghan bu teshkilat ghelbiliri bilen ilgirilep mangmaqta.

Xitayning DUQ gha qarita nechche qetim qozghighan keng kolemlik bohtan chaplash, yetim qaldurushqa urunush we ichki-tashiq düshmenlerning tor betlerde DUQ rehberlirige qarita elip barghan her xil pitne-pasat, hujumliri, suyiqestliri bir-birlep bit chit boldi. Bu xirislarni DUQ aldi bilen Allahning iradisi, andin xelqimizning duasi we qollashliri hemde DUQ diki ezimetlerning pidakarliqliri bilen yengip keldi.

Bu qurultay xelqimizning siyasiy nishanini ishqa ashurush uchun tedbir izdeydighan, xelqimizning kuresh iradisini yene bir qetim ilhamlanduridighan we chet’ellerdiki bizni qollap keliwatqan herqaysi doletler, siyasiy partiyiler we hokumetsiz teshkilatlargha ozimizning kelgusi nishani heqqide uchur beridighan bir qurultaydur. Bu qurultayda Uyghurlarning erkinliktin ibaret siyasiy nishani dunyagha yene bir qetim jakarlinidu.

Bu qetimqi qurultay Uyghur milliy herikitide xilmu xil pikir-eqimidiki wekillerning oz pikirlirini erkin otturigha qoyush boyiche demokratik sorun teyyarlaydu we her xil sewepler bilen Milli Herkitimiz, jümlidin DUQ sirtida qalghan yash, qabilyetlik ziyali we paaliyetchilirimizge keng quchaq achidu.

Mezkur Qurultayning utuqluq elip berilishigha kapaletlik qilish uchun, DUQning merkezdiki rehberlirini asas qilghan halda, “5-nowetlik Qurultay Teyyarliq Komiteti” qurup chiqishni qarar qildi.

Mezkur teyyarliq komiteti dunyaning herqaysi jayliridiki wetendashlirimizning mezkur qurultaygha qarita pikir-teleplirini yollishi uchun bir email adresi we telepon nomuri tesis qilindi. Sizlerning aldimizdiki qurultay heqqidiki teklipinglarni mushu alaqilishish yoli arqiliq bizge yetkuzushinglarni qarshi alimiz:

Email: duq.5.qurultay@gmail.com

Tel: +49 89 54321999
Fax:+49 89 54349789

DUQ 5-Nowetlik Qurultay Teyyarliq Komiteti

2016-yili 2-ayning 9-küni

http://www.uyghurcongress.org/uy/?p=12432%20%D8%AF%DB%87%D9%86%D9%8A%D8%A7%20%D8%A6 %DB%87%D9%8A%D8%BA%DB%87%D8%B1%20%D9%82%DB%87%D8%B 1%DB%87%D9%84%D8%AA%D9%89%D9%8A%D9%89%D9%86%D9%89% DA%AD%205-%20%D9%86%DB%86%DB%8B%DB%95%D8%AA%D9%84%D9%89%D9%8 3%20%DB%8B%DB%95%D9%83%D9%89%D9%84%D9%84%DB%95%D8% B1%20%D9%82%DB%87%D8%B1%DB%87%D9%84%D8%AA%D9%89%D9 %8A%D9%89%D9%86%D9%89%20%DA%86%D8%A7%D9%82%D9%89%D 8%B1%D9%89%D8%B4%20%DA%BE%DB%95%D9%82%D9%82%D9%89% D8%AF%DB%95%20%D8%A8%D8%A7%D9%8A%D8%A7%D9%86%D8%A7 %D8%AA%D9%89

Unregistered
10-02-16, 01:13
Ozimizni tenqitleshnimu uguniwalayli. Bundaq maqalilarni musulman emesler yazghini yahshi. Ozining kemchiligini kormigen millette tereqiyat bolmaydu.


islamophobia, tirrorism, al_qaida, isis we uyghurlar

mavlan yasin

“pütün dunyada tinchliqni yaritish üchün, tirrorism we zorawanliqni axirlashturush üchün, biz muhemmed peyghember(sallallahu’eleyhi we sellem) körsetken yolda mingishimiz lazim. Muhemmed peyghemberning(sallallahu’eleyhi we sellem) tinch, muhebbet, adalet we dini sewirjanliq heqidiki risaletliri herqandaq chaghda pütün insaniyetni yoruqluqqa yitekleydu” --dalai lama

bugünki künlerde tilwizor, radio qatarliq axbarat sahesini seyle qilsaq, bu töt söz—islamophobia, tirrorism, al_qaida, isis – közimizni tiship, quluqimizni toshturiwitidu. Bu töt söz zadi qandaq mezmunni ichige alidu? Tarixi we nöwettiki arqa körünüshi nime? Uyghurlarning bu töt söz bilen qandaq chitishi bar? Bu yazmida men bu so’allargha jawab birishke tiriship baqay.

Bu yazmida töwendiki tima ustide toxtaymiz:
--- islamophobia
--- tirrorism
--- al-qaida
--- guantanamo turmisidiki uyghur tunqunlar we bularni qutuldurush paaliyetler.
--- isis/isil

---islamophobia---
yiqinqi yilarda, islamophobia huddi ot üstige yagh chachqandek gherp dunyasini qaplap kitip baridu. Bu jiddi weziyet 2001–09-11 küni amirkigha qilghan hujum we 2007 – 2008 yilidiki iqtisadiy kriszdin bashlap küdin künge ighirliship kitip baridu. Milletchi siyasetchiler we dangqi chiqqan tirrorchilar bu exwalning nacharlishigha üzlüksiz töhbe qoshup kiliwatidu.

11 - sintebir tirrorluq hujum jamaetning musulmanlargha bolghan köz qarishini ghayet zor özgerttiwetti. London, madrid, paris, istanbul, new york, indian parliament, stockholm, baghdad, benghazi, boston…qatarlik yerlerdiki tirrorluq hujumlar xelqning qorqush we endish sezgürlikini hesselewetti. Islamni qalqan qilip özlirining tirrorluq hujumini aqlighan ashqunlar(extremist) norghun gherp xelqini musulmanlarni dushmen körüp qorqudighan we musulmanlarni körse tehdit his qilidighan qilip qoydi.

“islamophobia” digen bu sözning menasi nahati keng bolup, adette shexsilerning islamgha bir tereplimilik köz qarashdin tartip keng jemiyet da’irisighiche musulmanlargha bolghan kemsitishni ipadilep biridighan omumi yüzlük atalghu. Bashqiche itsaq, islamophobia bolsa dinni sewebtin musulmanlargha bolghan kemsitish, yaki islam bilen chitishliq din, döwlet, puqra yaki irqiy qatarliq mewjudiyetke bolghan doshmenlik pozitsiyeni teswirleydu.

“phobia” esla greek tilidin kelgen bolup, adette bir xil köptürülgen, chüshendürüshke bolmaydighan we logikigha xilap qilidighan qorqushni bildurdu. “islamophobia” bolsa “islam” bilen “phobia” digen bu ikki sözni birleshturup yasap chiqqan bir yingi söz. En’glizchide söz yasighuchi “phobia” ni arqa qoshulghuchi qilip bir yingi söz yasighanda, bu sözdin “qorqush”, “öchkörüsh”, ”nepret” , “dushmenlik” digendek mene kilip chiqidu. Misale: Anthropophobia – ademdin qorqush; hydrophobia – sudin qorqush; homophobia – oxshah jisinliqlar muhebbitidin qourus; thanatophobia—ölümdik qorqush; zoophobia—heywanlardin qorqush.

Uyghurchidimu “phobia”ni ishlitip, norghun söz yasap chiqqini bolidu. Misale: Rabiye qadir we dolqun isa bilen resimge chüshüshdin qorqanlarni “rabiyephobia, dolqunphobia”; namayishqa chiqishtin qorqanlarni “xittayphobia”; uyghurlar toplashqan yerlerge barmaydighanlarni “uyghurphobia”; ay yultuzluq kuk bayraqtin qorqanlarni “musteqilphobia”... Bu xil söz yasash arqiliq biz nurghun mezmunlarni bir söz bilen iniqlima bireleymiz.

Bu motiwal sozuq tawush “o”ni ichige alghan “islamo” bolsa 19 – esirde peyda bolghan atalghu “islamo-christian” din tipilidiken.

Bu “islamophobia” digen atalghuni deslepte fransiyelik alain quellien 1910 elan qilghan “politique-musulmane” digen kitapta fransiyening mustemlike bashqurghuchiliri musulmanlargha we musulmanlargha mensup bolghan nersilerge toghra muamile qilmighanlighini eyiplep ishlitiptiken. Fransiye yiziqi boyuchi “islamophibie” dep aptiken.

Alain quellien kitapida “islamophibie”ni shundaq dep teswirleydu: “bezi insanlarning köz qarishida, musulmanlar bolsa xiristian we yawropaliqlarning tebi’iy we kilishelmeydighan dushmini; islam bolsa mediniyetni inkar qilidighan we mediniyetsiz, yawayi, eski itqad; musulmanlardin wehshilik we shepqetsizliktin bash hich qandaq nersini ümid qilghini bolmaydu “.

Alain quellienning bu neziryesining asasi barliqini, dunyada “islamophobia”ning mewjut bolup kiliwatqanliqining uzun tarixi barliqini norghun dangliq ademlerning nutuqliridin tapqili boludu. Mushundaq meshhur we hörmetke irishken shexsilerning islamgha qar chaplash üchün shunchilik heqiqetke uyghun emes we nadanliq sözlerni aghzidin chiqarghanlighi ademni epsuslanduridu.

Töwende bir nechche misalni köreyli:

“ musulmanlarning qanunida her bir ayal kishi yaki perzent, yaki xotun, yaki ashna salahiti bilen chöqum bir erning mutleq mal-mülüki bolushi kirek. Islam itqaddiki hoquqlar peqet erlergila mensup bolghan halet axirlashmighiche, qulluq tüzümning putunley yoqutilishi keynige sürülinidu” – sir winston churchill.

“qur’an …bir qaghishqa uchirghan kitap..bu kitap mewjutla bolidiken, bu dunyada tinchliq bolmaydu” – william ewart gladstone( prime minister of the united kingdom four times between 1868 and 1894).

“dini tinchliq bolsa bir köngülge yaqidighan ish. Likin budaq tinchliq ikki terep birlikke kelse mewjut bolidu. Epsuslinarliqi shuki, budaq hisiyat-pikirning islam tiologiyede hichqandaq orni yoq”– ram swarup. ( independent hindu thinker and prolific author)

“632 addin tartip musulmanlar kilishke bashlighandinkin, hindistan tarixi qestlesh, qirghinchiliq, buzush we weyran qilish tarixqa aylandi”– alain danielou( french historian, intellectual, musicologist, indologist).

“muhemmet eleyhissalamning qanunnining körsitishche we qur’anning yizilishiche, bularning(musulmanlarning) höquqdarliqini qobul qilmighan herqandaq millet gunahkar dep hisaplinidu, hemde bu gunahkarlargha qarishi urush qozghash we barliq esirlerni qul qilish özlirining hoquqi we mejburyeti dep hisaplaydu. Her bir jengde ölgen musulmanlar choqum jennetke kiridu dep oylaydu” – thomas jefferson. (u.s. President addressing the continental congress about the brutal pirate attacks of the muslim ottoman barbary (1801–1805 and 1815)).

“oxford english dictionary” digen lughetning yizilishiche, bu atalghu englizchide tunje peyda bolishi 1923 – yili “the journal of theological studies”da elan qilghan bir maqalda körniptiken.

Pelestinda tughulghan, kiyin amirka puqrasi bolghan, columbia uniwirsititta profisor bolghan we “mustemlikchilik kiyinki derwri nezerisi (post-colonial theorist)” ning asasini salghan edward said 1985 – yili yazghan maqalida “ islamophobia bilen antisemitism…baghlinishi” toghurluq mulahize qiptiken. “islamophobia”ning resmi akadimik atalghu bolushi mushu waqittin bashlanghan depmu qoyidiken.

Engilyediki “runnymede trust” aqillar kingishining 1997 – yiliq dokulati (1997 runnymede trust report) elan qilinghandinkin , “islamophobia” digen bu atalghu resmi ortaqliship omumyüzlük ishlitishke bashlighan hem bu atalghugha mundaq iniqlima bergen: “musulmanlargha qaritilghan asassiz öchmenlik we buning sewebidin barliq yaki köp qisimdiki musulmanlarni öch körüsh yaki bulardin qorqush”.

Bu dokulat “islamophobia” digen uqum we idiyening mewjutliqini engilye we putun yawropada keng tarqalghan we tigh uchini islamgha qaratqan töwendiki pozitsiyeler bilen ispatlighan, hem “islamophobia” neziryisini katigoryeleshturup teswirligen:

-- islam bolsa bölüshke bolmaydighan derjide küchlük, özgermes we yingi rialliq bilen maslishammaydu.
-- islam bolsa bashqa itqatlar bilen ortaq prinsipta teng behriman bolalmaydu. Islam bashqa medeniyetler bilen oxshash qimmet qarishigha ige emes. Islamgha bashqa mediniyet tesir qillammaydu we islammu bashqa mediniyetge tesir qilalmaydu.
-- islamni itqad noxtisidin qarisa gherp itqaditin töwen we nachar. Islam bolsa yawuz-wehshiy, angsiz, kona, jinsi ayrimchiliq qolidighan din.
-- islam bolsa zorawanliq, urushqaq, xeterlik, tirrorismni qollaydighan we mediniyet toqunush bilen shughullinidighan itqad.
-- islam bolsa siyasi yaki herbiy menpeetke irishish üchün qollindighan siyasi idiologiye
-- musulmanlarning gherpke qaratqan tenqitlirini, gherplikler “chüshengini bolmaydighan söz-ibade” dep ret qilidu.
-- musulmanlargha qaritilghan kemsitish piraktika we musulmanlarni jemiyetning asasi iqimdin chetke qiqish öshmenlik pozitsiyeler
-- musulmanlargha qarishi pozitsiyelerni tebi’iy we normal dep qarash.

Bügünki künde, islamophobia bolsa musulmanlargha we musulmanlargha chitishliq ishlargha qaritilghan shexsilerning pozitsiyesi we muamileyesi, yaki teshkilat we organlarning siyaset-tüzüm we praktikasi arqiliq namayan qilinidu. Misale:

--musulmanlargha, musulmanlarning mülük hoquqigha, sajde qilidighan orunlirigha jismani yaki ighizche hujum qilish, bolupmu hijap keyip yaki niqab taqap özining musulmanliqini ochuq namayan qilghan ayallargha hujum qilish.
-- ighizche yaki torda musulmanlargha zorrawanliq, töhmet-haqaret we xarlash arqiliq tehdit qilish.
-- musulmanlarni wastiliq nishan qilghan yaki musulmanlargha ighir tesir körsitidighan siyaset yaki qanun tüzümler; heddidin artuq musulmanlarning erkin itqad qilishini cheklesh, mesilen: Islamdinni ochuq körsitidighan simwolni kiyishni yaki taqashni cheklesh, yüzini yoshurushqa qarishi qanun chiqirish, mu’narlan’ghan meschidni men’iy qilish.
--dinni xarektirni bikitish(religious profiling) we tirrorism qarishi belgimilerde musulmanlargha bolghan haqaret.
-- bezi muxbir we siyasiyetchilarning putun siyasi daireside ochuq-ashkare xitabname elan qilip, musulmanlargha omumi yüzlük dagh chaplap, ularning wetinige we jemiyitige yetküzgen aktip töhbisini mensitmeslik.

Internet sodisi tetqiqet shirkiti yougob elip barghan tekshürishge qarighanda, amirkida islamgha bolghan pasip köz qarash janliq mewjut bolmaqta. Bu tekshürishning körsitishche, bu tekshürishke qatnashqanlarning 55 pirseni islamni inkar qilidighan köz qarashta iken.

Rasmussen reports shirkitining tekshürishiche köp sandiki amirkiliqlar “biz radikal islam bilen urushta” dep qaraydiken, amirkiliqlarning islamgha bolghan omumi yüzluk pozitsiyeside nachar terepke qarap özgirish peyda bolghan.

Harvard unirwisitidi “islam we ghrep” programning diriktori jocelyne cesarining itishiche, “islamophobia atalghuning ishlitishi musulmanlar özini militi, derjisi yaki küchmenlik salahiyiti bilen özining kimlikini chüshendürüshke bolmaydighan kemsitishke düch kelgenlikini körsitidu”. Cesari yene shundaq didi: Islamophobia izahetlerni bergenler sözini “tehdit”tin “biheter we amanliq”qa özgerti, budaq özgertish arqiliq bashqa azsanliqlarni kemsitmigen shekilde islamni chetke qaqalaydu.

Muhammmad ali shundaq digen: “ ‘islam’ digen sözning menasi ‘tinch’, ‘musulman’ digen sözning menasi ‘allagha teslim bolghan-bash eggen kishi’. Likin metbuatlar bizni öchmenlik saqlighuchi qilip körsitidu”

basketball cholpani hakeem olajuwon shundaq digen; “allah qur'anda bir birsinglarni kemsitmenglar digen. Shuning üchün islamning bir ademge bolghan ölchemi uning tirisining rengi yaki jemiyettiki salahiti emes, belki kim eng tüz-toghra ishqilishtin ibaret. Men pul we shöhretke irishken basketball tenherketchi, likin men meschidke birip imamni körgende, özemning töwen derjilik adem ikenlikimni hish qilimen.bu immn mendin yaxshi adem”
uyghurlar musulman bolsimu, uyghurlar ichidimu “islamophobia” xili yiltiz tartqan. Budaq bolushning asasi sewebi uyghurlar 1950 – yilidin tartip kommunizm hakimyitide yashap keldi. Jan biqish we mensepdar bolush üchün islamdinni kemsitish künlik turmishining normal bir kismi bolup qaldi. Mediniyet inqilawiy dewrilidide qur’annni köydigen uyghurlarmu bolghan. Hazirmu wetendiki metbuatlarda islam dinni kemsitidighan uyghurlarning nutuqlirini anglighini bolidu. Buninggha qoshulup, ghrep dunyasining hich qandaq cheklimisi yoq renglik we mizlik meyin shamalliri uyghurlarning nepesliri arqiliq pütün bedenlirini azade-rahet boshluqta layletti. “mediniyetlik” uyghurlar özining mediniyetlikini aqlash üchün islamni tenqitligen exwallar uchurap turidu; bolupmu uyghur ziyalilar dairisida “islamophobia” normal iqimgha aylinip qaldi.

Islam dinigha ishinish yaki ishenmeslik “islamophobia”lik mesile emes, bu peqet iman mesilisi, bu bir ademning erkinlik mesilisi. Likin herxil söz yaki herketler bilen islamni kemsitish “islamophobia” haletning mewjutlirini körsitidu.

Töwende uyghurlardiki “islamophobia” misallirini körsetkinimde peqet chet’eldiki uyghurlarnila közde tutiwatimen. Sherqi turkistandiki “islamophobia” haletlerni yaxshi bilidighanlar yizip bizni melumatliq qilarsiler:

-- norghun uyghur ziyaliri uyghurlarning bexitsiz tarixini islamdin körush.
-- özining musulmanliqini yoshurush. Supermarketta, kochilarda yaki amiwiy sorunlarda “essalamu alaykum, we alaykum essalam” diyishtin xijil bolush. Musulmanliqim ashkar bolup qalmisun dep ismige islahet qilish.
-- uyghurlar riyasetchilik qilghan yighinlarda islam toghurluq sözleshni cheklesh; uyghur dawasigha islam terkipni arlashturmasliq; uyghurlar namayish qilghanda “allahu ekber” dep tolashni cheklesh.
-- hijaplanghan ayallarni kemsitish. Bu ayallarni meynet we horun dep ayiplesh. Axbarat saheside xizmet qilidighan ayallar hijaplansa ulardin naraz bolush.
-- saqal qoyghan erlerni kemsitish. Saqal qoysa uyghur dawasigha tesir qilidu dep qarash; guantanamo baydiki uyghur tutqunlar, turmidiki 12 yil jeryanida saqal qoyup kelgen bosimu, turmidin chiqqandikin uyghurlar ulargha xizmet ötüp saqallirini alghiziwetken.
-- özi birwaq namaz oqimay we bire ayet oqammay, islamni kemsitip qalaymiqan nersilerni yizip yashlarni qaymiqturush.

…… yene qandaq “islamophobia” haletler bar, siz yizing.

Men bir dini tetqiqqatchi emes. Peqet “islamophobia”ge bolghan chushenjilirimni yizip qoydum. Bu jeryanda islam toghurluq qelem tewritishke mejbur bolup qalidiken. Chet’elde norghun dini mutxesislirimiz bar. Eger mining yazmamda islam toghurluq xata izahet bolup qalghan bolsa, tüzütüshinglarni soraymen.

Bu qisimni shair we peylason mevlana jalal ad-din rumining bu sözi bilen ayaqlashturimen: “dinsizlikning özi bir din ikenliki chüshenmey, konsirwatip(en’enwiy) dini itqan bolsa bir dinsizlik ikenliki chüshenmey,qarishi pikirlerge serwirjanliq körsetmey, hich kishi muwapiqiyet qazinammaydu. Peqet heqiqetni izdengen ademla din tarqitishni tamam qilalaydu”


---dawami bar--

Unregistered
10-02-16, 15:14
DUQ qerilar sanitoriyisi emes. Nerwa kiselliri doxturxanisimu emes. Milletning pul-milini qaqti-soqti qilidighan saxawet ambirimu emes. Aningizning hali qalmidi. Emdi aram almisa bolmaydu. Bashqa chiqish yolimu yoq.

Unregistered
10-02-16, 20:27
25Yilliq Qisqiche Tarix

DUQ uyghurlarni 25yildin kiyin axiri moshundaq aqiwetke kelturdi. Deslepte xitay perhat memet(yorungqash)ni "arimizdiki xitaydinmu better satqun isa yusup..." Lerge qelemkeshlik we riyasetchilik uchun istambulgha kelturup, uyghurlargha satqun isa yusupni "uluq dahimiz" dep teshwiq qildurdi. Dadisi olgen erkin isa perhat memet(yorungqash)ni turkiyedin germaniyege ozi uchunqelemkeshlikke kelturdi. Perhat erkin isani " uluq liderimiz"dep teshwiq qilishqa bashlidi. Erkin isa "men uyghurlargha wakaliten xitay birlikini qobul qilimen"dep ilan qilip epti-beshirisi ashkare bolghandin kiyin , rabiye qadirni xitay bilen birliship turmigha solatti. We uni kiyin amerikigha kelturup ablikim baqi, abduriyimjanlar bilen birlikte sawatsiz rabiyeni uyghurlargha "ana uyghur" qilip choqundurdi.

"Turmigha kirip chiqqan" yaki " ayal "ismi bar kim bolsa-bolsun choqunidighan xuyimiz bilen , uyghurlar bu satqun perhat memet, Mawlan yasin we rabiye qatarliq Isa begchilerge aldinip ketti. Bu peskesh satqun xotun italiyede: " biz uyghurlar musteqilliq telep qilmaymiz" dep ilan qilghandin kiyin, " musteqilliq telep qilmaydighan"uyghurlar qirghinchiliqqa uchridi." Musteqilliq telep qilmaydighan" uyghurlar ning herqandaq balayi -apiti xelqarada xitayning ichki ishi dep tonulup bugun'giche biz bu baladin qutulalmaywatimiz. Mana bu isabegchilerning we duq chilarning weten sirtidiki satqunluq tarixi. D we ular yoqalmighiche uyghurlar qirghinchiliqtin, xitay mustemlikisidin qutulalmaydu.

„DUQ ning 5-qurultayi“ yene moshu satqunlar teripidin Saylam Otkuzmekchi. „DUQ ning 3-qurultayi“din xulase chiqarghanda bular Uyghurlarning Qatilliridur.

دۇق ئۇيغۇرلارنى 25يىلدىن كىيىن ئاخىرى موشۇنداق ئاقىۋەتكە كەلتۇردى. دەسلەپتە خىتاي پەرھات مەمەت(يورۇڭقاش)نى "ئارىمىزدىكى خىتايدىنمۇ بەتتەر ساتقۇن ئىسا يۇسۇپ..." لەرگە قەلەمكەشلىك ۋە رىياسەتچىلىك ئۇچۇن ئىستامبۇلغا كەلتۇرۇپ، ئۇيغۇرلارغا ساتقۇن ئىسا يۇسۇپنى "ئۇلۇق داھىمىز" دەپ تەشۋىق قىلدۇردى. دادىسى ئولگەن ئەركىن ئىسا پەرھات مەمەت(يورۇڭقاش)نى تۇركىيەدىن گەرمانىيەگە ئوزى ئۇچۇنقەلەمكەشلىككە كەلتۇردى. پەرھات ئەركىن ئىسانى " ئۇلۇق لىدەرىمىز"دەپ تەشۋىق قىلىشقا باشلىدى. ئەركىن ئىسا "مەن ئۇيغۇرلارغا ۋاكالىتەن خىتاي بىرلىكىنى قوبۇل قىلىمەن"دەپ ئىلان قىلىپ ئەپتى-بەشىرىسى ئاشكارە بولغاندىن كىيىن ، رابىيە قادىرنى خىتاي بىلەن بىرلىشىپ تۇرمىغا سولاتتى. ۋە ئۇنى كىيىن ئامەرىكىغا كەلتۇرۇپ ئابلىكىم باقى، ئابدۇرىيىمجانلار بىلەن بىرلىكتە ساۋاتسىز رابىيەنى ئۇيغۇرلارغا "ئانا ئۇيغۇر" قىلىپ چوقۇندۇردى.

"تۇرمىغا كىرىپ چىققان" ياكى " ئايال "ئىسمى بار كىم بولسا-بولسۇن چوقۇنىدىغان خۇيىمىز بىلەن ، ئۇيغۇرلار بۇ ساتقۇن پەرھات مەمەت ۋە رابىيە قاتارلىق ئىسا بەگچىلەرگە ئالدىنىپ كەتتى. بۇ پەسكەش ساتقۇن خوتۇن ئىتالىيەدە: " بىز ئۇيغۇرلار مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايمىز" دەپ ئىلان قىلغاندىن كىيىن، " مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايدىغان"ئۇيغۇرلار قىرغىنچىلىققا ئۇچرىدى." مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايدىغان" ئۇيغۇرلار نىڭ ھەرقانداق بالايى -ئاپىتى خەلقارادا خىتاينىڭ ئىچكى ئىشى دەپ تونۇلۇپ بۇگۇنگىچە بىز بۇ بالادىن قۇتۇلالمايۋاتىمىز. مانا بۇ ئىسابەگچىلەرنىڭ ۋە دۇق چىلارنىڭ ۋەتەن سىرتىدىكى ساتقۇنلۇق تارىخى. د ۋە ئۇلار يوقالمىغىچە ئۇيغۇرلار قىرغىنچىلىقتىن، خىتاي مۇستەملىكىسىدىن قۇتۇلالمايدۇ.

„دۇق نىڭ 5-قۇرۇلتايى“ يەنە موشۇ ساتقۇنلار تەرىپىدىن سايلام ئوتكۇزمەكچى. „دۇق نىڭ 3-قۇرۇلتايى“دىن خۇلاسە چىقارغاندا بۇلار ئۇيغۇرلارنىڭ قاتىللىرىدۇر.

Unregistered
11-02-16, 09:31
Islamophobia, Tirrorism, Al_Qaida, ISIS we Uyghurlar

Mavlan Yasin

“Pütün dunyada tinchliqni yaritish üchün, tirrorism we zorawanliqni axirlashturush üchün, biz Muhemmed peyghember(Sallallahu’eleyhi we sellem) körsetken yolda mingishimiz lazim. Muhemmed peyghemberning(Sallallahu’eleyhi we sellem) tinch, muhebbet, adalet we dini sewirjanliq heqidiki risaletliri herqandaq chaghda pütün insaniyetni yoruqluqqa yitekleydu” --Dalai Lama

Bugünki künlerde tilwizor, radio qatarliq axbarat sahesini seyle qilsaq, bu töt söz—Islamophobia, Tirrorism, Al_Qaida, ISIS – közimizni tiship, quluqimizni toshturiwitidu. Bu töt söz zadi qandaq mezmunni ichige alidu? Tarixi we nöwettiki arqa körünüshi nime? Uyghurlarning bu töt söz bilen qandaq chitishi bar? Bu yazmida men bu so’allargha jawab birishke tiriship baqay.

Bu yazmida töwendiki tima ustide toxtaymiz:
--- Islamophobia
--- Tirrorism
--- Al-qaida
--- Guantanamo turmisidiki Uyghur tunqunlar we bularni qutuldurush paaliyetler.
--- ISIS/ISIL

---Islamophobia---
Yiqinqi yilarda, Islamophobia huddi ot üstige yagh chachqandek gherp dunyasini qaplap kitip baridu. Bu jiddi weziyet 2001–09-11 küni amirkigha qilghan hujum we 2007 – 2008 yilidiki iqtisadiy kriszdin bashlap küdin künge ighirliship kitip baridu. Milletchi siyasetchiler we dangqi chiqqan tirrorchilar bu exwalning nacharlishigha üzlüksiz töhbe qoshup kiliwatidu.

11 - Sintebir tirrorluq hujum jamaetning musulmanlargha bolghan köz qarishini ghayet zor özgerttiwetti. London, Madrid, Paris, Istanbul, New York, Indian Parliament, Stockholm, Baghdad, Benghazi, Boston…qatarlik yerlerdiki tirrorluq hujumlar xelqning qorqush we endish sezgürlikini hesselewetti. Islamni qalqan qilip özlirining tirrorluq hujumini aqlighan ashqunlar(extremist) norghun gherp xelqini musulmanlarni dushmen körüp qorqudighan we musulmanlarni körse tehdit his qilidighan qilip qoydi.

“Islamophobia” digen bu sözning menasi nahati keng bolup, adette shexsilerning islamgha bir tereplimilik köz qarashdin tartip keng jemiyet da’irisighiche musulmanlargha bolghan kemsitishni ipadilep biridighan omumi yüzlük atalghu. Bashqiche itsaq, Islamophobia bolsa dinni sewebtin musulmanlargha bolghan kemsitish, yaki islam bilen chitishliq din, döwlet, puqra yaki irqiy qatarliq mewjudiyetke bolghan doshmenlik pozitsiyeni teswirleydu.

“Phobia” esla Greek tilidin kelgen bolup, adette bir xil köptürülgen, chüshendürüshke bolmaydighan we logikigha xilap qilidighan qorqushni bildurdu. “Islamophobia” bolsa “Islam” bilen “phobia” digen bu ikki sözni birleshturup yasap chiqqan bir yingi söz. En’glizchide söz yasighuchi “phobia” ni arqa qoshulghuchi qilip bir yingi söz yasighanda, bu sözdin “qorqush”, “öchkörüsh”, ”nepret” , “dushmenlik” digendek mene kilip chiqidu. Misale: Anthropophobia – ademdin qorqush; Hydrophobia – sudin qorqush; Homophobia – oxshah jisinliqlar muhebbitidin qourus; thanatophobia—ölümdik qorqush; zoophobia—heywanlardin qorqush.

Uyghurchidimu “phobia”ni ishlitip, norghun söz yasap chiqqini bolidu. Misale: Rabiye Qadir we Dolqun Isa bilen resimge chüshüshdin qorqanlarni “RabiyePhobia, DolqunPhobia”; namayishqa chiqishtin qorqanlarni “XittayPhobia”; Uyghurlar toplashqan yerlerge barmaydighanlarni “UyghurPhobia”; Ay yultuzluq kuk bayraqtin qorqanlarni “MusteqilPhobia”... Bu xil söz yasash arqiliq biz nurghun mezmunlarni bir söz bilen iniqlima bireleymiz.

Bu motiwal sozuq tawush “O”ni ichige alghan “IslamO” bolsa 19 – esirde peyda bolghan atalghu “Islamo-Christian” din tipilidiken.

Bu “Islamophobia” digen atalghuni deslepte Fransiyelik Alain Quellien 1910 elan qilghan “politique-musulmane” digen kitapta Fransiyening mustemlike bashqurghuchiliri musulmanlargha we musulmanlargha mensup bolghan nersilerge toghra muamile qilmighanlighini eyiplep ishlitiptiken. Fransiye yiziqi boyuchi “islamophibie” dep aptiken.

Alain Quellien kitapida “islamophibie”ni shundaq dep teswirleydu: “Bezi insanlarning köz qarishida, musulmanlar bolsa Xiristian we yawropaliqlarning tebi’iy we kilishelmeydighan dushmini; Islam bolsa mediniyetni inkar qilidighan we mediniyetsiz, yawayi, eski itqad; Musulmanlardin wehshilik we shepqetsizliktin bash hich qandaq nersini ümid qilghini bolmaydu “.

Alain Quellienning bu neziryesining asasi barliqini, Dunyada “Islamophobia”ning mewjut bolup kiliwatqanliqining uzun tarixi barliqini norghun dangliq ademlerning nutuqliridin tapqili boludu. Mushundaq meshhur we hörmetke irishken shexsilerning islamgha qar chaplash üchün shunchilik heqiqetke uyghun emes we nadanliq sözlerni aghzidin chiqarghanlighi ademni epsuslanduridu.

Töwende bir nechche misalni köreyli:

“ Musulmanlarning qanunida her bir ayal kishi yaki perzent, yaki xotun, yaki ashna salahiti bilen chöqum bir erning mutleq mal-mülüki bolushi kirek. Islam itqaddiki hoquqlar peqet erlergila mensup bolghan halet axirlashmighiche, qulluq tüzümning putunley yoqutilishi keynige sürülinidu” – Sir Winston Churchill.

“Qur’an …bir qaghishqa uchirghan kitap..bu kitap mewjutla bolidiken, bu dunyada tinchliq bolmaydu” – William Ewart Gladstone( Prime Minister of the United Kingdom four times between 1868 and 1894).

“Dini tinchliq bolsa bir köngülge yaqidighan ish. Likin budaq tinchliq ikki terep birlikke kelse mewjut bolidu. Epsuslinarliqi shuki, budaq hisiyat-pikirning Islam tiologiyede hichqandaq orni yoq”– Ram Swarup. ( Independent Hindu thinker and prolific author)

“632 ADdin tartip musulmanlar kilishke bashlighandinkin, Hindistan tarixi qestlesh, qirghinchiliq, buzush we weyran qilish tarixqa aylandi”– Alain Danielou( French historian, intellectual, musicologist, Indologist).

“Muhemmet Eleyhissalamning qanunnining körsitishche we Qur’anning yizilishiche, bularning(musulmanlarning) höquqdarliqini qobul qilmighan herqandaq millet gunahkar dep hisaplinidu, hemde bu gunahkarlargha qarishi urush qozghash we barliq esirlerni qul qilish özlirining hoquqi we mejburyeti dep hisaplaydu. Her bir jengde ölgen musulmanlar choqum jennetke kiridu dep oylaydu” – Thomas Jefferson. (U.S. president addressing the Continental Congress about the brutal pirate attacks of the Muslim Ottoman Barbary (1801–1805 and 1815)).

“Oxford English Dictionary” digen lughetning yizilishiche, bu atalghu Englizchide tunje peyda bolishi 1923 – yili “The Journal of Theological Studies”da elan qilghan bir maqalda körniptiken.

Pelestinda tughulghan, kiyin Amirka puqrasi bolghan, Columbia uniwirsititta profisor bolghan we “Mustemlikchilik kiyinki Derwri nezerisi (post-colonial theorist)” ning asasini salghan Edward Said 1985 – yili yazghan maqalida “ Islamophobia bilen antisemitism…baghlinishi” toghurluq mulahize qiptiken. “Islamophobia”ning resmi akadimik atalghu bolushi mushu waqittin bashlanghan depmu qoyidiken.

Engilyediki “Runnymede Trust” aqillar kingishining 1997 – yiliq dokulati (1997 Runnymede Trust Report) elan qilinghandinkin , “Islamophobia” digen bu atalghu resmi ortaqliship omumyüzlük ishlitishke bashlighan hem bu atalghugha mundaq iniqlima bergen: “musulmanlargha qaritilghan asassiz öchmenlik we buning sewebidin barliq yaki köp qisimdiki musulmanlarni öch körüsh yaki bulardin qorqush”.

Bu dokulat “Islamophobia” digen uqum we idiyening mewjutliqini Engilye we putun Yawropada keng tarqalghan we tigh uchini islamgha qaratqan töwendiki pozitsiyeler bilen ispatlighan, hem “Islamophobia” neziryisini katigoryeleshturup teswirligen:

-- Islam bolsa bölüshke bolmaydighan derjide küchlük, özgermes we yingi rialliq bilen maslishammaydu.
-- Islam bolsa bashqa itqatlar bilen ortaq prinsipta teng behriman bolalmaydu. Islam bashqa medeniyetler bilen oxshash qimmet qarishigha ige emes. Islamgha bashqa mediniyet tesir qillammaydu we Islammu bashqa mediniyetge tesir qilalmaydu.
-- Islamni itqad noxtisidin qarisa gherp itqaditin töwen we nachar. Islam bolsa yawuz-wehshiy, angsiz, kona, jinsi ayrimchiliq qolidighan din.
-- Islam bolsa zorawanliq, urushqaq, xeterlik, tirrorismni qollaydighan we mediniyet toqunush bilen shughullinidighan itqad.
-- Islam bolsa siyasi yaki herbiy menpeetke irishish üchün qollindighan siyasi idiologiye
-- Musulmanlarning gherpke qaratqan tenqitlirini, gherplikler “chüshengini bolmaydighan söz-ibade” dep ret qilidu.
-- Musulmanlargha qaritilghan kemsitish piraktika we musulmanlarni jemiyetning asasi iqimdin chetke qiqish öshmenlik pozitsiyeler
-- Musulmanlargha qarishi pozitsiyelerni tebi’iy we normal dep qarash.

Bügünki künde, Islamophobia bolsa musulmanlargha we musulmanlargha chitishliq ishlargha qaritilghan shexsilerning pozitsiyesi we muamileyesi, yaki teshkilat we organlarning Siyaset-tüzüm we praktikasi arqiliq namayan qilinidu. Misale:

--Musulmanlargha, musulmanlarning mülük hoquqigha, sajde qilidighan orunlirigha jismani yaki ighizche hujum qilish, bolupmu hijap keyip yaki niqab taqap özining musulmanliqini ochuq namayan qilghan ayallargha hujum qilish.
-- ighizche yaki torda musulmanlargha zorrawanliq, töhmet-haqaret we xarlash arqiliq tehdit qilish.
-- Musulmanlarni wastiliq nishan qilghan yaki musulmanlargha ighir tesir körsitidighan siyaset yaki qanun tüzümler; heddidin artuq musulmanlarning erkin itqad qilishini cheklesh, mesilen: islamdinni ochuq körsitidighan simwolni kiyishni yaki taqashni cheklesh, yüzini yoshurushqa qarishi qanun chiqirish, mu’narlan’ghan meschidni men’iy qilish.
--Dinni xarektirni bikitish(religious profiling) we tirrorism qarishi belgimilerde musulmanlargha bolghan haqaret.
-- Bezi muxbir we siyasiyetchilarning putun siyasi daireside ochuq-ashkare xitabname elan qilip, musulmanlargha omumi yüzlük dagh chaplap, ularning wetinige we jemiyitige yetküzgen aktip töhbisini mensitmeslik.

Internet Sodisi Tetqiqet shirkiti YouGob elip barghan tekshürishge qarighanda, Amirkida islamgha bolghan pasip köz qarash janliq mewjut bolmaqta. Bu tekshürishning körsitishche, bu tekshürishke qatnashqanlarning 55 pirseni islamni inkar qilidighan köz qarashta iken.

Rasmussen Reports shirkitining tekshürishiche köp sandiki amirkiliqlar “biz radikal islam bilen urushta” dep qaraydiken, amirkiliqlarning islamgha bolghan omumi yüzluk pozitsiyeside nachar terepke qarap özgirish peyda bolghan.

Harvard unirwisitidi “Islam we Ghrep” programning diriktori Jocelyne Cesarining itishiche, “Islamophobia atalghuning ishlitishi musulmanlar özini militi, derjisi yaki küchmenlik salahiyiti bilen özining kimlikini chüshendürüshke bolmaydighan kemsitishke düch kelgenlikini körsitidu”. Cesari yene shundaq didi: islamophobia izahetlerni bergenler sözini “tehdit”tin “biheter we amanliq”qa özgerti, budaq özgertish arqiliq bashqa azsanliqlarni kemsitmigen shekilde islamni chetke qaqalaydu.

Muhammmad Ali shundaq digen: “ ‘Islam’ digen sözning menasi ‘tinch’, ‘Musulman’ digen sözning menasi ‘Allagha teslim bolghan-bash eggen kishi’. Likin metbuatlar bizni öchmenlik saqlighuchi qilip körsitidu”

Basketball cholpani Hakeem Olajuwon shundaq digen; “Allah Qur'anda bir birsinglarni kemsitmenglar digen. Shuning üchün Islamning bir ademge bolghan ölchemi uning tirisining rengi yaki jemiyettiki salahiti emes, belki kim eng tüz-toghra ishqilishtin ibaret. Men pul we shöhretke irishken basketball tenherketchi, likin men meschidke birip imamni körgende, özemning töwen derjilik adem ikenlikimni hish qilimen.Bu Immn mendin yaxshi adem”
Uyghurlar musulman bolsimu, uyghurlar ichidimu “Islamophobia” xili yiltiz tartqan. Budaq bolushning asasi sewebi uyghurlar 1950 – yilidin tartip kommunizm hakimyitide yashap keldi. Jan biqish we mensepdar bolush üchün Islamdinni kemsitish künlik turmishining normal bir kismi bolup qaldi. Mediniyet inqilawiy dewrilidide Qur’annni köydigen uyghurlarmu bolghan. Hazirmu wetendiki metbuatlarda islam dinni kemsitidighan uyghurlarning nutuqlirini anglighini bolidu. Buninggha qoshulup, ghrep dunyasining hich qandaq cheklimisi yoq renglik we mizlik meyin shamalliri uyghurlarning nepesliri arqiliq pütün bedenlirini azade-rahet boshluqta layletti. “Mediniyetlik” uyghurlar özining mediniyetlikini aqlash üchün islamni tenqitligen exwallar uchurap turidu; bolupmu uyghur ziyalilar dairisida “Islamophobia” normal iqimgha aylinip qaldi.

Islam dinigha ishinish yaki ishenmeslik “Islamophobia”lik mesile emes, bu peqet iman mesilisi, bu bir ademning erkinlik mesilisi. Likin herxil söz yaki herketler bilen islamni kemsitish “Islamophobia” haletning mewjutlirini körsitidu.

Töwende uyghurlardiki “Islamophobia” misallirini körsetkinimde peqet chet’eldiki uyghurlarnila közde tutiwatimen. Sherqi Turkistandiki “Islamophobia” haletlerni yaxshi bilidighanlar yizip bizni melumatliq qilarsiler:

-- Norghun uyghur ziyaliri uyghurlarning bexitsiz tarixini Islamdin körush.
-- Özining musulmanliqini yoshurush. Supermarketta, kochilarda yaki amiwiy sorunlarda “Essalamu alaykum, we alaykum essalam” diyishtin xijil bolush. Musulmanliqim ashkar bolup qalmisun dep ismige islahet qilish.
-- uyghurlar riyasetchilik qilghan yighinlarda islam toghurluq sözleshni cheklesh; uyghur dawasigha islam terkipni arlashturmasliq; uyghurlar namayish qilghanda “Allahu Ekber” dep tolashni cheklesh.
-- Hijaplanghan ayallarni kemsitish. Bu ayallarni meynet we horun dep ayiplesh. Axbarat saheside xizmet qilidighan ayallar hijaplansa ulardin naraz bolush.
-- Saqal qoyghan erlerni kemsitish. Saqal qoysa uyghur dawasigha tesir qilidu dep qarash; Guantanamo Baydiki uyghur tutqunlar, turmidiki 12 yil jeryanida saqal qoyup kelgen bosimu, turmidin chiqqandikin uyghurlar ulargha xizmet ötüp saqallirini alghiziwetken.
-- Özi birwaq namaz oqimay we bire ayet oqammay, Islamni kemsitip qalaymiqan nersilerni yizip yashlarni qaymiqturush.

…… yene qandaq “Islamophobia” haletler bar, siz yizing.

Men bir dini tetqiqqatchi emes. Peqet “Islamophobia”ge bolghan chushenjilirimni yizip qoydum. Bu jeryanda islam toghurluq qelem tewritishke mejbur bolup qalidiken. Chet’elde norghun dini mutxesislirimiz bar. Eger mining yazmamda islam toghurluq xata izahet bolup qalghan bolsa, tüzütüshinglarni soraymen.

Bu qisimni shair we peylason Mevlana Jalal ad-Din Rumining bu sözi bilen ayaqlashturimen: “dinsizlikning özi bir din ikenliki chüshenmey, konsirwatip(en’enwiy) dini itqan bolsa bir dinsizlik ikenliki chüshenmey,qarishi pikirlerge serwirjanliq körsetmey, hich kishi muwapiqiyet qazinammaydu. Peqet heqiqetni izdengen ademla din tarqitishni tamam qilalaydu”


---Dawami bar--

merhaba,phobia digen sozning kiskartilixi hobi bolidiken.bu soz uyghurqiha poqi dep terjime kilingan.terrorizim digen soz uyghurqiha kalak dep terjime kilingan al kaide digen sozni terjime kilix bek tes amas soz birikmesi bolhanlihi uqun terjime kilix hajetsiz uyghurqiha biwaste terjime kilinhanda ilghar ilgharlik tallanhan kaidilik digen manalarni bilduridu isis digen sozning ingilisqisini bilmigenlikim uqun terjime kilalmidim hox

Unregistered
11-02-16, 12:47
merhaba,phobia digen sozning kiskartilixi hobi bolidiken.bu soz uyghurqiha poqi dep terjime kilingan.terrorizim digen soz uyghurqiha kalak dep terjime kilingan al kaide digen sozni terjime kilix bek tes amas soz birikmesi bolhanlihi uqun terjime kilix hajetsiz uyghurqiha biwaste terjime kilinhanda ilghar ilgharlik tallanhan kaidilik digen manalarni bilduridu isis digen sozning ingilisqisini bilmigenlikim uqun terjime kilalmidim hox

Mawlan! Terjime qilalmighandikin, Uyghur Ana tilimizni Buzmay qisip oltursang bolmamdu? shuning ornigha bularni oqusang-asan Terjime qilidighan bolmamsen?

دۇق ئۇيغۇرلارنى 25يىلدىن كىيىن ئاخىرى موشۇنداق ئاقىۋەتكە كەلتۇردى. 1992-يىلى خىتاي ۋە ئارىمىزدىكى ئەركىن ئىسا، ئىلغار ئىسا، ئەرىسلان ئىسا، قۇربان ۋەلى، ئابلىكىم باقى، مەمىتىمىن ھەزرەت، ئەخمەت ئىگەمبەردى، سۇلتان مەخمۇت، ھامۇت كوكتۇرك، ئەنۋەر-ئەسقەر، غۇلام پاختا، رىزا بەكىن...قاتارلىق خىتايدىنمۇ بەتتەر ساتقۇن ئىسابەگچىلەر ئىستامبۇلغا توپلاندى. ئۇلار ئوتتۇرا ئاسىيا ئۇيغۇر مۇستەقىلچىلىرىنىڭ لىدەرى يۇسۇپبەگ مۇخلىسى باشچىلىقىدىكى "ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" قۇرۇش ھەيىتىنى 1992-يىلى 12-دىكابىر ئىستامبۇل "ئىككىنجى قۇرۇلتايى"دا ئابدال ئۇيغۇرلارنىڭ ياردىمى بىلەن مەغلۇپ قىلغاندىن كىيىن سىياسى سەھنىگە "ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەكىلى" بولۇپ ئوتتۇرىغا چىقىپ بۇگۇنگىچە چۇشمىدى.

پەرھات مەمەت(يورۇڭقاش)نى "ئارىمىزدىكى خىتايدىنمۇ بەتتەر ساتقۇن ئىسا يۇسۇپ..."قاتارلىق ئىسابەگچىلەرگە قەلەمكەشلىك ۋە رىياسەتچىلىك قىلدۇرۇش ئۇچۇن ئىستامبۇلغا كەلتۇرۇپ، ئۇيغۇرلارغا ساتقۇن ئىسا يۇسۇپنى "ئۇلۇق داھىمىز" دەپ تەشۋىق قىلدۇردى. دادىسى ئولگەن ئەركىن ئىسا پەرھات مەمەت(يورۇڭقاش)نى تۇركىيەدىن گەرمانىيەگە ئوزى ئۇچۇن قەلەمكەشلىككە كەلتۇردى. پەرھات مەمەت، مەمەت توختى، دولقۇن ئىسا، دىلشات، ئىلشات پەرھات ئەركىن ئىسانى " ئۇلۇق لىدەرىمىز"دەپ تەشۋىق قىلىشقا باشلىدى. ئەركىن ئىسا "مەن ئۇيغۇرلارغا ۋاكالىتەن خىتاي بىرلىكىنى قوبۇل قىلىمەن"دەپ ئىلان قىلىپ ئەپتى-بەشىرىسى ئاشكارە بولغاندىن كىيىن ، رابىيە قادىرنى خىتاي بىلەن بىرلىشىپ تۇرمىغا سولاتتى. ۋە ئۇنى كىيىن ئامەرىكىغا كەلتۇرۇپ ئابلىكىم باقى، ئابدۇرىيىمجانلار بىلەن بىرلىكتە ساۋاتسىز رابىيەنى ئۇيغۇرلارغا "ئانا ئۇيغۇر" قىلىپ چوقۇندۇردى."تۇرمىغا كىرىپ چىققان" ياكى " ئايال "ئىسمى بار كىم بولسا-بولسۇن چوقۇنىدىغان خۇيىمىزدىن پايدىلانغان خىتاي ئۇيغۇر قىز-چوكانلىرىنى خىتاي سودىگەرلىرىگە پاھىشە ئۇچۇن سولاپ بەرىپ، پۇل تاپقان ساۋاتسىز تىجارەتچى رابىيە قادىر بىجىڭگە "ئۇيغۇر ۋەكىلى"بولۇپ سايلاندى. بۇ خوتۇنچف گخكگن ۋگ ئۇنھ ماختاپ،يغۇرلارغا „مەنىۋى ئانا“ ، „ئانا ئۇيغۇر“ قىلىپ كورسەتكەنلەر كىملەر؟

ئۇيغۇرلار پەرھات مەمەت ۋە رابىيە قاتارلىق ئىسا بەگچىلەرگە ئالدىنىپ كەتتى. بۇ پەسكەش ساتقۇن خوتۇن ئىتالىيەدە: " بىز ئۇيغۇرلار مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايمىز" دەپ ئىلان قىلغاندىن كىيىن، " مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايدىغان"ئۇيغۇرلار قىرغىنچىلىققا ئۇچرىدى. " مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايدىغان" ئۇيغۇرلار نىڭ ھەرقانداق بالايى -ئاپىتى خەلقارادا خىتاينىڭ ئىچكى ئىشى دەپ تونۇلۇپ بۇگۇنگىچە ئۇيغۇرلار بۇ بالادىن قۇتۇلالمايۋاتىمىز. مانا بۇ ئىسابەگچىلەرنىڭ ۋە "دۇق" چىلارنىڭ ۋەتەن سىرتىدىكى ساتقۇنلۇق تارىخى. "دۇق" ۋە ئۇلار يوقالمىغىچە دۇنيانىڭ " مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايدىغان"ئۇيغۇرلارغا بولغان قارىشى ئوزگەرمەيدۇ. بۇلارنى ´ئەلائەت ساندۇقىغا تاشلىمىچە ئۇيغۇرلار قىرغىنچىلىقتىن، خىتاي مۇستەملىكىسىدىن قۇتۇلالمايدۇ.

„دۇق نىڭ 5-قۇرۇلتايى“ يەنە موشۇ ساتقۇنلار تەرىپىدىن سايلام ئوتكۇزمەكچى. „دۇق نىڭ 3-قۇرۇلتايى“دىن خۇلاسە چىقارغاندا بۇلار ئۇيغۇرلارنىڭ قاتىللىرىدۇر.

______

Pakit we Rasliq Uchun Neqiller:

"Isimsiz, Adresi yoq" maqale iken dep qichiship yurmeng!

Awtorning Ismi, Teshkilat Email Adresi, Komputer IP Adresi UAA diki " Profisional Uyghur"degen Texnik satqunlarning Wastisi arqiliq Belge qoyuwelinip, UAA gha kirishi cheklinip kelmekte. Haqaretchi, adimi haywanlar qutrimaqta. chunki DUQ "Saylam" arqiliq Ozini qutquzush uchun peskeshlikke mejbur bolmaay qalmaydu. Bolmisa xiyanet, Oghurluq, Qatilliqlargha qandaq Jawap beridu?

demisekmu bizning Bir Dunya Uyghurlirining heqiqi wekili -2001-yili Germaniyede Qurulghan Teshkilat Ikenliki Hemmige Melum!

Unregistered
11-02-16, 23:08
Yiqinqi yilarda, Islamophobia huddi ot üstige yagh chachqandek gherp dunyasini qaplap kitip baridu. Bu jiddi weziyet 2001–09-11 küni amirkigha qilghan hujum we 2007 – 2008 yilidiki iqtisadiy kriszdin bashlap küdin künge ighirliship kitip baridu. Milletchi siyasetchiler we dangqi chiqqan tirrorchilar bu exwalning nacharlishigha üzlüksiz töhbe qoshup kiliwatidu.

11 - Sintebir tirrorluq hujum jamaetning musulmanlargha bolghan köz qarishini ghayet zor özgerttiwetti. London, Madrid, Paris, Istanbul, New York, Indian Parliament, Stockholm, Baghdad, Benghazi, Boston…qatarlik yerlerdiki tirrorluq hujumlar xelqning qorqush we endish sezgürlikini hesselewetti. Islamni qalqan qilip özlirining tirrorluq hujumini aqlighan ashqunlar(extremist) norghun gherp xelqini musulmanlarni dushmen körüp qorqudighan we musulmanlarni körse tehdit his qilidighan qilip qoydi.

Unregistered
12-02-16, 03:36
Erepning islamdin burunqi qara yogenchisi bilen aq yogenhini Islam qilip korsutushke orunup keldi. Musulmanlar ichidiki wehshilik, chiriklik, horunluq we bashqa nachar ishlarni tenqit qilghanlarni Islamgha qarshi qilip korsutup keldi. Alla nami bilen musulmanlar oz ara, bashqa din millet bilen, shiye, kafir, munapiq ...dep ziddyet saldi. Hetta Alla nami bilen bigunalarning kallisini kesti...musulmanlar sersan sergendan boldi, bulargha hich bir yardemde bolmastin, putun yardemni gherip doletlirige ittirip qoydi...mushun eskilikliri uchun ozige ozi hetta jennet hokum qildi...Shundaq qilip bulardin putun dunya emes hetta musulmanlarmu yirgendi...

Unregistered
12-02-16, 09:19
yaxshi we rawan yizipsiz!


Erepning islamdin burunqi qara yogenchisi bilen aq yogenhini Islam qilip korsutushke orunup keldi. Musulmanlar ichidiki wehshilik, chiriklik, horunluq we bashqa nachar ishlarni tenqit qilghanlarni Islamgha qarshi qilip korsutup keldi. Alla nami bilen musulmanlar oz ara, bashqa din millet bilen, shiye, kafir, munapiq ...dep ziddyet saldi. Hetta Alla nami bilen bigunalarning kallisini kesti...musulmanlar sersan sergendan boldi, bulargha hich bir yardemde bolmastin, putun yardemni gherip doletlirige ittirip qoydi...mushun eskilikliri uchun ozige ozi hetta jennet hokum qildi...Shundaq qilip bulardin putun dunya emes hetta musulmanlarmu yirgendi...

Unregistered
12-02-16, 12:32
Mawlan! Terjime qilalmighandikin, Uyghur Ana tilimizni Buzmay qisip oltursang bolmamdu? shuning ornigha bularni oqusang-asan Terjime qilidighan bolmamsen?

دۇق ئۇيغۇرلارنى 25يىلدىن كىيىن ئاخىرى موشۇنداق ئاقىۋەتكە كەلتۇردى. 1992-يىلى خىتاي ۋە ئارىمىزدىكى ئەركىن ئىسا، ئىلغار ئىسا، ئەرىسلان ئىسا، قۇربان ۋەلى، ئابلىكىم باقى، مەمىتىمىن ھەزرەت، ئەخمەت ئىگەمبەردى، سۇلتان مەخمۇت، ھامۇت كوكتۇرك، ئەنۋەر-ئەسقەر، غۇلام پاختا، رىزا بەكىن...قاتارلىق خىتايدىنمۇ بەتتەر ساتقۇن ئىسابەگچىلەر ئىستامبۇلغا توپلاندى. ئۇلار ئوتتۇرا ئاسىيا ئۇيغۇر مۇستەقىلچىلىرىنىڭ لىدەرى يۇسۇپبەگ مۇخلىسى باشچىلىقىدىكى "ئۇيغۇر ۋاقىتلىق ھوكۇمىتى" قۇرۇش ھەيىتىنى 1992-يىلى 12-دىكابىر ئىستامبۇل "ئىككىنجى قۇرۇلتايى"دا ئابدال ئۇيغۇرلارنىڭ ياردىمى بىلەن مەغلۇپ قىلغاندىن كىيىن سىياسى سەھنىگە "ئۇيغۇرلارنىڭ ۋەكىلى" بولۇپ ئوتتۇرىغا چىقىپ بۇگۇنگىچە چۇشمىدى.

پەرھات مەمەت(يورۇڭقاش)نى "ئارىمىزدىكى خىتايدىنمۇ بەتتەر ساتقۇن ئىسا يۇسۇپ..."قاتارلىق ئىسابەگچىلەرگە قەلەمكەشلىك ۋە رىياسەتچىلىك قىلدۇرۇش ئۇچۇن ئىستامبۇلغا كەلتۇرۇپ، ئۇيغۇرلارغا ساتقۇن ئىسا يۇسۇپنى "ئۇلۇق داھىمىز" دەپ تەشۋىق قىلدۇردى. دادىسى ئولگەن ئەركىن ئىسا پەرھات مەمەت(يورۇڭقاش)نى تۇركىيەدىن گەرمانىيەگە ئوزى ئۇچۇن قەلەمكەشلىككە كەلتۇردى. پەرھات مەمەت، مەمەت توختى، دولقۇن ئىسا، دىلشات، ئىلشات پەرھات ئەركىن ئىسانى " ئۇلۇق لىدەرىمىز"دەپ تەشۋىق قىلىشقا باشلىدى. ئەركىن ئىسا "مەن ئۇيغۇرلارغا ۋاكالىتەن خىتاي بىرلىكىنى قوبۇل قىلىمەن"دەپ ئىلان قىلىپ ئەپتى-بەشىرىسى ئاشكارە بولغاندىن كىيىن ، رابىيە قادىرنى خىتاي بىلەن بىرلىشىپ تۇرمىغا سولاتتى. ۋە ئۇنى كىيىن ئامەرىكىغا كەلتۇرۇپ ئابلىكىم باقى، ئابدۇرىيىمجانلار بىلەن بىرلىكتە ساۋاتسىز رابىيەنى ئۇيغۇرلارغا "ئانا ئۇيغۇر" قىلىپ چوقۇندۇردى."تۇرمىغا كىرىپ چىققان" ياكى " ئايال "ئىسمى بار كىم بولسا-بولسۇن چوقۇنىدىغان خۇيىمىزدىن پايدىلانغان خىتاي ئۇيغۇر قىز-چوكانلىرىنى خىتاي سودىگەرلىرىگە پاھىشە ئۇچۇن سولاپ بەرىپ، پۇل تاپقان ساۋاتسىز تىجارەتچى رابىيە قادىر بىجىڭگە "ئۇيغۇر ۋەكىلى"بولۇپ سايلاندى. بۇ خوتۇنچف گخكگن ۋگ ئۇنھ ماختاپ،يغۇرلارغا „مەنىۋى ئانا“ ، „ئانا ئۇيغۇر“ قىلىپ كورسەتكەنلەر كىملەر؟

ئۇيغۇرلار پەرھات مەمەت ۋە رابىيە قاتارلىق ئىسا بەگچىلەرگە ئالدىنىپ كەتتى. بۇ پەسكەش ساتقۇن خوتۇن ئىتالىيەدە: " بىز ئۇيغۇرلار مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايمىز" دەپ ئىلان قىلغاندىن كىيىن، " مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايدىغان"ئۇيغۇرلار قىرغىنچىلىققا ئۇچرىدى. " مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايدىغان" ئۇيغۇرلار نىڭ ھەرقانداق بالايى -ئاپىتى خەلقارادا خىتاينىڭ ئىچكى ئىشى دەپ تونۇلۇپ بۇگۇنگىچە ئۇيغۇرلار بۇ بالادىن قۇتۇلالمايۋاتىمىز. مانا بۇ ئىسابەگچىلەرنىڭ ۋە "دۇق" چىلارنىڭ ۋەتەن سىرتىدىكى ساتقۇنلۇق تارىخى. "دۇق" ۋە ئۇلار يوقالمىغىچە دۇنيانىڭ " مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايدىغان"ئۇيغۇرلارغا بولغان قارىشى ئوزگەرمەيدۇ. بۇلارنى ´ئەلائەت ساندۇقىغا تاشلىمىچە ئۇيغۇرلار قىرغىنچىلىقتىن، خىتاي مۇستەملىكىسىدىن قۇتۇلالمايدۇ.

„دۇق نىڭ 5-قۇرۇلتايى“ يەنە موشۇ ساتقۇنلار تەرىپىدىن سايلام ئوتكۇزمەكچى. „دۇق نىڭ 3-قۇرۇلتايى“دىن خۇلاسە چىقارغاندا بۇلار ئۇيغۇرلارنىڭ قاتىللىرىدۇر.

______

Pakit we Rasliq Uchun Neqiller:

"Isimsiz, Adresi yoq" maqale iken dep qichiship yurmeng!

Awtorning Ismi, Teshkilat Email Adresi, Komputer IP Adresi UAA diki " Profisional Uyghur"degen Texnik satqunlarning Wastisi arqiliq Belge qoyuwelinip, UAA gha kirishi cheklinip kelmekte. Haqaretchi, adimi haywanlar qutrimaqta. chunki DUQ "Saylam" arqiliq Ozini qutquzush uchun peskeshlikke mejbur bolmaay qalmaydu. Bolmisa xiyanet, Oghurluq, Qatilliqlargha qandaq Jawap beridu?

demisekmu bizning Bir Dunya Uyghurlirining heqiqi wekili -2001-yili Germaniyede Qurulghan Teshkilat Ikenliki Hemmige Melum!

Toghra, Qayip qilarliq we Mawlanlarning eblex mentiqilirini Bit-Chit qilip tashlapsiz. Nahayiti Yaxshi Yezipsiz.

Unregistered
12-02-16, 17:13
Toghra, Qayil qilarliq yaxshi yezipsiz. we Mawlanlarning eblex mentiqilirini Bit-Chit qilip tashlapsiz. Nahayiti Yaxshi Yezipsiz.

Unregistered
13-02-16, 22:35
adem tillash bilen jen baqisenken.

Toghra, Qayil qilarliq yaxshi yezipsiz. we Mawlanlarning eblex mentiqilirini Bit-Chit qilip tashlapsiz. Nahayiti Yaxshi Yezipsiz.

Unregistered
15-02-16, 11:28
(1). Muhammmad Ali shundaq digen: “ ‘Islam’ digen sözning menasi ‘tinch’, ‘Musulman’ digen sözning menasi ‘Allagha teslim bolghan-bash eggen kishi’. Likin metbuatlar bizni öchmenlik saqlighuchi qilip körsitidu”

Unregistered
15-02-16, 11:29
Islamophobia, Tirrorism, Al_Qaida, ISIS we Uyghurlar

Mavlan Yasin

“Pütün dunyada tinchliqni yaritish üchün, tirrorism we zorawanliqni axirlashturush üchün, biz Muhemmed peyghember(Sallallahu’eleyhi we sellem) körsetken yolda mingishimiz lazim. Muhemmed peyghemberning(Sallallahu’eleyhi we sellem) tinch, muhebbet, adalet we dini sewirjanliq heqidiki risaletliri herqandaq chaghda pütün insaniyetni yoruqluqqa yitekleydu” --Dalai Lama

Bugünki künlerde tilwizor, radio qatarliq axbarat sahesini seyle qilsaq, bu töt söz—Islamophobia, Tirrorism, Al_Qaida, ISIS – közimizni tiship, quluqimizni toshturiwitidu. Bu töt söz zadi qandaq mezmunni ichige alidu? Tarixi we nöwettiki arqa körünüshi nime? Uyghurlarning bu töt söz bilen qandaq chitishi bar? Bu yazmida men bu so’allargha jawab birishke tiriship baqay.

Bu yazmida töwendiki tima ustide toxtaymiz:
--- Islamophobia
--- Tirrorism
--- Al-qaida
--- Guantanamo turmisidiki Uyghur tunqunlar we bularni qutuldurush paaliyetler.
--- ISIS/ISIL

---Islamophobia---
Yiqinqi yilarda, Islamophobia huddi ot üstige yagh chachqandek gherp dunyasini qaplap kitip baridu. Bu jiddi weziyet 2001–09-11 küni amirkigha qilghan hujum we 2007 – 2008 yilidiki iqtisadiy kriszdin bashlap küdin künge ighirliship kitip baridu. Milletchi siyasetchiler we dangqi chiqqan tirrorchilar bu exwalning nacharlishigha üzlüksiz töhbe qoshup kiliwatidu.

11 - Sintebir tirrorluq hujum jamaetning musulmanlargha bolghan köz qarishini ghayet zor özgerttiwetti. London, Madrid, Paris, Istanbul, New York, Indian Parliament, Stockholm, Baghdad, Benghazi, Boston…qatarlik yerlerdiki tirrorluq hujumlar xelqning qorqush we endish sezgürlikini hesselewetti. Islamni qalqan qilip özlirining tirrorluq hujumini aqlighan ashqunlar(extremist) norghun gherp xelqini musulmanlarni dushmen körüp qorqudighan we musulmanlarni körse tehdit his qilidighan qilip qoydi.

“Islamophobia” digen bu sözning menasi nahati keng bolup, adette shexsilerning islamgha bir tereplimilik köz qarashdin tartip keng jemiyet da’irisighiche musulmanlargha bolghan kemsitishni ipadilep biridighan omumi yüzlük atalghu. Bashqiche itsaq, Islamophobia bolsa dinni sewebtin musulmanlargha bolghan kemsitish, yaki islam bilen chitishliq din, döwlet, puqra yaki irqiy qatarliq mewjudiyetke bolghan doshmenlik pozitsiyeni teswirleydu.

“Phobia” esla Greek tilidin kelgen bolup, adette bir xil köptürülgen, chüshendürüshke bolmaydighan we logikigha xilap qilidighan qorqushni bildurdu. “Islamophobia” bolsa “Islam” bilen “phobia” digen bu ikki sözni birleshturup yasap chiqqan bir yingi söz. En’glizchide söz yasighuchi “phobia” ni arqa qoshulghuchi qilip bir yingi söz yasighanda, bu sözdin “qorqush”, “öchkörüsh”, ”nepret” , “dushmenlik” digendek mene kilip chiqidu. Misale: Anthropophobia – ademdin qorqush; Hydrophobia – sudin qorqush; Homophobia – oxshah jisinliqlar muhebbitidin qourus; thanatophobia—ölümdik qorqush; zoophobia—heywanlardin qorqush.

Uyghurchidimu “phobia”ni ishlitip, norghun söz yasap chiqqini bolidu. Misale: Rabiye Qadir we Dolqun Isa bilen resimge chüshüshdin qorqanlarni “RabiyePhobia, DolqunPhobia”; namayishqa chiqishtin qorqanlarni “XittayPhobia”; Uyghurlar toplashqan yerlerge barmaydighanlarni “UyghurPhobia”; Ay yultuzluq kuk bayraqtin qorqanlarni “MusteqilPhobia”... Bu xil söz yasash arqiliq biz nurghun mezmunlarni bir söz bilen iniqlima bireleymiz.

Bu motiwal sozuq tawush “O”ni ichige alghan “IslamO” bolsa 19 – esirde peyda bolghan atalghu “Islamo-Christian” din tipilidiken.

Bu “Islamophobia” digen atalghuni deslepte Fransiyelik Alain Quellien 1910 elan qilghan “politique-musulmane” digen kitapta Fransiyening mustemlike bashqurghuchiliri musulmanlargha we musulmanlargha mensup bolghan nersilerge toghra muamile qilmighanlighini eyiplep ishlitiptiken. Fransiye yiziqi boyuchi “islamophibie” dep aptiken.

Alain Quellien kitapida “islamophibie”ni shundaq dep teswirleydu: “Bezi insanlarning köz qarishida, musulmanlar bolsa Xiristian we yawropaliqlarning tebi’iy we kilishelmeydighan dushmini; Islam bolsa mediniyetni inkar qilidighan we mediniyetsiz, yawayi, eski itqad; Musulmanlardin wehshilik we shepqetsizliktin bash hich qandaq nersini ümid qilghini bolmaydu “.

Alain Quellienning bu neziryesining asasi barliqini, Dunyada “Islamophobia”ning mewjut bolup kiliwatqanliqining uzun tarixi barliqini norghun dangliq ademlerning nutuqliridin tapqili boludu. Mushundaq meshhur we hörmetke irishken shexsilerning islamgha qar chaplash üchün shunchilik heqiqetke uyghun emes we nadanliq sözlerni aghzidin chiqarghanlighi ademni epsuslanduridu.

Töwende bir nechche misalni köreyli:

“ Musulmanlarning qanunida her bir ayal kishi yaki perzent, yaki xotun, yaki ashna salahiti bilen chöqum bir erning mutleq mal-mülüki bolushi kirek. Islam itqaddiki hoquqlar peqet erlergila mensup bolghan halet axirlashmighiche, qulluq tüzümning putunley yoqutilishi keynige sürülinidu” – Sir Winston Churchill.

“Qur’an …bir qaghishqa uchirghan kitap..bu kitap mewjutla bolidiken, bu dunyada tinchliq bolmaydu” – William Ewart Gladstone( Prime Minister of the United Kingdom four times between 1868 and 1894).

“Dini tinchliq bolsa bir köngülge yaqidighan ish. Likin budaq tinchliq ikki terep birlikke kelse mewjut bolidu. Epsuslinarliqi shuki, budaq hisiyat-pikirning Islam tiologiyede hichqandaq orni yoq”– Ram Swarup. ( Independent Hindu thinker and prolific author)

“632 ADdin tartip musulmanlar kilishke bashlighandinkin, Hindistan tarixi qestlesh, qirghinchiliq, buzush we weyran qilish tarixqa aylandi”– Alain Danielou( French historian, intellectual, musicologist, Indologist).

“Muhemmet Eleyhissalamning qanunnining körsitishche we Qur’anning yizilishiche, bularning(musulmanlarning) höquqdarliqini qobul qilmighan herqandaq millet gunahkar dep hisaplinidu, hemde bu gunahkarlargha qarishi urush qozghash we barliq esirlerni qul qilish özlirining hoquqi we mejburyeti dep hisaplaydu. Her bir jengde ölgen musulmanlar choqum jennetke kiridu dep oylaydu” – Thomas Jefferson. (U.S. president addressing the Continental Congress about the brutal pirate attacks of the Muslim Ottoman Barbary (1801–1805 and 1815)).

“Oxford English Dictionary” digen lughetning yizilishiche, bu atalghu Englizchide tunje peyda bolishi 1923 – yili “The Journal of Theological Studies”da elan qilghan bir maqalda körniptiken.

Pelestinda tughulghan, kiyin Amirka puqrasi bolghan, Columbia uniwirsititta profisor bolghan we “Mustemlikchilik kiyinki Derwri nezerisi (post-colonial theorist)” ning asasini salghan Edward Said 1985 – yili yazghan maqalida “ Islamophobia bilen antisemitism…baghlinishi” toghurluq mulahize qiptiken. “Islamophobia”ning resmi akadimik atalghu bolushi mushu waqittin bashlanghan depmu qoyidiken.

Engilyediki “Runnymede Trust” aqillar kingishining 1997 – yiliq dokulati (1997 Runnymede Trust Report) elan qilinghandinkin , “Islamophobia” digen bu atalghu resmi ortaqliship omumyüzlük ishlitishke bashlighan hem bu atalghugha mundaq iniqlima bergen: “musulmanlargha qaritilghan asassiz öchmenlik we buning sewebidin barliq yaki köp qisimdiki musulmanlarni öch körüsh yaki bulardin qorqush”.

Bu dokulat “Islamophobia” digen uqum we idiyening mewjutliqini Engilye we putun Yawropada keng tarqalghan we tigh uchini islamgha qaratqan töwendiki pozitsiyeler bilen ispatlighan, hem “Islamophobia” neziryisini katigoryeleshturup teswirligen:

-- Islam bolsa bölüshke bolmaydighan derjide küchlük, özgermes we yingi rialliq bilen maslishammaydu.
-- Islam bolsa bashqa itqatlar bilen ortaq prinsipta teng behriman bolalmaydu. Islam bashqa medeniyetler bilen oxshash qimmet qarishigha ige emes. Islamgha bashqa mediniyet tesir qillammaydu we Islammu bashqa mediniyetge tesir qilalmaydu.
-- Islamni itqad noxtisidin qarisa gherp itqaditin töwen we nachar. Islam bolsa yawuz-wehshiy, angsiz, kona, jinsi ayrimchiliq qolidighan din.
-- Islam bolsa zorawanliq, urushqaq, xeterlik, tirrorismni qollaydighan we mediniyet toqunush bilen shughullinidighan itqad.
-- Islam bolsa siyasi yaki herbiy menpeetke irishish üchün qollindighan siyasi idiologiye
-- Musulmanlarning gherpke qaratqan tenqitlirini, gherplikler “chüshengini bolmaydighan söz-ibade” dep ret qilidu.
-- Musulmanlargha qaritilghan kemsitish piraktika we musulmanlarni jemiyetning asasi iqimdin chetke qiqish öshmenlik pozitsiyeler
-- Musulmanlargha qarishi pozitsiyelerni tebi’iy we normal dep qarash.

Bügünki künde, Islamophobia bolsa musulmanlargha we musulmanlargha chitishliq ishlargha qaritilghan shexsilerning pozitsiyesi we muamileyesi, yaki teshkilat we organlarning Siyaset-tüzüm we praktikasi arqiliq namayan qilinidu. Misale:

--Musulmanlargha, musulmanlarning mülük hoquqigha, sajde qilidighan orunlirigha jismani yaki ighizche hujum qilish, bolupmu hijap keyip yaki niqab taqap özining musulmanliqini ochuq namayan qilghan ayallargha hujum qilish.
-- ighizche yaki torda musulmanlargha zorrawanliq, töhmet-haqaret we xarlash arqiliq tehdit qilish.
-- Musulmanlarni wastiliq nishan qilghan yaki musulmanlargha ighir tesir körsitidighan siyaset yaki qanun tüzümler; heddidin artuq musulmanlarning erkin itqad qilishini cheklesh, mesilen: islamdinni ochuq körsitidighan simwolni kiyishni yaki taqashni cheklesh, yüzini yoshurushqa qarishi qanun chiqirish, mu’narlan’ghan meschidni men’iy qilish.
--Dinni xarektirni bikitish(religious profiling) we tirrorism qarishi belgimilerde musulmanlargha bolghan haqaret.
-- Bezi muxbir we siyasiyetchilarning putun siyasi daireside ochuq-ashkare xitabname elan qilip, musulmanlargha omumi yüzlük dagh chaplap, ularning wetinige we jemiyitige yetküzgen aktip töhbisini mensitmeslik.

Internet Sodisi Tetqiqet shirkiti YouGob elip barghan tekshürishge qarighanda, Amirkida islamgha bolghan pasip köz qarash janliq mewjut bolmaqta. Bu tekshürishning körsitishche, bu tekshürishke qatnashqanlarning 55 pirseni islamni inkar qilidighan köz qarashta iken.

Rasmussen Reports shirkitining tekshürishiche köp sandiki amirkiliqlar “biz radikal islam bilen urushta” dep qaraydiken, amirkiliqlarning islamgha bolghan omumi yüzluk pozitsiyeside nachar terepke qarap özgirish peyda bolghan.

Harvard unirwisitidi “Islam we Ghrep” programning diriktori Jocelyne Cesarining itishiche, “Islamophobia atalghuning ishlitishi musulmanlar özini militi, derjisi yaki küchmenlik salahiyiti bilen özining kimlikini chüshendürüshke bolmaydighan kemsitishke düch kelgenlikini körsitidu”. Cesari yene shundaq didi: islamophobia izahetlerni bergenler sözini “tehdit”tin “biheter we amanliq”qa özgerti, budaq özgertish arqiliq bashqa azsanliqlarni kemsitmigen shekilde islamni chetke qaqalaydu.

Muhammmad Ali shundaq digen: “ ‘Islam’ digen sözning menasi ‘tinch’, ‘Musulman’ digen sözning menasi ‘Allagha teslim bolghan-bash eggen kishi’. Likin metbuatlar bizni öchmenlik saqlighuchi qilip körsitidu”

Basketball cholpani Hakeem Olajuwon shundaq digen; “Allah Qur'anda bir birsinglarni kemsitmenglar digen. Shuning üchün Islamning bir ademge bolghan ölchemi uning tirisining rengi yaki jemiyettiki salahiti emes, belki kim eng tüz-toghra ishqilishtin ibaret. Men pul we shöhretke irishken basketball tenherketchi, likin men meschidke birip imamni körgende, özemning töwen derjilik adem ikenlikimni hish qilimen.Bu Immn mendin yaxshi adem”
Uyghurlar musulman bolsimu, uyghurlar ichidimu “Islamophobia” xili yiltiz tartqan. Budaq bolushning asasi sewebi uyghurlar 1950 – yilidin tartip kommunizm hakimyitide yashap keldi. Jan biqish we mensepdar bolush üchün Islamdinni kemsitish künlik turmishining normal bir kismi bolup qaldi. Mediniyet inqilawiy dewrilidide Qur’annni köydigen uyghurlarmu bolghan. Hazirmu wetendiki metbuatlarda islam dinni kemsitidighan uyghurlarning nutuqlirini anglighini bolidu. Buninggha qoshulup, ghrep dunyasining hich qandaq cheklimisi yoq renglik we mizlik meyin shamalliri uyghurlarning nepesliri arqiliq pütün bedenlirini azade-rahet boshluqta layletti. “Mediniyetlik” uyghurlar özining mediniyetlikini aqlash üchün islamni tenqitligen exwallar uchurap turidu; bolupmu uyghur ziyalilar dairisida “Islamophobia” normal iqimgha aylinip qaldi.

Islam dinigha ishinish yaki ishenmeslik “Islamophobia”lik mesile emes, bu peqet iman mesilisi, bu bir ademning erkinlik mesilisi. Likin herxil söz yaki herketler bilen islamni kemsitish “Islamophobia” haletning mewjutlirini körsitidu.

Töwende uyghurlardiki “Islamophobia” misallirini körsetkinimde peqet chet’eldiki uyghurlarnila közde tutiwatimen. Sherqi Turkistandiki “Islamophobia” haletlerni yaxshi bilidighanlar yizip bizni melumatliq qilarsiler:

-- Norghun uyghur ziyaliri uyghurlarning bexitsiz tarixini Islamdin körush.
-- Özining musulmanliqini yoshurush. Supermarketta, kochilarda yaki amiwiy sorunlarda “Essalamu alaykum, we alaykum essalam” diyishtin xijil bolush. Musulmanliqim ashkar bolup qalmisun dep ismige islahet qilish.
-- uyghurlar riyasetchilik qilghan yighinlarda islam toghurluq sözleshni cheklesh; uyghur dawasigha islam terkipni arlashturmasliq; uyghurlar namayish qilghanda “Allahu Ekber” dep tolashni cheklesh.
-- Hijaplanghan ayallarni kemsitish. Bu ayallarni meynet we horun dep ayiplesh. Axbarat saheside xizmet qilidighan ayallar hijaplansa ulardin naraz bolush.
-- Saqal qoyghan erlerni kemsitish. Saqal qoysa uyghur dawasigha tesir qilidu dep qarash; Guantanamo Baydiki uyghur tutqunlar, turmidiki 12 yil jeryanida saqal qoyup kelgen bosimu, turmidin chiqqandikin uyghurlar ulargha xizmet ötüp saqallirini alghiziwetken.
-- Özi birwaq namaz oqimay we bire ayet oqammay, Islamni kemsitip qalaymiqan nersilerni yizip yashlarni qaymiqturush.

…… yene qandaq “Islamophobia” haletler bar, siz yizing.

Men bir dini tetqiqqatchi emes. Peqet “Islamophobia”ge bolghan chushenjilirimni yizip qoydum. Bu jeryanda islam toghurluq qelem tewritishke mejbur bolup qalidiken. Chet’elde norghun dini mutxesislirimiz bar. Eger mining yazmamda islam toghurluq xata izahet bolup qalghan bolsa, tüzütüshinglarni soraymen.

Bu qisimni shair we peylason Mevlana Jalal ad-Din Rumining bu sözi bilen ayaqlashturimen: “dinsizlikning özi bir din ikenliki chüshenmey, konsirwatip(en’enwiy) dini itqan bolsa bir dinsizlik ikenliki chüshenmey,qarishi pikirlerge serwirjanliq körsetmey, hich kishi muwapiqiyet qazinammaydu. Peqet heqiqetni izdengen ademla din tarqitishni tamam qilalaydu”


---Dawami bar--

op oquk bir taraplimilik ku bu. tallap terip yezipsiz,bu sami miatsizlik. huddi hamma islamgha uwal kilghandek hahahaha kizzik gepte bu. biz wetanni tartkuzup koiduk islamni emas. hudani dilimizda soysakmu blaweridu mahsat takwalikimizni baxkilagha korsutux bolmighandin keyin. Milli manpat dini manpat tin muhim dep karaidighan nurghun uyghur la ba. ular uqun waten dawasigha kaisi yol yahxi xaraet yaritip bersa xuni mengix kerak. siz nime kimmahqi mahsat?

Unregistered
15-02-16, 11:39
(1). Muhammmad Ali shundaq digen: “ ‘Islam’ digen sözning menasi ‘tinch’, ‘Musulman’ digen sözning menasi ‘Allagha teslim bolghan-bash eggen kishi’. Likin metbuatlar bizni öchmenlik saqlighuchi qilip körsitidu”

Hata tarjima Islam digen sozning manasi yani << Taslim bolux>> hox bu yadiki taslimbolux zadi nimige taslim bolux? Yani ghayipqa taslim bolux. nimixqa ghayipqa taslim bolux daimiz? qunki huda bilan biwasta hixkim koruxkini yoq.

Unregistered
17-02-16, 09:31
“Phobia” esla Greek tilidin kelgen bolup, adette bir xil köptürülgen, chüshendürüshke bolmaydighan we logikigha xilap qilidighan qorqushni bildurdu. “Islamophobia” bolsa “Islam” bilen “phobia” digen bu ikki sözni birleshturup yasap chiqqan bir yingi söz. En’glizchide söz yasighuchi “phobia” ni arqa qoshulghuchi qilip bir yingi söz yasighanda, bu sözdin “qorqush”, “öchkörüsh”, ”nepret” , “dushmenlik” digendek mene kilip chiqidu. Misale: Anthropophobia – ademdin qorqush; Hydrophobia – sudin qorqush; Homophobia – oxshah jisinliqlar muhebbitidin qourus; thanatophobia—ölümdik qorqush; zoophobia—heywanlardin qorqush.

Uyghurchidimu “phobia”ni ishlitip, norghun söz yasap chiqqini bolidu. Misale: Rabiye Qadir we Dolqun Isa bilen resimge chüshüshdin qorqanlarni “RabiyePhobia, DolqunPhobia”; namayishqa chiqishtin qorqanlarni “XittayPhobia”; Uyghurlar toplashqan yerlerge barmaydighanlarni “UyghurPhobia”; Ay yultuzluq kuk bayraqtin qorqanlarni “MusteqilPhobia”... Bu xil söz yasash arqiliq biz nurghun mezmunlarni bir söz bilen iniqlima bireleymiz.

Unregistered
17-02-16, 10:31
DUQ qerilar sanitoriyisi emes. Nerwa kiselliri doxturxanisimu emes. Milletning pul-milini qaqti-soqti qilidighan saxawet ambirimu emes. Aningizning hali qalmidi. Emdi aram almisa bolmaydu. Bashqa chiqish yolimu yoq.

DUK paxiwazlarning uwisi emes, er ayal tonuxturdigan pahixhana emes, RFA ni pahixhanige aylandurdi emdi bu yermu undak bolmisun, pitne pasat tiriydigan pit bazirimu emes,