PDA

View Full Version : Peru Hindiyanliri Ve Uyghurlar



Tbughda
15-07-06, 08:12
PERU HINDIYANLIRI VE UYGHURLAR

Peru – Latin Amerikisida Portagaliye sumurgisidiki bir dolet. Sumurgining bashlanghuch noktisi 18.esirning axirliri.
Peru’ning esli igiliri bolsa Hindiyanlar (yeni Peru Hindiyanliri).
18.esirning axirliridin 20.esirning 70.yiligha qeder, Hindiyanlar “Aqlar” teripidin aval olturuldi, xor koruldi, mal-dunyasi bulang-talang qilindi. Andin, “azat qilish”, “mediniyetleshturush”, “ichish”, “teriqi qildurush” ve “ikki ayrilalmasliq” (Hindiyanlar Aqlardin, Aqlar Hindiyanlardin ayrilalmasliq)’qa oxhsighan siyasi oyunlar bilen Hindiyanlarni “uxlitish”qa urundi.
Azat qilish – Hindiyanlarni mehkum etti.
Medinileshturush – Hindiyanlarning tilini, orp-adetlirini, dinini yoq qildi.
Ichish – Hindiyanlarni yurt makanliridin surgun qildurdi.
Tereqi kildurush – Hindiyanlarning putun iqtisadi heqlirini qolidin aldi.
Ikki ayrilalmasliq – Hindiyanlarni birbiridin ayridi ve oz millitige bolghan hissiyatini azhizlashturdi.
200 yil artuq mebeynide, Peru Hindiyanliri asta-asta Aqlarning bir parchisi bolushqa yuzlendi. Hetta beziliri opiratsiye qildurush arqiliq ozini Aqlargha oxshitishqa temsheldi. Oz tilida sozleshkenlerni “mediniyetsiz”, oz orp-adetlirige ige chiqqanlarni “qalaq” diyishke; Aqlarni “ustun mediniyet”ke, “yuksek bilim-irpan”gha ige, ozlirini bolsa “zamanning arqisida qalghan”, “seviyesiz” dep millitini kemsitishke bashlidi. Bezi Hindiyanlar “Hindiyan” bolushtin numus qilip, Portigal bolushqa yuz tutqan bolsimu amma Aqlar yenila ularni bir Hindiyan dep qaridi.
Asmilasye davam qildi. Hindiyanlar aval shehirlerdin andin kent-nahiyelerdin asta-asta Alp Taghlirining qarangghu chongqur iteklirige surgun qilindi. Yurtlirining eng munbetlik yerlirige Aqlar yerleshken, Hindiyanlar bolsa, soghuq, qurghaq, susiz yerlerge mezhberi koch etturulgen idi.
1970–1980 arasida irqi kemsitish uch noxtilargha ulashti. “Peru erzeldin bizning” dep oylighan Aqlar, milletchi hisyatlirini fashist dunya korishige hakim qildurup, Hindiyanlargha qarshi tiximu esebileshken halda qoral kuchi qollinish arqiliq “irqi yoqutush”qa qarap yuzlendi.
Del bu vaqitta, Ayacucho Univirsitisining prapisori Guzman ortigha chiqti. Alp Taghlirining itigige zhaylashqan Ayacucho shehride Aqlargha qarshi, Guzman bashchilighida qurulghan “Aydinliq Yol” quralliq herikiti bashlandi.
1980.yilining bashlirida bashlanghan Aydinliq Yol quralliq herikitining bash qehrimani Guzman, zamaninda Pekin’de oqughan, Mao, Marks’qa oxshighan kominist “dahi”lirigha heyranliq tuyghan birsidi.
Deslepki yillarda, Alp Taghlirining uzaq itekliride qoralliq herikitini yurguzgen Aydinliq Yol’chiliri, omumen Hindiyan qiz-oghul yashliridi. Bolupmu ali mektep oqughuchiliri kop sanni igelleytti. Kiyinki mezgillerde, balilar (8–16 yash arisi), orta yashlilar (erkek-ayal) ve yashlilarmu (erkek-ayal) bu heriketke qitildi.
Uzaq kent-yizilargha tuyuqsiz basturup kiretti. Aqlar bilen yiqinlashqanlar, Aqlargha xizmet qilghanlar, Aqlargha heyranliq tuyghanlar, oz millitini xor korgenler, Hindiyan bolghanliqidin numus qilghanlar kichik-chong, bala-yashanghan, er-ayal dimestin putunley olturuldi (olturulush usulimu oxshimaytti. Qilmishigha qarap, kallisini kisish, otqa tashlap olturush, tirik komush, urup-dumbalap olturush ve itip olturush).
Guzman’ning yitekchiligidiki bu Aydinliq Yol herikiti ikki yil ichide Peru’ning putun uzak yiza-kentliride yiltiz tartishqa bashlidi. Qachanki yiqin yiza-kentlerge (bu yerlerde kopunchisi Aqlar olturatti) basturush ilip bardi, 1982’de Peru hukumiti (Aqlarning hukumiti) putun yiza-kentlerge esker uvetti ve esli vehshilik buning bilen bashlidi...
Eskerler, yaxshi-yaman, kichik-chong, er-ayal dimey, putun yiza-kentlerdiki Hindiyanlarni vehshilerche olturdi. Yiza-kentlerni putunley yiqti, koydurdi hetta Hindiyanlarning mal-varanlirinimu yoq etti (Bir qitim eskerler 6 padichi Hindiyanni tutivaldi. Ularni qorqutup tikuchar ayropilangha baghlap asti. Ulardin, qalghan Hindiyanlarning qeyerge yoshurunghanliqini iqrar qilishini soridi. Beshi zhavap bermidi, ularni tikuchardin yerge atti. Birsi bolsa eskerlerge qalghanlarning yirini dep berdi. Kiyin unimu tikuchardin yerge atti).
Hukumet eskerlirining bu qilmishi, Hindiyalarni qorqutush yirige, ularning tiximu ghezibini qozghidi. Aydinliq Yol herikitining zhengchiliri barghansiri kopuyushke bashlidi. Artuq bu heriket, Aqlar bilen Hindiyanlar arasıdıki irqi kureshke aylanghan idi.
Hukumet, Aydinliq Yol’chilirining tiximu kuchlinip kitivatqanliqini sizip, Ashavinkalarni (Ashavinkalar, eslide Hindiyan irqidin bolup, zamaninda Aqlargha yiqinliq korsetkenligi uchun, ulargha alahide muhamile korsitilgen ve kopunchisige nahiye derizhilik yerlergiche hizmet qilalishigha ruhset qilghan) ishqa saldi. Ashavinkilardin qurulghan esker birliki, aldinqi sepke uvetildi ve irqdashlar birbirini qirishqa bashlidi.
Hindiyan yashliri bu davasi uchun olushke hazirdi. Hich oylinipmu yurmestin bomba bilen birlikte hukumet eskerlirining ichige ozini atatti...
Peru hukumiti, putun hoquqni eskerlerge berdi. Shuning bilen vehshet tiximu evizh ilip ketti.
Epsuski, paytext Lima’gha oxshighan chong shehirlerdiki ahaliler bu ishlardin xeviri yoqti. Hukumet, putun gizit-jornal, radyo-tv’lerni kontrol qilghanliqi uchun, bu heqte hich bir xever birilmeytti. Taki Aydinliq Yol’chiliri 1990 yilda Lima’gha kirgenge qeder.
Uzaq yiza-kentlerdin yiqin yize-kentlerge ve andin asta-asta shehirlerge yonelgen Aydinliq Yol herikiti 1990’de Lima’ni qorshavgha aldi.
Shehirlerde teror herkitini bashlighan Guzman, aldinqi sepke 10-16 yash araisidiki oghul-qiz balilarni saldi (Montaba, qiz, 8 yishida Aydinliq Yol’chilar teripidin qachuruldi. 11 yishida birinzhi qitim esker olturdi. Andin, eskerler uning ailisidiki bezilerni itip olturdi bezilerni turmige solidi. Montaba: “Bu xeverni anglap, hukumet eskerlirige bolghan ochmenligim tiximu artti. Ularni olturush mining uchun bir oyun oynighandek bir ish idi. Esker olturmessem yirimde turalmaydighan bolup qalghan idim...”).
Shehirlerde kunsiri iship birivatqan patlashlar esnasinda, Aqlarmu Hindiyanlarmu olushke bashlidi. Her kuni eng az 7-8 patlash bolup turatti. Bezen yuzlerche kishi oletti. Amma hukumet, veqelerning hich birini xeverlerde bermeytti.
Sheherlerde kunsiri iship birivatqan terorst herketliri, her ikki terepni (Aqlarnimu ve Hindiyanlarnimu), kundilik turmushida deke-dukuge salghan, hich kimmu hayatigha kipilge birelmeydighan ehvalgha kelgen idi. Mesum insanlar arqa-arqidin olushke bashlighanti.
Aqlar, putun Hindiyanlarni “terorst” dep atashqa bashlidi. Sheherlerde, hem xalighanche Hindiyanlarni tutush, soraq qilish, urup-dumbalash, haqaret qilish, turmige xalighanche solashqa oxshighan vehshilik tirmanmaqta idi. Hindiyanlargha Univirsitige kirish, bir yerde ishlesh hetta mihmanxanilarda qilishmu mumkun bolmaydighan derizhige kelgen idi.
Qizlar, hediler, kilinler hetta anilar xalighanche Aqlar (ve bezen Ashavinkalar) teripidin basqunchiliqqa uchuratti (Albita, 19 yishida univirsitige tizimlitish uchun bardi. Univirsitining dervazisidiki saqchilar uni derhal tutup qarangghu bir oyge solidi ve basqunchiliq qildi. Hamile qaldi. Hich qilmighan “zhinayet”liri uchun 20 yil qamaq zhazasi birildi. Qizini turmide tughdi. Bugun qizi bilen birlikte Lima’da yashimaqta). Hukumet hich birnimini anglimighan-tuymighan qiyapetke kirivilip, astirittin kushkurtetti. Ashavinkalargha zehirlik chikimliklerni Hindiyanlargha sitish ve ularni naxosh halgha chushurush uchun alahide plan-proje hazirlighanti. Zehirlik chikim chekken Hindiyanlar derhal turmige itilatti ama zehirni satqan Ashavinkalar bolsa kochilarda qol qoshturup yuretti.
Hukumetning Hindiyanlargha yurguzgen bu insapsiz qilmishi, aqlar ichidiki bezi “Insan Hoquqchiliri”ni heriketke kelturdi. Insan hoquqini qoghdughuchi teshkilatlar, hukumetke qarshi paaliyetlirini zhanlandurushqa bashlidi. Ama uzun otmey, terorist paaliyetlerning ishishi bilen “qoghdughuchi” supitini tigushturushke bashlidi.
Aydinliq Yol’chilirining kundin kunge iship birivatqan terorist herketliri, Hindiyanlarnimu endishige salghanti. Deslepte Guzman’gha bolghan hisdashliqi emdi bolsa asta-asta yoq bolushqa yuz tutqan idi. Axir, burunqidek Hindiyanlardin yardem alalmaydighan boldi. Hetta balilardin, yashlilardin teshkilatqa qitilidighanlar aziyishqa, hetta teshkilattin qichishqa bashlighan idi.
Aydinliq Yol kundin kunge azhizlishishqa bashlidi. 1992’de Alberto Fujimori (eslide Yapon millitidin), xelqqe nahayiti chong vediler birip, Peru’ning dolet bashliqi boldi. Fujimori textke olturup uzun otmeyla, doletni eskiri sistem bilen idare qilishqa bashlidi.
1993’de, Ashavinkalarning yardimi ve bir Hindiyan saqcha komiserining rexberligide, Guzman Lima’da qolgha chushti.
Aydinliq Yol’chilirining bishi bosh qaldi. Gurup liderliri, liderlik zhidilini bashlidi. Bir gurup yene bir gurupning sozini anglimas boldi. Birbirini hukumetke ixrar qilishqa bashlidi. 6 ay ichide bu teshkilat putunley yoq qilindi.
Fujimori ve yardemchisi Montesinos bilen birlikte esebi bir diktatorge aylanghan idi. Teror tugidi, ama putun Hindiyanlarni tirorist dep atidi. Yiza-kent, sheher-nahiyelerning bulung-pushqaqlirighiche Hindiyanlarni xalighanche tutuqlidi, ten zhazasi birildi. Boshuktiki bovaqlar hem olturulushke bashlandi.
Fujimori ve Montesinos ikkisige, Aqlar teripidin parixorluq, qanunsuzluq shikayetliri barghansiri artishqa bashlidi. Insan hoquqi teshkilatliri derhal heriketke kirishti ve ijtimai-zhemiyet qozghilishi bashlidi. 2000 yilida Fujimori Yaponye’ge qichip ketti, Montesinos qolgha ilinip muddetsiz qamaq zhazasi birildi.
2000’de xelq teripidin “Heqiqi Komisyon” ismi bilen bir teshkilat quruldi. Komisyon, 2003’de 5000 betlik bir rapor ilan qildi. Peru’ning achchiq ve u qeder qanliq kunlirining esli “zhinayet”chiliri pash qilindi. Memliket ichide, hukumetlerning Hindiyanlargha qarshi yuguzgen irqi yoqutush siyasiti, shuning bilen birlikte bezi tashqi kuchlerning oz menpetlirige irishish uchun ilip barghan hile mikirliri (Guzman’ning kimler teripidin qollanghanliqi) vahakazalar raporda ochuqche ortigha qoyuldi.
2003’de putun Peru xelqining (Aqlar ve Hindiyanlar) adil bir dimogirattik saylimi boldi. Peru’ning esli xozhayini bolghan Hindiyan millitidin Alahandiro Talido dolet bashliqi bolup saylandi.
Bugun Peru xelqi, “aq-kara” dimestin bu memliketning kelgusi behtiyarliqi uchun kiche-kunduz semimiyiti bilen hizmet qilmaqta. 200 yildin artuq qarangghuluq bir tarix peqetla otmushidiki achchiq bir ders bolup kilechek nesillerge ugutilmekte.

Eziz oqurmenler, bu Peru’ning yiqinqi tarixidin qisqa bir parche. Qini sizler hem oylap korunglar, Peru Hindiyanliri bilen Sherqi Turkistan Uyghurliri arasida qandaq oxshashliqlar bardur? Yaki oxshashliqlar bolamdighandu?
Men Peru Hindiyanliri bilen Uyghurlar arasida kop zhehette oxshashliq bolghanliqini kordum. Yaki kelgusi bir zaman ichide tiximu oxshap qalidighanliqimizni texmin qildim. Amma, Peru Hindiyanlirining bugunki oz-ozige xozhayin bolush teghdiri bilen Uyghurlarning kelgusi teghdirining oxshashliq korsitidighanliqigha......


Lima/06. 2006

Unregistered
15-07-06, 12:49
Kop yahxi makale iken , her Uyghur mutlek bir ketim dikket bilen okuxi kerek .eger biz aldini elip tedbirini kilmisak ,bu ghaljir we merhemetsiz hitay baskunqiliri ,perudiki porgugaliyeliklerdin ming hesse zalim we merhemetsizdur ,hitaylarning hazirki wehxilileri hem portugaliyeliklerning wehxilikliridin exip ketiglik ,ALLAH saklisun undak kunler bolup kalsa Yurtimizda Uyghur kalmaydu ,we bu rehimsiz dunya osurup koyudu ,men bu makaleni okup towendiki xeirni yazdim ,okup temxip baksanglar heli tetiydu ,

INSAN KORKI SILE-REHIMDUR ,

REHIMSIZ INSAN BALAYI-WEHIMDUR .

GER BOLSA UNDAKNING KOLIDA DUNYA ,

U ATALMAS INSAN EKLI-SELIMDUR .


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

oguzhan
15-07-06, 13:47
kiymetli okurlar,
Peru ve Uygur benzetmeleri yapilirken !!!

Mustemlekeci halk olarak Portekiz gosterilmis !!!!!

Lutfen dogru bilgiler aktarilsa daha iyi olur,
yoksa yanlis bilginin arkasina dizilen
dogru bilgiler hakkinda da supheye dusulur.


Ilginc olan baska onemli bir sey,
gecen yuzyilda Fransiz dilbilgini Dumenil,
Quetchua dilinin eski Orta Asya Turkcesine benzerligi hakkinda
bir calisma yapmisti.


Maalesef bu eser ne Turkiyat Arastirma merkezlerinde var,
ve bu konuda da arastirma yapan henuz ne bir Uygur
ne de Turk vatandasi var.

Hazreti Ademin yasini Kuran i Kerim'deki bilgilere gore hesaplayanlar
onbirbin yasinda !!! karar kiliyorlar.

Insanoglu yaradilis tarihi boyle baslamissa,
MU kitasi ile Uygurlarin tarihini 30000 yil onceye tasiyanlar
acaba gunaha mi giriyorlar?

Yani Adem babadan evvel Uygurlar mi yaratilmisti?

Rivayet ve efsaneleri tarihi kayitli gerceklerden ayiklamazsak,

biz de herhalde efsanevi bir millet olur cikariz..


saygilarimla,

oguzhan

Unregistered
15-07-06, 14:40
Allah Allah depla olturghan bilen ix putmeydu adaxlar, ALLAHmu saqliyalmaywatqan gep xu, qolungha KALASHNIKOV elip özengni saqlimisang baxqa hemmisi =O


Kop yahxi makale iken , her Uyghur mutlek bir ketim dikket bilen okuxi kerek .eger biz aldini elip tedbirini kilmisak ,bu ghaljir we merhemetsiz hitay baskunqiliri ,perudiki porgugaliyeliklerdin ming hesse zalim we merhemetsizdur ,hitaylarning hazirki wehxilileri hem portugaliyeliklerning wehxilikliridin exip ketiglik ,ALLAH saklisun undak kunler bolup kalsa Yurtimizda Uyghur kalmaydu ,we bu rehimsiz dunya osurup koyudu ,men bu makaleni okup towendiki xeirni yazdim ,okup temxip baksanglar heli tetiydu ,

INSAN KORKI SILE-REHIMDUR ,

REHIMSIZ INSAN BALAYI-WEHIMDUR .

GER BOLSA UNDAKNING KOLIDA DUNYA ,

U ATALMAS INSAN EKLI-SELIMDUR .


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
16-07-06, 13:22
eger qolimizdin kelse bu maqalini yurt ichidiki yashlargha E-mail qilip bersek nahayiti obdan bolghudek, men hazirla birsige salimen.

Unregistered
16-07-06, 14:17
Way bu Perudamu Uyghurlar bar oxshimamdu?yaxshi gep iken.Eger mumkin bolsa Peru we Latin Amerikasidaki Uyghurlar heqqide qisqiche melumat yizip qoysanglar,bizmu xewerdar bolup qalsaq...............

Unregistered
17-07-06, 05:50
sayin oguzhan bey
ben yukarda bas edilen yazida bir yalnislik gormedim, ozellikle siz yazinizi gordukten sonra hemen Peru Tarihie ve Guzman ve onun arkadaslarini yaptiklari savas ve sehitlik hakkinda arastirdim, bence onda hic bir yalnislik yoktur,
boyle bir yazinin bizim halkimiz icin cok ve olumlu olmasi beklenirken sizin bu yaziniz beni uzuldurdu,

yazi dogrudur!!!!!!

eger yazi ve icindeki bilgiler yalnis bile olsa da sizin boyle kotumser yanitlamaniz beni uzuldurdu

yazdiklarinizi halen severek okuyorum halen oyle devam etmseini isterim

saygilamrimla

okuyucu

kiymetli okurlar,
Peru ve Uygur benzetmeleri yapilirken !!!

Mustemlekeci halk olarak Portekiz gosterilmis !!!!!

Lutfen dogru bilgiler aktarilsa daha iyi olur,
yoksa yanlis bilginin arkasina dizilen
dogru bilgiler hakkinda da supheye dusulur.


Ilginc olan baska onemli bir sey,
gecen yuzyilda Fransiz dilbilgini Dumenil,
Quetchua dilinin eski Orta Asya Turkcesine benzerligi hakkinda
bir calisma yapmisti.


Maalesef bu eser ne Turkiyat Arastirma merkezlerinde var,
ve bu konuda da arastirma yapan henuz ne bir Uygur
ne de Turk vatandasi var.

Hazreti Ademin yasini Kuran i Kerim'deki bilgilere gore hesaplayanlar
onbirbin yasinda !!! karar kiliyorlar.

Insanoglu yaradilis tarihi boyle baslamissa,
MU kitasi ile Uygurlarin tarihini 30000 yil onceye tasiyanlar
acaba gunaha mi giriyorlar?

Yani Adem babadan evvel Uygurlar mi yaratilmisti?

Rivayet ve efsaneleri tarihi kayitli gerceklerden ayiklamazsak,

biz de herhalde efsanevi bir millet olur cikariz..


saygilarimla,

oguzhan

oguzhan
17-07-06, 12:37
Sayin Okuyucu-rumuzlu kardesim,

Yazidaki hata Peru'nun Portekiz somurgesi olarak tanitilmasi.

Hal boyle olsa idi ,mantiken bugun Peru'da konusulan dilin Portekizce olmasi gerekirdi.

Guney Amerika'daki bilinen Portekiz somurgesi Brezilya'dir,
ve dili Portekizcedir.

Peru'da yasamis,ve dillerini bilen ve Guney ve Kuzey Amerika'da Turk kulturunu tanitan bir vatandas olarak;
kendimi bu konuda yeterli bilgi sahibi addedip,
baska hemserilerin yanlis bilgi sahip olmasini onlemek icin
duzeltme geregini duydum.


Aydinlik Yol hakkinda yazilanlar daha teferruatli bir kaynaktan Uygurcaya tercume edilmis.

Herkesin gozunden kacan birsey var ki,

yaziyi yazan kardesin dikkatinden kacmis :

Guzman ismi ya Nazilerden zamaninda kacmis ve Guney Amerika'nin her tarafina serpilmis Yahudi kokenli bir cagrisim yapiyor ;

ya da 2.dunya savasindan sonra yine kacmak durumunda kalan
bir nazi Alman olabilir.

Herseyden daha onemlisi bu zatin yerli halktan olmayisi !!!!!!

Yani arkadasin tabiri ile Hindiyan degil !!!!


Nasreddin Hoca fikrasini animsatti bana :

Birgun hoca pazarda satmak uzere yogurt bakraclarini ve sut kaplarini alip
ahira inmis.

Sut sagarken inek buyuk abdestini yogurt kovasina bosaltmis!

Hoca ne yapsin,boku cikartmaya calistikca ,
yogurda daha fazla karismis.

Cikartamiyacagini anlayinca,baslamis yogurdun uzerine
kalin kalin kaymak surup ,olayi ortbas etmeye baslamis.

Pazarda kalin kaymakli yogurdu goren herkes,
bir parmak daldirip yogurdun tadina bakmaya baslamislar!!!

Hoca da :

Alacaksaniz alin,
fazla kurcalamayin,
sonra boku cikar !!! demis.


Emperyalist guclerin ,ezilmis ve ezmek istedikleri halklara

uyusturucu tasittirip,elde edilen kazanc karsiligi da

para vermeden onlara karsiliginda silah ve muhimmat vermek

gibi cok dahiyane fikirleri vardir.


Ornek olarak Aydinlik Yol ve PKK senelerce ve belki halen

kokain ve eroin ticareti yaparak davalarina ekonomik destek aradilar,

OZET ILE :

Bay Guzman bir Perulu Hindiyan degildir !!!


Ama Peru'lu yerlilerin kullandigi Quetchua dilinin eski Turkceye olan benzerliginin
bir Fransiz dilbilimcisi tarafindan 1930lu yillarda arastirilmis olmasi;

biz Uygur veya Orta Asya'li Turk halklari icin onemli olabilir.

Ya da Uygur Ozerk Bolgesindeki dunyanin zengin petroglif mirasinin
tipatip benzerlerini ben Venezuela-Puerto Riko-Kuzey Amerika'da tesbit etmis
ve Karibik Arastirma Merkezi kurucusu tarihci Sayin Ricardo Alegria'ya
2000 yilinda fotograflari ile beraber teslim etmis,
Bering Gocleri konusuna yeni isiklar tutma maksadi ile
arastirmalar baslatmis idim.


Arjantin'li bilim adamlari Amerikan yerli halklarinin DNA'si ile
Tuva Turklerinin DNA'sinin ayni oldugunu arastirmalar ile tesbit etmislerdi.


SAYIN KARDES,

MATEMATIKTE VE BILIMDE
IKI NOKTA ARASINDA EN KISA YOL
DOGRU YOLDUR !!!


Benim yazim hicbir kotumser mesaj tasimamakta,
sadece okurlarin herseye dogrudan iman getirmek yerine,
biraz daha supheci ve arastirmaci olmalarini tavsiye etmek.


ABD'de anti komunist hareketleri bundan 50-60 yil once had safhadaydi,

o donemler bircok amerikali siyasi gorusleri yuzunden eziyet cektiler.

Bugun McCarthy donemi olarak bilinen bu zaman diliminde vuku bulmus
bircok olayin perde arkasini ogrenmek mumkun.

Yani gercekleri ogrenmek icin arisvlerin acilmasini
ve elli yil gibi bir sure beklemek lazim.


Ayni sey Ingiliz ve Fransiz arsivleri icin de gecerli;

Turklerin basina orulen coraplari bugun artik merak ediyorsak
ogrenebiliriz.


Belki Guzman hakikaten bir dava adami idi,
ve yerli halki cok sevdigi icin eylemlerde bulundu.......

Ama gun gelir kazin ayaginin aslinda oyle olmadigini ogrenir
ve sasirirsak ne olacak ?


Ote yandan Mu uygarligi hakkinda bu web sitesine gonderilen
yazilar ve cevaplar da bana Uygurlarin bircok seyi sorgulamadan
dogru kabul ettiklerini gosterdi.


Islam dini alimleri Adem Babanin 11000 yil once yasamis oldugunu hesaplayabiliyorlar,

o zaman hangi musluman 30000 yil once Uygurlarin varoldugunu
mantigina kabul ettirecek?


Lutfen beni kimse yanlis anlamasin,

benim sorunum Uygurlar ve dunya hakkindaki bilgilerimizi

butun dunyanin kabul ettigi olculer ve kriterler icinde gormek istemek.


Clinton veya Bush'un partisine maddi destek yemeklerine katilip,

3-5 bin dolar odedikten sonra,bu zevatla resim cektirmek

veya Dalai Lama'nin bir etkinliginde boy gosterip bunu
resim ile belgelemek.......

Uygur dava adamlarina yakisik olmayan,
zaten modasi coktan gecmis yaklasimlardir.


Uygurlari ve uygarlik birikimlerini dunyaya tanitabilmek icin,
once dunyayi iyi tanimak lazimdir.

Ben insanligi daha iyi ogrenmek icin,
zahmet edip 4-5 yabanci dil ogrendim.

Internet ortaminda bilgi birikimime guvenmeden,
baskalarini tenkit etmeye kalkismak,

benim hem seviyemi dusurur,hem de kucultur.


Boyle bir rizikoya kendimi kolay kolay atmamam gerekir herhalde.


saygilarimla,

oguzhan

Tbughda
17-07-06, 14:56
Hormetlik Oghuz Ependi:

Dimogirattik bir shekilde mesilini munazire qilghanliqingiz uchun rexmet.

Emma yazmingizda kop xataliq bolghanliqi heqqide bir qanche zhumle soz qilmaqchimen.

Aldi bilen men Guzman'i Hindiyan dimidim. Ve yazmamning axirqi bolimini diqqet bilen oqup chiqing. Guzman'ning kimler teripidin ve kim bolghanliqini bilivalalaysiz.

Peru bir Portagaliye sumurgisidiki dolettur. Her ne qeder bugun ochuq halda buni koremisekmu, amma Peru digen doletni aldi bilen Latin Amirikisigha kochup kelgen Portigaliyelikler qurghan (elvette Bralizye'nimu).

Quetchua tili bolsa Peru yerlilirining tili emes. Peqet Peru'diki Ashavinkalarning tilidur. Bugun Peru'da Ashavinkalar %11,7 pirsentini igellimekte.

Guzmen'ning esli Peru'liq bolghanliqi ve Peru Hindiyalirigha bolghan hisdashliqi bugun uning Peru Hindiyanliri teripidin qobul qilinghan bir qehriman ikenligini menmu yazmidim ve Peru'liqlarmu bugun undaq dep qarighan emes.

Impiralist kuchler heqqide sozlepsiz. Amma yazmingizni bir putun hali bilen qarisaq, qandaqtu yene impiralist kuchlerge xizmet birivatqandek pikirlerni qilipsiz...

Aydinliq Yol heqqide, qanchilik bilgige ige ikenligingizni bilmeymen. Amma men bolsam Aydinliq Yol heqqide xili puxta bilgige igemen. Chunki tixi ikki hepte aval kona Aydinliq Yol'chilardin birqanchisi bilen tepsili sohbette boldum ve bu yazmamni oqurmenlerge sundum.

Bir koz qarash yaki bir mesilige pikir birishtin burun, toghrining nime bolghanliqini obdan arashturmaq, aldirangghuluq qilmay tepsili tetqiq qilip korush, her nersige "at kozi" bilen qarimasliq, bilimning vazkechkili bolmaydighan shertliridin biridur. Amma sizning yazmingizda buni (yeni Peru Hindiyanliri ve yaki Guzman, Aydinliq Yol) korelmidim. Xuddi Turkiyeliktekla yazmingizni yizipsiz.

Men bashqa bir nersini Uyghur qirindashlirim bilen ortaqlashqan pikirlerge ige bolush uchun, ortigha Peru Hindiyanlirining achchiq tarixini sozlep ottum. Amma siz, timidin chetnep "Turk mesilisi"ge yaki "Turk bolush"qa qarap mangghan bir "yol" korsitishke urunupsiz. Shuni semingizge silip qoyay: Biz Uyghurlarning "Turkmu, Turk emesmu" deydighan bir qayghumiz yoq. Bizning peqet ve peqetla "Istiqlal, Hurriyet, Erkinlik, Musteqqiliq" qayghumiz bar.

Bugun biz Uyghurlarning, "U Uyghurmush, bu Uyghurmush" deydighan veya korgenla kishini "Vay u Uyghurken" yaki "Vay u Turkken" deydighan tarixqa xilap bir mentiqsiz heveskarliqimizmu yoq. Bizning peqet ve peqetla "Turk irqidin Uyghur bolush" kurishimiz bar.

Men korgen kishinila "Vay Onlar Turktur" deydighan mentiqni peqetla Anadolu'diki yeni Turkiyediki "Turkler"dinla anglidim. Rastimni iytsam, bu sozlerni anglighanchighimda kulgum kilidu. Chunki, biz Uyghurlarning bir maqal-temsili bar: "Qongamda ishtan yoq, ismim mazhangul" deydighan, mana bu maqal-temsil isimge kilip qalidu.

Siz Guney ve Kuzey Amerikida, Turk kultirini tonitivitipsiz. Bu heqte sizni tebrikleymen. Men bir Sherqi Turkistanliq bolush supitim bilen Uyghur Turkki ikenligimdin ghurur tuyimen. Amma bu yerde "Turk" sozini bugunki Turkiye sozidiki "Turk" sozidin ayri yeni "Turk" irqi meniside dep chushinimen. Bashqa bir ipade bilen, "Turkiyelik" bolush bashqa bir mesile, "Turk" bolush bashqa bir mesilidur. Yeni mining Turk diginim, Uyghur, Ozbek, Ezer, Qirghiz, Qazak, Turkmen, Gagavuz, Tatar, Anadolu Turkleri, Trakya Turkleri... ve bashqilardur. Amma "Turk" bolush "Turkiyelik" bolush meniside emes. Belki sizmu shundaq dep chushunidighansiz. Undaqta, Turk kulturini tonushturghiningizda, Uyghurlardin qanchilik soz qilghanliqingizni bilgum bar idi...

Hormetlirimni sunimen.

oguzhan
17-07-06, 19:33
saygideger okuyucu ve Peru!lular hakkinda bizi aydinlatan sahis;

bildirdiginiz degerli bilgiler karsisinda
belki haddimi asip biraz sert elestirmis olabilirim;

Sizi bilemem ama ben hep kendi evimde hissetmissimdir,
sanki onlardan biri gibi.

70li yillarda Lima'da turistik esya satan yerliler ile
daha iyi anlasabilmek icin;
dilleri Quetchuaca soylemek istediklerimi
arastirmis ve ogrenmistim.


Zaten kimse benim Turk olduguma ihtimal vermiyordu
beni hep Castellan (yani Ispanya yarimadasindan gelen)
ya da Bolivya ve benzeri civar devletlerden sanirlardi.



Guney Amerika'da Uygurlarin olmasi ve bu vatandaslar ile oralarda gorusmekte yarar vardir.

Bir hizmet veya faydamiz dokunabilecekse,lutfen bizleri haberdar edin.



Uygurlarin yolunu aydinlatalim !!!!!!!!





Guney Amerikalilara o kadar benziyoruz ki;
tarihsel akrabalik olmamis olsa bile,
adamlar bize hemen sempati duyuyorlar.



Yalniz ben tum Guney Amerikali dostlarimi hep sitemle karsilarim;

cunku hepsi dillerini somuren kulture kaptirmislar,
ve hukumranlarin dili ile kendilerini tanimlamaya calismislar.


Bugun bir Peruca/Kolombiyaca/Ekvadorca veya Costa Rica dili maalesef yoktur.



Insallah Meksika veya baska yerlerde olduklarini duydugumuz vatandaslarimiz
gunun birinde bizlere Uygurca Ispanyolca sozlugunu,
ve Uyugur edebiyatini Ispanyolcaya tercume etmekle,
potansiyel 4-600 milyon kisilik bir zumreden soz ediyoruz.



sizler ne is ile mesgulsunuz?

saygilarimla,
oguzhan

Tbughda
18-07-06, 01:59
Oghuz Ependi yaxshimu siz.

Yuqirida iytqanliringizgha qitilmasliq hich kimning heddi bolmisa kirek. Her bir zhigiri bar Uyghurning sizge oxshash oylaydighanliqigha ishinimen...

Sizge qaytidin bir teklivim bar: "Peru Hindiyanliri Ve Uyghurlar"ni qaytidin oqup chiqing. Men bashqa bir mohim mesilini ortigha qoyushqa tirishtim, siz bashqa bir mesilini ortigha qoyivatisiz.

Bu arida, mining nime ish qilidighanliqim mohim emes, mining nime oylavatqanliqim, nime dimekchi bolghinim, nime qilmaqchi bolghinim mohimdur...

Tbughda
18-07-06, 02:15
Oghuz Ependi yaxshimu siz.

Yuqirida iytqanliringizgha qitilmasliq hich kimning heddi bolmisa kirek. Her bir zhigiri bar Uyghurning sizge oxshash oylaydighanliqigha ishinimen...

Sizge qaytidin bir teklivim bar: "Peru Hindiyanliri Ve Uyghurlar"ni qaytidin oqup chiqing. Men bashqa bir mohim mesilini ortigha qoyushqa tirishtim, siz bashqa bir mesilini ortigha qoyivatisiz.

Bu arida, mining nime ish qilidighanliqim mohim emes, mining nime oylavatqanliqim, nime dimekchi bolghinim, nime qilmaqchi bolghinim mohimdur...