PDA

View Full Version : Facebook, Döwlet, Jumhuryet we Uyghurlar



Unregistered
03-01-16, 16:29
Facebook, Döwlet, Jumhuryet we Uyghurlar

Mavlan Yasin

“Ming bir bala-qaza kelse ölmeydighan,
Bugün ghazang bolsa, ette kökleydighan,
Otta köymes, suda aqmas xelqtur bu,
Ger yiqilsa biri, mingi yöleydighan.

Talashlarda qalghan Yüsüp Xas hajipni,
Ah, jaduda toghralghan merd Mutelipni,
Kitap bilen köydürülgen Nimshihidni,
Untumastin öksüp- öksüp kineydighan.

Derd qalmidi tatmighan ah, men törilip,
Üstimizge asman chushti düm kömtürlüp,
Bu zamangha keldim ölüp, ming tirilip,
Risqim barken, shükri mining rast yeydighan.

Ming yillarning kökside bar tamgha-izi,
Esirlerdin yangrap keldi naxsha-sözi,
Eslide ching bolghach uning yiltizi,
Tashni yirip chiqip qish – yaz gülleydighan.

Xelqim mining, Uyghur digen janan xelq,
Düshminige yaman, dostqa arman xelq,
Angla: dunya, angla bügün, yingi tarix,
Menmu shu el oghli söyüp küyleydighan” ---Möminjan Hemrayip

Yingi yilinglargha mubarek bolsun! Yingi yillar yingi küch-quwwet we yingi oy-pikirlerni elip kelsun!

Chiqmighan janda ümid bar!

Uyghurlar axiri özining döwlitige irishti!

Uyghurlar awazini kökke yetkiche ünlük tolap xalighan naxshini itidighan döwlitige irishti! Uyghurlar özning közqarishini erkin ipadileydighan, özi halighan shexsini we ishlarni medhileydighan yaki tenqidleydighan döwlitige irishti! Uyghurlar özning döwlitini “Sherqiy Turkistan” dep we ay yultuzluq kuk bayraqni lepiltidighan döwlitige irishti! Uyghurlar özning esli qiyapitini ashkar qilalaydighan yaki esli qiyapiti askar bolidighan döwlitige irishti! Uyghurlar bir birsi bilen didarliship, bir birsining chirayini körup salamlishidighan döwlitige irishti! Uyghurlar özlirige kelgen her bir shad-xuramliq yaki qayghu-hesiretni putun xelq bilen teng behriman bolidighan döwlitige irishti!

Uyghurlar Facebookda özining döwlitini qurup chiqti. Jughrapilik döwlitini yoqatqan bolsa, Cyber döwlitini qurupchiqti we tengdashsiz quduretke ige boldi.

Men bu yerde döwlet digen chüshenjini klasik iniqlimagha oxshimaydighan köz qarashta yizip biqishqa tiriship baqay. Uyghurlar klasik iniqlimidiki döwlitini qandaq yoqatqanlighini we Cyber döwlitide qandaq zeper marsh yangritiwatqanlighini analiz qilip baqay. (Cyber toghurluq yazghan maqalimni bu yerdin oqunglar: Cyber Urush(CyberWarfare) we Uyghurlar https://www.facebook.com/notes/765671443480296/)

Aldi bilen döwlet digen chüshenjining klasik iniqlimisini yoqlap baqayli.

Soda-Sitiq Lughetta(Business Dictionary) döwletge bergen iniqlimasi mundaq yizilghan:

“ ‘Döwlet’ digen atalghu jughrapiyilik yer maydanining tebi’iy chong-kichiklikini we chek-chigrasini tekitleydu, ‘Millet’ digen ortagh tarix we medeniyettin teng behriman bolidighan özgiche xelq jamaetni tekitleydu, ‘hökümet’ digen özige özi ige bolidighan qanunluq we siyasi mewjudiyetni tekitleydu”


1933-yili 12- ayning-26 küni Uruguayning Montevideoda imzalanghan kilishimning birinchi maddisi(The Montevideo Convention article 1) boyiche döwlet digen bu 4 shertke ige bolushi kirek.
(a) Da’im turushluq nupus.
(b) Chek-chiqrisi belgilengen tirritoriye.
(c) Hökümet,
(d) Bashqa döwletler bilen alaqe-munasiwet qilalaydighan salahiyet.

Bu imzalanmining üchichi maddisida(Article 3 of the Convention) yene shundaq dep ilan qilghan: bir döwletning musteqilliq orni bashqa döwletlerning itirap qilishigha tayanmaydu, yene bashqa döwletler itirap qilmisimu, döwlet yenila mewjut boliwirdu.

Likin “döwlet” digen atalghugha omumyüzluk birlikke kelgen iniqlima tixi mewjut emes. Bundaq bolushnung sewebi, birlik iniqlimaning müjmenliki, bezi döwletler üchün siyasi qolayliqni yaritip biridu, yane siyasi weziyetke qarap melum döwletlerni itirap qilish yaki qilmasliqigha qolayliqini yaritip biridu.

Misale, Taiwenning arzuyi bolsa Amirkining Taiwenni bir döwlet dep itirap qilishidin ibaret. Likin Zhong Gu hökümiti Taiwenni Zhong Guning ayrilmas bir qisimi dep jakarlaydu. Zhong Guni biaram qilmasliq üchün, Amirka hökümiti Taiwenni qollaydu we qoghdaydu, likin bir döwlet dep itirap qilmaydu. 1972 – yili Amirka hökümiti Taiwenni Zhong Guning ayrilmas bir qismi dep itirap qilghandinkin Amirka – Zhong Gu diplomatic munasiwet normallashturulghan.

Eksiche, ikkinchi dunya urushi ayaghlashqanda, Sowit itipaqi gerche Estonia, Latvia we Lithuania qatarliq döwletlerni ozige birleshtürüwalghan bolsimu, Amirka bu döwletlerni musteqil döwlet dep itirap qilip kelgen we Sowit itipaqini bu döwletlerni bisiwalghan dep eyiplep kelgen. Hazir bu döwletlerning hemmisi musteqil bolup boldi hemde özige 50 yildin artuq bashqunchiliq qilghan Rusyedin yiraqlishish we Yaropagha yiqinlishish qedimini tizleshturdi. Ruslar bu döwletlerning dostluqitin menggu ayrildi.

Mustemchilikke qarishi turush we döwlitining musteqilliqni eslige ekilish üchün elip barghan yerlik xelqning qozghulangliri ghelibe qazinip, mustemlike qilghuchilar yerlik xelq bilen söhbet ötkizishke mejbur bolghanda, yerlik xelq gerche mustemlike qilghuchilarning norghun teleplirige yol qoysimu, döwlitining üzül-kisil musteqil bolushini we mustemlike qilghuchilarning döwlitidin chiqip kitishini qet’iy telep qilidu. Chünki mustemlike qilghuchilar döwlitidin chiqip ketmise, mustemchilikning öz döwlitide dawamlashturiwatqan bu besh yadrosini – qurulma organ, iksiplatasiye qilsih, hökümranliqni dawamlashturush, barliq bayliqqa ige bolush, mustemchilikni dawamliq kingeytish – yoqatqini bolmaydu

Exmenjan Qasim bilen Jang Ji Jung 11 – bitimge imza qoyghanda “Xin Jiang, Zhong Guning ayrilmas bir qismi” dep itirap qilghan we bu itirap 11 bitimning mustehkem we qozghalmas türüki bolghan. Siyasion Jang Ji Jung, “Xin Jiang, Zhong Guning ayrilmas bir qisimi” digen pirinsipte qet’iy-tewrenmey turghan hem “döwletning birlikini muzakire qilidighan ish emes” dep gepni öziwetken. Exmetjan Qasim buninggha tamamen qoshuldighanlighini bildirgen we musteqilliqni telep qilmaydighanlighini ochuq itqan. Exmetjan Qasim shu künidin bashlap “xelqchiliq” digen neziryeni teshwiq qilip, Sherqiy Turkistan xelqining qelbidiki “musteqil” digen otni öchürushge tirishqan we netijige irishqan. Exmetjan Qasimning bu rohi ta bügünki kündimu norghun chet’ellerde oqup yitishken ziyalilarning köreshqilish nishanigha aylandi—bu ziyalilarmu maaripning ehmiyitini we anche-munche netije qazanghan shexsilerni toxtimay torbetlerde dawrang silish arqiliq, biwaste yaki wastili shekilde musteqilliq awazini yoqitishqa intildu.

1947 – yili 10 – ayning 16 – küni Exmenjan Qasim, Jang Ji Junggha yazghan xitida:
“tinichliq toxtami imzalanghan mezgildin buyan Ili terep hich waqt wastili yaki biwaste, yoshurun yaki ochuq rewishte Shing Jangning Zhung Xua Mingo jumhuryitidin ajrash mesilisini meydangha tashlighan emes”….“biz bitimge imza qoyush bilen bille pütün ölkining ZhongGu dairisige tewe ikenlikini ochuq ittuq”

1947 – yili 12 – ayning 10 – küni Jang Ji Jung, Exmetjan Qasimgha yazghan jawap xitida budaq digen “bügünki Shing Jang mesilisi rohi halette wetenni himaye qilish yaki wetendin ayrilish mesili supitide mewjut bolup turmaqta. Shing Jangni Zhung Xua Mingodin ayrip chiqish gherizinglar yoqluqini resmi bildurupsiler, bu mini nahayiti memnun qildi”

Nöwette, “döwlet”ke iniqlima birishning bir ortaq usuli bolsa, bu döwlet Birleshme Döwletke(United Nations) eza bolushi yaki eza bolmasliqidin ibaret. Birleshme Döwletke eza bolghanlarni döwlet dep itirap qilidu.

Likin, buningdimu mujmenlik bar, misale, Vatican Birleshme Döwletning ezasi bolmisimu, uning döwlet ikenlikige guman qilidighan mewjudiyet yoq.

United Kingdom bolsa Birleshme Döwletning ezasi. Gerche UK hökümitining ministirning torbitide “United Kingdom bolsa England, Scotland, Wales we Northern Ireland digen 4 döwlettin terkip tapqan” dep yizilghan bolsimy, England, Scotland we Ireland UNgha eza bolmighanliqtin döwlet dep itirap qilinmaydu.

Tibetni, Amirka we Yaorupadiki köp qisimdiki döwletlerdiki siyasetchiliri könglide döwlet dep itirap qilsimu, siyasi weziyet bularning ochuq bundaq bayanet qilishini chekleydu, Dalai Lamaning obrazimu siyasi weziyetke yol qoyushqa mejbur boldi.

Sherqiy Turkistan Jumhuryeti ikki qitim qorulghan bolsimu, tixi uni iqrar qilghan döwlet mewjut emes. Chünki bu ikki qitim qorulghan jumhuryetni, bashqilar iqrar qilghiche, uyghurlar özi inkar qilip bolghan. Gerche bügünki künde norghun chet’ellik teshkilatlar, insititutlar, siyasiyetchiler we ziyalilar nutuqlirida yaki yazmilirida “Sherqiy Turkistan” dep alghan bolsimu, döwlet dep qobol qilghan hökümet tixi yoq. Hetta herxil torbetlerde we facebookta toxtimay birnersilerni yizip jurgen, chet’ellerdiki uyghur jamaetlerning ichide tonulup qalghan norghun uyghur ziyalilarning yazmilirini oqup baqsaqmu yaki facebookdiki Profile albumlirini ichip baqsaqmu, “Sherqiy Turkistan” digen atalghuni yaki ay yultuzluq kök bayraq arliship qalghan herqandaq resimlerni tapalmaymiz. Bularning ching qelbide Sherqiy Turkistan zadi mewjut emes. Dunyaning herqaysi yerliride boliwatqan Sherqiy Turkistan paaliyetlirini özining facebookdin chekleydu. Ishenmisenglar bularning “Profile”gha kirip axturup biqinglar, ay yultuzluq kök bayraqni tapammaysiler. Buninggha toghra chüshünish kirek: chünki “Sherqiy Turkistan”din kilidighan payda peqet asmandiki ghazning shorpisi, “Xin Jiang” din kilidighan payda bolsa qolgha chiqidighan tort we qazanda qanaydighan gösh-shorpa.

1900 yilidin tartip 1950 yilighiche norghun döwletler özining musteqilliqigha irishti. Bu 50 yil dewri bolsa qulluqtin azat bolush dewri; milletler özining musteqiliqi we döwlitining igilik hoquqi üchün hayat-mamatigha baqmay pidakarliq bilen axirghiche jeng qilghan dewri; Mustemchilikning heywetlik tehditti batur we iradiliq xelqlerge bash egken dewri; boran-chapqun taza ewjip, qehrimanlar türküm-türkumlep maydangha chiqqan dewri; norghun milletler xudi boran bulutni sürgendek, hemme balayi apetning mebi’iy bolghan mustemchilikni tazlap, döwlitining musteqiliqigha iriship, menggü shan-sherepke qarap qedem tashlighan dewri. Xudi Mao Ze Dong xulaslighandek: “döwletlerning musteqil bolushi, milletlerning azat bolushi, qarishi turghili bolmaydighan tarixi iqim”gha aylangha dewri.

Mushi 50 yil ichide musteqilliqqa irishken döwletler: Bolivia(1900), Australia(1901), Cuba(1902), Panama(1903), Norway(1905), New Zealand(1907), Albania(1912), Belarusian (1918), Afghanistan (1919), Ireland(1921), Egypt(1922), Mongolian(1924),Vatican(1929), Iraq(1932), Lebanese (1943),Korea(1945), Indonesia(1945), Vietnam(1945),India(1947), Israel(1948), Jordan(1946), New Zealand(1907), Pakistan(1947), Sri Lanka(1948), Poland(1951).

Bu döwletlerning musteqil bolalishining asasi sewebi we türtke küchi bolsa bu döwletlerde musteqil herkitige yiteckchi bolghan bash yitekchi musteqilliq iradisidin qet’iy yanmighan; musteqilliqni hichqandaq shan-shewket we emeldarliqqa tigeshmigen; xelqqe sözi bashqa, dili bashqa bolmighan; xudi Mao Ze Dong digendek “qachar düshmenni qoghlap yoqitishtin bash egmigen(宜将剩勇追穷寇)”.

Xojiniyaz Haji, bu birinchi Sherqiy Türkistan Jumhuryitining reisi, özining döwlet ishliri bash wekili Sabit Damollamni qolgha elip Shing Shi Seyge tapshurup birip, birichi jumhuryetni ölkilik hökümetning muawin reislikige tigishken, axirqi netijide özini we jumhuryetni weyran qilghan.

Gerche meghlup bolghan bolsimu, Sabit Damollam qurghan bu jumhuryet uyghur xelq tupuraqigha musteqilliq uruqini chichiwetti. Shuningdin bashlap, qayta-qayta qirghinchiliqta basturulsimu, ebediy meghlubiyetke uchursimu, ümid yultuzliri qara bulutning keynide ghayip bolsimu, uyghurlar musteqilliq üchün körsetken tirishjanliqini toxtimay dawamlashturup keldi. Purset bolsila bu tupiraqtin musteqilliq güller hüppide ichilip turdi, xuddi xittay shairi 白居易 yazghandek “Dala oti öchmeydu, bahar shamili püleydu (野火烧不尽,春风吹又生)”

Exmetjan Qasimgha qandaq qarash mesilisi uyghurlarni qinap kiliwatidu. Exmetjan Qasimni xittay hökümiti bilen uyghur teshkilatliri, xittay siyasetchiliri bilen uyghur siyasetchiliri tengla teqdirleydu we medhileydu. Xittay hökümiti putun ölke boyiche xatirlesh yighin ichip, xatire saray silip we qewrisini qatturup Exmetjan Qasimni teshwiqat qilidu. Uyghur teshkilatliri Exmetjan Qasimning chongaytilghan resimini ishxanlirining del otturigha isip we siyasi yighinlarda damlitip bu erbabqa bolghan sighinishlirini bildurdu.

Uyghurlarning eng ali organi bolghan DUQni misalgha alayli. Budaq qiziqarliq ish tarixta az uchuraydu: Dunya sehniside bir birsi bilen qan kichip shiddetlik urush qiliwatqan DUQ bilen Xittay hökümiti ortaq til tapti – her ikkilisi Exmetjan Qasimni özlirining söyümluk oghulani dep teshqiwat qilidu we medhileydu.

“Hayat sirliq tipishmaqtur, bilip qoyghangha yetmeydu,
Yolungda tik dawan, jilgha, mingip qoyghangha yetmeydu.
Seperde sen bilen hemrah hemishe xilmu xil karwan,
Yol bir, menzili bashqa körüp qoyghangha yetmeydu.
Elishning bermiki bardur, kilishining ketmiki oxshash,
Hisabi bar uning bir kün, yizip qoyghangha yetmeydu.
Ömürning axiri dostum, Ölümmu katta bir imtihan,
Xelqning qarghishin almay kitip qalghangha yetmeydu.”---Tursun Niyaz

Uyghur teshkilatiliri we Uyghur pa’aliyetchiliri Exmetjan Qasimni Sherqiy Turkistanni musteqqil qilimen dep oylighan we niyet qilghan, Sherqiy Turkistanni musteqil yoligha yitekligen, Sherqiy Turkistanning musteqilliqi üchün köresh qilghan we qurban bolghan dep chüshünidu we yazidu.

Likin bu chüshenchining hich qandaq tarixi asasi yoq. Bu peqet uyghur pa’aliyetchiliri özlirining güzellik tuyghusini tarixi heqiqetke aylanduriwalghan. Pakit munaziridin ustun. Tarix Exmetjan Qasimning musteqil Sherqiy Turkistanni quridighan niyitining barliqini körsitip birelmeydu:

Exmetjan Qasim hich qachan mustaqil bolimiz digen oyda bolmighan, mustaqil bolimiz dep notuq sözlimigen, mustaqil bolimiz digen mezmunda maqal yazmighan, mustaqil bolimiz digen qarargha kelmigen.

Exmetjan Qasim hich qachan Sherqiy Turkistan bilen Zhong Gu bolsa ikki ayrim döwlet digen qarargha kelmigen. Eksiche, “biz bitimge imza qoyush bilen bille pütün ölkining ZhongGu dairisige tewe ikenlikini ochuq ittuq” dep yazghan.

Exmetjan Qasim hich qandaq döwletlerge elche ewetip diplomatic munasiwet qurayli digen qarargha kelmigen. Eksiche, Zhong Gu hökümranliqidiki bir ölkining muawin reisi bolghan hem ölkining wekili salahiti bilen memilketlik yighingha qatnashqan.

Exmetjan Qasim ay yultuzluq kök bayraqni qolida tutup yaki arqa körnishi qilip resimge chüshmigen, eksinche bundaq körnüshlerdin özini apqachqan bolushi mumkin. Elxan Toredinkin jumhuryetning bash yitekchisi bolghan ademning ay yultuzluq kök bayraq bilen chüshken risimini tapmaq shunche tes bolamdu?

Exmetjan Qasim 11 bitimni ijat qilip we qol qoyup, milli armiyeni Go Min Dang armiyesige ötkuzush we milli armiyelerni Go Min Dang herbi kakarlirini taqashqa teklip qilghan. Bu 11 bitimning tebi’iy netijisi, chünki 11 bitim Sherqiy Turkistan jumhuryitining dunyadiki qanunluq orunini bikar qilip tashlighan, shu kündin tartip Sherqiy Turkistan jumhuryiti topilangchilar guruhqa aylanghan. Buning netijiside ölkilik hökümetning muawin reislikige tiklendi.

Elxan Tore Sherqiy Turkistandin yoqutulghandinkin, Exmetjan Qasim jumhuryetning birinchi yitekchisi bolghan bolsimu, reislik qalpiqini zadila kiymigen, chünki Exmetjan Qasimning jumhuryetke qelbi zadila baghlanmighan. Eksiche, Exmetjan Qasim 1948 – yili 8 – ayning 1 – küni “tinchliq we xelqchilliqni himaye qilish ittipaqi” ni qurup, bu teshkilatning reisi bolghan. Exmetjan Qasim bir qolluq berpa qilghan bu siyasi teshkilatta “teshkilat bölümi”, “axbarat bölümi”, “teptish bölümi”, “mdeniyet-maarip bölümi”, “maliye bölümi”, “yashlar bölümi”, “xanim-qizlar bölümi”, “xojiliq bölümi”, “algha giziti tehrir heyhiti”, “ittipaq zurnili tehrir heyhiti”.. qatarliq idarilarni qurup, ikkinchi jumhuryetni heykelge aylandurup qoyghan, “ittipaq” teshkilatining ezalirini nahati tiz köpeytip 100 mingge yetközüp, “jumhuryet” uqumni xelqning idiyesidin tazlashqa intilghan.

Exmetjan Qasim herxil usullar bilen musteqil bolimiz diguchilerge zerbe bergen yaki ularni her tereptin chekligen. Her qandaq musteqilliq yoligha bashlaydighan qararlarni xilmu-xil chareler bilen ajizlandurghan. 1947 – yili 7 – ayning 23 – küni Tarbaghatay wilayiti ölkilik hökümetke yazghan xitida “jumhuryet” digen alaqe qeghez ishletkende, Exmetjan Qasim buningdin nahati xapa bolup we bularni tenqitlep 1947 – yili 7 –ayning 31 – küni bulargha mundaq dep xet yazghan: “silerning itibarsizliq qilip, ‘jumhuryet’ digen alaqe qeghizige alaq yizip qoyushunglar birmunche shawqungha sewenchi boldi. ….heygiz xenzu xelqi bizni asimiliyatisiye qilimen dimeydu. Heygiz xenzu xelqi bizning xelqimizni palitisiye tüzüm bilen idare qilsun dimeydu. Hergiz xenzu xelqi bizni eskiri küch bilen ezsun dimeydu. Ondaq oydikiler bizning xelqimizning qanchilik düshmini bolsa, xenzu xelqiningmu shunchilik dushminidur”

Exmetjan Qasim künde qarap oltirdighan dunya xeritide, Sherqiy Turkistanni ayrim bir döwlet qilip sijayli digen qarargha zadi kelmigen; chünki Exmetjan Qasim “bizning mesilimiz siyasi mesile, jughrapiye mesilise emes” digen.

Xittay hökümiti Exmetjan Qasimni “Zhong Guning birlikini saqlap, bölgünchilikke qarishi köresh qilghan” dep medhileydu. Xittay hökümitining bu baxasining yiterlik tarixi asasi bar.Yuqurda yizip ötkendin bashqa töwendiki bir misalnimu körüp öteyli.

1949 – yili 17 – yanwar, Exmetjan Qasim “Iytpaq” zurnilining 3 – sanida “helq ara ehwal we iytipaq” digen maqalini elan qilip mudaq yazghan:

“…Rast, mesile biz kütkendek tugmigendi. Nishan boyiche, inqilabning bashlapqi künliride tashlanghan so’argha binaen ‘musteqil sherqiy turkishtan jumhuriti’ tiklesh lazim idi. Likin, bitim bu “musteqil sherqiy turkishtan jumhuriti”ni tiklesh mesilisini rettiki meslidin elip tashlidi, emdi bizning bitim maddilirigha riaye qilishimzgha toghra keldi.


Biz nime üchün ghelibilik urushni manas deryasi qirghiqigha barghanda toxtitip qoyduq?

Bu toghurluq köp sözler bolghan idi. Xelq ara, memliket, ölke ehwalini bilip turup, qoyuq-suyuqni arilashturayli, jenup we turpan, qomul xelqliri bilen üch wilayette qazanghan milli azadliq inqilabimizning utuqlirini ten bölüsheyli, xelqmizge bügünki xelqchil döwletlerde qollinidighan newiylerni qollinayli digenduq. Belki shekilge itibar bermestin, mezmungha itibar bireyli, dep bitim qilghan idyq. Eger bitim toluq emelge ashurulsa, xelqmizning kütken ümidi, telep qilghan siyasi hoquqi emelge ashqan bolatti”

Diqqet, Exmetjan Qasim buyerde “memliket, ölke” dep yizip, Sherqiy Turkistan peqet Zhong Guning bir ölkisi ikenlikidin isharet bergen; “üch wilayette” dep alghan, “Sherqiy Turkistan” dimigen; “siyasi hoquqi” tekitligen, musteqilliqni dimigen

Exmetjan Qasim maqalini dawamlashturup mudaq yazghan:

“Urushni dawam qilish angsiz tewekkülchilerning dettikami idi, emma, biz xelqimizning teqdirni dettikamgha qoyushni xalimaytuq”

Yene diqqet, Exmetjan Qasim buyerde musteqil üchün jeng qilmaqchi bolghanlarni “angsiz, qimarwaz” dep ayipligen. Özining urush qilmaydighanlighini iniq itqan.

Exmetjan Qasim maqalini dawamlashturup mudaq yazghan:
…….

“Xelqmiz hoquqta barawer bolsun, siyasetke arlashsun digen ümidte iduq. Bu meqsetke iyrishidighan atalmini ‘xelqchiliq’ deydiken. Buning üchün xelqchilik digen atalmini alduq. Resmiyette ölkining ismi Shing Jang, bitimdimu shu, wekilirimizmu Shing Jang digen namdin kechmigenken. Eger ‘Sherqiy Turkistan’ deydighan bolsa, urush pereslerge qoral bolidiken. Urush peresler ighwa qilmisun, söz, metbe’e erkinlikige binaen ölkining jughrapiye ismini qandaq ishletsekmu, resmiyette Shing Jang deyluq digen pikir tesis mejlisside quwetlinip qarar qilindi. Bu üch sözni birleshturush üchün “ittipaq” diduq. Shundaq qilip xelqning tesis mejlisi ‘Shing Jang tinchliq we xelqchiliqni himaye qilish ittipaqi’ namini qobul qildi.”

1948 – yili 10 –ayning 3- küni Exmetjan Qasimning Jang Ji Jonggha yazghan xitida mundaq yazghan:

“bitim imzalanghandikin…bizning xelqmiz döwlet bayriqi hörmitige riaye iqrar qildi we qilip kelmekte. Zhong Gu jumhuryitige tewelikini iqrar qiliwatqan üch wilayette Zhong Gu döwlet bayriqini tigishlik izzet- hörmetke igidur.”

Yuqurqi misallar kupaye: Eger DUQ bilen Zhong Gu hökümiti Exmetjan Qasim heqqide bes munazire elip barsa, Zhong Gu hökümiti pakit körsiteleydu we ustinlikni sherdsiz alidu.

1948 – yilirigha qedem qoyghanda, Exmetjan Qasimning basqushmu basqush elip barghan terbiyesi we yitekchiligide, üch wilayette örkeshlep turghan musteqilliq qaynam tashqinliqi bisilip tinchlep ketken; jush urup rawajliniwatqan musteqilliq herketliri solushup hichqandaq roh qalmighan. Miltiqlar manas derya boyidiki akopka-xendeklerning bulunglirigha tashlinip dadliship ketken.

Buni köz aldinglargha ekilinglar, bu ikkinchi jumhuryetning halaket bolghan körnishini köz aldinglargha ekilinglar:

Xelq Azatliq Armiye Sherqiy Turkistangha kirgende, 30 ming milli armiye bir pay oq chiqarmay qoral tapshurghan. Ghini baturni ichige alghan milli qehrimanlarning birsimu Sherqiy Turkistanni qoghdaymen dep aldigha chiqmighan. Sanaqsiz qorban birip we derya kebi qanlarni aqquzup ay yultuzluq kök baraqni tigligen shu jengchi-ofitsirlar öz qoli bilen shu bayraqni elip tashlap, uning ornigha besh yultuzluq qizil bayqaqni tikligen. Bir kichining ichide ikkinchi jumhuryette lepildewatqan ay yultuzluq kök bayraqlar exlet sanduqlargha tashlinip, jumhuryetning appaq qar bilen qaplanghan tagh-deryaliri, besh yultuzluq bayraqning qipqizil shepeq nurigha chökken. Milli armiyening qumandan shitabi nersilirini yighishturup, Mao Ze Dungning resimini tamninng otturigha isip, Xelq Azatliq Armiyesige tik turup salam birip, putun qumandanliq hoquqini ötküzüp bergen. üch wilayettiki barliq milli armiye putkitliri biraqla taqalghan. Milli armiye kiyimlirini kiyip taqildap mangidighan qiz-oghullar biraqla ghayip bolghan. Milli armiye we jumhuryet naxshiliri birdinla Xelq Azatliq Armiye naxshisigha we Zhong Gu döwlet naxshisigha aylanghan.Milli armiye we xelq ichide “Mansa deryasidin ötüp, Urumchige yürush” digen arzu -armanlar, Xelq Azatliq Armiyesini kütüwilish we qarishi elish paaliyetlirige aylayghan. Putun jumhuryet boyiche Xelq Azatliq Armiyesini qarishi elish dolquni qozghulup ketken. Xelq Azatliq Armiyesi kelgen yerlerde daqa-dumbaqlar chilip bahar tentenisige chömgen. Xelq Azatliq Armiye tunji qitim Ghuljigha kirgende mangghan yolli “Azat Yol” dep atighan. Jumhuryetning putun herbiy bashliqliri we barliq emaldarliri bir –birsidin qilishmay, bes-bes bilen Zhong Gu komunistik partiyesige kirishge iltimas qilishqa bashlighan. Komunistik partiyesige qobol qilinmighanlar kökrikini mushalp, köz yishini aqquzup yighlap ketken.

Bularning hemmisi Exmetjan Qasimining qazanghan uluq netijiliri we ghelibiliri. Hedisila tashqi amilni eyipleydighan uyghurlargha musteqilliq tamamen haram.

1900 yilidin tartip 1950 yilighiche bolghan bu 50 yil dewri norghun milletler üchün döwlitining musteqilliqigha irishken dewri.

Likin bu 50 yil dewri bolsa uyghurlar üchün barliq musteqil bulush pursetini qoldin yoqatqan dewri; Uyghurlar parlaq nur chaqnaydighan baharni tashlap, iblisge egiship qara boran qaplighan zimistan qishni taliwalghan dawri; Uyghurlar birdek ittipaqliship, tarix chaqining ilgirlishige türtke bolmay, ichki jidel-majiragha xumar bolush we hewes qilish arqiliq parchilinip, tarixning iqimigha eksiyetchilik qilip, putunley küküm-talqan bolup wetweriki chiqip ketken dewri; Uyghurlar öz wetinining “menzirige atla silip,beygisidin qalmaydighan” köturengü rohi qiyapitini yoqutup, döwlitining musteqil bolush imkaniyetini pütünley yoqatqan dewri; Uyghurlar özligidin xojayinliq tajisini qulluq zenjirge tigishgen dewri; Uyghurlar kolliktip qizghinchiliq roh bilen “Xojayin bolayli” digen herqandaq uyghur shexsini yer bilen yeksen qilip, qulluq yoligha bashlighan ademlerni “yashisun” dep bishigha alghan dewri; Uyghurlar shu qulluq zenjirni quchaghlighan piti tarixning bipayan itikide qum – borangha kömülüp yoqap kitishni arzu-arman qilghan dewri. Uyghurlarning qandaq qilip musteqil bolidighan mertiwe oruni bolsun? Uyghurlar peqet ichinarliq, miskinlik, rezillik, iplasliq, palazliq, izilish, dessilish, aqsaqliq, chulaqliq, chirkinlik, ghemkinlik..qatarliq rohlar qaynaydighan dash qazanda mullaq itish üchünla mewjut bolghan millet. Özini eynekte bir qarap baqmay, nimedigen ichi pushmay tashqi amilni eyiplep zirikmigen millet bu?!

“Axirqi pursetlermu kiter qoldi,
Insan bir heqiqetni chüshengende.
Ezrail jan soraydu chiqip soldin,
Insan bir heqiqetni chüshengende.

Aqidu köngz yashliri taram – taram,
Pushayman ökünüshler bermes aram.
Hemmisi berbat bolup kiter tamam,
Insan bir heqiqetni chüshengende.

Lehetke sörep turar ayaghliri,
Zindandek tuyulidu sarayliri.
Ne hosul tengdin tola samanliri,
Insan bir heqiqetni chüshengende.”---Muhemmet Tursun Yusup Nihal

Ümidning igisi Allah Taalla, Putun barliqni yoqatqan uyghurlar bir nersini zadila yoqatmighan -- ümidni yoqatmigha.

Nahati shepqetlik we mihriban Allah Taalla, ümidni yoqatmighan uyghurlarni tizimlikidin öchürwetmigen oxshaydu. Uyghurlarning bishidin mingbir japa – musheqetlerni ötkizup sinawatqan oxshaydu. Uyghurlargha qayta-qayta meghlup bolsimu, qayta-qayta köresh qilidighan, azap dingizida kenige qaytmay üzidighan jasaretni bergen oxshaydu.

Uyghurlar halaket girdabigha birip qalghanda, Allah Taalla Facebookni uyghurlargha yetközdi. Facebook uyghurlarni bashqidin bir pütün gewdige aylandurdi; Facebook uyghurlar arisida özülüp ketken halqa-tügünlerni bashqidin ulidi; Facebook ay yultuzluq kök bayraqni, shu bayraqqa intizar bolghan uyghurlarning öylirige we qelbige ekirdi we qorqanchaq ikki yüzlerning közige tixti. Minglighan ay yultuzluq kök bayraq facebook arqiliq her bir minutta dunyaning bulung-pushqaqlirida lepildeydighan boldi. Facebookta Uyghurlar bir döwlet qilidighan barliq ishlarni qilalaydighan boldi. Uyghurlar facebookta özining döwlitini tiglidi.

Facebook! 1.5 milyad nopusluq Cyber döwletni qurup chiqish arqiliq bir medeniyet, iqtisadi we ijtimaiy hadisege aylandi. Facebookning axbaratchiliqtiki, soda-xizmettiki, alaqilishish-xewerlishishtiki we ijtimaiy munasiwettiki zörürlikini ashurup sözlesh mukim emes. Facebookni ishletküchiler dunyaning u chitidin bu chidigiche sanaqsiz saetlerni teqdim qilip, dost-buraderler, a’ile, teshkilatlar we dunyadiki renggareng-xilmu xil weqeler tughurluq uchurlarni elishning we tarqitishning eng muhim yollirining birsige aylandurghanlighi shek-shübhsiz, gerche bu uchurlarning yaxshi yaki nachar bolushidin qet’iy nezer. Bulupmu nowette facebook sün’iy hemra, lazir we ademsiz aropilan arqiliq dunya nupusini torgha ulumeqchi boliwatqan dewride, Facebookning ademlerning künlik hayatida bolidighan tesirni teswirlimek mumkin emes.

Bugünki künde Facebookdek axbarat organlarni özige jelp qilidighan nersini tapqili bolmaydu. Shuning bilen birge, Facebookdek axbarat organlarni jidileshturidighan we endishe ichide qaldurdighan nersini tipish nahati qiyin.

Facebook Uyghurlar hayatigha töwendiki özgirish we yingiliqlarni elip keldi:

(1) Öz ara tesir qilish we öz ara maslishi meydani yaratti. Biweste söhbetlishish arqiliq öz ara pikirlishidighan purset yaratti. Misale: Dunyaning herqesi yerlidiki teshkilatlar we paaliyetchiler özlirining paaliyetlirini facebook arqiliq tonushturidu; “like” ni chikip bir birsini qolaydighanlighini bildurdu; “share” qilish arqiliq bir birsige yar-yölek bolidighanlighini ipadileydu. Pikir, telep we ümidlirini “comment” sandoqqa yizip obzor bayan qilip oqurmenler bilen sözlishidu, hetta bir birsi bilen keskin talash-tartishlarni qilip idiye – tehlil qilish nezeryelirini tawlaydu.

(2) Xalighan ademler bilen dost bolidighan, pikiri oxshimisa we iypi kilishmise dostluq munasiwetni öziwitidighan ongayliqni yaratti. Misale: men bilen Amirkigha teng kelgen birsi mining yazmilirimni yaqturmay mini dostliqtin chiqirwetti. Yazmilirimni oqup yaki albumlirimni axturup dost bolushqa telep qilghanlarmu az emes. Buning arqiliq xaraktiri kilishidinghan we mijezi bir yerdin chiqidighanlar pütün yershar da’ireside öz ara bir sorun quridighan imkaniti yaritildi.

(3) Uyghur shexsilerni we uyghurlargha munasiwetlik weqelerni janliq we kichiktürmey tonushturidighan imkaniyet yaritildi.Misale: Rabiye Qadir dunyaning herqandaq jaylirida elip barghan paaliyetlerni, uyghur teshkilatlirining yitekchilirini, ilip-pen saheside dunyagha tonulghan uyghurlarni(meslen, Shöhret Mutellip), uyghur teshkilatlar elip barghan paaliyetlerni, Sherqiy Turkistanda yüzbiriwatqan weqelerni, her döwletlerde nahati köp we tizlik bilen peyda bolghan uyghur mektep, mediniyet we tenterbiye paaliyetlerni shu’an filim shekilde we süretlik tarqitildu.

(4) Yingi dost, hajetmen, körürmen we yardemchige qol sunush yaki qol ilishish imkaniyiti yaritildi. Biwaste yaki wastiliq bilen keng birleshme küchqa irishish mumkinchiliq peyda boldi. Uyghurlar xewerlerni tarixta körnüp baqmighan sür’ette tarqitish qoralgha irishti. Misale: ottura hisapta her bir facebook ezasining 350 dost bolidiken. Facebook ishletgüchiler melum facebook bitini “like” dep chekse, bu derhal bir yingi hewer bolup bu ishletguchining (user) pütün dostilirigha ewetildu. Bular arqiliq yene minglighan ademlerge ewetildu. Dostingning dosti sanga dost bolmisimu, bu xewer shu ademge yitip baridu hem sizge yingi dostlarni kelturdu. Uchurlar dostlar arqiliq yingi dostlargha körsetküchlük derjide tarqilish mumkinchiliki peyda boldi.

(5) Inkas qilish yaki inkaslarni tekshürüsh mixanizimgha irishti. Misale: Teshkilatlar yaki shexsiler öz ara tejirbelirini biwaste almash turalaydighan we so’allargha biwaste jawap biridighan pursitige irishti. Pikir almashturiwatqan ikki terep bir birsining qisqa tarixini we yüz-chirayinidin yiterlik xewer tapidu.

(6) Her sahe her döwletlerdiki siyasiyetchilerrning we tesir küchi zor meshhur shexsilerning facebookigha kirip uyghurlarning telep we pikirlirini kigizeleydighan boldi. Uyghurlarmu bir birsining uchur sadoqigha kirip shexsi közqarashlarni yazalaydighan yaki yardemlerni soralaydighan boldi.

(7) Uyghurche kitapxane, kino stodiyisi, moziy, sayahet albumlirini qatarliq köngul ichish maddi nesilerni qurup keng xelq bilen teng behriman bolidighan imkaniyiti yaritildi.

(8) Yashlargha jughrapiyilik cheklimisi bolmighan halette özliri xalaydighan muxabetni tapidighan qolayliq yaratti.


Uyghurlar facebook arqiliq bir birsining mewjutliqini itirap qilidu, öz ara ortaq pratika we tejribe-sergüzeshtiliridin teng behriman bolalaydu, özining döwlet bayriqini her küni küreleydu, özi herqandaq teshkilatlarni quralaydu, özining kimlikini erkin bayan qilalaydu… Ishqilip bir döwlet qilalaydighan barliq ishlerni erkin qilalaydu, eger qilimenla dise. Bularni közde tutqanda facebook uyghurlarning döwliti bolup qaldi.

Men bilen birge bu uyghurlarning döwlitini birge seyle qilayli:

Ay yultuzluk kök bayqarni yüz lep – minglap, her yil, hey ay, hey küni körimen disingiz facebookni yoqlang.

Ay yultuzluk kök bayraqni igiz köturgen merdane uyghur qiz-oghullarni izdisingiz facebookni yoqlang.

Uyghurlarning döwlet shi’iri, armiye marshli, döwlet giriy, döwlet name, döwlet bayriqi, döwlet chiqrisi, döwlet ar-numusi, döwlet tili…wahakazalarni anglaymen we körimen disingiz facebookni yoqlang.

Ay yultuzluq kök bayraqni körse özini tutuwalammay put-qoli titirep turidighan uyghurlarni körimen disingiz facebookqa kirip ularning “profile”ni yoqlang.

Rabiye Qadir we DUQ Ijra’iye komiteti wekilliring qiliwatqan paaliyetliridin we bularning chirayliridin xewerdar bolay disingiz facebookni yoqlang.

Her döwletlerdiki uyghur teshkilatlardin, aktip paaliyetchilardin we ataqliq muxbirlardin xewardar bolay disingiz facebookni yoqlang.

Zhong Gu hökümitining teshwiqatchiliri bolup, her döwletlerdiki uyghur musteqil paaliyetlirini parchilash üchün herqet qiliwatqan uyghurlarni körimendisingiz facebookni yoqlang.

Uyghurlargha munasiwetlik hüjetlik film, keskin bes munazire we mulahizelerni körgingiz we anglighiningiz kelse facebook arqiliq Kalb Sadasining tor bitini yoqlang.

Uyghurlarning eng chong tarixi resim muziyni ziraret qilimen disingiz Mavlan Yasinning facebookni yoqlang.

“Uyghur xelqning pexirliq oghuli” dise, “ilham berginizgha rexmet” dep jawap yizip bir birsini maxtaydighan, likin Profile Albumida ay yultuzluq kök bayraq bar bire resimni chaplammaydighan ziyalilarning chirayini körimen disingiz facebookni yoqlang.

Amirkining bir – birsige tutashqan güzel tagh – deryalirini, menzirisi güzel sheherlirini körgingiz kelse, Tughluk Abdurazakning facebooki yoqlang.

Uyghurlargha munasiwetlik englishche we xittayche xewerlerni oqumaqchi bolsingiz Zubeyre Uyghurning facebooki yoqlang.

Sherqiy Turkistanda boliwatqan tutqunlarni, naraziliq namayishlarni, hilidin hile almishiwatqat xittay emeldarlirini we Zhong Gu hökümiti chiqirwatqan höjjetlerni körümen disingiz facebooki yoqlang.

Uyghur qizlirining güzel jamalini, uyghur kiyim-kicheklerning turlirini, uyghur xelqning herxil qiyapitini körgingiz kelse,Irade Alimning facebooki yoqlang.

Dunyada dang chiqarghan Dilbèr Yunusning naxshisini anglaymen disingiz facebooki yoqlang.

Dunyadiki her döwlet we rayonlarda elip birilwatqan uyghur pa’aliyetliri we yüz biriwatqan uyghurlargha munasiwetlik uchurlardin toluq xewerdar bolimen disingiz Perhat Yorungqashning facebookni yoqlang.

Uyghurlarda Perhat Yorungqashdek facebookdin minnetdar bolghan shexsi az uchuraydu dep oylaymen.Perhat Yorungqash facebookqa kichikip qedem qoyghan bolsimu, muxbirlargha xas sezgürluk we közitishi bilen, özining ötkür we küchluq qelimini tewritip uyghurlarning facebook cholpanigha aylandi. Perhat Yorungqashtek uyghurlarning we uyghurlargha munasiwetlik uchur we xewerlerni qisqa we ixcham, süretlik we adebiyatliq, ammibab we maharetlik, jiddi we tertiplik shekilde facebookta xewer bergen kishi tixi yoq. Facebookmu Perhat Yorungqashqa özining maharetini körsitidighan, tiz ünüm biridighan, waqittin paydinalaydighan we aktip orunda turalaydighan ken sehne yaritip berdi.

Aldinqi 200 yilda, Uyghurlarning aldigha ghelibi bilen meghlubiyet teng salam berse, uyghurlar meghlubiyetni tallawaldi; Musteqilliq bilen mustemlike teng kelse, mustemlike bolushni tallawaldi; Erkinlik bilen zenjir-kishen teng kelse, zenjir-kishenni tallawaldi; Qehriman bilen Satqun teng kelse, satqunni tallawaldi; Sherep bilen nomus teng kelse, nomusni tallawaldi; birlishish bilen bölünish teng kelse, bölünishni tallawaldi; bir birsining qelbini baghlaydigha arqan we bir birsini qesleydighan qiltaq teng kelse, qiltaqni talawaldi….ishqilip, yaxshiliq bilen yamanliq teng kelse, yamanliqni tallawaldi.

Buningdikinki 200 yilda, Uyghurlarning tallash hewesmenliki qandaq yölunishke qarap mangidu? Tarixning iqimigha eksiyetchilik qilidighan bu uyghur milliti tarixta yoqalghan milletlerning izini bisip ghayip bolamdu?!

“Rohi ölgen adem köp gerche tinip tursimu,
Qabahetlik chüsh kebi uzaq dewran sürsimu.
Hich kishige amal yoq ichimey ejel sharabi,
El ichide yadlinar peqet töhpe – sawabiy.
Bolsimu ger ademning muelleqte qesiri,
Bolmish haman bir küni qebristanning esiri.
Yardem tilesh qebirdin nadanliqning belgisi,
Her kishige baghliqtur qandaq qilish kelgüsi” --- Muhemmet Tursun Abdukirim Yüksel


“
Facebookni Uyghurche “yüz didar” deydiken. Men, Allah Taalladin, Uyghur xelqimge ching qelbimdin yene bir yilghiche, yene norghun yillarghiche eqil, salametlik we jasaret tileymen.
“Kona buraderler alemdin ötidu, yingi dostlar peyda bolidu. Xuddi her künge oxshash. Bügün kitidu, ete kilidu. Eng muhimi, her ishing ehmiyetlik bolsun: ehmiyetlik dostung yaki ehmiyetlik küning bolsun” -- Dalai Lama

-----------=====================
Facebook, Döwlet, Jumhuryet we Uyghurlar
https://www.facebook.com/notes/mavlan-yasin/facebook-d%C3%B6wlet-jumhuryet-we-uyghurlar/939140596133379

007, Qehriman we Uyghurlar
https://www.facebook.com/notes/mavlan-yasin/007-qehriman-we-uyghurlar/922440711136701

Martin Luther King we Uyghurlar.
https://www.facebook.com/notes/mavlan-yasin/martin-luther-king-we-uyghurlar/910530152327757

Katyusha we Uyghurlar
https://www.facebook.com/notes/mavlan-yasin/katyusha-we-uyghurlar/841089919271781?pnref=lhc

Cyber Urush(CyberWarfare) we Uyghurlar
https://www.facebook.com/notes/765671443480296/

Du Chu weUyghurlar
https://www.facebook.com/notes/mavlan-yasin/du-chuni-esleymen/751157328265041

Unregistered
05-01-16, 08:36
"Aldinqi 200 yilda, Uyghurlarning aldigha ghelibi bilen meghlubiyet teng salam berse, uyghurlar meghlubiyetni tallawaldi; Musteqilliq bilen mustemlike teng kelse, mustemlike bolushni tallawaldi; Erkinlik bilen zenjir-kishen teng kelse, zenjir-kishenni tallawaldi; Qehriman bilen Satqun teng kelse, satqunni tallawaldi; Sherep bilen nomus teng kelse, nomusni tallawaldi; birlishish bilen bölünish teng kelse, bölünishni tallawaldi; bir birsining qelbini baghlaydigha arqan we bir birsini qesleydighan qiltaq teng kelse, qiltaqni talawaldi….ishqilip, yaxshiliq bilen yamanliq teng kelse, yamanliqni tallawaldi.

Buningdikinki 200 yilda, Uyghurlarning tallash hewesmenliki qandaq yölunishke qarap mangidu? Tarixning iqimigha eksiyetchilik qilidighan bu uyghur milliti tarixta yoqalghan milletlerning izini bisip ghayip bolamdu?! "

Unregistered
05-01-16, 17:15
Uyghurning bugunkidek kuni bir kilishmeslik halas Uyghur u sen eytqan yollarni ozi talliwalmidi. Kuqluq dushmen teripidin tengildi. Hazir musteqil bolghan bashqa qerindash milletlerge qarighanda Uyghurning musteqilliq uchun bergen qurbanlighi nechche hesse ustun.

Uyghur bashqa qerindash we dindash milletlerning ghimini kop yidi we hazirmu shundaq. Ulargha choqundi we aldandi. Uyghurdin birersi netije qazansa uni hokumet yaki rezil qalaq kuchler (bundaqlarning sani hazirmu heli kop) herhil yollar bilen ojuqturdi.

Dunya qarshi turghan yol arqiliq milletni azat qilghili bolmaydu.


"Aldinqi 200 yilda, Uyghurlarning aldigha ghelibi bilen meghlubiyet teng salam berse, uyghurlar meghlubiyetni tallawaldi; Musteqilliq bilen mustemlike teng kelse, mustemlike bolushni tallawaldi; Erkinlik bilen zenjir-kishen teng kelse, zenjir-kishenni tallawaldi; Qehriman bilen Satqun teng kelse, satqunni tallawaldi; Sherep bilen nomus teng kelse, nomusni tallawaldi; birlishish bilen bölünish teng kelse, bölünishni tallawaldi; bir birsining qelbini baghlaydigha arqan we bir birsini qesleydighan qiltaq teng kelse, qiltaqni talawaldi….ishqilip, yaxshiliq bilen yamanliq teng kelse, yamanliqni tallawaldi.

Buningdikinki 200 yilda, Uyghurlarning tallash hewesmenliki qandaq yölunishke qarap mangidu? Tarixning iqimigha eksiyetchilik qilidighan bu uyghur milliti tarixta yoqalghan milletlerning izini bisip ghayip bolamdu?! "

Unregistered
05-01-16, 22:49
tashqi amilni seweb qilip ozining xatalighini kechurum qilghan millet mengu qulluqta yashaydu.


Uyghurning bugunkidek kuni bir kilishmeslik halas Uyghur u sen eytqan yollarni ozi talliwalmidi. Kuqluq dushmen teripidin tengildi. Hazir musteqil bolghan bashqa qerindash milletlerge qarighanda Uyghurning musteqilliq uchun bergen qurbanlighi nechche hesse ustun.

Uyghur bashqa qerindash we dindash milletlerning ghimini kop yidi we hazirmu shundaq. Ulargha choqundi we aldandi. Uyghurdin birersi netije qazansa uni hokumet yaki rezil qalaq kuchler (bundaqlarning sani hazirmu heli kop) herhil yollar bilen ojuqturdi.

Dunya qarshi turghan yol arqiliq milletni azat qilghili bolmaydu.

Unregistered
05-01-16, 22:51
"Buni köz aldinglargha ekilinglar, bu ikkinchi jumhuryetning halaket bolghan körnishini köz aldinglargha ekilinglar:

Xelq Azatliq Armiye Sherqiy Turkistangha kirgende, 30 ming milli armiye bir pay oq chiqarmay qoral tapshurghan. Ghini baturni ichige alghan milli qehrimanlarning birsimu Sherqiy Turkistanni qoghdaymen dep aldigha chiqmighan. Sanaqsiz qorban birip we derya kebi qanlarni aqquzup ay yultuzluq kök baraqni tigligen shu jengchi-ofitsirlar öz qoli bilen shu bayraqni elip tashlap, uning ornigha besh yultuzluq qizil bayqaqni tikligen. Bir kichining ichide ikkinchi jumhuryette lepildewatqan ay yultuzluq kök bayraqlar exlet sanduqlargha tashlinip, jumhuryetning appaq qar bilen qaplanghan tagh-deryaliri, besh yultuzluq bayraqning qipqizil shepeq nurigha chökken. Milli armiyening qumandan shitabi nersilirini yighishturup, Mao Ze Dungning resimini tamninng otturigha isip, Xelq Azatliq Armiyesige tik turup salam birip, putun qumandanliq hoquqini ötküzüp bergen. üch wilayettiki barliq milli armiye putkitliri biraqla taqalghan. Milli armiye kiyimlirini kiyip taqildap mangidighan qiz-oghullar biraqla ghayip bolghan. Milli armiye we jumhuryet naxshiliri birdinla Xelq Azatliq Armiye naxshisigha we Zhong Gu döwlet naxshisigha aylanghan.Milli armiye we xelq ichide “Mansa deryasidin ötüp, Urumchige yürush” digen arzu -armanlar, Xelq Azatliq Armiyesini kütüwilish we qarishi elish paaliyetlirige aylayghan. Putun jumhuryet boyiche Xelq Azatliq Armiyesini qarishi elish dolquni qozghulup ketken. Xelq Azatliq Armiyesi kelgen yerlerde daqa-dumbaqlar chilip bahar tentenisige chömgen. Xelq Azatliq Armiye tunji qitim Ghuljigha kirgende mangghan yolli “Azat Yol” dep atighan. Jumhuryetning putun herbiy bashliqliri we barliq emaldarliri bir –birsidin qilishmay, bes-bes bilen Zhong Gu komunistik partiyesige kirishge iltimas qilishqa bashlighan. Komunistik partiyesige qobol qilinmighanlar kökrikini mushalp, köz yishini aqquzup yighlap ketken.

Bularning hemmisi Exmetjan Qasimining qazanghan uluq netijiliri we ghelibiliri. Hedisila tashqi amilni eyipleydighan uyghurlargha musteqilliq tamamen haram. "

Unregistered
06-01-16, 03:28
Uyghurning bugunkidek kuni bir kilishmeslik halas Uyghur u sen eytqan yollarni ozi talliwalmidi. Kuqluq dushmen teripidin tengildi. Hazir musteqil bolghan bashqa qerindash milletlerge qarighanda Uyghurning musteqilliq uchun bergen qurbanlighi nechche hesse ustun. Uyghur bashqa qerindash we dindash milletlerning ghimini kop yidi we hazirmu shundaq. Ulargha choqundi we aldandi. Uyghurdin birersi netije qazansa uni hokumet yaki rezil qalaq kuchler (bundaqlarning sani hazirmu heli kop) herhil yollar bilen ojuqturdi. Dunya qarshi turghan yol arqiliq milletni azat qilghili bolmaydu.

Uyghurlarni Yene aldaymen demeng. DUQ tugeshti, uningdin qolingizni baldurraq tartiwiling. Gepimni anglighan adem azraq numus qilidu. Men sizning Peli-petish "Dunya siyaset"liringizge Ayrim.ayrim Reddiye Berimen.

٭ "ئۇيغۇرنىڭ بۇگۇنكىدەك كۇنى بىر كىلىشمەسلىك ھالاس" س.

٭٭ "كىلىشمەسلىك" - توساددىن بولغان، ئامەت قاچقان, "تاقمۇ-جۇپمۇ"ياكى قىمار ئويناپ ئۇتالمىغان، ئىشەكتىن يىقىلىپ چۇشۇپ قولى سۇنۇپ كەتكەندەك كوڭۇلسىزلىكەرنى بىلدۇرىدى. ئۇيغۇرلارنىڭ بۇگۇنكىدەك خىتايغا قۇل بولۇپ قالغان كۇنى ھەرگىز كىلىشمەسلىكتىن بولغان ئەمەس. بەلكى قان ۋە جانلىرىنىڭ بەدىلىگە قۇرغان ئاخىرقى دولىتىنىڭ مەغلۇپ بولغانلىقىدا. بۇ دولەتنىڭ مەغلۇپ بولغانلىق سەۋەبىنى ئۇنىڭ رەئىسى ۋەسىيىتىدە :"ئارىمىزدىكى خىتايدىنمۇ بەتتەر ساتقۇن ئىسا يۇسۇپ، مەسۇت سابىرىلار..." دەپ كورسەتكەن.

ئۇيغۇرلار تا بۇگۇنگىچە "خىتايدىنمۇ بەتتەر، ساتقۇن ئىسابەگ"چىلەرنىڭ چاڭگىلىدا. ئىسابەگدىنمۇ بەتتەر، ساتقۇن ئەركىن ئىسا "دۇق"نىڭ قۇرغۇچىسى، ھازىرمۇ ئەمىلى رەئىسى. ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى "بىز ئۇيغۇرلار مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايمىز"، "خىتاي بىرلىكى بولىمىز"دەپ ئىلان قىلىۋاتقان بىر توپ ساتقۇنلار ھاماقەت جامائەتنى ئازدۇرۇپ خىتايغا قۇل قىلىپ بىرىشمەكتە. ئۇرۇمچى تۇرمىنىڭ باشلىقى: "گىرمانلارغا ئوخشاش كۇچلۇك پەلسەپە چۇشەنچىمىز بولغان، ئەقلى مىللەت بولساق ئىدۇق، ئەتىگەندىن-كەچكىچە غىتتاڭشىپ ئۇسۇل ئويناپ، ھاراق ئىچىپ، نىشە چىكىپ يۇرمىگەن بولاتتۇق. بەگ بولىدىغان ئەركەكلىرىلىرىمىز قۇل، خانىش بولىدىغان قىزلىرىمىز دىدەك بولمايتى „دەپ كورسەتكەن.
_____

٭ "ئۇيغۇر ئۇ سەن ئەيتقان يوللارنى ئوزى تاللىۋالمىدى. كۇقلۇق دۇشمەن تەرىپىدىن تەڭىلدى. ھازىر مۇستەقىل بولغان باشقا قەرىنداش مىللەتلەرگە قارىغاندا ئۇيغۇرنىڭ مۇستەقىللىق ئۇچۇن بەرگەن قۇربانلىغى نەچچە ھەسسە ئۇستۇن".

٭٭ ئوزى تاللىۋالدى. "ئارىمىزدىكى خىتايدىنمۇ بەتتەر، ساتقۇن ئىسا يۇسۇپلەر ئادۇرغان ئۇيغۇرلار بۇ مەغلۇبىيەت يولىنى ئوزلىرى تاللىۋالدى. بۇگۇنمۇ ئىسابەگچى ساتقۇنلارنىڭ رەئىسى رابىيە قادىر: "بىز خىتاي خەلقىنىڭ ئەركىنلىك(دىموكراتىيەسى) ئۇچۇن كورەش قىلىدىغان يولنى تاللىۋالدۇق"دەپ ئىلان قىلدى. "كۇچلۇك دۇشمەن" سەپسەتىسى ئىسابەگچىلەرنىڭ ئەبلەخ مەنتىقىسى. بىر مىللەت ئوزىنىڭ مۇستەقىل بولۇشىنى، باشقا مىللەتكە سىلىشتۇرۇش ياكى قانچە ھەسسە قۇربان بولۇش بىلەن ئولچەشمۇ رەزىل مەنتىقە.
_____

٭ "دۇنيا قارشى تۇرغان يول ئارقىلىق مىللەتنى ئازات قىلغىلى بولمايدۇ".
٭٭ دۇنيا ھىچقانداق يولغا قارشى تۇرمايدۇ. دۇنيانىڭ ئوزى يوللار بىلەن تولغان. ئازات بولىمەن دەيدىغان مىللەتنىڭ ۋەكىللىرى : "بىز ئۇيغۇرلار مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايمىز"، "خىتاي بىرلىكى بولىمىز"دەمدۇ؟

Unregistered
06-01-16, 19:56
1900 yilidin tartip 1950 yilighiche norghun döwletler özining musteqilliqigha irishti. Bu 50 yil dewri bolsa qulluqtin azat bolush dewri; milletler özining musteqiliqi we döwlitining igilik hoquqi üchün hayat-mamatigha baqmay pidakarliq bilen axirghiche jeng qilghan dewri; Mustemchilikning heywetlik tehditti batur we iradiliq xelqlerge bash egken dewri; boran-chapqun taza ewjip, qehrimanlar türküm-türkumlep maydangha chiqqan dewri; norghun milletler xudi boran bulutni sürgendek, hemme balayi apetning mebi’iy bolghan mustemchilikni tazlap, döwlitining musteqiliqigha iriship, menggü shan-sherepke qarap qedem tashlighan dewri. Xudi Mao Ze Dong xulaslighandek: “döwletlerning musteqil bolushi, milletlerning azat bolushi, qarishi turghili bolmaydighan tarixi iqim”gha aylangha dewri.

Unregistered
07-01-16, 20:06
U chaghlardimu dunya qarshi turghan yolni talliwalghan iduq. Shungilashqa koreshlerning hemmisi bikar ketti. Angsizliq, hurapatliq we qaramliq bilen qilinghan urush jeng we unqilaplar eghir meghlubiyet bilen ahirlishidiken.

Undaq pursetlerning yene kilish ihtimallighi tolimu towen. Hazirqi weziyette oz ishlirimizda, ozimizni ilimpen, sen'et tenterbiye, ihtisat siyasi ijtimai jehetlerde dunyada aldinqi qatarda turuidighan millet bolush uchun tirishish eng yahshi tallashtur.


1900 yilidin tartip 1950 yilighiche norghun döwletler özining musteqilliqigha irishti. Bu 50 yil dewri bolsa qulluqtin azat bolush dewri; milletler özining musteqiliqi we döwlitining igilik hoquqi üchün hayat-mamatigha baqmay pidakarliq bilen axirghiche jeng qilghan dewri; Mustemchilikning heywetlik tehditti batur we iradiliq xelqlerge bash egken dewri; boran-chapqun taza ewjip, qehrimanlar türküm-türkumlep maydangha chiqqan dewri; norghun milletler xudi boran bulutni sürgendek, hemme balayi apetning mebi’iy bolghan mustemchilikni tazlap, döwlitining musteqiliqigha iriship, menggü shan-sherepke qarap qedem tashlighan dewri. Xudi Mao Ze Dong xulaslighandek: “döwletlerning musteqil bolushi, milletlerning azat bolushi, qarishi turghili bolmaydighan tarixi iqim”gha aylangha dewri.

Unregistered
08-01-16, 00:15
"Mustemchilikke qarishi turush we döwlitining musteqilliqni eslige ekilish üchün elip barghan yerlik xelqning qozghulangliri ghelibe qazinip, mustemlike qilghuchilar yerlik xelq bilen söhbet ötkizishke mejbur bolghanda, yerlik xelq gerche mustemlike qilghuchilarning norghun teleplirige yol qoysimu, döwlitining üzül-kisil musteqil bolushini we mustemlike qilghuchilarning döwlitidin chiqip kitishini qet’iy telep qilidu. Chünki mustemlike qilghuchilar döwlitidin chiqip ketmise, mustemchilikning öz döwlitide dawamlashturiwatqan bu besh yadrosini – qurulma organ, iksiplatasiye qilsih, hökümranliqni dawamlashturush, barliq bayliqqa ige bolush, mustemchilikni dawamliq kingeytish – yoqatqini bolmaydu"

Unregistered
08-01-16, 11:35
U chaghlardimu dunya qarshi turghan yolni talliwalghan iduq. Shungilashqa koreshlerning hemmisi bikar ketti. Angsizliq, hurapatliq we qaramliq bilen qilinghan urush jeng we unqilaplar eghir meghlubiyet bilen ahirlishidiken. Undaq pursetlerning yene kilish ihtimallighi tolimu towen. Hazirqi weziyette oz ishlirimizda, ozimizni ilimpen, sen'et tenterbiye, ihtisat siyasi ijtimai jehetlerde dunyada aldinqi qatarda turuidighan millet bolush uchun tirishish eng yahshi tallashtur.

Dunya Tarixida Bashqa bir Milletning quli bolghan Millet hichqandaq jehette aldinqi Orunda turalmaydu. peqet zeyipliship Manjurlargha oxshash Xitaygha singip yoqulidu. dewatqanliring Dunya Insan heqliri Bayanatigha, Insanliqqa butunley Qarmu-qarshi bolupla qalmastin, sen ashkare satqunluq yolni terghip qiliwatisen. seni bilidighan Adminlarning Taqitige heyranmen!!

Unregistered
08-01-16, 11:57
Dunya Tarixida Bashqa bir Milletning quli bolghan Millet hichqandaq jehette aldinqi Orunda turalmaydu. peqet zeyipliship Manjurlargha oxshash Xitaygha singip yoqulidu. dewatqanliring Dunya Insan heqliri Bayanatigha, Insanliqqa butunley Qarmu-qarshi bolupla qalmastin, sen ashkare satqunluq yolni terghip qiliwatisen. seni bilidighan Adminlarning Taqitige heyranmen!!

Adminlar yuqurning yolyoruqi boyiche Biterep orunda turidu, emesma?.

Unregistered
08-01-16, 13:11
bu mewlan digen tazni bir waqitta rebiye animiz tillap "pachikini chekiwetimen" dep yurgen. hazir bu kapaqwash chosh'qa yene tarihchi boluwelip sadda uyghurlarni azdurup yuruptu. hejiqiz taz, weten'ge berip hech ish bolmighandek yurisen, sen kotning geling alliqachan poq bolup bolghan digine. hojayanliring yana kandaq tapshuruq bergen? qaysi biliming'ge Ehmetjan kasimni tillaysen, sarang ishpiyon?

Unregistered
08-01-16, 13:56
bu mewlan digen tazni bir waqitta rebiye animiz tillap "pachikini chekiwetimen" dep yurgen. hazir bu kapaqwash chosh'qa yene tarihchi boluwelip sadda uyghurlarni azdurup yuruptu. hejiqiz taz, weten'ge berip hech ish bolmighandek yurisen, sen kotning geling alliqachan poq bolup bolghan digine. hojayanliring yana kandaq tapshuruq bergen? qaysi biliming'ge Ehmetjan kasimni tillaysen, sarang ishpiyon?

Sen altiok (turkiye), Miksikigha berip hezilek bolup kelgen kotlesning bashliki. aghzingni buzup yene keldingmu,hezilek Kot! Mawlan bilen Rabiyening nime perki bar solamchi hijikiz? dep bake miksika hezilöiki, Altiok(turkiye)degen Taz jalapningwalisi. mawlanni tillaydighangha hotunungni solap bergenmu. uni hakaret kilsang bu munazier qandak saghlam dawam kilidu? buzghunchi kiotlesh, Tanzaniyege berip Taz bolup kelgen Miksika hijikizi. gep kile! nimishka adem tillaysen? Rabiye anangning yaghach Putini sundurup bake noqa bolsang? Anangni Abduriyim yaghach putka ohshtup koyay demsen? solamchi kotlesh. biz hotunheklermu sendin nepretlinidighan bolup kettuk.

dep hurmet bilan, yoghan Ok Madikaskar

Unregistered
08-01-16, 14:11
Mawlanning yazghanliri xitaylargha boysunup, Erkin Sidiq korsetken Pen-Ilim, Ugengen uyghurlargha Jung goning derwazisi ochuq degenning ozini dewatidu. hetta Maw xitayning Sozliriidin Uzunde kelturup Uyghurlarning qopmighan gheziwuini qopquziwitip baridu. qaranglar, bu uning kelturgen Neqili: : / Xudi Mao Ze Dong xulaslighandek: “döwletlerning musteqil bolushi, milletlerning azat bolushi, qarishi turghili bolmaydighan tarixi iqim”gha aylangha dewri/.
mawlan hetta Oghri moshuktek kozlirini parqiritip turup Xitayni "Jung go "dep hurmet qilip yazghan.

Unregistered
08-01-16, 14:17
[QUOTE=Unregistered;163692]Sen altiok (turkiye), Miksikigha berip hezilek bolup kelgen kotlesning bashliki. aghzingni buzup yene keldingmu,hezilek Kot! Mawlan bilen Rabiyening nime perki bar solamchi hijikiz? dep bake miksika hezilöiki, Altiok(turkiye)degen Taz jalapningwalisi. mawlanni tillaydighangha hotunungni solap bergenmu. uni hakaret kilsang bu munazier qandak saghlam dawam kilidu? buzghunchi kiotlesh, Tanzaniyege berip Taz bolup kelgen Miksika hijikizi. gep kile! nimishka adem tillaysen? Rabiye anangning yaghach Putini sundurup bake noqa bolsang? Anangni Abduriyim yaghach putka ohshtup koyay demsen? solamchi kotlesh. biz hotunheklermu sendin nepretlinidighan bolup kettuk.

سەن ئالتىئوك (تۇركىيە)، مىكسىكىغا بەرىپ ھەزىلەك بولۇپ كەلگەن كوتلەشنىڭ باشلىكى. ئاغزىڭنى بۇزۇپ يەنە كەلدىڭمۇ،ھەزىلەك كوت! ماۋلان بىلەن رابىيەنىڭ نىمە پەركى بار سولامچىھىجىكىز؟ دەپ باكە مىكسىكا ھەزىلۆئىكى، ئالتىئوك(تۇركىيە)دەگەن تاز جالاپنىڭۋالىسى. ماۋلاننى تىللايدىغانغا ھوتۇنۇڭنى سولاپ بەرگەنمۇ. ئۇنى ھاكارەت كىلساڭ بۇ مۇنازىرە قانداك ساغلام داۋام كىلىدۇ؟ بۇزغۇنچى كوتلەش، تانزانىيەگە بەرىپ تاز بولۇپ كەلگەن مىكسىكا ھىجىكىزى. گەپ كىلە! نىمىشكا ئادەم تىللايسەن؟ رابىيە ئاناڭنىڭ ياغاچ پۇتىنى سۇندۇرۇپ باكە نوقا بولساڭ؟ ئاناڭنى ئابدۇرىيىم ياغاچ پۇتكا ئوھشتۇپ كوياي دەمسەن؟ سولامچى كوتلەش. بىز ھوتۇنھەكلەرمۇ سەندىن نەپرەتلىنىدىغان بولۇپ كەتتۇك.

دەپ ھۇرمەت بىلان، يوغان ئوك مادىكاسكار

dep hurmet bilan, yoghan Ok Madikaskar

Unregistered
08-01-16, 20:01
U chaghlardimu dunya qarshi turghan yolni talliwalghan iduq. Shungilashqa koreshlerning hemmisi bikar ketti. Angsizliq, hurapatliq we qaramliq bilen qilinghan urush jeng we unqilaplar eghir meghlubiyet bilen ahirlishidiken. Undaq pursetlerning yene kilish ihtimallighi tolimu towen. Hazirqi weziyette oz ishlirimizda, ozimizni ilimpen, sen'et tenterbiye, ihtisat siyasi ijtimai jehetlerde dunyada aldinqi qatarda turuidighan millet bolush uchun tirishish eng yahshi tallashtur.

Mawlan uchigha chiqqan satqun ikenlikini bular arqiliq ispatlaptu.

Unregistered
08-01-16, 23:20
"Uyghurlar axiri özining döwlitige irishti!

Uyghurlar awazini kökke yetkiche ünlük tolap xalighan naxshini itidighan döwlitige irishti! Uyghurlar özning közqarishini erkin ipadileydighan, özi halighan shexsini we ishlarni medhileydighan yaki tenqidleydighan döwlitige irishti! Uyghurlar özning döwlitini “Sherqiy Turkistan” dep we ay yultuzluq kuk bayraqni lepiltidighan döwlitige irishti! Uyghurlar özning esli qiyapitini ashkar qilalaydighan yaki esli qiyapiti askar bolidighan döwlitige irishti! Uyghurlar bir birsi bilen didarliship, bir birsining chirayini körup salamlishidighan döwlitige irishti! Uyghurlar özlirige kelgen her bir shad-xuramliq yaki qayghu-hesiretni putun xelq bilen teng behriman bolidighan döwlitige irishti!

Uyghurlar Facebookda özining döwlitini qurup chiqti. Jughrapilik döwlitini yoqatqan bolsa, Cyber döwlitini qurupchiqti we tengdashsiz quduretke ige boldi."

Unregistered
09-01-16, 13:01
"Uyghurlar axiri özining döwlitige irishti!

Uyghurlar awazini kökke yetkiche ünlük tolap xalighan naxshini itidighan döwlitige irishti! Uyghurlar özning közqarishini erkin ipadileydighan, özi halighan shexsini we ishlarni medhileydighan yaki tenqidleydighan döwlitige irishti! Uyghurlar özning döwlitini “Sherqiy Turkistan” dep we ay yultuzluq kuk bayraqni lepiltidighan döwlitige irishti! Uyghurlar özning esli qiyapitini ashkar qilalaydighan yaki esli qiyapiti askar bolidighan döwlitige irishti! Uyghurlar bir birsi bilen didarliship, bir birsining chirayini körup salamlishidighan döwlitige irishti! Uyghurlar özlirige kelgen her bir shad-xuramliq yaki qayghu-hesiretni putun xelq bilen teng behriman bolidighan döwlitige irishti! Uyghurlar Facebookda özining döwlitini qurup chiqti. Jughrapilik döwlitini yoqatqan bolsa, Cyber döwlitini qurupchiqti we tengdashsiz quduretke ige boldi."


way barikalla! Kim qurghan dolet iken bu? UAA taqilamdiken? bu Doletke kirip chiqish uchun tizmlitip, xitay elchixanisidin wiza elish ketmeydighandu? her-bir uyghur xalighinini yazsa bolamduken ? Satqunlarning Uwisi "DUQ“diki xiyanetchi, oghuri, Qoymuchi we Jinayetchi Qatillardin hisap alsaq bolamdiken? bolmamdiken?

ۋاي بارىكاللا! كىم قۇرغان دولەت ئىكەن بۇ؟ ئۇئائا تاقىلامدىكەن؟ بۇ دولەتكە كىرىپ چىقىش ئۇچۇن تىزملىتىپ، خىتاي ئەلچىخانىسىدىن ۋىزا ئەلىش كەتمەيدىغاندۇ؟ ھەر-بىر ئۇيغۇر خالىغىنىنى يازسا بولامدۇكەن ؟ ساتقۇنلارنىڭ ئۇۋىسى "دۇق“دىكى خىيانەتچى، ئوغۇرى، قويمۇچى ۋە جىنايەتچى قاتىللاردىن ھىساپ ئالساق بولامدىكەن؟ بولمامدىكەن؟

Unregistered
09-01-16, 20:11
way barikalla! Kim qurghan dolet iken bu? UAA taqilamdiken? bu Doletke kirip chiqish uchun tizmlitip, xitay elchixanisidin wiza elish ketmeydighandu? her-bir uyghur xalighinini yazsa bolamduken ? Satqunlarning Uwisi "DUQ“diki xiyanetchi, oghuri, Qoymuchi we Jinayetchi Qatillardin hisap alsaq bolamdiken? bolmamdiken?

ۋاي بارىكاللا! كىم قۇرغان دولەت ئىكەن بۇ؟ ئۇئائا تاقىلامدىكەن؟ بۇ دولەتكە كىرىپ چىقىش ئۇچۇن تىزملىتىپ، خىتاي ئەلچىخانىسىدىن ۋىزا ئەلىش كەتمەيدىغاندۇ؟ ھەر-بىر ئۇيغۇر خالىغىنىنى يازسا بولامدۇكەن ؟ ساتقۇنلارنىڭ ئۇۋىسى "دۇق“دىكى خىيانەتچى، ئوغۇرى، قويمۇچى ۋە جىنايەتچى قاتىللاردىن ھىساپ ئالساق بولامدىكەن؟ بولمامدىكەن؟

bolidu, emma tizimlatsingiz ismingizni biliwiliop xitaygha yollap qoyurmikine, bu Kasapetlerde ishench yoq. aldi bilen hisap alayli.

Unregistered
10-01-16, 18:38
"Sherqiy Turkistan Jumhuryeti ikki qitim qorulghan bolsimu, tixi uni iqrar qilghan döwlet mewjut emes. Chünki bu ikki qitim qorulghan jumhuryetni, bashqilar iqrar qilghiche, uyghurlar özi inkar qilip bolghan. Gerche bügünki künde norghun chet’ellik teshkilatlar, insititutlar, siyasiyetchiler we ziyalilar nutuqlirida yaki yazmilirida “Sherqiy Turkistan” dep alghan bolsimu, döwlet dep qobol qilghan hökümet tixi yoq. Hetta herxil torbetlerde we facebookta toxtimay birnersilerni yizip jurgen, chet’ellerdiki uyghur jamaetlerning ichide tonulup qalghan norghun uyghur ziyalilarning yazmilirini oqup baqsaqmu yaki facebookdiki Profile albumlirini ichip baqsaqmu, “Sherqiy Turkistan” digen atalghuni yaki ay yultuzluq kök bayraq arliship qalghan herqandaq resimlerni tapalmaymiz. Bularning ching qelbide Sherqiy Turkistan zadi mewjut emes. Dunyaning herqaysi yerliride boliwatqan Sherqiy Turkistan paaliyetlirini özining facebookdin chekleydu. Ishenmisenglar bularning “Profile”gha kirip axturup biqinglar, ay yultuzluq kök bayraqni tapammaysiler. Buninggha toghra chüshünish kirek: chünki “Sherqiy Turkistan”din kilidighan payda peqet asmandiki ghazning shorpisi, “Xin Jiang” din kilidighan payda bolsa qolgha chiqidighan tort we qazanda qanaydighan gösh-shorpa."

Unregistered
14-01-16, 00:02
"1900 yilidin tartip 1950 yilighiche bolghan bu 50 yil dewri norghun milletler üchün döwlitining musteqilliqigha irishken dewri.

Likin bu 50 yil dewri bolsa uyghurlar üchün barliq musteqil bulush pursetini qoldin yoqatqan dewri; Uyghurlar parlaq nur chaqnaydighan baharni tashlap, iblisge egiship qara boran qaplighan zimistan qishni taliwalghan dawri; Uyghurlar birdek ittipaqliship, tarix chaqining ilgirlishige türtke bolmay, ichki jidel-majiragha xumar bolush we hewes qilish arqiliq parchilinip, tarixning iqimigha eksiyetchilik qilip, putunley küküm-talqan bolup wetweriki chiqip ketken dewri; Uyghurlar öz wetinining “menzirige atla silip,beygisidin qalmaydighan” köturengü rohi qiyapitini yoqutup, döwlitining musteqil bolush imkaniyetini pütünley yoqatqan dewri; Uyghurlar özligidin xojayinliq tajisini qulluq zenjirge tigishgen dewri; Uyghurlar kolliktip qizghinchiliq roh bilen “Xojayin bolayli” digen herqandaq uyghur shexsini yer bilen yeksen qilip, qulluq yoligha bashlighan ademlerni “yashisun” dep bishigha alghan dewri; Uyghurlar shu qulluq zenjirni quchaghlighan piti tarixning bipayan itikide qum – borangha kömülüp yoqap kitishni arzu-arman qilghan dewri. Uyghurlarning qandaq qilip musteqil bolidighan mertiwe oruni bolsun? Uyghurlar peqet ichinarliq, miskinlik, rezillik, iplasliq, palazliq, izilish, dessilish, aqsaqliq, chulaqliq, chirkinlik, ghemkinlik..qatarliq rohlar qaynaydighan dash qazanda mullaq itish üchünla mewjut bolghan millet. Özini eynekte bir qarap baqmay, nimedigen ichi pushmay tashqi amilni eyiplep zirikmigen millet bu?!"

Unregistered
14-01-16, 17:11
Yazghanliringizgha qoshulimen barikalla. Hazir hem, 2000-yildin kiyin Uyghur millitige chaplashqan, putun dunya seskiniwatqan wahabichiliq, minglighan yashlarning olup, yuzminglighan yashlarning turmilerge kirip, aililerning haniweyran bolishini kelturup chiqiriwatidu. Dunyaning yuzlinishige qarshi yol tutush adet bolup qalghan ohshaydu. Qulluqni ozimiz chillap tepiwalidikenmiz. Hitaygha qul bolmisaq Erepke, Erepke qul bolmisaq, Uzbekke, yaki Paris, Awghangha....

Unregistered
15-01-16, 01:11
"Uyghurlar halaket girdabigha birip qalghanda, Allah Taalla Facebookni uyghurlargha yetközdi. Facebook uyghurlarni bashqidin bir pütün gewdige aylandurdi; Facebook uyghurlar arisida özülüp ketken halqa-tügünlerni bashqidin ulidi; Facebook ay yultuzluq kök bayraqni, shu bayraqqa intizar bolghan uyghurlarning öylirige we qelbige ekirdi we qorqanchaq ikki yüzlerning közige tixti. Minglighan ay yultuzluq kök bayraq facebook arqiliq her bir minutta dunyaning bulung-pushqaqlirida lepildeydighan boldi. Facebookta Uyghurlar bir döwlet qilidighan barliq ishlarni qilalaydighan boldi. Uyghurlar facebookta özining döwlitini tiglidi.

Facebook Uyghurlar hayatigha töwendiki özgirish we yingiliqlarni elip keldi:

(1) Öz ara tesir qilish we öz ara maslishi meydani yaratti. Biweste söhbetlishish arqiliq öz ara pikirlishidighan purset yaratti. Misale: Dunyaning herqesi yerlidiki teshkilatlar we paaliyetchiler özlirining paaliyetlirini facebook arqiliq tonushturidu; “like” ni chikip bir birsini qolaydighanlighini bildurdu; “share” qilish arqiliq bir birsige yar-yölek bolidighanlighini ipadileydu. Pikir, telep we ümidlirini “comment” sandoqqa yizip obzor bayan qilip oqurmenler bilen sözlishidu, hetta bir birsi bilen keskin talash-tartishlarni qilip idiye – tehlil qilish nezeryelirini tawlaydu.

(2) Xalighan ademler bilen dost bolidighan, pikiri oxshimisa we iypi kilishmise dostluq munasiwetni öziwitidighan ongayliqni yaratti. Misale: men bilen Amirkigha teng kelgen birsi mining yazmilirimni yaqturmay mini dostliqtin chiqirwetti. Yazmilirimni oqup yaki albumlirimni axturup dost bolushqa telep qilghanlarmu az emes. Buning arqiliq xaraktiri kilishidinghan we mijezi bir yerdin chiqidighanlar pütün yershar da’ireside öz ara bir sorun quridighan imkaniti yaritildi.

(3) Uyghur shexsilerni we uyghurlargha munasiwetlik weqelerni janliq we kichiktürmey tonushturidighan imkaniyet yaritildi.Misale: Rabiye Qadir dunyaning herqandaq jaylirida elip barghan paaliyetlerni, uyghur teshkilatlirining yitekchilirini, ilip-pen saheside dunyagha tonulghan uyghurlarni(meslen, Shöhret Mutellip), uyghur teshkilatlar elip barghan paaliyetlerni, Sherqiy Turkistanda yüzbiriwatqan weqelerni, her döwletlerde nahati köp we tizlik bilen peyda bolghan uyghur mektep, mediniyet we tenterbiye paaliyetlerni shu’an filim shekilde we süretlik tarqitildu.

(4) Yingi dost, hajetmen, körürmen we yardemchige qol sunush yaki qol ilishish imkaniyiti yaritildi. Biwaste yaki wastiliq bilen keng birleshme küchqa irishish mumkinchiliq peyda boldi. Uyghurlar xewerlerni tarixta körnüp baqmighan sür’ette tarqitish qoralgha irishti. Misale: ottura hisapta her bir facebook ezasining 350 dost bolidiken. Facebook ishletgüchiler melum facebook bitini “like” dep chekse, bu derhal bir yingi hewer bolup bu ishletguchining (user) pütün dostilirigha ewetildu. Bular arqiliq yene minglighan ademlerge ewetildu. Dostingning dosti sanga dost bolmisimu, bu xewer shu ademge yitip baridu hem sizge yingi dostlarni kelturdu. Uchurlar dostlar arqiliq yingi dostlargha körsetküchlük derjide tarqilish mumkinchiliki peyda boldi.

(5) Inkas qilish yaki inkaslarni tekshürüsh mixanizimgha irishti. Misale: Teshkilatlar yaki shexsiler öz ara tejirbelirini biwaste almash turalaydighan we so’allargha biwaste jawap biridighan pursitige irishti. Pikir almashturiwatqan ikki terep bir birsining qisqa tarixini we yüz-chirayinidin yiterlik xewer tapidu.

(6) Her sahe her döwletlerdiki siyasiyetchilerrning we tesir küchi zor meshhur shexsilerning facebookigha kirip uyghurlarning telep we pikirlirini kigizeleydighan boldi. Uyghurlarmu bir birsining uchur sadoqigha kirip shexsi közqarashlarni yazalaydighan yaki yardemlerni soralaydighan boldi.

(7) Uyghurche kitapxane, kino stodiyisi, moziy, sayahet albumlirini qatarliq köngul ichish maddi nesilerni qurup keng xelq bilen teng behriman bolidighan imkaniyiti yaritildi.

(8) Yashlargha jughrapiyilik cheklimisi bolmighan halette özliri xalaydighan muxabetni tapidighan qolayliq yaratti.


Uyghurlar facebook arqiliq bir birsining mewjutliqini itirap qilidu, öz ara ortaq pratika we tejribe-sergüzeshtiliridin teng behriman bolalaydu, özining döwlet bayriqini her küni küreleydu, özi herqandaq teshkilatlarni quralaydu, özining kimlikini erkin bayan qilalaydu… Ishqilip bir döwlet qilalaydighan barliq ishlerni erkin qilalaydu, eger qilimenla dise. Bularni közde tutqanda facebook uyghurlarning döwliti bolup qaldi.

Unregistered
16-01-16, 09:59
"Exmenjan Qasim bilen Jang Ji Jung 11 – bitimge imza qoyghanda “Xin Jiang, Zhong Guning ayrilmas bir qismi” dep itirap qilghan we bu itirap 11 bitimning mustehkem we qozghalmas türüki bolghan. Siyasion Jang Ji Jung, “Xin Jiang, Zhong Guning ayrilmas bir qisimi” digen pirinsipte qet’iy-tewrenmey turghan hem “döwletning birlikini muzakire qilidighan ish emes” dep gepni öziwetken. Exmetjan Qasim buninggha tamamen qoshuldighanlighini bildirgen we musteqilliqni telep qilmaydighanlighini ochuq itqan. Exmetjan Qasim shu künidin bashlap “xelqchiliq” digen neziryeni teshwiq qilip, Sherqiy Turkistan xelqining qelbidiki “musteqil” digen otni öchürushge tirishqan we netijige irishqan. Exmetjan Qasimning bu rohi ta bügünki kündimu norghun chet’ellerde oqup yitishken ziyalilarning köreshqilish nishanigha aylandi—bu ziyalilarmu maaripning ehmiyitini we anche-munche netije qazanghan shexsilerni toxtimay torbetlerde dawrang silish arqiliq, biwaste yaki wastili shekilde musteqilliq awazini yoqitishqa intildu.

1947 – yili 10 – ayning 16 – küni Exmenjan Qasim, Jang Ji Junggha yazghan xitida:
“tinichliq toxtami imzalanghan mezgildin buyan Ili terep hich waqt wastili yaki biwaste, yoshurun yaki ochuq rewishte Shing Jangning Zhung Xua Mingo jumhuryitidin ajrash mesilisini meydangha tashlighan emes”….“biz bitimge imza qoyush bilen bille pütün ölkining ZhongGu dairisige tewe ikenlikini ochuq ittuq”

1947 – yili 12 – ayning 10 – küni Jang Ji Jung, Exmetjan Qasimgha yazghan jawap xitida budaq digen “bügünki Shing Jang mesilisi rohi halette wetenni himaye qilish yaki wetendin ayrilish mesili supitide mewjut bolup turmaqta. Shing Jangni Zhung Xua Mingodin ayrip chiqish gherizinglar yoqluqini resmi bildurupsiler, bu mini nahayiti memnun qildi”"

Unregistered
16-01-16, 16:26
Erkin Sidiq siz digen ashu munapiqlarning bash wekili. U rohidin, wizdanidin, ghororidin, milli kimligidin azghan. Wizdanidin we ghororidin azghanlarni Xitaymu yaxshi kormigechke, u her xil usullar bilen Xitay dowlitige asiylik qilghanliqini aqliyalmay aware bolmaqta. Unungda azraq wizdan yaki ghoror bolsa, Amerika hayatida birer qetim millitimizning hazirqi zulimi toghurluq soz qilip namayishqa chiqatti we yaki wetinimizda olup ketiwatqan shiyetlirimiz, turmige tashlinip ketip barghan Ilham Toxti oxshash ziyallirimiz ustide maqale elan qilip dunya jamahitige uxturatti.



"Exmenjan Qasim bilen Jang Ji Jung 11 – bitimge imza qoyghanda “Xin Jiang, Zhong Guning ayrilmas bir qismi” dep itirap qilghan we bu itirap 11 bitimning mustehkem we qozghalmas türüki bolghan. Siyasion Jang Ji Jung, “Xin Jiang, Zhong Guning ayrilmas bir qisimi” digen pirinsipte qet’iy-tewrenmey turghan hem “döwletning birlikini muzakire qilidighan ish emes” dep gepni öziwetken. Exmetjan Qasim buninggha tamamen qoshuldighanlighini bildirgen we musteqilliqni telep qilmaydighanlighini ochuq itqan. Exmetjan Qasim shu künidin bashlap “xelqchiliq” digen neziryeni teshwiq qilip, Sherqiy Turkistan xelqining qelbidiki “musteqil” digen otni öchürushge tirishqan we netijige irishqan. Exmetjan Qasimning bu rohi ta bügünki kündimu norghun chet’ellerde oqup yitishken ziyalilarning köreshqilish nishanigha aylandi—bu ziyalilarmu maaripning ehmiyitini we anche-munche netije qazanghan shexsilerni toxtimay torbetlerde dawrang silish arqiliq, biwaste yaki wastili shekilde musteqilliq awazini yoqitishqa intildu.

1947 – yili 10 – ayning 16 – küni Exmenjan Qasim, Jang Ji Junggha yazghan xitida:
“tinichliq toxtami imzalanghan mezgildin buyan Ili terep hich waqt wastili yaki biwaste, yoshurun yaki ochuq rewishte Shing Jangning Zhung Xua Mingo jumhuryitidin ajrash mesilisini meydangha tashlighan emes”….“biz bitimge imza qoyush bilen bille pütün ölkining ZhongGu dairisige tewe ikenlikini ochuq ittuq”

1947 – yili 12 – ayning 10 – küni Jang Ji Jung, Exmetjan Qasimgha yazghan jawap xitida budaq digen “bügünki Shing Jang mesilisi rohi halette wetenni himaye qilish yaki wetendin ayrilish mesili supitide mewjut bolup turmaqta. Shing Jangni Zhung Xua Mingodin ayrip chiqish gherizinglar yoqluqini resmi bildurupsiler, bu mini nahayiti memnun qildi”"

Unregistered
16-01-16, 21:23
"Men bilen birge bu uyghurlarning döwlitini birge seyle qilayli:

Ay yultuzluk kök bayqarni yüz lep – minglap, her yil, hey ay, hey küni körimen disingiz facebookni yoqlang.

Ay yultuzluk kök bayraqni igiz köturgen merdane uyghur qiz-oghullarni izdisingiz facebookni yoqlang.

Uyghurlarning döwlet shi’iri, armiye marshli, döwlet giriy, döwlet name, döwlet bayriqi, döwlet chiqrisi, döwlet ar-numusi, döwlet tili…wahakazalarni anglaymen we körimen disingiz facebookni yoqlang.

Ay yultuzluq kök bayraqni körse özini tutuwalammay put-qoli titirep turidighan uyghurlarni körimen disingiz facebookqa kirip ularning “profile”ni yoqlang.

Rabiye Qadir we DUQ Ijra’iye komiteti wekilliring qiliwatqan paaliyetliridin we bularning chirayliridin xewerdar bolay disingiz facebookni yoqlang.

Her döwletlerdiki uyghur teshkilatlardin, aktip paaliyetchilardin we ataqliq muxbirlardin xewardar bolay disingiz facebookni yoqlang.

Zhong Gu hökümitining teshwiqatchiliri bolup, her döwletlerdiki uyghur musteqil paaliyetlirini parchilash üchün herqet qiliwatqan uyghurlarni körimendisingiz facebookni yoqlang.

Uyghurlargha munasiwetlik hüjetlik film, keskin bes munazire we mulahizelerni körgingiz we anglighiningiz kelse facebook arqiliq Kalb Sadasining tor bitini yoqlang.

Uyghurlarning eng chong tarixi resim muziyni ziraret qilimen disingiz Mavlan Yasinning facebookni yoqlang.

“Uyghur xelqning pexirliq oghuli” dise, “ilham berginizgha rexmet” dep jawap yizip bir birsini maxtaydighan, likin Profile Albumida ay yultuzluq kök bayraq bar bire resimni chaplammaydighan ziyalilarning chirayini körimen disingiz facebookni yoqlang.

Amirkining bir – birsige tutashqan güzel tagh – deryalirini, menzirisi güzel sheherlirini körgingiz kelse, Tughluk Abdurazakning facebooki yoqlang.

Uyghurlargha munasiwetlik englishche we xittayche xewerlerni oqumaqchi bolsingiz Zubeyre Uyghurning facebooki yoqlang.

Sherqiy Turkistanda boliwatqan tutqunlarni, naraziliq namayishlarni, hilidin hile almishiwatqat xittay emeldarlirini we Zhong Gu hökümiti chiqirwatqan höjjetlerni körümen disingiz facebooki yoqlang.

Uyghur qizlirining güzel jamalini, uyghur kiyim-kicheklerning turlirini, uyghur xelqning herxil qiyapitini körgingiz kelse,Irade Alimning facebooki yoqlang.

Dunyada dang chiqarghan Dilbèr Yunusning naxshisini anglaymen disingiz facebooki yoqlang.

Dunyadiki her döwlet we rayonlarda elip birilwatqan uyghur pa’aliyetliri we yüz biriwatqan uyghurlargha munasiwetlik uchurlardin toluq xewerdar bolimen disingiz Perhat Yorungqashning facebookni yoqlang.

Uyghurlarda Perhat Yorungqashdek facebookdin minnetdar bolghan shexsi az uchuraydu dep oylaymen.Perhat Yorungqash facebookqa kichikip qedem qoyghan bolsimu, muxbirlargha xas sezgürluk we közitishi bilen, özining ötkür we küchluq qelimini tewritip uyghurlarning facebook cholpanigha aylandi. Perhat Yorungqashtek uyghurlarning we uyghurlargha munasiwetlik uchur we xewerlerni qisqa we ixcham, süretlik we adebiyatliq, ammibab we maharetlik, jiddi we tertiplik shekilde facebookta xewer bergen kishi tixi yoq. Facebookmu Perhat Yorungqashqa özining maharetini körsitidighan, tiz ünüm biridighan, waqittin paydinalaydighan we aktip orunda turalaydighan ken sehne yaritip berdi."

Unregistered
17-01-16, 07:40
Yazghanliriningiz shundaq toghra. Emme chet'eldiki wetendashlarning bir Facebook dolitini bashqurghudek bilimi yoq dep qaraymen. Huddi Suriye, Iraq, Afghanistan we UAA torbitige ohshash bolup qalarmikin dep ensireymen...
Facebook dolitide "bir birimizni qirish" bashlinidu. Sunni we Shiye urushi, ziyali we dini ziyali jengi, munapiqchilar qalpighi qaplap kitermikin deymen...

Unregistered
17-01-16, 07:44
Sizning bu facebook dolitingiz eger wetende echilip qalsi, huddiy weten sirtidiki "inqilap"qa ohshashla yuzminglap Uyghur yashlirining mengguluk turme azawini kelturup chiqiridu. Bu mesilini oylap batingizmu?


"Men bilen birge bu uyghurlarning döwlitini birge seyle qilayli:

Ay yultuzluk kök bayqarni yüz lep – minglap, her yil, hey ay, hey küni körimen disingiz facebookni yoqlang.

Ay yultuzluk kök bayraqni igiz köturgen merdane uyghur qiz-oghullarni izdisingiz facebookni yoqlang.

Uyghurlarning döwlet shi’iri, armiye marshli, döwlet giriy, döwlet name, döwlet bayriqi, döwlet chiqrisi, döwlet ar-numusi, döwlet tili…wahakazalarni anglaymen we körimen disingiz facebookni yoqlang.

Ay yultuzluq kök bayraqni körse özini tutuwalammay put-qoli titirep turidighan uyghurlarni körimen disingiz facebookqa kirip ularning “profile”ni yoqlang.

Rabiye Qadir we DUQ Ijra’iye komiteti wekilliring qiliwatqan paaliyetliridin we bularning chirayliridin xewerdar bolay disingiz facebookni yoqlang.

Her döwletlerdiki uyghur teshkilatlardin, aktip paaliyetchilardin we ataqliq muxbirlardin xewardar bolay disingiz facebookni yoqlang.

Zhong Gu hökümitining teshwiqatchiliri bolup, her döwletlerdiki uyghur musteqil paaliyetlirini parchilash üchün herqet qiliwatqan uyghurlarni körimendisingiz facebookni yoqlang.

Uyghurlargha munasiwetlik hüjetlik film, keskin bes munazire we mulahizelerni körgingiz we anglighiningiz kelse facebook arqiliq Kalb Sadasining tor bitini yoqlang.

Uyghurlarning eng chong tarixi resim muziyni ziraret qilimen disingiz Mavlan Yasinning facebookni yoqlang.

“Uyghur xelqning pexirliq oghuli” dise, “ilham berginizgha rexmet” dep jawap yizip bir birsini maxtaydighan, likin Profile Albumida ay yultuzluq kök bayraq bar bire resimni chaplammaydighan ziyalilarning chirayini körimen disingiz facebookni yoqlang.

Amirkining bir – birsige tutashqan güzel tagh – deryalirini, menzirisi güzel sheherlirini körgingiz kelse, Tughluk Abdurazakning facebooki yoqlang.

Uyghurlargha munasiwetlik englishche we xittayche xewerlerni oqumaqchi bolsingiz Zubeyre Uyghurning facebooki yoqlang.

Sherqiy Turkistanda boliwatqan tutqunlarni, naraziliq namayishlarni, hilidin hile almishiwatqat xittay emeldarlirini we Zhong Gu hökümiti chiqirwatqan höjjetlerni körümen disingiz facebooki yoqlang.

Uyghur qizlirining güzel jamalini, uyghur kiyim-kicheklerning turlirini, uyghur xelqning herxil qiyapitini körgingiz kelse,Irade Alimning facebooki yoqlang.

Dunyada dang chiqarghan Dilbèr Yunusning naxshisini anglaymen disingiz facebooki yoqlang.

Dunyadiki her döwlet we rayonlarda elip birilwatqan uyghur pa’aliyetliri we yüz biriwatqan uyghurlargha munasiwetlik uchurlardin toluq xewerdar bolimen disingiz Perhat Yorungqashning facebookni yoqlang.

Uyghurlarda Perhat Yorungqashdek facebookdin minnetdar bolghan shexsi az uchuraydu dep oylaymen.Perhat Yorungqash facebookqa kichikip qedem qoyghan bolsimu, muxbirlargha xas sezgürluk we közitishi bilen, özining ötkür we küchluq qelimini tewritip uyghurlarning facebook cholpanigha aylandi. Perhat Yorungqashtek uyghurlarning we uyghurlargha munasiwetlik uchur we xewerlerni qisqa we ixcham, süretlik we adebiyatliq, ammibab we maharetlik, jiddi we tertiplik shekilde facebookta xewer bergen kishi tixi yoq. Facebookmu Perhat Yorungqashqa özining maharetini körsitidighan, tiz ünüm biridighan, waqittin paydinalaydighan we aktip orunda turalaydighan ken sehne yaritip berdi."

Unregistered
22-01-16, 00:27
1949 – yili 17 – yanwar, Exmetjan Qasim “Iytpaq” zurnilining 3 – sanida “helq ara ehwal we iytipaq” digen maqalini elan qilip mudaq yazghan:

“…Rast, mesile biz kütkendek tugmigendi. Nishan boyiche, inqilabning bashlapqi künliride tashlanghan so’argha binaen ‘musteqil sherqiy turkishtan jumhuriti’ tiklesh lazim idi. Likin, bitim bu “musteqil sherqiy turkishtan jumhuriti”ni tiklesh mesilisini rettiki meslidin elip tashlidi, emdi bizning bitim maddilirigha riaye qilishimzgha toghra keldi.


Biz nime üchün ghelibilik urushni manas deryasi qirghiqigha barghanda toxtitip qoyduq?

Bu toghurluq köp sözler bolghan idi. Xelq ara, memliket, ölke ehwalini bilip turup, qoyuq-suyuqni arilashturayli, jenup we turpan, qomul xelqliri bilen üch wilayette qazanghan milli azadliq inqilabimizning utuqlirini ten bölüsheyli, xelqmizge bügünki xelqchil döwletlerde qollinidighan newiylerni qollinayli digenduq. Belki shekilge itibar bermestin, mezmungha itibar bireyli, dep bitim qilghan idyq. Eger bitim toluq emelge ashurulsa, xelqmizning kütken ümidi, telep qilghan siyasi hoquqi emelge ashqan bolatti”

Diqqet, Exmetjan Qasim buyerde “memliket, ölke” dep yizip, Sherqiy Turkistan peqet Zhong Guning bir ölkisi ikenlikidin isharet bergen; “üch wilayette” dep alghan, “Sherqiy Turkistan” dimigen; “siyasi hoquqi” tekitligen, musteqilliqni dimigen

Exmetjan Qasim maqalini dawamlashturup mudaq yazghan:

“Urushni dawam qilish angsiz tewekkülchilerning dettikami idi, emma, biz xelqimizning teqdirni dettikamgha qoyushni xalimaytuq”

Yene diqqet, Exmetjan Qasim buyerde musteqil üchün jeng qilmaqchi bolghanlarni “angsiz, qimarwaz” dep ayipligen. Özining urush qilmaydighanlighini iniq itqan.

Exmetjan Qasim maqalini dawamlashturup mudaq yazghan:
…….

“Xelqmiz hoquqta barawer bolsun, siyasetke arlashsun digen ümidte iduq. Bu meqsetke iyrishidighan atalmini ‘xelqchiliq’ deydiken. Buning üchün xelqchilik digen atalmini alduq. Resmiyette ölkining ismi Shing Jang, bitimdimu shu, wekilirimizmu Shing Jang digen namdin kechmigenken. Eger ‘Sherqiy Turkistan’ deydighan bolsa, urush pereslerge qoral bolidiken. Urush peresler ighwa qilmisun, söz, metbe’e erkinlikige binaen ölkining jughrapiye ismini qandaq ishletsekmu, resmiyette Shing Jang deyluq digen pikir tesis mejlisside quwetlinip qarar qilindi. Bu üch sözni birleshturush üchün “ittipaq” diduq. Shundaq qilip xelqning tesis mejlisi ‘Shing Jang tinchliq we xelqchiliqni himaye qilish ittipaqi’ namini qobul qildi.”

1948 – yili 10 –ayning 3- küni Exmetjan Qasimning Jang Ji Jonggha yazghan xitida mundaq yazghan:

“bitim imzalanghandikin…bizning xelqmiz döwlet bayriqi hörmitige riaye iqrar qildi we qilip kelmekte. Zhong Gu jumhuryitige tewelikini iqrar qiliwatqan üch wilayette Zhong Gu döwlet bayriqini tigishlik izzet- hörmetke igidur.”

Unregistered
22-01-16, 01:14
1949 – yili 17 – yanwar, Exmetjan Qasim “Iytpaq” zurnilining 3 – sanida “helq ara ehwal we iytipaq” digen maqalini elan qilip mudaq yazghan:

“…Rast, mesile biz kütkendek tugmigendi. Nishan boyiche, inqilabning bashlapqi künliride tashlanghan so’argha binaen ‘musteqil sherqiy turkishtan jumhuriti’ tiklesh lazim idi. Likin, bitim bu “musteqil sherqiy turkishtan jumhuriti”ni tiklesh mesilisini rettiki meslidin elip tashlidi, emdi bizning bitim maddilirigha riaye qilishimzgha toghra keldi.


Biz nime üchün ghelibilik urushni manas deryasi qirghiqigha barghanda toxtitip qoyduq?

Bu toghurluq köp sözler bolghan idi. Xelq ara, memliket, ölke ehwalini bilip turup, qoyuq-suyuqni arilashturayli, jenup we turpan, qomul xelqliri bilen üch wilayette qazanghan milli azadliq inqilabimizning utuqlirini ten bölüsheyli, xelqmizge bügünki xelqchil döwletlerde qollinidighan newiylerni qollinayli digenduq. Belki shekilge itibar bermestin, mezmungha itibar bireyli, dep bitim qilghan idyq. Eger bitim toluq emelge ashurulsa, xelqmizning kütken ümidi, telep qilghan siyasi hoquqi emelge ashqan bolatti”

Diqqet, Exmetjan Qasim buyerde “memliket, ölke” dep yizip, Sherqiy Turkistan peqet Zhong Guning bir ölkisi ikenlikidin isharet bergen; “üch wilayette” dep alghan, “Sherqiy Turkistan” dimigen; “siyasi hoquqi” tekitligen, musteqilliqni dimigen

Exmetjan Qasim maqalini dawamlashturup mudaq yazghan:

“Urushni dawam qilish angsiz tewekkülchilerning dettikami idi, emma, biz xelqimizning teqdirni dettikamgha qoyushni xalimaytuq”

Yene diqqet, Exmetjan Qasim buyerde musteqil üchün jeng qilmaqchi bolghanlarni “angsiz, qimarwaz” dep ayipligen. Özining urush qilmaydighanlighini iniq itqan.

Exmetjan Qasim maqalini dawamlashturup mudaq yazghan:
…….

“Xelqmiz hoquqta barawer bolsun, siyasetke arlashsun digen ümidte iduq. Bu meqsetke iyrishidighan atalmini ‘xelqchiliq’ deydiken. Buning üchün xelqchilik digen atalmini alduq. Resmiyette ölkining ismi Shing Jang, bitimdimu shu, wekilirimizmu Shing Jang digen namdin kechmigenken. Eger ‘Sherqiy Turkistan’ deydighan bolsa, urush pereslerge qoral bolidiken. Urush peresler ighwa qilmisun, söz, metbe’e erkinlikige binaen ölkining jughrapiye ismini qandaq ishletsekmu, resmiyette Shing Jang deyluq digen pikir tesis mejlisside quwetlinip qarar qilindi. Bu üch sözni birleshturush üchün “ittipaq” diduq. Shundaq qilip xelqning tesis mejlisi ‘Shing Jang tinchliq we xelqchiliqni himaye qilish ittipaqi’ namini qobul qildi.”

1948 – yili 10 –ayning 3- küni Exmetjan Qasimning Jang Ji Jonggha yazghan xitida mundaq yazghan:

“bitim imzalanghandikin…bizning xelqmiz döwlet bayriqi hörmitige riaye iqrar qildi we qilip kelmekte. Zhong Gu jumhuryitige tewelikini iqrar qiliwatqan üch wilayette Zhong Gu döwlet bayriqini tigishlik izzet- hörmetke igidur.”



sen satqun Mawlan Uyghurlarni oyduriwalghan yalghan "xet"ler bilen kop aldawatisen. moshu sozning orginal Neqlini korset!
bu Jornalda Exmetjan Qasim: "Arimizdiki xitaydinmu better satqun isa Yusup, Mesut Sabirilar..."dep wesiyet qilghan.
bu satqunlarning warisliri Erkin isa, Rabiye qadir we sen Mawlan emesma?


سەن ساتقۇن ماۋلان ئۇيغۇرلارنى ئويدۇرىۋالغان يالغان "خەت"لەر بىلەن كوپ ئالداۋاتىسەن. ئاشكارە ھالدا خىتاي مۇستەملىكىسىنى، خىتاي بايرىقىنى ئۇيغۇرلارغا تىڭىۋاتىسەن. موشۇ سوزنىڭ ئورگىنال نەقلىنى كورسەت! بۇ جورنالدا ئەخمەتجان قاسىم: "ئارىمىزدىكى خىتايدىنمۇ بەتتەر ساتقۇن ئىسا يۇسۇپ، مەسۇت سابىرىلار..."دەپ ۋەسىيەت قىلغان. بۇ ساتقۇنلارنىڭ ۋارىسلىرى ئەركىن ئىسا، رابىيە قادىر ۋە سەن ماۋلان ئەمەسما؟