PDA

View Full Version : Keclik Saqciliq-hekaye-1948-yil



ETIC
15-01-05, 13:23
Kechki Saqchiliq
(Bir jengchi aghzidin)
Abdureshit Imin (1922- 1949)

Men her küni etigenliki ornumdin turimen-de, derizemdin baghchamgha qaraymen. Baghchida texi yetiship pishmighan, shax- shexini egip mengzini tawlap turghan almilar, özini gülge oxshitip külüp turghan qizil qachiliq shaptullar “mana men”- dep turidu. Ene shu almilar, shaptullar pishqan bolsa idi…, deymen-de, yene telmürüp baghchamgha qaraymen.

-Eh! Ulugh tinip, özemning, heqiqi özemning baghchisi, deymen.
Mana shundaq künlerning biride “N” qisimdiki jengchi yoldashlar kochida sheir oqup qaldi. Ularning inqilawi sheiri sadaliri bilen herbi septiki waqtimda jengchiler bilen ötküzgen turmushni eslep kettim.
Herbi septe 2 yil 10 ay xizmet qilghan idi. Herbi turmush meni weten’ge sadiq qilip terbiyilidi. Men hazir qehriman, yüreklik yigitlerning biri, shunglashqa hazir meni judun- chapqun emes, otluq choghmu qorqutalmaydu.

Kech küzning bir kechisi idi. Ademni elip qachidighan boran alemni qaplighan…del shu kechisi sa’et 11 din 1 ge qeder bolghan ikki sa’etlik saqchiliq nöwiti mangimu yetip keldi. Komandirning tapshurighi bilen saqchiliq ornighimu yetip keldim. Bu orunning aldi teripi keng ketken jang’galliq, ong teripi igiz xadiliq tagh bolup, sol teripi anche yiraq bolmighan jaylarda xoshna saqchilar bar. Men jang’galliqqa qarshi turmaqtimen.

Tün qarang’ghu miltiq qolumda, etrapqa diqqet bilen qarap, xiyalimgha bir weqe chüshti. Bu chapayev kinosidiki köngülsiz bir weqe bolup, mendek bir saqchining boshangliq qilip uxlap qelishi bilen qehriman chapayev qisimliri düshmenning dehshetlik hujumigha uchrighan emesmidi. Bu weqe xiyalimdin ötkendin keyin teximu sezgür bolup kettim. Etrapni nahayiti diqqet bilen bayqimaqtimen. Yamghur yeghishqa bashlidi. Boran bilen yaghqan bu yamghur yerge goya bir metir sing’gendek tuyulidu. Men ornumda estayidil turup daldimu izdep yürmidim. Mana kiyimlirim höl boldi. Höl ichimgimu ötti. Hawa sogh, ichimge ötken höl meni titretmekte. Amma mendiki kötüreng’gü roh soghuqqa berdashliq berishte dawamet üstün turatti. Xada tashlardin shirildap sularmu aqti. Taghlar ghulap, yer tewrigendek güldürlep, ajayip awazlar anglanmaqta. Bu achchiq awazlar birdemning ichide yiraq- yiraq jaylargha ketmekte. Bügünki bu saqchiliq meni, bu awazlarghimu köndürüp qoydi.

Haman turimen. Gayida ghingship naxshimu eytip baqimen. Nimishqidur awazim aghzimdin chiqmas idi. Gayida, uyaq- buyaqqa mengip qoyimen. Tagh arisidiki qara chilan topa yamghur bilen yughurulup patqaqqa aylanghachqimu mang’ghanseri putlarmu telip qalatti. Yene toxtap yene etrapimni tingshaymen. Shu arida bashqichila bir awaz anglinip qaldi. Tün qarang’ghu köz bilen bayqash mumkin bolmighachqa qulighimni yenimu küchlügrek ishqa selip, diqqet bilen tingshidim. Gayi qulighimni yerge yeqip baqimen. Netijide mendiki sezgü, bu awazni atliq ademning awazi dep belgilidi. Xususen bu awaz men qarshi turghan jang’galliq- düshmen bazisi tereptin kelishi mening diqqitimni yenimu kücheytti. Düshmenning razwetchikliri tenep, biz terepke ötüp qelish hadisiliri peyda bolup turghachqa, men hazir goya kiyikke etilish aldida turghan shir…

Miltiqim betleglik idi. U keliwatqan adem düshmenning tenep yurgen paylaqchisi bolup taq mushu tapta közümge elinsila jenigha way…
Yürigim oynap ketiwatidu. Yamghur bolsa üzlüksiz yaghmaqta. Boran texi öz ewjide. Amma men bu minutta yamghur bilen boranni unuttum.
Heliqi awaz barghanseri yeqinlashmaqta. Mezgilsiz, bolupmu düshmen tereptin peyda bolghan awaz keliwatqan düshmen ikenligini ispat qilmaqta. Shuning bilen menmu uning’gha eng awal issiq kempittin birsini yollashqa teyyarmen…
Digendek u közge körünerlik yerge keldi. Ene shu qarang’ghuluqta chayqiliwatqan bir köleng’gü. Uning kim ikenligini eniqlimay turup, oq chiqirishqa ruxset bolmighachqa:
-Kimsen?!-dep waqiridim. U atni qamchilidi.
-Qaysing sen?- yene waqiridim. U atni yene qamchilidi. Ilaj bolsa közümdin yoqalmaqchi.
Men uni alliqachan qorulgha alghan idim. 3-qetim towlishimghimu jawap qaytmighanliqtin tepkini besiwettim. Patqaqqa bir nerse yiqildi.
Men uni bayqimay qoyalmaymen. Bashqa awazlar barmu dep yene tingshaymen. Bashqa awaz yoq. U haman tep-tench. Men u terepke mangdim. Özemge yene saqliqini jekiyimen. Mana uning yenighimu yetip keldim. Uning jeni alliqachan jehennemge yollan’ghan. Endi u qargha- quzghun’gha yem bolidighan bir parche gösh…
Uning putida xey. Kiygen Jongsenfu (Guomindang kiyimi) yamghur bilen tenige mehkem chaplashqan. Men uning miltighini oqliri bilen aldim. Yanchughidin bir parche xet taptim. Etigha minip öz ornumgha keldim. Men heqiqette yamghur bilen boranni unutqan idim. Bayaraqtila ichimge ötken höl, tenimge muzdek tekken bolsa, u höl endi tenimni qizdurmaqta.

Men xoshal, lekin saqliqini özemge yene jekiyimen, shu arida yene bir awaz peyda bolup qaldi. Buning yoldashliri bardur, digen guman mende bolghachqa burunqidinmu mehkemrek teyyar turdum. Bu awaz bara- bara manga yeqinliship, texi közge körünmigen bolsimu, öz kishimiz ikenligidin derek berdi. Men üchün mushu sa’ettiki ghelibide bir jenimgha ikki jan pütkidek boldi. Men u kishini qarshi aldim. Kelgen kishi baya meni saqchiliqqa iwertken komandir iken. Komandir kelip mening bilen qol eliship körüshkende mehribanliq bilen:
-Höl bolup ketting-he- didi.
-Yaq, hörmetlik komandir, bu yamghur meni hergiz qorqutalmaydu.Men yamghurdin qorqmighanlighimni ipadilep, ghelibe bilen chus- chus sözleyttim. Bundaq yamghurluq tünde sözni ene shundaq chus- chus sözlesh goya jengchilergila xastek tuyulidu.
-Elwette, - didi, komandir, - Bu yamghur hergiz qorqutalmaydu. Xosh, özgirish barmu? Oq chiqarding’ghu.
-Özgirish bar, hörmetlik komandir, - dep bolghan ehwalni sözlep berdim we oljilarni tapshurdum.
-Rexmet, saqchiliqni sadiq orunduduq, - didi komandir meni quchaqlap, u mengzimge, bu mengzimge söydi. Ghulumgha qaqti. Waqit heqiqeten chapsan ötidu. Ikki sa’etlik saqchiliq biliner- bilinmes waqit ichide ötüp ketti. Men saqchiliq wezipemni ikkinchi jengchige tapshurdum-de, öz bölümümge qayttim, yamghur yaghmaqta.

Uning yanchuqidin chiqqan xet anisigha yazghan xitayche salam xet bolup, komandirning eytishiche mundaq sözler bar iken:

“Hunan ölke…..sheherde turghuchi hörmetlik anam….ge, biz ayrilghili uzun waqit boldi. Seni seghindim. Mening bilen bir Qatar mejburi eskerlikke tutulghan balilar wetinimizdin yiraq bolghan Shinjang tupriqida sersan bolup ketti. Bir nechchisi bu jaygha kelgüche, piyade bir nechche pud yük kötürüp yürüp, qum sehralirida ölüp ketti. Bir nechchisi kesel….
Biz Shinjang’gha chiqip qan töktuq we qenimiz töküldi. Men, bashliqlirimiz eytqandek texi anche nerse topliyalmidim. Aman bolsam sanga jiq sowghatlar elip qaytarmen. Aman- esen qaytip berishim üchün butlargha sham yeqip tilep tur”
1948- yili 5- awghust.

Unregistered
01-08-10, 07:49
toqulghan hikaye.anisini satqan jengchi.sherepsiz.

Unregistered
01-08-10, 17:26
yaxshi hekaye iken