PDA

View Full Version : Yaponluqning nutqi-dolet tilidiki terjimisi



Tumen Deryasi
20-12-04, 08:02
Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümitining Asasi Qanun Elan Qilish Murasimida Sözlen’gen Nutuq

Pr. Siyasi we Qanun Penliri Alimi: Tonooka Teruo (Yaponiye)

Sherqiy Türkistan sürgündiki hökümitining qurulushi we asasi qanun élan qilish murasimini aliy ehtiram bilen tebrikleymen. Men bu merikini chin qelbimdin qutluqlaydighanliqimni bidürüsh bilen bir waqitta, mushu pursettin paydilinip bizning hörmet we medhiyemizni herqaysinglargha yetküzimen.

Men, herqaysinglarning Xitay komunist hökümitining zorawanliq hökümranliqi astida intayin eghir zulum ichide yashawatqanliqinglarni bilimen. Silerning yurtunglar Sherqiy Türkistanning namini xalighanche “Xinjiang Uyghur Aptonom Rayoni” dep özgertiwetishti. Silerning din, til, medeniyetliringlar inkar qilinip, Xitayning ichki ölkiliridin mejburi Xitay aqqunlirini köchürüsh dolqunini dawamlashturushqa egiship, silerni ajizliship tamamen yoqitiwetilermu dep intayin ensireymen.

Men siyasi professor bolush süpitim bilen Tokyo Gakugei Universtetide uzun yil ishligen idim, nöwette Tokyoda shexsi siyasi tetqiqat ishxanisi tesis qilip, u yerge toplan’ghan dostlirim bilen axbarat we pikir almashturup turiwatimen. Silerning teklipnamenglerni tapshurup alghandin keyin biz yighilip bu temida munazire elip barduq. Manga berilgen nutuq waqti cheklik bolghachqa, bizning xulasimizni töwendiki 3 noqtigha yighinchaqlap bayan qilip ötimen.

Birinchi.

Biz barliq shey’ilerni öz peti chüshinishimiz lazim. Ehwallarni xata körsek yaki chüshiniwalsaq bolmaydu. Xitay tenchliq, erkinlik we insan heqlirini söyidighan kishilerning ortaq düshmini. Tarix sehipilirini waraqlap köridighan bolsaq, chong Xitay milletchiliki-Xitayning dölet ichide olturaqlashqan az sanliq milletlerni yoqitiwetishni dawamlashturup kelgenliki eniq.
1. Qing (Manju impiratorlughi) sulalisini qurghan Manju milliti qeyerge ketkendu? Özgiche medeniyetke ige bolghan Manju milliti hazir mewjut emes, dep anglidim. Manjuche sözlishidighan kishilerning sani intayin az bolup, Xitay hökümiti Manju tilini saqlap qelish üchün fondi tesis qilghan. Manju milliti yer sharidin yoqaldi, disekmu artuq ketmeydu.
2. 13-esirde Yuan sulalisini qurup, dunyaning asasi qismigha hökümranliq qilghan Monggullar qeyerge ketkendu? Mong’gullar ichki Mong’ghul aptonom rayonidiki en’eniwi olturaq rayonlirining merkizi qismidila qalghan bolup, alliqachan az sanliq millet qatarigha chüshüriwetildi.
3. Tibet milliti Xitay hökümranliqigha qarshi küreshni toxtitip qoydi. Hindistanning shimali qismigha jaylashqan Dramsaladiki Tibet sürgündiki hökümitining melum qilishiche, Xitay armiyisining tajawuzi we basturushi sewebidin 1 milyon 200 ming Tibet öltürülgen. Dalay Lama (Butsatiwadek mehriban we salapetlik zat bolup, shertsiz tenchliq telimatchisi) zorawanliq bilen qarshi turushni toxtitayli, dep yol yoruq berip, teleplirini toluq musteqilliqtin aptonomiyege töwenletti. Bu yumshaq zat Xitayning hökümranliqi bilen bolghan küreshni dawamlashtursaq, Tibet milliti tamamen yoqitiwetilidu, dep qorqti.
4. Nöwette teximu qanliq basturushqa uchrawatqini Sherqiy Türkistanliqlar, yeni Uyghurlar, Qazaqlar, Qirghizlar we bashqa az sanliq milletlerdur. Ular sherq we gherp medeniyiti bilen uchriship, uni qobul qilip, tereqqi qildurup kelgen ziminlarda nechche ming yil yashap kelgen idi. Ilgiri Sherqiy Türkistanning qudriti 8-esirde Tang sulalisigha herbi yardem bergüdek derijide küchlük idi. Emma yeqinqi zaman’gha kelgende, aldi bilen Qing (Manju empiratorlughi) sulalisigha qaram bolup, Zhonghua Min’guo arqiliq Xitay xelq jumhuriyitige miras qaldurulghandin keyin, Sherqiy Türkistanning ehwali yamanlashti. Sherqiy Türkistan xelqi Xitaylar hökümranliq qilidighan Xitay komunist hökümitige teltöküs qarshi küresh qilip keldi, Sherqiy Türkistan xelqining küreshlirini besiqturiwetse, Xitar hökümranliqi astidiki barliq milletchilerni tamamen basturalaydighanliqigha közi yetken Xitay hökümiti, zorawanliqni hemme sahelerde kücheytmekte. Yuqarqilar Xitay teritoriyisidiki az sanliq milletlerning teqdirining qisqiche sixemisidin ibaret. Omumen qilip eyitqanda, Manju milliti alliqachan yoqitiwetilgen bolup, Monggullar ajizliship tügisheyla dep qaldi, Tibetler palech halgha chüshti, Sherqiy Türkistan xelqi eng eghir künlerge duchh kelmekte. Bu milletler arqa-arqidin oxshash usul bilen mengiwatqan bolup, ularning baridighan axirqi bekiti milletning tamamen yoqitilishi bolup, buningda shek-shühbe yoq. Uning üstige, uning jawapkari Xitay komunist hökümiti bolup, buningda mesile yoq.

Ikkinchi.

Xitayning iqtisadi nahiyiti tereqqi qilghandek körünidu, emma biz nöwettiki weziyetni toghra körüshimiz kerek. Bu yerde weziyetni xata mölcherleshke bolmaydu. Heqiqi erkinlik we demokratiye- izchil türdiki iqtisadi tereqqiyatta kem bolsa bolmaydighan amildur. Biz bu tejribe sawaqni, soghuq urush mezgilidiki komunizim chembirining gherp iqtisadi bilen riqabetke chüshüp meghlup bolghanliqi we chak-chekidin ajrap ketkenlikidin ibaret pakittin ügenduq.
Nöwettiki Xitayda heqiqi erkinlikmu, demokratiyemu mewjut emes, bu hemmeylen bilidighan sawat. Xitay hökümitini tenqit qilidighan jornal neshir qilimen, dise, emgekchilerning menpeetini qoghdaymen, dep teshkilat quray dise, qolgha elinip, soraqqa tartilip, qiynashlargha duchar bolup, türmilerge tashlinidu. Uni az dep, sot hökmi adaletsiz bolup, höküm alghan parining az-köplügi bilen belgilinidighan ehwal omumliship ketken.
Pikir bayan qilish, neshiriyat, tetqiqat, dini erkinliklerdin kishiler mehrum qilin’ghan bolup, kishiler erkin yötkilish hoquqidinmu mehrum qilin’ghan. Siyasi pertiyeni teshkil qilidighan hoquqmu, erkin awaz berish hoquqimu, namzatlarni körsitish hoquqimu, dölet siyasitige arilishish hoquqimu tartiwelin’ghan. Xitay komunist hökümiti 1 milyart 300 milyon xelqning hayatigha hökümranliq qiliwatqan bolup, barliq hoquq peqet ularning changgilighila kirgüziwelin’ghan.

Bundaq bir dölet, bundaq tüzüm astida insanlar kishilik hayatidin razi bolushi mumkin emestur. Xitayning dölet ichide bayliq we hoquqni medhiyilewatqan(Xitay hökümitidin menpeet eliwatqan) bir qisim er-ayallar mewjut. Emma mutleq köp sandiki intayin namrat, hoquqidin mehrum qilin’ghan kishilerning pighani bilen tolghan, qutquzushni telep qilishqimu petinalmaydighan halette turmaqta. Bu ikki sinipning perqi künseri, yilseri kengiyip we chongqurliship kelgen bolup buni tosuwelish mumkin emestur.

Shanghai, Beijing qatarliq dengiz boyi rayonliridiki sheherler tereqqi qilghan, emma nurghunlighan muxbirlar bashqa rayonlarning narazi ikenligini xewer qilmaqta. Bundaq naraziliqlar qachan partilaydighanliqi toghrisida men eniq bir nerse diyelmeymen, emma Xitay komunist tüzülmisi bu kishiler teripidin ilgiri yaki keyin aghduruliwetilidighanliqi heqiqettur.

Ãœchinchi.

Biz Dalay Lama teripidin rehberlik qiliniwatqan Tibet sürgündiki hökümitige yardem berip, uzun yillar paaliyitimizni dawamlashturup kelduq. Epsuski, Yaponiyede Tibetni qollash herikiti ongushluq bolmidi. Yaponlar adette Tibetlerni yaxshi köridighan bolup, hazirmu Dalay Lamani hörmet qilishidu. Yaponiyediki budda mez’hipidikiler we insanperwerlikni yaqlaydighan teshkilatlar, medeniyet teshkilatliri Tibet we Hindistanda Mektep, Doxturxana, Butxana qatarliqlarni selish üchün köp miqdarda yardem meblighi berdi. Epsuski, Tibet milliy herikitide hayati küch bolmidi. Bu mesilide bir qanche sewep bar.
1. Yaponiye bilen Xitayning munasiwiti uzun hemde zich, köp tereplimilik bolghachqa, biz Xitaygha nisbeten bashqa kishilerde bolghandekla hörmet saqlap kelduq. Bu Yaponiyiliklerde omumiyüzlük saqlan’ghan tebi‘i hessiyattur.
2. Yaponiye 60 yil ilgiri 2-dunya urushi dewride Xitay bilen urushqan bolghachqa, Yaponluqlar ichide “jinayet ötküzgenliki üchün xijil bolush tuyghusi”gha ige kishiler bar idi.
3. Ötken 15 yil mabeynide, Yapon karxaniliri erzan emgek küchige erishish üchün, zawut-fabrikilirini Xitaygha köchürdi. Bu hadise we eqim dunyawi yüzlinish idi. Yaponiyening iqtisadi tarmaqliri Yaponiye ichidiki karxanichilarning bu xahishini körmeslikke selishi mumkin emes idi, Xitayni tenqit qilidighan heriketlerni elip berish qiyin bolup kelgen idi.

Emma, yeqinqi yillardin buyan, Yaponiyediki jamaet pikri Xitaygha qarita inkar qilish ipadisi (qarshi turush)ni bidürüshke bashlidi. Yapon hökümiti, alliqachan, Padishah janaplirigha qeder Xitay hökümitige Xitay bilen bolghan urush toghrisida resmi epu sorighan bolsimu, Xitay komunistik partiyesi we Xitay hökümiti Yapon’gha qarshi pozitsiyesini özgertmestin, Yaponiyeni eyiplesh bilen bir waqitta, 30 milyart dollarni Yaponiyedin yardem süpitide aldi. Uni az dep, Xitay hökümiti Yaponiyedin yardem puli eliwatqanlighidin ibaret pakitni Xitay xelqige élan qilip baqmidi.

Ikki hepte ilgiri, Xitayning yadro qoralliri qachilan’ghan su asti herbi paraxoti Yaponiyening dengiz tewelikige tajawuz qilip kirip, Yaponiyening Ayrupilan we nazaretchi paraxotliri teripidin sezilgendin keyin, Xitay terepke agahlandurush berilgen bolsimu, su üstige chiqmastin, shu peti qechip ketti. Uzun ötmey, Xitay hökümiti u “ezip qalghan paraxotning Xitayning paraxoti”ikenligini etirap qilip, mexanik xataliqlar sewebidin Yaponiyening dengiz tewelikige xata kirip qalghanliqi heqqide chüshendürüsh berip, bu tajawuzi üchün resmi epu soridi.

Lekin, Yapon xelqi Xitayning bu chüshendürishige razi bolghini yoq. Biz, Xitay hökümitining nurghun razwetka paraxotlirini Yapon arallirining etrapigha iwertip Xitay Teywen’ge tajawuz qilghan chaghda Amerikining awiyamatkisining qomandanliq ishlirigha kashila peyda qilish meqsitide, yeqin etraptiki dengiz tewelikide herbi axbarat toplawatqanliqini yaxshi bilimiz.

Undin bashqa Xitay hökümiti, Yaponiyening bashqilar kelishni xalimaydighan dengiz teritoriyiside nefit elishni meqset qilip, nefit elish ishini bashlashqa uruniwatidu. Bunimu az dep, Yaponiyenig qanunluq zimini bolghan Senkaku arallirigha nechche qetim Yapon’gha qarshi Xitay paaliyetchilirini qanunsiz iwertti. Yene, biz, jenubi Köriyede yoshurun heriketke ishlitish üchün nechche yüz Yaponluqni tutqun qilghan Shimali Köriye hökümitini Xitay hökümiti qanat astigha eliwatqanlighidin shühbilenmey turalmaymiz.

Yaponiyening Tibet millitige bolghan yardem mesilisige qaytip kelsek, Yaponiye Xitayni chüshimek üchün erkin, demokratik bolushqa tegishlik döletlerni tizip chiqip zenjirning “eng ajiz halqisi” ni talliwalduqmu-nime-dep özini tenqit qilip keldi. Emma, Ehwal özgermekte. Biz Sherqiy Türkistan xelqi üchün teximu zor töhpilerni qoshushimizda shek yoq. Yaponluqlar, Xitay hökümitining özlirining riqabetchisi ikenligini we yoshurun düshmini ikenligini bilip yetkenligidin bu gepni qiliwatimen.

Xulase kalam, Men Xitay komunistik partiyisi we Xitay hökümitini, az sanliq milletlerningla emes, belki mutleq köp sandiki Xitay millitining düshmini, Xitaygha xoshna bolghan döletlerning ortaq düshmini ikenligini tekrar seminglargha salmaqchimen. Yene men, adettiki Xitay puqralirini qatardin chiqiriwetip, Xitay komunistik partiyisi we Xitay hökümitining bizning ortaq düshminimiz ikenligini xitap qilimen.

Eng axirida, Sherqiy Türkistan sürgündiki hökümitining qurulghanliqini we asasi qanunini tüzüp chiqip élan qilghanliqini tebrikleymen. Bundin keyin alaqini kücheytip, komunist Xitay hökümitige bolghan besimni kücheytip, zulum astidiki insanlarni qutquziwalayli !

2004-yili 11-ayning 21-küni, Washin’giton DC, National Press Club(NPC)
(Yaponchidin dölet tiligha terjime qilghuchi: Uyghur Taro)

Sherqiy Türkistan Informatsion Merkizi
Sherqiy Türkistan Jumhuriyiti Sürgündiki Hökümiti
(Bu nutuq Washin’gitonda 2004-yili 21-noyabirda engilizche sözlen’gen bolup, Sato ependi Yaponchigha terjime qilghan)
Sherqiy Türkistan xelqi namidin Tonooka ependige rehmet eytimen-Uyghur Taro.
2004-yili 12-ayning 20-küni

ehmeq
20-12-04, 19:16
bir obdan maqalining ahirigha Sherqi Turkistan Informasion Merkizi, Sherqi Turkistan Sregendan Hokumiti dep yezip qoyuptu. Karaksh siz nime digen abroy peres adem. siz STSH ning Teshwiaqt we ichki ishlar ministiri bolghandin kiyin yene Sherqi turkistan informasion merkizini Hokumetning beshigha yezwalghanlighingiz beqetla qamlashmaptu. siz hazir hokumetning ichidiki bir organ, bundaq iken siz ikki organni teng yezishingiz peqet uzingizning logikasizlighini korsitip qoyidu. abroy peresliq qilmay, hokumetning gepini anglap, bash minister Enwerning digini qilip uningha itaet qilishingiz kerek. Infoarmasin merkizini hokumetin ustin qoyghiningiz sizning peqet abroyperes ikenligingizni korsitip qoyidiken.

Sewebi
22-12-04, 12:13
Ehmeq ependi:
Siz pitne qilmisingiz kozingizge uyqu kirmemdu?
Maqalining aptori ST informatsion merkizi we Surgundiki hokumet bilen aldi-keyni munasiwiti bar kishi. Sewebini bilmey turup kotuldimay, oz ishingizni qiling.
Bashqilarmu nan yep cong bolghan.Herqance ewliya bolsingizmu oylap gep qiling.
Sherqiy Turkistan teshkilat we hokumitini we icidikilerni ghajilaydighangha heqqingiz yoq.

Tarim Yilpizi
22-12-04, 14:16
Dear Professor Tonooka Teruo


Tonooka Sense, Arigatto Domo Arigatto Gozaimashuta!

Thank you thank you so much for your understanding the situations of Uyghur, Tibet, Mongul, Manju, and the Devil Communist Chinese !


Tonooka Apandimning akliga, ahlakigha wa toghra kuz karishigha rahmat - tashakkur!


We - Uyghurs need freedom, peace, democracy, basic human rights and justs.


The Devil Communist Chinese is the destroyer of Human rights, Freedom, Justs, Peace and the threat of free - world, and the number one Terrorist !


In the next 5 to 7 years, Kirghizistan, Kazakistan, Uzbekistan, Tadjikistan, and Mongolia will be in big trouble under the Communist Chinese Regime!


In the next 15 to 20 years, Korea (Both North, South), Japan, South East Asia, Pakistan and whole central Asia will be under threat of the Devil Communist Chinese!


Today, many countries fighting with terrorists for world peace and freedom. But, the communist chinese try on his best to helping terrorists.
Many terorists directly or indirectly financing, getting support and help from the Devil Communist Chinese!

In the Middle East, in the Afghanistan, in the Central Asia and the South East Asia many terrorists using Chinese made wapons - guns!


Last 55 years, more then 100 million Uyghur, Tibet, Mongol, Manju, Kazak, Kirghiz, Zhuang, Miao, Tujia, and Han Chinese killed by Devil Communist Chinese.


The Chinese Great Cultural Revolation is the time of Kill Minorities and distroy of minorities culture, history, religion and basic human rights!



From 1949 to 1965, many highly educated overseas Chinese and non - Chinese scholars from overseas come to China to help buld the New Communist China,
Unfortunetly over 99.5% of scholars killed by the Communist Chinese in the Cultural Revolution and 0.5% of them losted freedom and suffered from the Devil Communist Regim!


At the moment, Kazak, Kirghiz, Tajik, Uzbek, Pakistan and France have had
very good relationship with the Devil Communist Chinese. The Devil Chinese just waiting chance and the time to assimilate the weak, stupit and sleaping Central Asian Turkic Countries.


We hope and wish Kazak, Kirghiz, Tajik, Uzbek, Pakistan, and Azarbayjan waike up as soon as possible and rescue himselvs from the Devil Communist Chinese !


Kazakistan, Kirghizistan, Tajikistan, Uzbekistan, Pakistan wa Azarbayjan hukumatlirining wa halkining tezdin oyghunushini, uzuning taghdirini uzliri balgilishini, kanhor - jallat Communist Hitaylargha yam - ozuk bolup katmasligini, arkinlik, bahit, ittipaklik, iman - insap - hurlukning jari bolushuni qin kalbimizdin tilaymiz ham arzu - umut kilimiz!


Communist Hitaylarning maksidi hargizmu Asiyadiki kiqik, ajiz, shundakla ghaplat uykuda kalghan duwlat - millatlar bilan dostluk - ittipaklik munasibitini ornutush, soda yollirini eqish, ortak gullunush amas , balki kandak kilghanda Kazakistan, Kirghizistan, Tajikistan, Uzbekistan, Azarbayjan katarlik dowlatlarni assimilatsiya kilip, Hitaylarni Markiziy Asiyagha kuqurup, markiziy Asiyadiki haliklarni kul - didak kilish, ularning tabby - sunny bayliklirini bulash, ziminini Hitay teritoriyisiyga kirguzuwelishtin ibarat.

Kazakistan, Kirghizistan, Tajikistan, Uzbekistan, Pakistan wa Azarbayjan Hukumatliri - halki pat arida oyghunup, ittipakliship, ortak dushman bolghan kanhor hitaygha karshi kang kulamlik birliksapni barpa kilmisa zadila bolmaydu ham kullukta kalidu !

We hope and wish all human beings have freedom, peace and joy !