PDA

View Full Version : Rabiye Qadirning Türmidin Chiqqanliqining 10 yilliqigha Bir Nezer(3)



Unregistered
26-04-15, 00:46
Rabiye Qadirning Türmidin Chiqqanliqining 10 yilliqigha Bir Nezer(3)

Mavlan Yasin

“Shu qeder oz, bu nazaketlik eziz derya yu tagh,
Ötti sansiz qehriman baghlap anga zor ishtiyaq.
……………….
Tengrining erkisi dep atilip,
Ötti ching gizxanmu bundaq bir zaman,
Bilgini boldi peqet shungqar itish tartip sadaq.
Hemmisi ketti ötüp,
Shöhriti zor qehrimanni izdiseng,
Silip nezer bugunki bu dewrangha baq.”----Mao Ze Dong

“Sizche mushu 10 yilda, Uyghurlarni Dunyagha tonushturushta we Uyghur dawasini ilgir sürüshte, Rabiye Qadirning chiqarghan eng muhim qararliri qaysu?”

Men DUQ komititning, Uyghur Human Rights Projectning, UAA komititning we Sherqi Turkistna Sörgun Hökimitining ezalirigha, RFAning muxbirlirigha, Uyghur dawasidiki aktip pa’aliyetchilerge, Rabiye Qadir bilen yiqin xizmet qilghanlargha, Rabiye Qadirgha terjiman bolghanlargha, Rabiye Qadirni qollaydighan yaki qarishi turidighanlargha.. wahakaza 40 dek uyghurlargha xet yizip, dadilliq bilen yokurdiki bir so’alni soridim

Bu so’alni sorushumning asasi sewebi, Rabiye Qadirning Amirkigha kelgen yaqi qilghan ishlirining netijisini qandaq ölcheymiz?

Qismen Uygurlarni hayajanlandurghan, qismen Uyghurlarning jenggiwarliq rohini östürup ilhamlandurghan, qismen uyghurlarning qattiq achchiqini keltürup ghezeplerdurgen, qismen uyghurlarning naraziliq zerdisini qaynitip ichini pushurghan, qismen uyghurlarni “ichey dise achchiq, tökey dise tatliq” halette qoyup hich nersini angqiralmas qilip qoyghan Rabiye Qadirning qilghan ishlirini, men üch tereptin ölchep biqishqa urunup baqay.

Buning birichisi: Rabiye Qadirning uyghurlarning dawasigha chongqur tesir körsetken QARARlari.

Eng uluq utuqlar we kamaletler shu dewridiki qehrimanlarning qiyin qararlarni oturgha qoyup, herqandaq mushkül exwalda qet’iy boshaymay we qet’iy tewrenmey shu qararlarni qollinishidin bashlinidu. Biz anglighan yaki oqighan muweppeqiyetlerning arqa körünishini izdisek, choqun bir dana we qet’iy qararni bayqalaymiz.

Bu alemning turaqliq küntertipi yoq. Bu alemde bu küntertipi boyiche ish qilsang muweppeqiyetke irishisen yaki bu küntertipi boyiche ish qilsang meghlup bolisen digen xitapname yoq, toghra küntertip yaki xata küntertip dep isip qoyghan lozunka yoq. Bu alem peqet biz chiqarghan qarargha biqip bizning oy-pikirlirimizni, tuyghu-hisiyatlirimizni, rol-herketlirimizni, yol-qedemlirimizni retke silip we gruppilap heywetlik we seltenetlik dramalarni qoyup, shanu-shawketlik körnushlerni ijat qilidighan bir yürush mumkinchiliqni bikitidu yaki ghezep –nepretini qozghandighan, ümutsizlinip rohi chüshkin qilidighan, wedige wapa qilmay eksiche yol tutidighan paji’elik ehwallarni oydurup chiqidu. Bir yitekchining rolining zörurliki neq mushuningdin ibaret. “Qehriman tarixni yaritidu” digen jümlening yadrosi mushuningdin tüzülgen.

Amirkining 36-chi prizidint Lyndon Johson shudaq digen: “bir prizident üchün eng qiyin ish toghra ishni qilghanliq emes, toragh ishni bilmeklik”.

Biz uyghurlarning tarixini közetsek, biz ötkezgen xataliqlar asasi jehettin mushu seveblerdin kilip chiqqan: Tarixning hel qilghuch peyitliride qandaq yolgha mingishni qarar qilghanda, qorqmasliq we jür’etlik emes, belki qorqush we teshushde qarar qilghan; bashlighan ishimizni dawamlashtursaq choqum ghelibe qazinimiz dep ishenjide bolmay, belki bu qiliwatqan ishimizning axiri chiqmisa qandaq aqiwetke yoluqimiz digen endishte qarar qilghan; özining teb’iy sezkürliki we kölining telpunlishige baqmay, belki nachar keypiyati we xuduksirep dekke-dukichilikte qarar qilghan; japa-musheqqet we xeterlik tosaqlarda xelqqe qandaq qilip parlaq nur chachidighan yolni körsitish emes, belki debdebilik sözlerni qilip we ajayip-gharayip seweblerni körsitip xelqni qaymiqturidighan qararlarni bazagha salghan.

Uyghurlar öz tarixigha, bolupmu öz tarixidiki ighir halaketlerge baha bergende yaki muhim tarixi dewrilerdiki achchiq tejirbe-sawaqlarni yekünligende, tashqi amillargha isilwalmay, ichki amillargha diqet qilish kirek. Mao Ze Dong Shundaq digen: “tashqi amil ishlerni hel qilidighan muhim seweb, hel qilghuch seweb emes. Hel qilghuch seweb ichki amil”

“Sen özüngdin zarlighin awwal, zamandin zarlimay,
Qayrilip arqanggha baq, yaxshi-yamandin zarlimay.
Bu jahan bohranliri bizge sinaqu imtihan,
Leglikingni tillima, eshken tanangdin zarlimay.
Qarda qalmaqning sewebi qish emes, belki özüng,
Esla yoldin zarlima, qatqan chanangdin zarlimay.
Bel yaralghan biz üchün jenglerde ching baghlanghili,
Eng awwal xilla itingni, sen dawandin zarlimay.
Kim kiyin, kim ilgiri ushbu hayat dunyasida,
Zarlighay kimdin quyash, bizdek nadandin zarlimay?”----Muhemmetjan Rashidin.

Biz uyghurlargha tonush bolghan we uyghurlarning teghdiri bilen ching baghlanghan bir nechche tarixi qararlarni küzütup öteyli.

Bir dana uluq yitekchi kelkundek terep-tereptin kelgen uchurlargha aldilinip müjmenlik qarar chiqarmaydu, xelqning eqili bilen telwilikini perqlendüreleydu. Nishanghan yitish üchün keskin qarar chiqirdu we shu qarargha yitish üchün barliq charelerni qollinidu.Yapunye xittaygha hujum qilip kirgende, Mao Ze Dong “Yapunluqtin paydilinip Go Min Dangni ajizlandurush, Yapunyening Zhong Guning keng ziminini bisiwilishigha yol qoyush, imkaniyetning bariche yapun eskerliri bilen urush qilmasliq, pirsettin paydilinip komunistik partiyening küchini olghaytish” digen istratigiyelik endizeni oturgha qoyghanda, komunistik partiyesining köp sendigi rehberliri bu qarargha chüshünelmeydu we qolbul qilalmaydu. Tarix Moa Ze Dongning qararining toghra ikenlikini ispatlaydu—yapunyege qarishi urush ayaqlashqanda, komunistik partiyesi bir milyondin artuq muntizim qoraliq eskerge, keng ziminge we Go Min Dang bashqurmisidiki sheherlerdiki axbarat tayanch pokitlirige irishidu. Go Min Dangni weyran qilidighan asasini puxta siliwalidu.


Bir dana qarar bir yaxshi netijining kilip chiqishigha kapalet qilalmaydu. Chüki norghun qararlar eniqsiz we özgirishjan weziyetni yisaplap do tikishtin ibaret. Bir uluq yitekchi, shu weziyet bilen shertliship qarar qilidu.1948-yillirining axirida, Moa Ze Dong azatlik armiyege qomandanliq qilip Chang Jang boyigha yitip kelgende, Stalin xet yizip, Mao Ze Dongning hujumni toxtutup, Chnag Jangni chigri qilip hakimyet qurush toghurluq yolyoruq biridi. Stalinning bu yolyoruqini Mao Ze Dong keskin ret qilip, “enqilapni axirghiche elip birip, putun Zhong Guni azat qilayli” digen qararni bikitidu. Tarix yene Mao Ze Dongning bu qararining toghra ikenlikini ispatlaydu-- komunistik partiyesi hakimyetni qolgha alidu.


Özining militini közde tutmay, yat milletlerni közde tutup qarar chiqarghan yitekchi, militining put-qoligha qulluq zenjirni baghlaydu. 1933 - yili qolida döwlet armiyesi bolghidek yiterlik derijide qoralliq qoshun bolmighan Sabit Damollam, Aqsu terepte urush qiliwatqan hem tesiri özidin küchluq bolghan Ghoja Niyazni yingi qurulghan “Sherqi Türkistan Islam Jumhuriti” ge reis bolup birishini teklip qilidu. Ghoja Niyaz qarar qilishqa toghra keldi: bu reis wezipini qobol qilish yaki ret qilish.

Ghoja Niyazning Qarari: Roslar bilen Xitaylarni közde tutup, “Sherqi Türkistan Islam Jumhuriti” ni layaqet körmey, bu teklipni ret qilidu.

Bu weziyetni kütup turghan Ma Jung Ying we Shing Shi Sey kuchini birlesh turup, “Sherqi Türkistan Islam Jumhuriti” we Ghoja Niyaz qoshunlirigha ejellik zebe biridu. Shuning bilen 1933-yili 12 - noyabirde qurulghan mezkur musteqil jumhuryet, 1934 – yili 16- aprilda weyran bolidu.

Eger Ghoja Niyaz Sowit Ititpaqining Shing Shi Sey bilen hemkarlishish telipini qolbul qilmighan bolsa, eger Sherqi Türkistan Islam Jumhuritini layaqet körup, reislikni qobul qilghan bolsa, buning bilen Ghoja Niyazning we Sabit Damollamning küchi birliship, tarix bashqiche yizilishi mumkin idi. Ghoja Niyazning reislikni retqilip, “yaq” dep we Shing Shi Sey bilen birlishishke “xop” dep chiqarghan qarari, “Sherqi Türkistan Islam Jumhuriti”ni dargha isipla qalmay, özimu bishidin ayrildi. Sabit Damollamni öz qoli bilen Shing Shi Seyge tapshurup birip, özining obrazini tarixi qahrimanliqtin tarixi xa’inliqqa özgertidu.

“Waderixa Oqni tekküzduq chala,
Shu tüpeyli baghrimiz qanliq yara.
Qamcha-kaltek astida qalduq yene,
Qosh bilen söremge mehkum oy kala.

Köymidi yalghingha sirtmaq ne üchün?
Ne üchün? Biz bu balagha muptila.
Emdi bilsek oqni tekküzduq chala,
Hemmidin yaman iken sülhi sala”---Memtili Zunun.

Bir yitekchi xelqini bashlap mangghanda, qadaq yolda mingishni tallap qarar chiqirdu. Peqet Shu qarar bu milletni bexitlik yaki paji’elik teqdirge baghlaydu. Öz militining arzu-ümutini eng ali orunda tutup, hichqandaq bashqa tallash yolini qobol qilmay, xelqni yiteklep mangghan siyasetchi xelqini parlaq choqqigha echiqalaydu.

Ikkinchi jümuryetning halek bolushi, tigi-tektidin eyqandaq, Exmetjan Qasimning ching qelbide saqlinip kelgen tewrenmes QARARning netijisi, bu bolsa “Xin Jiang Zhong Guning bir ayrilmas qisimi”. Zhong Gu komunistik partiyesining Exmetjan Qasimigha bergen bahasi tamamen toghra: “Exmetjan Qasim bölgünchilerge tewrenmey qarishi turup kelgen”. DUQning ishxanlirigha Exmetjan Qasimning resimlirini isiwilisi bolsa bir tarixi külkilik yumur, bu yumur hetta Uyghur xelqning dangliq chaqchaqchisi Hisamkamnimu ganggirtip qoyidu. Shuning üchün DUQning yitekchiliri ay yultuzluq kuk bayraqni kötürup kelgende, uyghurlar aldigha jügrep chiqidu, likin ularning keynidin egiship mangghanda, dumbisige bisilghan Exmetjan Qasim sijighan dunya xeriteni körup, qismen uyghurlar “wee….t” dep küliwitip tarqap kitidu.

Exmetjan Qasim hich qachan mustaqil bolimiz digen qarar qilmighan; Exmetjan Qasim hich qanchan Sherqi Turkistan bilen Zhong Gu bolsa ikki ayrim döwlet digen qarargha kelmigen; Exmetjan Qasim hich qandaq döwletlerge elche ewetip diplomatic munasiwet qurayli digen qarar qilmighann; Exmetjan Qasim ay yultuzluq kuk bayraqni qolida tutup yaki arqa körnishi qilip resimge chüshmigen, eksinche bundaq körnüshlerdin özini apqichishni qarar qilghan; Exmetjan Qasim 11-bitimni ejat qilip we qol qoyup, milli armiyeni Go Min Dang armiyesige ötkuzush we milli armiyelerni Go Min Dang herbi kakarlirini taqashqa teklip qilghan. Exmetjan Qasim herxil usullar bilen mustaqil bolimiz diguchilerge zerbe bergen yaki ularni her tereptin chekligen; Her qandaq mustaqilliq yoligha bashlaydighan qararlarni xilmu-xil chareler bilen ajizlandurghan; Exmetjan Qasim künde qarap oltirdighan dunya xeritide, Sherqi Turkistanni ayrim bir döwlet qilip sijayli digen qarargha zadi kelmigen; Stalin, Jang Ji Jung, Jang Ji Shi, Mao Ze Dong ..kim aldigha kelse, shuni “mining xojam” dep tazim qilip pachighigha isilghan.

Ikkinchi jümuryetning halek bolghanlighigha, uyghur ziyalilar xilmu-xil seweblerni körsitidu we yazidu, meslen: tarix cheklimisi, roslarning bisimi, tashqi we ichki shert-sharaitning yitilmigenliki…wahakaza. Likin ikkinchi jümuryetning jinini alghan ejellik sewebni körsitishdin xijil bolidu yaki könglide chüshensimu aghzidin chiqirishni uyat bilidu. Bu ejellik seweb bolsa Exmetjan Qasimning qelbidiki tewrenmes qarar: musteqil yoligha mangmaymen.

Exmetjan Qasimni shertsiz qollap kelgen Seypidin Ezizi, özining 70 yilliq siyasi hayatidin yisap birishtin ensirdimu yaki shuchilar qiz-oghullarning rohi chüshige kiriwilip uxlatmididu, “bilmeptimen” digen sheirni yizip, özini bir ziyankeshlike uchirghuchi yaki bir amalsiz qalghan xarlanghuchi qilip körsitishke intiliptu.

“Igilip qilsa tazip mekkar iken bilmeptimen,
Qash itip oynatsa köz heyyar iken bilmeptimen.
Qedirdanim ülpitimsen jan-jigrim dise,
Yeng ichide xenjiri teyyer iken bilmeptimen.

Aylinip taghlar ara qazdim bahasiz tashni men,
Osta zerger bolmighach altunmu-mis bilmeptimen.
Axiri taptim bügun chin wapadar dostumni men,
Aghritip itqan sözing menasidin bilmeptimen”—Seypidin Ezizi

Rabiye Qadir Amirkigha kelgende duq kelgen ri’alliq weziyet brinchi we ikkinchi jümuryet dewrige tamaman oxshimaydu: wetendiki xittaylarning kuchi ikkinchi jümuryet dewrige silishturghanda ming hesse ösup ketti; özi wetenning sirtida; qoralliq esker yoq we qoraliq esker qurushmu xata; puti dessep turghidek tayach ponkit yoq; iqtisadi asasi nöl; uyghurlar chichilangghu we öz ara jidel-majirada; uyghurlarni parchilash kuchlar yamrap ketken; her bir uyghurning yürikide bir xittay saqchisi bar; Amirka we yawropalarda yitiship chiqqan norghun chong ziyalilar, “uyghurlar mini alim dep bishigha elip kötermidi” digen xapachiliqta; uyghurlarning bashqa ellerge biridighan hichqandaq mempeti yoq; xittay hökimiti dunyada ikkinchi chong iqtisadi döwletke aylandi we norghun yawrupadiki döwletler ulargha bash igishke mejbur boldi; utura Asiyadiki döwletler özini xittay qoynigha atti; uyghurlarda buninggha taqabul turghidek hich qandaq desmi yoq; Amirka we gherip döwletler esebiy islamchilar bilen bolghan toqunushlardin kilip chiqqan ongaysizliqlar uyghurlarning dawasigha pasip tesir körsetti we körsitiwatidu, ….

Mushundaq exwalda, qandaq qilip erkin sözlesh we erkin herket qilish imkaniyitidin paydilinip, Uyghurlarning awazini dunyagha anglitish, Uyghurlarning obrazini dunya sehnisige echiqish, Uyghur mesilisini Amirkigek chong döwletlerning küntertibige kigizish—bu Rabiye Qadirnig aldigha kelgen bir ying sinaq.

Barliq qolgha keltüreleydighan amillarni desmi qilip, uyghurlardin kelgen herxil narazliqlarni öz yolida maslashturup, uyghur dawasini tiximu janlandurush üchün qandaq qararlarni bikitish we bu qararlarni yolgha silish üchün qadaq charelerni qollunush---bular bolsa Rabiye Qadir Amirkigha kelgen yaqi duch kelgen we jawap bermise bolmaydighan so’allar.

Amirkining prizidentti Harry Truman özi xizmet qilidighan üstelning üstige “The buck stops here” digen lozunkani qoyup qoyattiken. Bu jümlining menasi: “men prizident, barliq ishlargha men mesul we men jawabkar”.

Men bu yazmida Rabiye Qadir Qararliri dep elishimning sewebi, aldinqi 10 – yilda, Rabiye Qadir DUQning prizident hem barliq uyghurlar ortaq qobol qilghan rehberi bolup keldi. Bu 10 yilda, DUQning qazanghan netijilirige we yoluqqan meghlubiyetlirige Rabiey Qadir mesul we jawabkar.

Eliwette, bu qararlarning her birside, hazirqi we burunqi DUQ komitit ezalirining qan-teri chongqur singghan. Men buyerde Rabiye Qadir qarari dep alghanda, DUQ komitit ezalirining toghra chüshünüshini we narazliq bildirip aghrinmasliqini soraymen.

DUQ komititning ezaliri oxshimighan döwletlerge chichilghan bolghachqa, Qismen qararlarni Rabiye Qadir barliq DUQ komititning heyyetliri bilen birge chiqarghan; Qismen qararlarni Rabiye Qadir bir qisim heyyetler bilen birge chiqirip, qalghanlargha herxil usullar bilen uxtarghan. Qismen qararlarni peqet tilfun yaki xet arqiliq chiqarghan;
Qismen qararlar uzun waqitta asta-asta shekillengen; Qismen paaliyetler Rabiye Qadir Amirkigha kilishtin burun, hetta DUQ qurulushtin burun elip birilip, asta - asta qarar bolup shekillengen. Bezi komititning ezaliri Rabiye Qadir qarari digen sözge toluq chüshünup ketmeydiken.

Buyerde yizip ötken qararlarning bezilirige mining chüshenjemmu müjimel.Men peqet qum chichip, merwayit elishni niyet qildim.

Rabiye Qadir Qarari (1): Uyghurlarning döwlitini esliga ekilish.

Bu qararning netijisi: Uyghurlarning ewlatmu ewlat intizar bolghan arzusi tekralandi. DUQning istratigiyelik yölinishi we nishani eniqlandi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Uyghurlarning barliq pa’aliyetliring axirqi mexsiti döwlet qurush ikenliki eniq bayan qilindi.Taktikilarning janliq ishlitishi peqet mushu mexset üchün xizmet qilidighanlighi körsitildi. “siyasetning 9 qizi reng, biri jeng” digenning maqal-temsildiki ‘biri’ eniqlandi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-------==========================
Rabiye Qadir Qarari (2): Tinchliq bilen, Uyghur xelqining dawasining heq ikenlikige dunya xelqini qayil qilish we bu dawani dunya küntertipke ekilish.

Bu qararning netijisi: Uyghur milliy herikitining ghayisi, meqsidi we usoli heqqide, Chet’ellerdiki uyghur milliy herikitide saqliniwatqan ixtilaplarni hel qilish we pikirni birlikke keltürüsh meqsidide, Amerikida Ali kengesh yighini chaqirildi, xelq arada qandaq yol tutush we qandaq telepbbuz qollunush heqqide ortaq qarar elindi we elinghan bu qararlargha asasen DUQ ning nizamnamisida tüzitish elip berildi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Uyghurlarning dewasini dunya küntertipke ekelmey turup ilgir sürush qiyin. “Tinchliq” digen sözni herxil muhitlarda tekralash bir tejirbilik siyasetchining xarektiri we iqtidari. “Tinchliq” digen bu hazir zaman dunya siyasi sehnisidiki iqimgha maslishi arqiliqi uyghurlarning dewasining heqane ikenlikini zor derjide qolbol qildurdi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-------------===================================
Rabiye Qadir Qarari (3): Uyghurlarning öz teqdirini özi belgileshni hitay hökimiti bilen diyalog ötküzüsh arqiliq qolgha kelturup, hazirqi mewjut mesililer, xelqimizning jiddi sezgür masililirini hel qilish üchün köwrük silish.

Bu qararning netijisi: Tunji qetim Xitay hökümiti bilen diyalog ötküzüsh heqqide qarar elinip, mexsus guruppa teqsm qilinip, bunung neziriyewi asasi yaritildi we xelqarada xitaygha qarita siyasi jehettin jiddi besim shekillendürüldi. Uyghur siyasonliri xitay hökümiti bilen ötkezmekchi bolghan bu diyalogni qandaq qolgha kelturush kirek, diyalogqa qandaq teyyarliq qilish kirek, diyalogta qandaq söz we jümullerni ishlitish kirek, döwletni eslige ekilish nishani bilen we bu diyalog oturdiki zidiyetni uyghur xelqige qandaq chüshendurush kirek we bu qarar arqiliq xittay hökümiti aldida ikkilinip yaki xijil bolup turghan kuchlarni qandaq özimizge tartish kirek digen mesillerni oylashqa mejbur boldi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Tarixta xitay hökimiti bilen bolghan diyalogning netijiside uyghurlarning elip barghan barliq köreshliri bikar boldi. Buningdin iybret almay bolmaydu. Bolupmu xitay hökimiti hazirqi özige bolghan ishenchisi we özini tolumu chong chaghlap hich kimni közge elmaydighan weziyette hergiz diyalog ötkezmeydu, uyghurlarning shertsiz teslm bolushini telep qilidu. Jang Ze Min dewride, Amirka hökimitining bisimida, Xittay Hökimiti Wei Jing Seng, Wang Den we Rabiye Qadir qatarliqlarni qoyup bergen. Liken uningdikin xittay hökimiti kötürlup ketti hetta Amirkining eng chong tölitilish hoquqigha erishti. Shungdin tartip, Amirka döwlet mejls ezalirining yuz xatirsini qilmaydighan boldi, Nobil mukapitini alghan Liu Xiao Po we Uyghurlarning hoquqi üchün sözligen Ilxam Toxti qatarliqlarni turmige tashlawerdi. Shuning üchün bu qararning netijisi chimasliq barliq uyghurlargha ******. Likin bu taxtikini qollinish arqiliq dunya siyasi sehniside teshebuskarliqni qolgha kelturdi. Amirkidek chong döwletning uyghurlar üchün gep qilishigha ongushluq yaratti. Uyghur dawasini her xil usul bilen barliq yönilishte, xudi Lilin digendek, “aldigha ikki chamdam mingip, keynige bir chamdap chikinip, pirqirghuchdek ilgir sürush kirek”.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

---------------============================
Rabiye Qadir Qarari (4): Uyghur xelqining mewjutliqini qoghdap qilish, buning üchün barliq tedbirlerni qollunup , yingi musteqil bolghan, yaki musteqilliq yolida izdiniwatqan, yaki ottura yolda migiwatqan Tibet, mongghul, kosowu, tataristan, chih, Hongkong , Taiwan , falungong, hitay demokrat qatarliq teshkilat we döwletler bilen tejirbe almashturush , üginish , uyghurlarning chiqish yolini izdesh.

Bu qararning netijisi: Uyghurlar keng da’irda birlik sep qurdi, gerche bu birlik septikilerning nishanliri we niyiti oxshash bolmisimu, gerche birlik asasi nahayti ajis bolsimu. Rabiye Qadirning hörmet-shöriting yardimi bilen, uyghurlar bu birlik septe bash rolgha chiqalaydighan boldi. Uyghurlar hich qachan budaq keng kölemde birlik sep qurup baqmighan, chunki Rabiye Qadir peyda bolghiche uyghurlarda bashqa teshkilat we döwletler hörmetleydighan bir obraz chiqmighan.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: barliq aktip amillarni herketke saldi. “bulbul bostanni, yolwas janggalni tapmaq” digendek, uyghurlarning ihtiyajigha zörür bolghan barliq artuqchiliqni qolghan kelturdi. Uyghurlar achqan yighinlargha köp milet we köp döwletlerning wekili kilidighan boldi; köp miletler we köp döwletlerde achqan yighinlargha uyghurlarni teklip qilidighan boldi. Ay yultuzluq kuk bayraqni uyghurlar qatnashqan barliq yighinlarda isildighan boldi(gay bir uyghur ziyalilar achqan yighindin bashqa—bu yighinlarda ay yultuzluq kuk bayraq sürgun qilindi).

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-------------==================================
Rabiye Qadir Qarari (5): Uyghur mediniyitini, tarixini, til we dini itiqadini, herxil usullar bilen qoghdap qilish. Buning üchün, mekteplarni ichish, yashlarni yiteklash, mediniyet merkizi qurup chiqish, teshwiqat merkizi ichish, körgezmehanalarni ichip, bulang talanggha duch kelgen medenitimizning bizning ikenlikini dunyagha anglitish, bu heqte öz xelqimizge we chet’el kuchlirige murajet qilish

Bu qararning netijisi: DUQ terkibidiki teshkilatlardin mediniyet – senet pa’aliyetlirini kücheytish, uyghurche til – yeziq mektepliri we kuruslirini qurush berpa qilishni telep qildi; Amerikida Xelqara uyghur mediniyet merkizi quruldi; bunung teshkili we iqtisadi asasini yaratti, Chet’ellerdiki Uyghur teshkilatlirining mediniyet – senet paaliyetliri alahide janlandi, köpligen teshkilatlarning terkibide senet kurusliri, til – yeziq kurusliri quruldi, bular hazirmu özining paaliyetlirini janliq shekilde elip beriwatidu. Bularning hemmisi digüdek Rabiye Qadir chet’elge chiqqan we DUQ gha reyis bolghandin keyin barliqqa kelgen yengiliqlar, ilgiri yoq idi.

Rabiye Qadirning biwaste teklipi we bashlamchiliqida “uyghur öyi berpa qilish fondi” tesis qilinip, pütün dunya miqyasida iqtisat toplash paaliyiti elip berildi we yighilghan iqtisatqa Amerikidin yer – mülük setiwelinip, Uyghur dawasining iqtisadi huli selinghan boldi, yene bu kampaniye jeryanida yighilghan iqtisatlar bilen Yawropa parlamentida turushluq alahide wekilimizning maashi öteldi, buxil keng kölemde iqtisat toplash kampaniyesi ilgiri bolup baqmighan, Rabiye Qadirdin burun DUQ ning iqtisadi ehwali intayin bichare weziyette idi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Uyghur mediniyiti herxil-her nusxidila gullinip qalmay, yashlarning militige bolghan hisiyatini we wetinige bolghan muhebbitini österdi.Weten dawasida sho’ar tolashla yiterlik emes. Uyghur mediniyitini bashqa milletlerge tonushturush arqiliq uyghurlarning kimliki teshwiqat qilindi, hem chet’elde yashawatqan uyghur yashlirigha öz mediniyitidin ozuq birip, öz militige bolghan muhhabiti we pexirlinishini österdi, bu bolsa uyghurlarning izbasarlirini terbilesh we yitishturup chiqish, aldinqilargha warisliq qilip, kiyinkilerge yol ichishtek hayat-mamat mesilisi. Herxil usullar bilen fondi toplash arqiliq, kesipi uyghur siyasetchilirini yitish turdi, uyghur dawasi muntisiz shekilde ishi toxtap qalmaydighan yolgha chüshti.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

------------------================================
Rabiye Qadir Qarari (6): Ayallar masiliside anilarni, ayallarni uyushturush we yiteklesh; ayallar we balilarning hoqoqini qoghdash; xelqara siyasetlerdin toluq paydilinish; xeliq ichidiki iqtidarliq ayallarni qizip chiqish, dunyaning hemme yiride yitekchi anilarni yitildurüsh.

Bu qararning netijisi: Pütün dunya miqyasida Uyghur ayalliri herikitini janlandurush sho’ari otturigha qoyulup, köpligen ellerde uyghur ayalliri teshkilatliri quruldi, bunung bilen uyghur milliy herikitide yengi bir janlinish peyda boldi, ayallarning dawagha qatnishish aktipchanliqi ashti, mexus Uyghur ayallirini terbiyelesh kurusliri echilip, ularning siyasi sapasini ashurush üchün sestimiliq telim – terbiye elip berildi, mesilen hazir Germaniye, Amerika we ottura asiya elliride mexsus uyghur ayalliri teshkilati bar, pütün teshkilatlarda ayallar komitetliri tesis qilindi, birqanche qetim pütün dunyadiki uyghur ayalliri wekilliri Rabiye Qadirning sahipxanliqida chong uchrushushlarni elip bardi .

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Ayallarning rol ülgisi bir millet üchün begla muhim, chünki köpligen kishilerge köpligen seweptin ayallar insanlarni ilhamlandurush we hayajanlandurush sirliq küchqa ige. Biz eger özimizni ilhamlandurghan kishini oylisaq, aldi bilen animiz ismizgha kilidu. Biz etirapimizgha nezer salsaq, ayal ülgiler tiklenmigen we chong rol oynimighan sehne yoq. Uyghur ayallarning obrazi dunya siyasi sehnide bundaq kötürlup baqmighan. Uyghur ayallar yitekchiliri budaq türküm- türkümlep chiqmighan, chünki bundaq purset uyghur ayallirigha birilmigen. Hazirqi weziyette, uyghurlarning awazini dunyagha anglitishta, ayallarning obrazi kundin kunge muhim rol oynawatidu, hetta bezi ehwallarda erlerdinmu ehmiyetlik orunda turidu.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

--------================================
Rabiye Qadir Qarar (7): Ottura asiyadiki Uyghur masilisini mediniyet, hemkarlishish, yoqap kitishning aldini ilish, shanghai hemkarlik teshkilatining ujuqturishiwitishige derhal tedbir qollunush.

Bu qararning netijisi: Dunya Uyghur Yashliri Qurultiyi qurulushning aldida, 1995-yili 10-ayda Almatada 3 kun dawam qilghan, "Tunji qetim Dunya Uyghur Yashliri Mediniyet künliri" paaliyitini elip birildi. Bu paaliyetke Qazaqistan, Qirghizstan, Uzbekistan, Turkiye, Amerika, Pakistan, Germaniye qatarliq döwletlerdin yashlarning wekili we ottura asyadiki teshkilatlar we jamaetchilik bolup echilish murasimgha 500 din artuq kishi qatnashti. Bu Ottura asya yashlirida yengi bir oyghunishini barliqa kelturdi. 1999-yili 4-ayda Qazaqistaning her qaysi jayliridin mexsus saylam bilen kelgen 150 wekilining qatnishishi bilen Qazaqistan Uyghur Yashliri biriligining qurulush murasimi boldi. Qazaqistan Uyghur Yashliri bilrigining riyasetchiligide Almatani asas qilghan halda 30 din artuq meshrep grupisi teshkil qilindi. Kiyin Almatada xelqni seperwer qilip, ular 30 neche yerge mexsus putbol meydanlirini yasidi. Mexsus mehliler ara futbol musabiqiliri elip bardi. Uyghur mekteplirige mexsus yardem qilish kampaniyelirini orunlashturdi. Bu herketlerning hemiside DUQ ning teshebus qilishi we riyasetchilik qilishi bilen boldi.

Qazaqistan hökümiti bir qanche qetim Uyghur muhajirlarni Xitaygha ötküzüp berdi. 2006-yili 6-ayda 3 neper qerindishimizni, 2010-yili Ershidin Israyilni Xitaygha ötküzp beridi. Bu munasiwet bilen Berlindiki Qazaqistan Elchixanisi aldida DUQ namayishlar elip bardi. Qazaqistan elchixanisi bilen bu mesililer heqide we u yerdiki uyghurlarning wezyiti heqide bir qanche qetim mexsus sohbetlishish bop ötti. Mesilen, 2006-yili 6-ayda Berlindiki Qazqistan elchixanisi bilen 2 saat mexsus uchrushush boldi. 2000-yili Qirghizistanda 3 neper uyghurgha ölüm jazasi bergen idi, bu munasiwet bilen Uyghur yitekchiliri derhal Qirgizistan hökümitige narazliq bildurdi we elchixaigha FAX ewetip körüshüsni telep qildi. netijide 8 kishlik bir heyet Muyinxedin Berlinge berip Qirghizstan elchixanisi bilen 3 saat sohbet elip bardi. ölüm jazasining emeldin qaldurushni telep qildi. bash elchi ( bu kishi burun Qirghizstanining bash ministeri bolgha kishi iken, ismi Juma XXX), u kishi uzining barliq imtijajini ishqa selip bu ölüm jazasini ijra qilmasliq üchün herket qilidighaniqigha wede berdi. Ular hazirmu turmide, ölüm jazasi ijra qilinmidi. Belkim u korushishning rolimu bolghan bulushimu mumkin.

Shanhaiy hemkarliq teshkilati heqide DUQ namidin bayanatlar ilan qilindi we xelqara sorunda bu heqte bezi paaliyeter elip berildi. mesilen, 2008-yili 9-ayda Polshiing Warshaw sheride echilghan Yawrupa Bixeterlik Kengiyishi teripdin echilghan yighinda, mexsus DUQ namidin söz qilip, Shanghai hemkarliq teshkilati (SCO) we Ottura asyadiki uyghurlarning her xil ayrimchuliqa duch kilwatqanliqi heqide mexsus dokilat berdi. Yighindin kiyin DUQ rexberliri Qazaqistan elchisi bilen korushdi we yene bir qetim narazliq pikirliri pakitlar bilen otturgha qoydi. 2008-yili 4-ayda Ukraniyneing Kiev shehride ötküzilgen World Movment for Democracy yighinda mexsus SCO heqide bir workshop ötküzuldi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Uyghur yiteckchiliri her bir pursettin paydilinip, her bir waqeni sel chaghlimay we barliq aktip amillarni herketke silip uyghurlarning ishlirini ilgir sürdi. Shu seweptin uyghurlarning ishliri barliq chong döwletler qulaq salidighan ish bolupla qalmay, DUQkimu birdin bir uyghurlarning eng ali organgha aylandi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

---------------============================

Rabiye Qadir Qarari (8): Putun dunyadiki teshkilatlarni DUQ ning yitekchiliki astigha ekilish, her tereptin herxil awazlar chiqishni ohshash awazgha ozgertish. Dimocratik usul bilen birlikke ekilish.

Bu qararning netijisi: Herqaysi ellerde DUQ ning alahide wekilini turghuzdi, muawin reyislerni rayonlar boyiche konkiritni wezipige teyinlesh sestimini turghuzup chiqti, mesilen, ottura asiyagha mesul muawin reyis, Qirghizistan wekili, Amerika – Kanadagha mesul muawin reyis … digendek, bunung bilen teshkili jehette yengi bir sestima shekillendi we bunung rolimu nahayiti zor boldi, DUQ rehberlirining mesuliyetchanliqi we aktipchanliqi ashti, bu sestima hazirmu dawam qiliwatidu.

Amerikida yüzbergen 11 – setebir weqesining tesiri tüpeylidin DUQ ning islam elliri bilen bolghan munasiwetliri biraz passip halda idi. Rabiye Qadir “uyghur dawasining islam dunyasidiki tesirini ashurrayli” digen chaqiriqni otturigha qoyup, DUQ dinniy ishlar komitetini biwaste kücheytip, islam elliri we islam teshkilatliri bilen bolghan munasiwetlerni alahide janlandurdi, hazir her küni digüdek islam ellirining metbuatlirida uyghurlar mesilisi otturigha qoyulup kelinmekte.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Rabiye Qadir putun duyadiki uygurlarni DUQning yitekchilikide iradisi, idiyesi, qedimi we awazi birlikke kelgen iqimgha aylandurdi. DUQ putun dunyadiki teshkilatlarni bir togh astigha yighdi, DUQ aldiqi ikki jümuryetke warisliq qildighan organgha aylandi. DUQ uyghurlargha wekillik qilidighan birdin-bir döwlet rolini oynaydighan idare bolup tüzüldi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-------------==============================
Rabiye Qadir Qarari (9): Jiddi bixeterlik orni qurup, mehpiyetlikni qattiq saqlap, dunyaning hemme yiridiki - ichki tashqi- Uyghur dewwagerlirining obrazini xunukleshturwatqan , weten ichi sirtida , uyguhrlarni turmige solitiwatqan , hitaygha sitilghan jasuslarni sezgürluk bilen pash qilip, qattiq zerbe birish usul tedbirlirini tüzep chiqish. Uyghur musapirlirini qutquzush alahide gurpularni qurup chiqish.

Bu qararning netijisi: Uyghurlarning Mergizi Axbarat Organni tughuldi. Xitay hökimitining ichki höjetlerini qolgha keltüreleydighan boldi. Xitay hökimiti bilen birliship ishligüchilerge chare qollinalaydighan boldi. DUQ terkibide mexsus Uyghur musapirlirini qutquzush alahide guruppisi qurulup, Sherqiy jenobi asiya ellirige, shundaqla xitaygha xoshna bashqa ellerge qechip chiqqan uyghurlarni teshkillik, sestimiliq halda Türkiye qatarliq bixeter döwletlerge yötkesh jehette zor qedem tashlandi, mesilen keyinki ikki yil ichidila 10 mingdin artuq uyghur Türkiyege yötkep kelinip yerleshtürüldi, Tayland, Weytnam,Kambodja, Malayisha, Hindinoziye döwletlirige mexsus xadimlar iwetilip, ulargha iqtisadi jehettin yardem berish kampaniyesi elip berildi. Xittay hökimiti bilen birliship uyghurlargha ziyankeshlik qilchuchilargha zerbe yaki agaglandurush birildi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Bu axbarat organi tixi kichik baliliq dewride bolsimu, qedem chamdashqa bashlidi. Waqitning ötishi bilen we kesipi ademlerning yitiship chiqishi bilen chong netijilerge irishidu. Musapirliqta weyran bolup kitip barghan uyghurlargha ige chiqti. Uyghurlargha ziyankeshlik qilghuchilar xatirjem yashammaydighan boldi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-----------------==============================
Rabiye Qadir Qarari (10): Uyguhr masilisini dunya kuntertipke ekelishtin siyasi kuntertipke ekilishing charisini tipish. Huddi tibetlerdek we Taiwan masilisidek, Sherqi Turkistan masiliside Qanun maqullitish.

Bu qararning netijisi: BDT ning mohim organliri jaylashqan Jenwe shehri bilen Yawropa parlamenti jaylashqan Brüssel sheherlirige mexsus xadim turghuzuldi, bunung bilen BDT diki we Yawropa birlikidiki uyghur paaliyetliride alahide janlinish boldi, mesilen DUQ ning sahipxanliqida Yawropa parlamentida Qeshqer qedimi shehrining weyranchiliqqa uchrishi heqqide mexsus ilmiy muhakime yighini, shundaqla birqanche qetimliq chong tiptiki muhakime yighinliri uyushturuldi, Yawropa parlamentining ezaliri bilen bolghan biwaste alaqiler kücheydi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Uyghurlarning mesilisi Birleshken döletler teshkilati(BDT), Yaropa birleshmisi we nurghun döwletlerning kuntertipge kirgizildi we kirgiziliwatidu. Amirka, yaropa we bashqa döwletlerning siyasetchiliri aghzigha alidighan söz boldi. Tama-tama köl tusha. Herxil charilerni qollinish arqiliq uyghurlarning döwletni eslige ekilish mesilishi ilgir süriwatidu. Rabiye Qadirning türkümge bölup terbilesh we türlerge ayrip ish bijirish usulliri bilen uyghur dawasini ilgir sürdi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-----------------======================================
Rabiye Qadir Qarari (11): Journalist we siyasiyonlarni qolgha kelturup, weten ichidiki itilghan we terror bilen qarlanghan uyghurlarning heqiqi ehwalini dunyagha bildurush.

Bu qararning netijisi: Ürümqi qirghinchiliqidin keyinla DUQ terkibide mexsus guruppisi qurulup, Ürümqi qirghinchiliqini dunya jamaetchilikige janliq shekilde anglitish we chetellerdiki uyghurlarni pilanliq we teshkillik halda xitaygha qarshi naraziliq heriketlirige teshkillesh jehette mas qedemde heriket elip berilip, uyghur mesilisining xelqaradiki tesirchanliqini yenimu ashurushta zor qedem tashlandi. Bu jeryanda her döletlerdiki journalist we siyasiyonlardin imkan qeder paydilendi. Bunung köpligen ünümliri boldi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Xittay hökimiti tirrorchi dep elan qilghan Dolqun Isa, Omer Qanat we bashqa norghun uyghurlarni dunya tinch pa’aliyetchiliri dep qolbol qildi. DUQ uyghurlarning qanunluq siyasi teshkilati ikenlikini dunya qolbol qildi. Uyghurlarning heqiqi exwalini herxil tilda tonush turghan maqallar dunyadiki tonolghan Journal, gizit, radio we tilwizir qatarliq axbaratlarda tonush toruldighan boldi. Uyghurlarning biweste we wastilik dostliri köpeydi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

--------------=================================

“ Biz Uyghur erlerning ichidimu, Rabiye Qadirdek adem chiqmighan’---Adxemjan Zakir

“Altungha dessep turup altun izdimeyli”— Erkin Elitiken

Adxemjan we Erkin ependimning bahasigha qosulmaydighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.


----------------===================
Rabiye Qadirning Türmidin Chiqqanliqining 10 yilliqigha Bir Nezer(1)
https://www.facebook.com/notes/790876797626427/
Rabiye Qadirning Türmidin Chiqqanliqining 10 yilliqigha Bir Nezer(2)
https://www.facebook.com/notes/806443952736378/

Unregistered
26-04-15, 04:21
nahayiti etrapliq we mukemmel analiz bolptu, Mavlan Yasin ependimni tebrikleymen we qimmetlik esirining dawamigha utuq tileymen !

Unregistered
26-04-15, 17:09
Mao Ze Dong

nahayiti etrapliq we mukemmel analiz bolptu, Mavlan Yasin ependimni tebrikleymen we qimmetlik esirining dawamigha utuq tileymen !

Unregistered
27-04-15, 00:12
nahayiti etrapliq we mukemmel analiz bolptu, Mavlan Yasin ependimni tebrikleymen we qimmetlik esirining dawamigha utuq tileymen !

"Mukemmel analiz" - Merwlanni Mukemmel mesxire qilish dep chushendim. Maw ze dong dewrige oxshaydighan ishlar bizde boliwatidu. Lin biyawmu Maw ze dongni maxtap Ayripilan bilen Sowet ittipaqigha qachqan idi. Rabiye qadirni maxtawatqanlar bijingha qachidighan boldi...

emma bu Maqalelerni Oqughanda Kimning nege qachidighanliqini bilgikli bolidu:


http://london-uyghur-ansambil-munbir...td4024800.html

http://www.weten.biz/showthread.php?...7%D8%B1-%D8%9F
http://london-uyghur-ansambil-munbir....standard.html

http://www.weten.biz/showthread.php?...B1%D8%A7%DA%AD

http://www.weten.biz/showthread.php?...85%DB%95%D8%B3

http://www.weten.biz/showthread.php?...8A%D9%88%D9%82

Unregistered
27-04-15, 01:03
رابىيە قادىر كىم؟ ئۇ ئۇيغۇر خەلقىگە ۋەكىللىك قىلالامدۇ؟! / بانۇ ئاۋار (ئۇيغۇرچەسى)

ئىمپىرىيالىزىم كىرگەن ھەربىر دولەتتە ئۆز مەنپەتى ئۇچۇن كەتمەن چاپىدىغان ئوتاقچىلارنى تاپىدۇ ۋە بۇلارغا ماسكا-نىقاپلار تاقاپ، بوياپ-تاراپ ئۇلارنى خەلق ياكى ئېتىنىك گۇرۇپلار ياقتۇرىدىغان دەرىجىگە كەلتۇرىدۇ. ئىمپىرىيالىستلارنىڭ ئوتاقچىلىرىغا زاكىسىدىن باغلانغان "تۇركچىلەر"، "سولچىلار"، ۋە "دىنچىلار" يۇز- نەچچە يىلدىن-بىرى تۇركىيەدە ياشاپ كەلدى.

بۇلارنىڭ ۋەزىپىسى ھەقىقى تۇركچىلەرنى، ھەقىقى سولچىلارنى، ھەقىقى دىنى زاتلار(مۈتەدەييىن دىندارلار)نى چەتكە قىقىپ، يوق قىلىش بولۇپ كەلدى.

"تۇركچىمەن" دەپ يۇرگەن بىر گۇرۇپ كىشىلەر ئوز دولىتى(تۇركىيە)نى قويۇپ ئىران ۋە خىتايدىكى تۇركلەر (ئازاربەيجان ۋە ئۇيغۇرلار-ت)نىڭ كۇلپەتلىرىنى ئوزىگە بايراق قىلىپ كوتۇرۇپ يۇردى... ئامەرىكىنىڭ ئۇ دولەتلەرنى پارچىلاش ئۇچۇن قوللانغان بەزى ئىسىملارنى "تۇرك بۇيۇكى"دەپ تەشۋىق قىلغانلارمۇ بولدى.

پكك، ئەل كائىدە، „ئىھۋان-ı مۈسلىمىن“ گە ئوخشاش گورۇھلار ئامەرىكا چىئا نىڭ ماشا (كوتەرمىچى) تەشكىلاتلىرىدۇر. ئامەرىكا ئەتنىك ئۇرۇنۇش(كىملىك ئىستەك)لارنى كۇشكۇرتۇش ئۇچۇن ئافرىكا، ئاسىيا، جەنۇبى ئامەرىكا قاتارلىق دۇنيانىڭ ھەر-يىرىدە گورۇھلار ۋە شەخسىلەرنى بۇ ئىشقا سالدى. "قەلئەنى ئىچىدىن بۇزۇش" بۇ شەكىلدە ئەمەلگە ئاشقۇسى...

بۇ ئىش ئۇچۇن ئامەرىكىنىڭ قۇرغان تەشكىلاتلىرىدىكى خەيرى-ئىخسان- ۋەخپى (فوند) تەشكىلاتى "مىللى دىموكراتسىيە ۋەخپى"(ناتىئونال ئەندوۋمەنت فور دەموچراچي – نەد ) بۇلارنىڭ ئىچىدىكى ئەڭ موھىم بىرى. ئامەرىكا بۇ ۋەخپىنىڭ ئىقتىساتى بىلەن نىشانغا ئالغان يۇزلەرچە دولەتلەرنى ئاجىزلاشتۇرماقتا. ئامەرىكا مەقسەت ئۇچۇن نىشانغا ئالغان خىتايغا قارشى ۋاشىنىگتون د.چ نى مەركەز قىلغان "دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى -دۇق"نى كەڭ-كولەمدە ياردەم ۋاستىسى بىلەن قوللانماقتا.

بۇ ھەقتە ۋىللىئام ئەڭداھل 2009 - يىلى يەرشارى رايى „گلوبال رەسەئارچ“ دا كەڭ مەلۇماتلىق ماقالە ئىلان قىلغان ئىدى. "دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى" - دۇق ئۇيغۇر خەلقىگە ۋەكىللىك قىلمايلا قالماستىن بەلكى ئۇيغۇرلارغا "ۋەكىللىك"قىلىپ "خەلقارا جامائەت"نىڭ ئوپىراتسىيۇن) ئۇرۇشلىرىغا زىمىن ھازىرلىماقتا. (٭)

"دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى" - دۇق "ئىنسان ھەقلىرى تەتقىقاتى ۋە قوغداش پىروگراممىسى" ئۇچۇن "مىللى دىموكراتسىيە ۋەخپى - نەد "تىن بۇيۇك مىقتاردا پۇل ئالماقتا. دۇق نىڭ كوپلىگەن تارماقلىرىمۇ ئۇيغۇر نامىنى نىقاپ قىلىپ ئامەرىكا مەنپەتى ئۇچۇن خىزمەت قىلىۋاتىدۇ. مەسىلەننەد "تىن بۇيۇك مىقتاردا پۇل ئىلىۋاتقان "ئۇيغۇر ئامەرىكان دەرنەگى" گۇرۇھىنىڭ باشلىقى رابىيە قادىردۇر.

ئامەرىكا ۋە گىلوبال (يەرشاراي) شىركەتلەر ئۇزۇن زاماندىن بىرى خىتاي ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىنى ئۇرۇش مەركىزى(ئوت چەمبىرىكى) دەپ ئىلان قىلغان. "ئۇيغۇر" نامىدا ئىلىپ بىرىلغان ئوپىراتسىيۇن (1)ئوتاقچىلىرى غا ئوخشاش ئىراننىڭ پارچىلىنىشىنى نىشانغا ئالغان گاموھ تەشكىلاتىمۇ پكك ۋە يانداش گورۇھلىرى ھەم ئابد ئىستىھباراتı، چىئا، نەد، ئىرى، فرەئەدوم ھوئۇسە قاتارلىق باغلىنىشلىق گورۇھلارنىڭ ئىقتىساتى ياردىمىگە ئىگە بولماقتا.

بۇ گورۇھلار ئارقىلىق قۇرۇلغان سانسىز تەشكىلاتلار ئامەرىكا ۋە ناتو غا باغلىنىپ ھەركەت قىلماقتا. "بىرلەشكەن دولەتلەر(ئاۋتور مىللەتلەر دەپ ئالغان) تەشكىلاتى (بدت)"، "ياۋروپا بىرلىكى" ۋە ناتو لارغا باغلىنىپ قۇرۇلغان سانسزلىغان تەشكىلاتلار بۇنىڭغا ماسلىشىپ ئىشلىمەكتە. بۇلاردىن بىرى:"ۋەكىلسىز خەلقلەر ۋە مىللەتلەر تەشكىلاتى" (ئۇنرەپرەسەنتەد ناتىئونس ئاند پەئوپلەس ئورگانىساتىئون – ئۇنپو ) دىن ئىبارەت. ئۇنپو نى قۇرۇپ چىققان ئەركىن ئالپتىكىن (ئەركىن ئەيسا) دىگەن بىرىدۇر.

مەقسەت - مىللەتچىلىك ئۇچقۇنلىرى (مىكرو مىللەتچىلىك)تەشۋىقاتى ئارقىلىق نىشانغا ئىلىنغان دولەتلەردە ئىتنىك ۋە مەزھەپلەرنى كۇشكۇرتۇشتىن ئىبارەت بولۇپ، ئەڭداھل بۇھەقتە توۋەندىكىلەرنى ئاشكارىلىغان: " ئۇنپو نىڭ پەخرى باشقانى ۋە قۇرغۇچىسى ئەركىن ئالپتىكىندۇر. ئامەرىكا ئىنفورماتسىيون تەشكىلاتى (ئۇسىئا) نىڭ رەسمى تەشۋىقات قۇرالى - ئەركىن ياۋروپا رادىئوسى(رادىئو فرەئە ئەئۇروپە/رادىئو لىبەرتي )نىڭ ئۇئۇيغۇر بولۇمى مۇدىرى ۋە خەلقارا بولۇمى مۇدىر ياردەمچىسى ۋەزىپىسىگە ئىرىشكەندىن كىيىن ئۇنپو نى قۇرۇشقا تەيىنلەنگەن".

ئۇ ئامەرىكا ئىنفورماتسىيون تەشكىلاتى(ئۇسىئا)دا ئىشلىگەن 1991-يىلى دۇنيا ئۇئۇيغۇر كونگىرىسى -دۇق"نى قۇرۇپ چىققان... ئۇسىئا نىڭ ئىلان قىلغان ئۇقتۇرۇشىدا : " ئامەرىكىنىڭ خەلقارا مەنپەتى ئۇچۇن چەتەل جامائەت پىكىرلىرىنى ئۇگۇنۇپ، ئۇنىڭغا چۇشەنجىلىرىمىزنى ئوتكۇزۇپ، تەسىر ئاستىمىزغا ئىلىش تۇپ مەقسىتىمىزدۇر".

مانا موشۇنداق بىر تەشكىلاتنىڭ بۇيرۇقى ئاستىدا ئىتنىك ۋە مەزھەپ ساھىلىرىدە "كەسپ ئەھلى" دەپ تونۇلغان ئەركىن ئالپتىكىن دۇق نىڭمۇ تۇنجى رەئىسى بولۇپ، دۇق توربىتىدە ئۇ: " دالايلامانىڭ يىقىن دوستى"دەپ تونۇشتۇرۇلغان.

ئۇنپو ئامىكا مەنپەتىگە ئاساسەن ھەرخىل ئىتنىك ئازسانلىق مىللەتلەرنى سىنىپلارغا ئايرىپ ۋاقتى كەلگەندە سەھنىگە چىقىرىش ئۇچۇن پۇل خەجلەپ، ئاكادىمىكلىرىنى، تارىخچىلىرىنى، پائالىيەتچىلىرىنى تەربىيەلىمەكتە. ھەر بىر گۇرۇپنى" ئوز تەقدىرىنى –ئوزى بەلگىلەش ھەققى" ئاستىدا ھازىرلىماقتا. پكك ۋە ئوخشاش تىپتىكى تىرور تەشكىلاتلىرىمۇ ئامەرىكا ۋە ياۋروپا ئىتتىپاقى تەشكىلاتلىرىنىڭ ئوتكىلىدىن ئوتمەكتە... ئۇلارنىڭ يول خەرىتىلىرىنى ئىمپىرىيالىستلار كورسۇتۇپ بەرمەكتە.

كوسوۋا 1991-يىلى تىخى يوگۇسلاۋىيە ئىچىدە تۇرۇپ ئۇنپو غا ئەزا بولغان ئىدى ... ھاشىم تاچى ۋە بۇ تىپتىكى تىرور تەشكىلاتلىرى مەنسۇپلىرى ئامەرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرى مادەلەن ئالبرىغتد تىن تارتىپ پەنتاگون گىنىراللىرىغا قەدەر تۇتاشقان بىر راۋان مۇناسىۋەت ئورنۇتۇپ، مول مىقتار پۇل ۋە قۇرال -ياراق ياردىمىگە ئىرىشىپ بۇگۇنكى يەرگە يەتتى. كوسوۋا بۇگۇن ئوزىنى مۇستەقىل دەپ ئىلان قىلغان ئامەرىكا مۇستەملىكىسى بىر دولەتتۇر.

ئۇنپو بۇگۇن بەلۇچىستان دىن ئىراققا، كۇرتلەردىن تاتارلارغا، چەركەزلەرگە قەدەر بارلىق ئىتنىك مەيدانلارغا قول ئۇزاتماقتا. ئۇسا مەنپەتى ئۇچۇن ئامەرىكىغا يامىشىدىغان بۇدۇشقاق تىپىلىپ، مەقسەتكە يىتىش ئۇچۇن ۋاشنىگتونغا تۇتاشقان ئومۇچۇك تورلىرى قۇرۇلماقتا. بىرلىرىنىڭ "ئانا ئۇئۇيغۇر"(تۇرك ئانا) دەپ ئاتىۋالغان رابىيە قادىر بۇ ئومۇچۇك تورىنىڭ ئوتتۇرىسغا چاپلاشقان بۇدۇشقاقنىڭ بىرىدۇر.

رابىيەنىڭ ۋاشنىگتون بىلەن قىلىۋاتقان خۇپيانە ئالاقىسىنى تىلغا ئىلىپ ئاشكارىلىغان ھامان "تۇركچى" نىقاۋىغا ئورىنىۋالغان بىرلىرى دەرھال ئىغىزلىرىدىن كۇپۇكلەر ئىقىتىپ، ئەتراپقا ساچراتماقتا. چۇنكى بۇ ئاشكارىلاش "خۇپيانە ئويۇن"نى بۇزماقتا. بىرلىرى ساختە تۇركچۇلۇك نىقاۋىدا ئامەرىكا ئىمپىرىيالىزىمىنىڭ تىلەمچىلىرى بولۇپ، سەمىمى تۇركچىلەرنىڭ ئالدىغا ئوتۇۋىلىپ ئۇلارنى پالەچ قىلماقتا.

"ئۇيغۇرلارنىڭ ھەققى، جەنۇبى ئازەربەيجانلارنىڭ ھەققى" دىگەنلەر ئوز دولىتىدە يوقۇتۇلماقتا. تۇركىيەدە "مەن تۇرك"دىيىش چەكلىنىۋاتسا ئۇلار قاراپ تۇرۇپ بىرىشى، قانۇنلاردىن "تۈرك" سوزى چىقىرىپ تاشلىنىۋاتسا ئۇلارسۇكۇتتا تۇرۇپ- بىرىشى، تۇركىيەنىڭ پارچىلىنىشى ئۇچۇن ئاساسى قانۇن تۇزىلىۋاتسا ئۇلارنىڭ پۇت-قولى باغلاغلىق تۇرۇپ-بىرىشى كىرەككى، ئەمما ئۇئۇيغۇر، جەنۇبى ئازاربەيجان دەپ تۇرماستىن سەكرەشلىرى كىرەك. تۇركلۇكنىڭ "غازى" مەرتىۋىسىگە موشۇنداق يىتىش كىرەك...

يەنە بىر قىتىم تەكرارلايمىزكى: رابىيە قادىر بىر "سىۋىل ئومۇچۇك ( بىچارە كوزور -ت)". بىر زامانلاردا ئۇ "خىتاي خەلق قۇرۇلتىيى"نىڭ ئەزاسى، خىتايدىكى ئەڭ بايلار ئارىسىدا 7-كىشى ئىدى.

قولغا ئىلىنىش سەۋەبى: ئامەرىكىغا جاسۇسلۇق قىلىش بولۇپ، تۇرمىدىن ئامەرىكا ھوكۇمىتىنىڭ ھەركەت قىلىشى بىلەن قويۇپ بىرىلىپ، ۋاشنىگتوندا ۋەزىپە تاپشۇرۇلدى.

رابىيە مائاشىنى ئامەرىكا كونگىرەسىدىن ئالماقتا. دۇق "ئامەرىكا ئىستىخباراتى" ۋە "مىللى دىموكراتىيە ۋەخپى"دىن مىلىيۇنلارچە دوللار يادەم ئىلىۋاتقان تەشكىلات بولۇپ 2004-يىلى " ئۇيغۇر ئىنسان ھەقلىرى پىروگراممىسى"نى باشلىتىپ ئىمپىرىيال مۇكاپاتقا ئىرىشتى.

ئۇيغۇرلارچۇ؟ ئۇلار ئىغىر زۇلۇم ئاستىدا ئەمەسمۇ؟ – دەپ تەتۇردىن چىقىپ سورىغۇچىلارغا سوزۇم شۇ:

- شۇنداق. خىتاي ھاكىمىيىتى ئۇيغۇرلارغا زۇلۇم قىلىۋاتىدۇ. ئۇ يەردىكى سويداشلىرىمىز بىزنىڭ قان ۋە جانلىرىمىزدۇر. مەن ئۇرۇمچىدە، تۇرپاندا ئۇلارنىڭ قوللىرىنى تۇتقان، كوزلىرىگە باققان، نەچچە مىڭ كىلومىترە ئۇزاقتا ئۇلار بىلەن تۈركچە سوزلەشكەن، بۇ خۇرسەنچىلىكلەرنى ياشىغان بىرىمەن. … بىراق „دىڭىزغا چۇشۇپ كىتىپ قۇتۇلۇش ئۇچۇن يىلانغا يامىشىدىغان“لارنى ھەر-قانداق شەكىلدە قوبۇل قىلمايدىغانلارنىڭ بىرىمەن. ئاتاتۇرك قۇتۇلۇش (مۇستەقىللىق) ئۇچۇن يىلانغا ياماشقانمىدى؟!

ئامەرىكا ئىستىخباراتىنىڭ ماشا( پوداقچى )لىرىنىڭ ئىسىملىرى تۈرك كەلىمەسى بىلەن ئاتالماس… ئىمپىرىيالىسلارنىڭ ئويۇنىدا ماشا(پوداقچى) بولۇپ تارىخقا يىزىلغۇسı بۇ كıشıلەرنىڭ مىللىتى ئۇلارنı قەھرى –غەزەپ بىلەن ھىچ-قاچان ئۇنۇتماس ؟!
بانۇ ئاۋار


تۇركچە مەنبە:

ھتتپ://ۋۋۋ.فاچەبوئوك.چوم/پھوتو.پھپ؟ۋ=401713753253586&سەت=ۋب.123521044324584&تيپە=3&تھەئاتەر

______

تەرجىماندىن ئىزاھاتلار:

(٭) – بۇ ئوپىراتسىيونلار ئىراق قاتارلىق ئىسلام دولەتلىرىدىكى قانلىق ئۇرۇشلارنى كوزدە تۇتسا كىرەك.

(٭٭) ئوپىراتسىيون- ئاۋتور بۇ يەردە ئورتا ئاسىيا، ئاۋغانىستانلاردا بولۇپ-ئوتكەن ئۇيغۇرلارنىڭ ئوزلىرىنى ئولتۇرۇپ ساق قالغانلىرىنى خىتاي ئىلىپ كەتكەن ۋە ئامەرىكا گۇئانتاناموغا ئىلىپ كەتكەن ... ئۇ ئوپىراتسىيۇنلارنى كوزدە تۇتسا كىرەك. ئۇ ئوپىراتسىيونلارنىڭ ئوتاقچىلىرى ئەركىن ئەيسا، م. ھەزرەت، قۇربان ۋەلى، ئابلىكىم باقى، پەرھات يورۇڭقاش، ئومەر قانات… لار ئىدى. بۇلارنىڭ ھىچ-بىرى ئولمىدى- تىرىك. ھەممىسى ھازىر دۇق نىڭ سەھنىسىدە . ئۇلارغا قارىغۇلارچە ئەگەشكەن مەسۇم ئىنسانلار ئولدى. ئازدۇرۇلغانلار ئۆلدى، ئۆلمىگەنلەر ھەركۇن ئولۇپ-ھەر كۇن تىرىلىپ ياشىماقتا - تەرجىماندىن)

____

تۇركچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى:
دۇنيا ئۇيغۇر دوستلىرى (دۇد) تەشكىلاتى سوزچىسى
مۇسا . س ئاك (دىپل. ئارچىتەكتۇر)

فارانكفۇرت. م

مالىك-ك@ۋەب.دە






Rabiye Qadirning Türmidin Chiqqanliqining 10 yilliqigha Bir Nezer(3)

Mavlan Yasin

“Shu qeder oz, bu nazaketlik eziz derya yu tagh,
Ötti sansiz qehriman baghlap anga zor ishtiyaq.
……………….
Tengrining erkisi dep atilip,
Ötti ching gizxanmu bundaq bir zaman,
Bilgini boldi peqet shungqar itish tartip sadaq.
Hemmisi ketti ötüp,
Shöhriti zor qehrimanni izdiseng,
Silip nezer bugunki bu dewrangha baq.”----Mao Ze Dong

“Sizche mushu 10 yilda, Uyghurlarni Dunyagha tonushturushta we Uyghur dawasini ilgir sürüshte, Rabiye Qadirning chiqarghan eng muhim qararliri qaysu?”

Men DUQ komititning, Uyghur Human Rights Projectning, UAA komititning we Sherqi Turkistna Sörgun Hökimitining ezalirigha, RFAning muxbirlirigha, Uyghur dawasidiki aktip pa’aliyetchilerge, Rabiye Qadir bilen yiqin xizmet qilghanlargha, Rabiye Qadirgha terjiman bolghanlargha, Rabiye Qadirni qollaydighan yaki qarishi turidighanlargha.. wahakaza 40 dek uyghurlargha xet yizip, dadilliq bilen yokurdiki bir so’alni soridim

Bu so’alni sorushumning asasi sewebi, Rabiye Qadirning Amirkigha kelgen yaqi qilghan ishlirining netijisini qandaq ölcheymiz?

Qismen Uygurlarni hayajanlandurghan, qismen Uyghurlarning jenggiwarliq rohini östürup ilhamlandurghan, qismen uyghurlarning qattiq achchiqini keltürup ghezeplerdurgen, qismen uyghurlarning naraziliq zerdisini qaynitip ichini pushurghan, qismen uyghurlarni “ichey dise achchiq, tökey dise tatliq” halette qoyup hich nersini angqiralmas qilip qoyghan Rabiye Qadirning qilghan ishlirini, men üch tereptin ölchep biqishqa urunup baqay.

Buning birichisi: Rabiye Qadirning uyghurlarning dawasigha chongqur tesir körsetken QARARlari.

Eng uluq utuqlar we kamaletler shu dewridiki qehrimanlarning qiyin qararlarni oturgha qoyup, herqandaq mushkül exwalda qet’iy boshaymay we qet’iy tewrenmey shu qararlarni qollinishidin bashlinidu. Biz anglighan yaki oqighan muweppeqiyetlerning arqa körünishini izdisek, choqun bir dana we qet’iy qararni bayqalaymiz.

Bu alemning turaqliq küntertipi yoq. Bu alemde bu küntertipi boyiche ish qilsang muweppeqiyetke irishisen yaki bu küntertipi boyiche ish qilsang meghlup bolisen digen xitapname yoq, toghra küntertip yaki xata küntertip dep isip qoyghan lozunka yoq. Bu alem peqet biz chiqarghan qarargha biqip bizning oy-pikirlirimizni, tuyghu-hisiyatlirimizni, rol-herketlirimizni, yol-qedemlirimizni retke silip we gruppilap heywetlik we seltenetlik dramalarni qoyup, shanu-shawketlik körnushlerni ijat qilidighan bir yürush mumkinchiliqni bikitidu yaki ghezep –nepretini qozghandighan, ümutsizlinip rohi chüshkin qilidighan, wedige wapa qilmay eksiche yol tutidighan paji’elik ehwallarni oydurup chiqidu. Bir yitekchining rolining zörurliki neq mushuningdin ibaret. “Qehriman tarixni yaritidu” digen jümlening yadrosi mushuningdin tüzülgen.

Amirkining 36-chi prizidint Lyndon Johson shudaq digen: “bir prizident üchün eng qiyin ish toghra ishni qilghanliq emes, toragh ishni bilmeklik”.

Biz uyghurlarning tarixini közetsek, biz ötkezgen xataliqlar asasi jehettin mushu seveblerdin kilip chiqqan: Tarixning hel qilghuch peyitliride qandaq yolgha mingishni qarar qilghanda, qorqmasliq we jür’etlik emes, belki qorqush we teshushde qarar qilghan; bashlighan ishimizni dawamlashtursaq choqum ghelibe qazinimiz dep ishenjide bolmay, belki bu qiliwatqan ishimizning axiri chiqmisa qandaq aqiwetke yoluqimiz digen endishte qarar qilghan; özining teb’iy sezkürliki we kölining telpunlishige baqmay, belki nachar keypiyati we xuduksirep dekke-dukichilikte qarar qilghan; japa-musheqqet we xeterlik tosaqlarda xelqqe qandaq qilip parlaq nur chachidighan yolni körsitish emes, belki debdebilik sözlerni qilip we ajayip-gharayip seweblerni körsitip xelqni qaymiqturidighan qararlarni bazagha salghan.

Uyghurlar öz tarixigha, bolupmu öz tarixidiki ighir halaketlerge baha bergende yaki muhim tarixi dewrilerdiki achchiq tejirbe-sawaqlarni yekünligende, tashqi amillargha isilwalmay, ichki amillargha diqet qilish kirek. Mao Ze Dong Shundaq digen: “tashqi amil ishlerni hel qilidighan muhim seweb, hel qilghuch seweb emes. Hel qilghuch seweb ichki amil”

“Sen özüngdin zarlighin awwal, zamandin zarlimay,
Qayrilip arqanggha baq, yaxshi-yamandin zarlimay.
Bu jahan bohranliri bizge sinaqu imtihan,
Leglikingni tillima, eshken tanangdin zarlimay.
Qarda qalmaqning sewebi qish emes, belki özüng,
Esla yoldin zarlima, qatqan chanangdin zarlimay.
Bel yaralghan biz üchün jenglerde ching baghlanghili,
Eng awwal xilla itingni, sen dawandin zarlimay.
Kim kiyin, kim ilgiri ushbu hayat dunyasida,
Zarlighay kimdin quyash, bizdek nadandin zarlimay?”----Muhemmetjan Rashidin.

Biz uyghurlargha tonush bolghan we uyghurlarning teghdiri bilen ching baghlanghan bir nechche tarixi qararlarni küzütup öteyli.

Bir dana uluq yitekchi kelkundek terep-tereptin kelgen uchurlargha aldilinip müjmenlik qarar chiqarmaydu, xelqning eqili bilen telwilikini perqlendüreleydu. Nishanghan yitish üchün keskin qarar chiqirdu we shu qarargha yitish üchün barliq charelerni qollinidu.Yapunye xittaygha hujum qilip kirgende, Mao Ze Dong “Yapunluqtin paydilinip Go Min Dangni ajizlandurush, Yapunyening Zhong Guning keng ziminini bisiwilishigha yol qoyush, imkaniyetning bariche yapun eskerliri bilen urush qilmasliq, pirsettin paydilinip komunistik partiyening küchini olghaytish” digen istratigiyelik endizeni oturgha qoyghanda, komunistik partiyesining köp sendigi rehberliri bu qarargha chüshünelmeydu we qolbul qilalmaydu. Tarix Moa Ze Dongning qararining toghra ikenlikini ispatlaydu—yapunyege qarishi urush ayaqlashqanda, komunistik partiyesi bir milyondin artuq muntizim qoraliq eskerge, keng ziminge we Go Min Dang bashqurmisidiki sheherlerdiki axbarat tayanch pokitlirige irishidu. Go Min Dangni weyran qilidighan asasini puxta siliwalidu.


Bir dana qarar bir yaxshi netijining kilip chiqishigha kapalet qilalmaydu. Chüki norghun qararlar eniqsiz we özgirishjan weziyetni yisaplap do tikishtin ibaret. Bir uluq yitekchi, shu weziyet bilen shertliship qarar qilidu.1948-yillirining axirida, Moa Ze Dong azatlik armiyege qomandanliq qilip Chang Jang boyigha yitip kelgende, Stalin xet yizip, Mao Ze Dongning hujumni toxtutup, Chnag Jangni chigri qilip hakimyet qurush toghurluq yolyoruq biridi. Stalinning bu yolyoruqini Mao Ze Dong keskin ret qilip, “enqilapni axirghiche elip birip, putun Zhong Guni azat qilayli” digen qararni bikitidu. Tarix yene Mao Ze Dongning bu qararining toghra ikenlikini ispatlaydu-- komunistik partiyesi hakimyetni qolgha alidu.


Özining militini közde tutmay, yat milletlerni közde tutup qarar chiqarghan yitekchi, militining put-qoligha qulluq zenjirni baghlaydu. 1933 - yili qolida döwlet armiyesi bolghidek yiterlik derijide qoralliq qoshun bolmighan Sabit Damollam, Aqsu terepte urush qiliwatqan hem tesiri özidin küchluq bolghan Ghoja Niyazni yingi qurulghan “Sherqi Türkistan Islam Jumhuriti” ge reis bolup birishini teklip qilidu. Ghoja Niyaz qarar qilishqa toghra keldi: bu reis wezipini qobol qilish yaki ret qilish.

Ghoja Niyazning Qarari: Roslar bilen Xitaylarni közde tutup, “Sherqi Türkistan Islam Jumhuriti” ni layaqet körmey, bu teklipni ret qilidu.

Bu weziyetni kütup turghan Ma Jung Ying we Shing Shi Sey kuchini birlesh turup, “Sherqi Türkistan Islam Jumhuriti” we Ghoja Niyaz qoshunlirigha ejellik zebe biridu. Shuning bilen 1933-yili 12 - noyabirde qurulghan mezkur musteqil jumhuryet, 1934 – yili 16- aprilda weyran bolidu.

Eger Ghoja Niyaz Sowit Ititpaqining Shing Shi Sey bilen hemkarlishish telipini qolbul qilmighan bolsa, eger Sherqi Türkistan Islam Jumhuritini layaqet körup, reislikni qobul qilghan bolsa, buning bilen Ghoja Niyazning we Sabit Damollamning küchi birliship, tarix bashqiche yizilishi mumkin idi. Ghoja Niyazning reislikni retqilip, “yaq” dep we Shing Shi Sey bilen birlishishke “xop” dep chiqarghan qarari, “Sherqi Türkistan Islam Jumhuriti”ni dargha isipla qalmay, özimu bishidin ayrildi. Sabit Damollamni öz qoli bilen Shing Shi Seyge tapshurup birip, özining obrazini tarixi qahrimanliqtin tarixi xa’inliqqa özgertidu.

“Waderixa Oqni tekküzduq chala,
Shu tüpeyli baghrimiz qanliq yara.
Qamcha-kaltek astida qalduq yene,
Qosh bilen söremge mehkum oy kala.

Köymidi yalghingha sirtmaq ne üchün?
Ne üchün? Biz bu balagha muptila.
Emdi bilsek oqni tekküzduq chala,
Hemmidin yaman iken sülhi sala”---Memtili Zunun.

Bir yitekchi xelqini bashlap mangghanda, qadaq yolda mingishni tallap qarar chiqirdu. Peqet Shu qarar bu milletni bexitlik yaki paji’elik teqdirge baghlaydu. Öz militining arzu-ümutini eng ali orunda tutup, hichqandaq bashqa tallash yolini qobol qilmay, xelqni yiteklep mangghan siyasetchi xelqini parlaq choqqigha echiqalaydu.

Ikkinchi jümuryetning halek bolushi, tigi-tektidin eyqandaq, Exmetjan Qasimning ching qelbide saqlinip kelgen tewrenmes QARARning netijisi, bu bolsa “Xin Jiang Zhong Guning bir ayrilmas qisimi”. Zhong Gu komunistik partiyesining Exmetjan Qasimigha bergen bahasi tamamen toghra: “Exmetjan Qasim bölgünchilerge tewrenmey qarishi turup kelgen”. DUQning ishxanlirigha Exmetjan Qasimning resimlirini isiwilisi bolsa bir tarixi külkilik yumur, bu yumur hetta Uyghur xelqning dangliq chaqchaqchisi Hisamkamnimu ganggirtip qoyidu. Shuning üchün DUQning yitekchiliri ay yultuzluq kuk bayraqni kötürup kelgende, uyghurlar aldigha jügrep chiqidu, likin ularning keynidin egiship mangghanda, dumbisige bisilghan Exmetjan Qasim sijighan dunya xeriteni körup, qismen uyghurlar “wee….t” dep küliwitip tarqap kitidu.

Exmetjan Qasim hich qachan mustaqil bolimiz digen qarar qilmighan; Exmetjan Qasim hich qanchan Sherqi Turkistan bilen Zhong Gu bolsa ikki ayrim döwlet digen qarargha kelmigen; Exmetjan Qasim hich qandaq döwletlerge elche ewetip diplomatic munasiwet qurayli digen qarar qilmighann; Exmetjan Qasim ay yultuzluq kuk bayraqni qolida tutup yaki arqa körnishi qilip resimge chüshmigen, eksinche bundaq körnüshlerdin özini apqichishni qarar qilghan; Exmetjan Qasim 11-bitimni ejat qilip we qol qoyup, milli armiyeni Go Min Dang armiyesige ötkuzush we milli armiyelerni Go Min Dang herbi kakarlirini taqashqa teklip qilghan. Exmetjan Qasim herxil usullar bilen mustaqil bolimiz diguchilerge zerbe bergen yaki ularni her tereptin chekligen; Her qandaq mustaqilliq yoligha bashlaydighan qararlarni xilmu-xil chareler bilen ajizlandurghan; Exmetjan Qasim künde qarap oltirdighan dunya xeritide, Sherqi Turkistanni ayrim bir döwlet qilip sijayli digen qarargha zadi kelmigen; Stalin, Jang Ji Jung, Jang Ji Shi, Mao Ze Dong ..kim aldigha kelse, shuni “mining xojam” dep tazim qilip pachighigha isilghan.

Ikkinchi jümuryetning halek bolghanlighigha, uyghur ziyalilar xilmu-xil seweblerni körsitidu we yazidu, meslen: tarix cheklimisi, roslarning bisimi, tashqi we ichki shert-sharaitning yitilmigenliki…wahakaza. Likin ikkinchi jümuryetning jinini alghan ejellik sewebni körsitishdin xijil bolidu yaki könglide chüshensimu aghzidin chiqirishni uyat bilidu. Bu ejellik seweb bolsa Exmetjan Qasimning qelbidiki tewrenmes qarar: musteqil yoligha mangmaymen.

Exmetjan Qasimni shertsiz qollap kelgen Seypidin Ezizi, özining 70 yilliq siyasi hayatidin yisap birishtin ensirdimu yaki shuchilar qiz-oghullarning rohi chüshige kiriwilip uxlatmididu, “bilmeptimen” digen sheirni yizip, özini bir ziyankeshlike uchirghuchi yaki bir amalsiz qalghan xarlanghuchi qilip körsitishke intiliptu.

“Igilip qilsa tazip mekkar iken bilmeptimen,
Qash itip oynatsa köz heyyar iken bilmeptimen.
Qedirdanim ülpitimsen jan-jigrim dise,
Yeng ichide xenjiri teyyer iken bilmeptimen.

Aylinip taghlar ara qazdim bahasiz tashni men,
Osta zerger bolmighach altunmu-mis bilmeptimen.
Axiri taptim bügun chin wapadar dostumni men,
Aghritip itqan sözing menasidin bilmeptimen”—Seypidin Ezizi

Rabiye Qadir Amirkigha kelgende duq kelgen ri’alliq weziyet brinchi we ikkinchi jümuryet dewrige tamaman oxshimaydu: wetendiki xittaylarning kuchi ikkinchi jümuryet dewrige silishturghanda ming hesse ösup ketti; özi wetenning sirtida; qoralliq esker yoq we qoraliq esker qurushmu xata; puti dessep turghidek tayach ponkit yoq; iqtisadi asasi nöl; uyghurlar chichilangghu we öz ara jidel-majirada; uyghurlarni parchilash kuchlar yamrap ketken; her bir uyghurning yürikide bir xittay saqchisi bar; Amirka we yawropalarda yitiship chiqqan norghun chong ziyalilar, “uyghurlar mini alim dep bishigha elip kötermidi” digen xapachiliqta; uyghurlarning bashqa ellerge biridighan hichqandaq mempeti yoq; xittay hökimiti dunyada ikkinchi chong iqtisadi döwletke aylandi we norghun yawrupadiki döwletler ulargha bash igishke mejbur boldi; utura Asiyadiki döwletler özini xittay qoynigha atti; uyghurlarda buninggha taqabul turghidek hich qandaq desmi yoq; Amirka we gherip döwletler esebiy islamchilar bilen bolghan toqunushlardin kilip chiqqan ongaysizliqlar uyghurlarning dawasigha pasip tesir körsetti we körsitiwatidu, ….

Mushundaq exwalda, qandaq qilip erkin sözlesh we erkin herket qilish imkaniyitidin paydilinip, Uyghurlarning awazini dunyagha anglitish, Uyghurlarning obrazini dunya sehnisige echiqish, Uyghur mesilisini Amirkigek chong döwletlerning küntertibige kigizish—bu Rabiye Qadirnig aldigha kelgen bir ying sinaq.

Barliq qolgha keltüreleydighan amillarni desmi qilip, uyghurlardin kelgen herxil narazliqlarni öz yolida maslashturup, uyghur dawasini tiximu janlandurush üchün qandaq qararlarni bikitish we bu qararlarni yolgha silish üchün qadaq charelerni qollunush---bular bolsa Rabiye Qadir Amirkigha kelgen yaqi duch kelgen we jawap bermise bolmaydighan so’allar.

Amirkining prizidentti Harry Truman özi xizmet qilidighan üstelning üstige “The buck stops here” digen lozunkani qoyup qoyattiken. Bu jümlining menasi: “men prizident, barliq ishlargha men mesul we men jawabkar”.

Men bu yazmida Rabiye Qadir Qararliri dep elishimning sewebi, aldinqi 10 – yilda, Rabiye Qadir DUQning prizident hem barliq uyghurlar ortaq qobol qilghan rehberi bolup keldi. Bu 10 yilda, DUQning qazanghan netijilirige we yoluqqan meghlubiyetlirige Rabiey Qadir mesul we jawabkar.

Eliwette, bu qararlarning her birside, hazirqi we burunqi DUQ komitit ezalirining qan-teri chongqur singghan. Men buyerde Rabiye Qadir qarari dep alghanda, DUQ komitit ezalirining toghra chüshünüshini we narazliq bildirip aghrinmasliqini soraymen.

DUQ komititning ezaliri oxshimighan döwletlerge chichilghan bolghachqa, Qismen qararlarni Rabiye Qadir barliq DUQ komititning heyyetliri bilen birge chiqarghan; Qismen qararlarni Rabiye Qadir bir qisim heyyetler bilen birge chiqirip, qalghanlargha herxil usullar bilen uxtarghan. Qismen qararlarni peqet tilfun yaki xet arqiliq chiqarghan;
Qismen qararlar uzun waqitta asta-asta shekillengen; Qismen paaliyetler Rabiye Qadir Amirkigha kilishtin burun, hetta DUQ qurulushtin burun elip birilip, asta - asta qarar bolup shekillengen. Bezi komititning ezaliri Rabiye Qadir qarari digen sözge toluq chüshünup ketmeydiken.

Buyerde yizip ötken qararlarning bezilirige mining chüshenjemmu müjimel.Men peqet qum chichip, merwayit elishni niyet qildim.

Rabiye Qadir Qarari (1): Uyghurlarning döwlitini esliga ekilish.

Bu qararning netijisi: Uyghurlarning ewlatmu ewlat intizar bolghan arzusi tekralandi. DUQning istratigiyelik yölinishi we nishani eniqlandi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Uyghurlarning barliq pa’aliyetliring axirqi mexsiti döwlet qurush ikenliki eniq bayan qilindi.Taktikilarning janliq ishlitishi peqet mushu mexset üchün xizmet qilidighanlighi körsitildi. “siyasetning 9 qizi reng, biri jeng” digenning maqal-temsildiki ‘biri’ eniqlandi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-------==========================
Rabiye Qadir Qarari (2): Tinchliq bilen, Uyghur xelqining dawasining heq ikenlikige dunya xelqini qayil qilish we bu dawani dunya küntertipke ekilish.

Bu qararning netijisi: Uyghur milliy herikitining ghayisi, meqsidi we usoli heqqide, Chet’ellerdiki uyghur milliy herikitide saqliniwatqan ixtilaplarni hel qilish we pikirni birlikke keltürüsh meqsidide, Amerikida Ali kengesh yighini chaqirildi, xelq arada qandaq yol tutush we qandaq telepbbuz qollunush heqqide ortaq qarar elindi we elinghan bu qararlargha asasen DUQ ning nizamnamisida tüzitish elip berildi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Uyghurlarning dewasini dunya küntertipke ekelmey turup ilgir sürush qiyin. “Tinchliq” digen sözni herxil muhitlarda tekralash bir tejirbilik siyasetchining xarektiri we iqtidari. “Tinchliq” digen bu hazir zaman dunya siyasi sehnisidiki iqimgha maslishi arqiliqi uyghurlarning dewasining heqane ikenlikini zor derjide qolbol qildurdi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-------------===================================
Rabiye Qadir Qarari (3): Uyghurlarning öz teqdirini özi belgileshni hitay hökimiti bilen diyalog ötküzüsh arqiliq qolgha kelturup, hazirqi mewjut mesililer, xelqimizning jiddi sezgür masililirini hel qilish üchün köwrük silish.

Bu qararning netijisi: Tunji qetim Xitay hökümiti bilen diyalog ötküzüsh heqqide qarar elinip, mexsus guruppa teqsm qilinip, bunung neziriyewi asasi yaritildi we xelqarada xitaygha qarita siyasi jehettin jiddi besim shekillendürüldi. Uyghur siyasonliri xitay hökümiti bilen ötkezmekchi bolghan bu diyalogni qandaq qolgha kelturush kirek, diyalogqa qandaq teyyarliq qilish kirek, diyalogta qandaq söz we jümullerni ishlitish kirek, döwletni eslige ekilish nishani bilen we bu diyalog oturdiki zidiyetni uyghur xelqige qandaq chüshendurush kirek we bu qarar arqiliq xittay hökümiti aldida ikkilinip yaki xijil bolup turghan kuchlarni qandaq özimizge tartish kirek digen mesillerni oylashqa mejbur boldi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Tarixta xitay hökimiti bilen bolghan diyalogning netijiside uyghurlarning elip barghan barliq köreshliri bikar boldi. Buningdin iybret almay bolmaydu. Bolupmu xitay hökimiti hazirqi özige bolghan ishenchisi we özini tolumu chong chaghlap hich kimni közge elmaydighan weziyette hergiz diyalog ötkezmeydu, uyghurlarning shertsiz teslm bolushini telep qilidu. Jang Ze Min dewride, Amirka hökimitining bisimida, Xittay Hökimiti Wei Jing Seng, Wang Den we Rabiye Qadir qatarliqlarni qoyup bergen. Liken uningdikin xittay hökimiti kötürlup ketti hetta Amirkining eng chong tölitilish hoquqigha erishti. Shungdin tartip, Amirka döwlet mejls ezalirining yuz xatirsini qilmaydighan boldi, Nobil mukapitini alghan Liu Xiao Po we Uyghurlarning hoquqi üchün sözligen Ilxam Toxti qatarliqlarni turmige tashlawerdi. Shuning üchün bu qararning netijisi chimasliq barliq uyghurlargha ******. Likin bu taxtikini qollinish arqiliq dunya siyasi sehniside teshebuskarliqni qolgha kelturdi. Amirkidek chong döwletning uyghurlar üchün gep qilishigha ongushluq yaratti. Uyghur dawasini her xil usul bilen barliq yönilishte, xudi Lilin digendek, “aldigha ikki chamdam mingip, keynige bir chamdap chikinip, pirqirghuchdek ilgir sürush kirek”.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

---------------============================
Rabiye Qadir Qarari (4): Uyghur xelqining mewjutliqini qoghdap qilish, buning üchün barliq tedbirlerni qollunup , yingi musteqil bolghan, yaki musteqilliq yolida izdiniwatqan, yaki ottura yolda migiwatqan Tibet, mongghul, kosowu, tataristan, chih, Hongkong , Taiwan , falungong, hitay demokrat qatarliq teshkilat we döwletler bilen tejirbe almashturush , üginish , uyghurlarning chiqish yolini izdesh.

Bu qararning netijisi: Uyghurlar keng da’irda birlik sep qurdi, gerche bu birlik septikilerning nishanliri we niyiti oxshash bolmisimu, gerche birlik asasi nahayti ajis bolsimu. Rabiye Qadirning hörmet-shöriting yardimi bilen, uyghurlar bu birlik septe bash rolgha chiqalaydighan boldi. Uyghurlar hich qachan budaq keng kölemde birlik sep qurup baqmighan, chunki Rabiye Qadir peyda bolghiche uyghurlarda bashqa teshkilat we döwletler hörmetleydighan bir obraz chiqmighan.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: barliq aktip amillarni herketke saldi. “bulbul bostanni, yolwas janggalni tapmaq” digendek, uyghurlarning ihtiyajigha zörür bolghan barliq artuqchiliqni qolghan kelturdi. Uyghurlar achqan yighinlargha köp milet we köp döwletlerning wekili kilidighan boldi; köp miletler we köp döwletlerde achqan yighinlargha uyghurlarni teklip qilidighan boldi. Ay yultuzluq kuk bayraqni uyghurlar qatnashqan barliq yighinlarda isildighan boldi(gay bir uyghur ziyalilar achqan yighindin bashqa—bu yighinlarda ay yultuzluq kuk bayraq sürgun qilindi).

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-------------==================================
Rabiye Qadir Qarari (5): Uyghur mediniyitini, tarixini, til we dini itiqadini, herxil usullar bilen qoghdap qilish. Buning üchün, mekteplarni ichish, yashlarni yiteklash, mediniyet merkizi qurup chiqish, teshwiqat merkizi ichish, körgezmehanalarni ichip, bulang talanggha duch kelgen medenitimizning bizning ikenlikini dunyagha anglitish, bu heqte öz xelqimizge we chet’el kuchlirige murajet qilish

Bu qararning netijisi: DUQ terkibidiki teshkilatlardin mediniyet – senet pa’aliyetlirini kücheytish, uyghurche til – yeziq mektepliri we kuruslirini qurush berpa qilishni telep qildi; Amerikida Xelqara uyghur mediniyet merkizi quruldi; bunung teshkili we iqtisadi asasini yaratti, Chet’ellerdiki Uyghur teshkilatlirining mediniyet – senet paaliyetliri alahide janlandi, köpligen teshkilatlarning terkibide senet kurusliri, til – yeziq kurusliri quruldi, bular hazirmu özining paaliyetlirini janliq shekilde elip beriwatidu. Bularning hemmisi digüdek Rabiye Qadir chet’elge chiqqan we DUQ gha reyis bolghandin keyin barliqqa kelgen yengiliqlar, ilgiri yoq idi.

Rabiye Qadirning biwaste teklipi we bashlamchiliqida “uyghur öyi berpa qilish fondi” tesis qilinip, pütün dunya miqyasida iqtisat toplash paaliyiti elip berildi we yighilghan iqtisatqa Amerikidin yer – mülük setiwelinip, Uyghur dawasining iqtisadi huli selinghan boldi, yene bu kampaniye jeryanida yighilghan iqtisatlar bilen Yawropa parlamentida turushluq alahide wekilimizning maashi öteldi, buxil keng kölemde iqtisat toplash kampaniyesi ilgiri bolup baqmighan, Rabiye Qadirdin burun DUQ ning iqtisadi ehwali intayin bichare weziyette idi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Uyghur mediniyiti herxil-her nusxidila gullinip qalmay, yashlarning militige bolghan hisiyatini we wetinige bolghan muhebbitini österdi.Weten dawasida sho’ar tolashla yiterlik emes. Uyghur mediniyitini bashqa milletlerge tonushturush arqiliq uyghurlarning kimliki teshwiqat qilindi, hem chet’elde yashawatqan uyghur yashlirigha öz mediniyitidin ozuq birip, öz militige bolghan muhhabiti we pexirlinishini österdi, bu bolsa uyghurlarning izbasarlirini terbilesh we yitishturup chiqish, aldinqilargha warisliq qilip, kiyinkilerge yol ichishtek hayat-mamat mesilisi. Herxil usullar bilen fondi toplash arqiliq, kesipi uyghur siyasetchilirini yitish turdi, uyghur dawasi muntisiz shekilde ishi toxtap qalmaydighan yolgha chüshti.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

------------------================================
Rabiye Qadir Qarari (6): Ayallar masiliside anilarni, ayallarni uyushturush we yiteklesh; ayallar we balilarning hoqoqini qoghdash; xelqara siyasetlerdin toluq paydilinish; xeliq ichidiki iqtidarliq ayallarni qizip chiqish, dunyaning hemme yiride yitekchi anilarni yitildurüsh.

Bu qararning netijisi: Pütün dunya miqyasida Uyghur ayalliri herikitini janlandurush sho’ari otturigha qoyulup, köpligen ellerde uyghur ayalliri teshkilatliri quruldi, bunung bilen uyghur milliy herikitide yengi bir janlinish peyda boldi, ayallarning dawagha qatnishish aktipchanliqi ashti, mexus Uyghur ayallirini terbiyelesh kurusliri echilip, ularning siyasi sapasini ashurush üchün sestimiliq telim – terbiye elip berildi, mesilen hazir Germaniye, Amerika we ottura asiya elliride mexsus uyghur ayalliri teshkilati bar, pütün teshkilatlarda ayallar komitetliri tesis qilindi, birqanche qetim pütün dunyadiki uyghur ayalliri wekilliri Rabiye Qadirning sahipxanliqida chong uchrushushlarni elip bardi .

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Ayallarning rol ülgisi bir millet üchün begla muhim, chünki köpligen kishilerge köpligen seweptin ayallar insanlarni ilhamlandurush we hayajanlandurush sirliq küchqa ige. Biz eger özimizni ilhamlandurghan kishini oylisaq, aldi bilen animiz ismizgha kilidu. Biz etirapimizgha nezer salsaq, ayal ülgiler tiklenmigen we chong rol oynimighan sehne yoq. Uyghur ayallarning obrazi dunya siyasi sehnide bundaq kötürlup baqmighan. Uyghur ayallar yitekchiliri budaq türküm- türkümlep chiqmighan, chünki bundaq purset uyghur ayallirigha birilmigen. Hazirqi weziyette, uyghurlarning awazini dunyagha anglitishta, ayallarning obrazi kundin kunge muhim rol oynawatidu, hetta bezi ehwallarda erlerdinmu ehmiyetlik orunda turidu.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

--------================================
Rabiye Qadir Qarar (7): Ottura asiyadiki Uyghur masilisini mediniyet, hemkarlishish, yoqap kitishning aldini ilish, shanghai hemkarlik teshkilatining ujuqturishiwitishige derhal tedbir qollunush.

Bu qararning netijisi: Dunya Uyghur Yashliri Qurultiyi qurulushning aldida, 1995-yili 10-ayda Almatada 3 kun dawam qilghan, "Tunji qetim Dunya Uyghur Yashliri Mediniyet künliri" paaliyitini elip birildi. Bu paaliyetke Qazaqistan, Qirghizstan, Uzbekistan, Turkiye, Amerika, Pakistan, Germaniye qatarliq döwletlerdin yashlarning wekili we ottura asyadiki teshkilatlar we jamaetchilik bolup echilish murasimgha 500 din artuq kishi qatnashti. Bu Ottura asya yashlirida yengi bir oyghunishini barliqa kelturdi. 1999-yili 4-ayda Qazaqistaning her qaysi jayliridin mexsus saylam bilen kelgen 150 wekilining qatnishishi bilen Qazaqistan Uyghur Yashliri biriligining qurulush murasimi boldi. Qazaqistan Uyghur Yashliri bilrigining riyasetchiligide Almatani asas qilghan halda 30 din artuq meshrep grupisi teshkil qilindi. Kiyin Almatada xelqni seperwer qilip, ular 30 neche yerge mexsus putbol meydanlirini yasidi. Mexsus mehliler ara futbol musabiqiliri elip bardi. Uyghur mekteplirige mexsus yardem qilish kampaniyelirini orunlashturdi. Bu herketlerning hemiside DUQ ning teshebus qilishi we riyasetchilik qilishi bilen boldi.

Qazaqistan hökümiti bir qanche qetim Uyghur muhajirlarni Xitaygha ötküzüp berdi. 2006-yili 6-ayda 3 neper qerindishimizni, 2010-yili Ershidin Israyilni Xitaygha ötküzp beridi. Bu munasiwet bilen Berlindiki Qazaqistan Elchixanisi aldida DUQ namayishlar elip bardi. Qazaqistan elchixanisi bilen bu mesililer heqide we u yerdiki uyghurlarning wezyiti heqide bir qanche qetim mexsus sohbetlishish bop ötti. Mesilen, 2006-yili 6-ayda Berlindiki Qazqistan elchixanisi bilen 2 saat mexsus uchrushush boldi. 2000-yili Qirghizistanda 3 neper uyghurgha ölüm jazasi bergen idi, bu munasiwet bilen Uyghur yitekchiliri derhal Qirgizistan hökümitige narazliq bildurdi we elchixaigha FAX ewetip körüshüsni telep qildi. netijide 8 kishlik bir heyet Muyinxedin Berlinge berip Qirghizstan elchixanisi bilen 3 saat sohbet elip bardi. ölüm jazasining emeldin qaldurushni telep qildi. bash elchi ( bu kishi burun Qirghizstanining bash ministeri bolgha kishi iken, ismi Juma XXX), u kishi uzining barliq imtijajini ishqa selip bu ölüm jazasini ijra qilmasliq üchün herket qilidighaniqigha wede berdi. Ular hazirmu turmide, ölüm jazasi ijra qilinmidi. Belkim u korushishning rolimu bolghan bulushimu mumkin.

Shanhaiy hemkarliq teshkilati heqide DUQ namidin bayanatlar ilan qilindi we xelqara sorunda bu heqte bezi paaliyeter elip berildi. mesilen, 2008-yili 9-ayda Polshiing Warshaw sheride echilghan Yawrupa Bixeterlik Kengiyishi teripdin echilghan yighinda, mexsus DUQ namidin söz qilip, Shanghai hemkarliq teshkilati (SCO) we Ottura asyadiki uyghurlarning her xil ayrimchuliqa duch kilwatqanliqi heqide mexsus dokilat berdi. Yighindin kiyin DUQ rexberliri Qazaqistan elchisi bilen korushdi we yene bir qetim narazliq pikirliri pakitlar bilen otturgha qoydi. 2008-yili 4-ayda Ukraniyneing Kiev shehride ötküzilgen World Movment for Democracy yighinda mexsus SCO heqide bir workshop ötküzuldi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Uyghur yiteckchiliri her bir pursettin paydilinip, her bir waqeni sel chaghlimay we barliq aktip amillarni herketke silip uyghurlarning ishlirini ilgir sürdi. Shu seweptin uyghurlarning ishliri barliq chong döwletler qulaq salidighan ish bolupla qalmay, DUQkimu birdin bir uyghurlarning eng ali organgha aylandi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

---------------============================

Rabiye Qadir Qarari (8): Putun dunyadiki teshkilatlarni DUQ ning yitekchiliki astigha ekilish, her tereptin herxil awazlar chiqishni ohshash awazgha ozgertish. Dimocratik usul bilen birlikke ekilish.

Bu qararning netijisi: Herqaysi ellerde DUQ ning alahide wekilini turghuzdi, muawin reyislerni rayonlar boyiche konkiritni wezipige teyinlesh sestimini turghuzup chiqti, mesilen, ottura asiyagha mesul muawin reyis, Qirghizistan wekili, Amerika – Kanadagha mesul muawin reyis … digendek, bunung bilen teshkili jehette yengi bir sestima shekillendi we bunung rolimu nahayiti zor boldi, DUQ rehberlirining mesuliyetchanliqi we aktipchanliqi ashti, bu sestima hazirmu dawam qiliwatidu.

Amerikida yüzbergen 11 – setebir weqesining tesiri tüpeylidin DUQ ning islam elliri bilen bolghan munasiwetliri biraz passip halda idi. Rabiye Qadir “uyghur dawasining islam dunyasidiki tesirini ashurrayli” digen chaqiriqni otturigha qoyup, DUQ dinniy ishlar komitetini biwaste kücheytip, islam elliri we islam teshkilatliri bilen bolghan munasiwetlerni alahide janlandurdi, hazir her küni digüdek islam ellirining metbuatlirida uyghurlar mesilisi otturigha qoyulup kelinmekte.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Rabiye Qadir putun duyadiki uygurlarni DUQning yitekchilikide iradisi, idiyesi, qedimi we awazi birlikke kelgen iqimgha aylandurdi. DUQ putun dunyadiki teshkilatlarni bir togh astigha yighdi, DUQ aldiqi ikki jümuryetke warisliq qildighan organgha aylandi. DUQ uyghurlargha wekillik qilidighan birdin-bir döwlet rolini oynaydighan idare bolup tüzüldi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-------------==============================
Rabiye Qadir Qarari (9): Jiddi bixeterlik orni qurup, mehpiyetlikni qattiq saqlap, dunyaning hemme yiridiki - ichki tashqi- Uyghur dewwagerlirining obrazini xunukleshturwatqan , weten ichi sirtida , uyguhrlarni turmige solitiwatqan , hitaygha sitilghan jasuslarni sezgürluk bilen pash qilip, qattiq zerbe birish usul tedbirlirini tüzep chiqish. Uyghur musapirlirini qutquzush alahide gurpularni qurup chiqish.

Bu qararning netijisi: Uyghurlarning Mergizi Axbarat Organni tughuldi. Xitay hökimitining ichki höjetlerini qolgha keltüreleydighan boldi. Xitay hökimiti bilen birliship ishligüchilerge chare qollinalaydighan boldi. DUQ terkibide mexsus Uyghur musapirlirini qutquzush alahide guruppisi qurulup, Sherqiy jenobi asiya ellirige, shundaqla xitaygha xoshna bashqa ellerge qechip chiqqan uyghurlarni teshkillik, sestimiliq halda Türkiye qatarliq bixeter döwletlerge yötkesh jehette zor qedem tashlandi, mesilen keyinki ikki yil ichidila 10 mingdin artuq uyghur Türkiyege yötkep kelinip yerleshtürüldi, Tayland, Weytnam,Kambodja, Malayisha, Hindinoziye döwletlirige mexsus xadimlar iwetilip, ulargha iqtisadi jehettin yardem berish kampaniyesi elip berildi. Xittay hökimiti bilen birliship uyghurlargha ziyankeshlik qilchuchilargha zerbe yaki agaglandurush birildi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Bu axbarat organi tixi kichik baliliq dewride bolsimu, qedem chamdashqa bashlidi. Waqitning ötishi bilen we kesipi ademlerning yitiship chiqishi bilen chong netijilerge irishidu. Musapirliqta weyran bolup kitip barghan uyghurlargha ige chiqti. Uyghurlargha ziyankeshlik qilghuchilar xatirjem yashammaydighan boldi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-----------------==============================
Rabiye Qadir Qarari (10): Uyguhr masilisini dunya kuntertipke ekelishtin siyasi kuntertipke ekilishing charisini tipish. Huddi tibetlerdek we Taiwan masilisidek, Sherqi Turkistan masiliside Qanun maqullitish.

Bu qararning netijisi: BDT ning mohim organliri jaylashqan Jenwe shehri bilen Yawropa parlamenti jaylashqan Brüssel sheherlirige mexsus xadim turghuzuldi, bunung bilen BDT diki we Yawropa birlikidiki uyghur paaliyetliride alahide janlinish boldi, mesilen DUQ ning sahipxanliqida Yawropa parlamentida Qeshqer qedimi shehrining weyranchiliqqa uchrishi heqqide mexsus ilmiy muhakime yighini, shundaqla birqanche qetimliq chong tiptiki muhakime yighinliri uyushturuldi, Yawropa parlamentining ezaliri bilen bolghan biwaste alaqiler kücheydi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Uyghurlarning mesilisi Birleshken döletler teshkilati(BDT), Yaropa birleshmisi we nurghun döwletlerning kuntertipge kirgizildi we kirgiziliwatidu. Amirka, yaropa we bashqa döwletlerning siyasetchiliri aghzigha alidighan söz boldi. Tama-tama köl tusha. Herxil charilerni qollinish arqiliq uyghurlarning döwletni eslige ekilish mesilishi ilgir süriwatidu. Rabiye Qadirning türkümge bölup terbilesh we türlerge ayrip ish bijirish usulliri bilen uyghur dawasini ilgir sürdi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

-----------------======================================
Rabiye Qadir Qarari (11): Journalist we siyasiyonlarni qolgha kelturup, weten ichidiki itilghan we terror bilen qarlanghan uyghurlarning heqiqi ehwalini dunyagha bildurush.

Bu qararning netijisi: Ürümqi qirghinchiliqidin keyinla DUQ terkibide mexsus guruppisi qurulup, Ürümqi qirghinchiliqini dunya jamaetchilikige janliq shekilde anglitish we chetellerdiki uyghurlarni pilanliq we teshkillik halda xitaygha qarshi naraziliq heriketlirige teshkillesh jehette mas qedemde heriket elip berilip, uyghur mesilisining xelqaradiki tesirchanliqini yenimu ashurushta zor qedem tashlandi. Bu jeryanda her döletlerdiki journalist we siyasiyonlardin imkan qeder paydilendi. Bunung köpligen ünümliri boldi.

Bu qararni qollughuchilarning köz qarishi: Xittay hökimiti tirrorchi dep elan qilghan Dolqun Isa, Omer Qanat we bashqa norghun uyghurlarni dunya tinch pa’aliyetchiliri dep qolbol qildi. DUQ uyghurlarning qanunluq siyasi teshkilati ikenlikini dunya qolbol qildi. Uyghurlarning heqiqi exwalini herxil tilda tonush turghan maqallar dunyadiki tonolghan Journal, gizit, radio we tilwizir qatarliq axbaratlarda tonush toruldighan boldi. Uyghurlarning biweste we wastilik dostliri köpeydi.

Bu qarargha qarshituridighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.

--------------=================================

“ Biz Uyghur erlerning ichidimu, Rabiye Qadirdek adem chiqmighan’---Adxemjan Zakir

“Altungha dessep turup altun izdimeyli”— Erkin Elitiken

Adxemjan we Erkin ependimning bahasigha qosulmaydighanlarning köz qarishi: Rabiye Qadir musteqilliqni telep qilmidi. Aptonomiye we kishilik hoquqni telep qildi. Xittayning depigha usul oynidi.


----------------===================
Rabiye Qadirning Türmidin Chiqqanliqining 10 yilliqigha Bir Nezer(1)
https://www.facebook.com/notes/790876797626427/
Rabiye Qadirning Türmidin Chiqqanliqining 10 yilliqigha Bir Nezer(2)
https://www.facebook.com/notes/806443952736378/

Unregistered
27-04-15, 01:36
jinayatka tutulup qalghan jallatlar oz ara chapan yipip novatta yoluqqan xatarliktin aman-isan qutulup qilish uchun jiddi harkat ilip barmaqta amma Tarixni xata burmulap astin ustun qilip korsutush hichkimning qolidin kalmaydu, haqiqat haman haqiqat u choqum yoruqluqqa chiqidu.








رابىيە قادىر كىم؟ ئۇ ئۇيغۇر خەلقىگە ۋەكىللىك قىلالامدۇ؟! / بانۇ ئاۋار (ئۇيغۇرچەسى)

ئىمپىرىيالىزىم كىرگەن ھەربىر دولەتتە ئۆز مەنپەتى ئۇچۇن كەتمەن چاپىدىغان ئوتاقچىلارنى تاپىدۇ ۋە بۇلارغا ماسكا-نىقاپلار تاقاپ، بوياپ-تاراپ ئۇلارنى خەلق ياكى ئېتىنىك گۇرۇپلار ياقتۇرىدىغان دەرىجىگە كەلتۇرىدۇ. ئىمپىرىيالىستلارنىڭ ئوتاقچىلىرىغا زاكىسىدىن باغلانغان "تۇركچىلەر"، "سولچىلار"، ۋە "دىنچىلار" يۇز- نەچچە يىلدىن-بىرى تۇركىيەدە ياشاپ كەلدى.

بۇلارنىڭ ۋەزىپىسى ھەقىقى تۇركچىلەرنى، ھەقىقى سولچىلارنى، ھەقىقى دىنى زاتلار(مۈتەدەييىن دىندارلار)نى چەتكە قىقىپ، يوق قىلىش بولۇپ كەلدى.

"تۇركچىمەن" دەپ يۇرگەن بىر گۇرۇپ كىشىلەر ئوز دولىتى(تۇركىيە)نى قويۇپ ئىران ۋە خىتايدىكى تۇركلەر (ئازاربەيجان ۋە ئۇيغۇرلار-ت)نىڭ كۇلپەتلىرىنى ئوزىگە بايراق قىلىپ كوتۇرۇپ يۇردى... ئامەرىكىنىڭ ئۇ دولەتلەرنى پارچىلاش ئۇچۇن قوللانغان بەزى ئىسىملارنى "تۇرك بۇيۇكى"دەپ تەشۋىق قىلغانلارمۇ بولدى.

پكك، ئەل كائىدە، „ئىھۋان-ı مۈسلىمىن“ گە ئوخشاش گورۇھلار ئامەرىكا چىئا نىڭ ماشا (كوتەرمىچى) تەشكىلاتلىرىدۇر. ئامەرىكا ئەتنىك ئۇرۇنۇش(كىملىك ئىستەك)لارنى كۇشكۇرتۇش ئۇچۇن ئافرىكا، ئاسىيا، جەنۇبى ئامەرىكا قاتارلىق دۇنيانىڭ ھەر-يىرىدە گورۇھلار ۋە شەخسىلەرنى بۇ ئىشقا سالدى. "قەلئەنى ئىچىدىن بۇزۇش" بۇ شەكىلدە ئەمەلگە ئاشقۇسى...

بۇ ئىش ئۇچۇن ئامەرىكىنىڭ قۇرغان تەشكىلاتلىرىدىكى خەيرى-ئىخسان- ۋەخپى (فوند) تەشكىلاتى "مىللى دىموكراتسىيە ۋەخپى"(ناتىئونال ئەندوۋمەنت فور دەموچراچي – نەد ) بۇلارنىڭ ئىچىدىكى ئەڭ موھىم بىرى. ئامەرىكا بۇ ۋەخپىنىڭ ئىقتىساتى بىلەن نىشانغا ئالغان يۇزلەرچە دولەتلەرنى ئاجىزلاشتۇرماقتا. ئامەرىكا مەقسەت ئۇچۇن نىشانغا ئالغان خىتايغا قارشى ۋاشىنىگتون د.چ نى مەركەز قىلغان "دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى -دۇق"نى كەڭ-كولەمدە ياردەم ۋاستىسى بىلەن قوللانماقتا.

بۇ ھەقتە ۋىللىئام ئەڭداھل 2009 - يىلى يەرشارى رايى „گلوبال رەسەئارچ“ دا كەڭ مەلۇماتلىق ماقالە ئىلان قىلغان ئىدى. "دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى" - دۇق ئۇيغۇر خەلقىگە ۋەكىللىك قىلمايلا قالماستىن بەلكى ئۇيغۇرلارغا "ۋەكىللىك"قىلىپ "خەلقارا جامائەت"نىڭ ئوپىراتسىيۇن) ئۇرۇشلىرىغا زىمىن ھازىرلىماقتا. (٭)

"دۇنيا ئۇيغۇر قۇرۇلتىيى" - دۇق "ئىنسان ھەقلىرى تەتقىقاتى ۋە قوغداش پىروگراممىسى" ئۇچۇن "مىللى دىموكراتسىيە ۋەخپى - نەد "تىن بۇيۇك مىقتاردا پۇل ئالماقتا. دۇق نىڭ كوپلىگەن تارماقلىرىمۇ ئۇيغۇر نامىنى نىقاپ قىلىپ ئامەرىكا مەنپەتى ئۇچۇن خىزمەت قىلىۋاتىدۇ. مەسىلەننەد "تىن بۇيۇك مىقتاردا پۇل ئىلىۋاتقان "ئۇيغۇر ئامەرىكان دەرنەگى" گۇرۇھىنىڭ باشلىقى رابىيە قادىردۇر.

ئامەرىكا ۋە گىلوبال (يەرشاراي) شىركەتلەر ئۇزۇن زاماندىن بىرى خىتاي ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىنى ئۇرۇش مەركىزى(ئوت چەمبىرىكى) دەپ ئىلان قىلغان. "ئۇيغۇر" نامىدا ئىلىپ بىرىلغان ئوپىراتسىيۇن (1)ئوتاقچىلىرى غا ئوخشاش ئىراننىڭ پارچىلىنىشىنى نىشانغا ئالغان گاموھ تەشكىلاتىمۇ پكك ۋە يانداش گورۇھلىرى ھەم ئابد ئىستىھباراتı، چىئا، نەد، ئىرى، فرەئەدوم ھوئۇسە قاتارلىق باغلىنىشلىق گورۇھلارنىڭ ئىقتىساتى ياردىمىگە ئىگە بولماقتا.

بۇ گورۇھلار ئارقىلىق قۇرۇلغان سانسىز تەشكىلاتلار ئامەرىكا ۋە ناتو غا باغلىنىپ ھەركەت قىلماقتا. "بىرلەشكەن دولەتلەر(ئاۋتور مىللەتلەر دەپ ئالغان) تەشكىلاتى (بدت)"، "ياۋروپا بىرلىكى" ۋە ناتو لارغا باغلىنىپ قۇرۇلغان سانسزلىغان تەشكىلاتلار بۇنىڭغا ماسلىشىپ ئىشلىمەكتە. بۇلاردىن بىرى:"ۋەكىلسىز خەلقلەر ۋە مىللەتلەر تەشكىلاتى" (ئۇنرەپرەسەنتەد ناتىئونس ئاند پەئوپلەس ئورگانىساتىئون – ئۇنپو ) دىن ئىبارەت. ئۇنپو نى قۇرۇپ چىققان ئەركىن ئالپتىكىن (ئەركىن ئەيسا) دىگەن بىرىدۇر.

مەقسەت - مىللەتچىلىك ئۇچقۇنلىرى (مىكرو مىللەتچىلىك)تەشۋىقاتى ئارقىلىق نىشانغا ئىلىنغان دولەتلەردە ئىتنىك ۋە مەزھەپلەرنى كۇشكۇرتۇشتىن ئىبارەت بولۇپ، ئەڭداھل بۇھەقتە توۋەندىكىلەرنى ئاشكارىلىغان: " ئۇنپو نىڭ پەخرى باشقانى ۋە قۇرغۇچىسى ئەركىن ئالپتىكىندۇر. ئامەرىكا ئىنفورماتسىيون تەشكىلاتى (ئۇسىئا) نىڭ رەسمى تەشۋىقات قۇرالى - ئەركىن ياۋروپا رادىئوسى(رادىئو فرەئە ئەئۇروپە/رادىئو لىبەرتي )نىڭ ئۇئۇيغۇر بولۇمى مۇدىرى ۋە خەلقارا بولۇمى مۇدىر ياردەمچىسى ۋەزىپىسىگە ئىرىشكەندىن كىيىن ئۇنپو نى قۇرۇشقا تەيىنلەنگەن".

ئۇ ئامەرىكا ئىنفورماتسىيون تەشكىلاتى(ئۇسىئا)دا ئىشلىگەن 1991-يىلى دۇنيا ئۇئۇيغۇر كونگىرىسى -دۇق"نى قۇرۇپ چىققان... ئۇسىئا نىڭ ئىلان قىلغان ئۇقتۇرۇشىدا : " ئامەرىكىنىڭ خەلقارا مەنپەتى ئۇچۇن چەتەل جامائەت پىكىرلىرىنى ئۇگۇنۇپ، ئۇنىڭغا چۇشەنجىلىرىمىزنى ئوتكۇزۇپ، تەسىر ئاستىمىزغا ئىلىش تۇپ مەقسىتىمىزدۇر".

مانا موشۇنداق بىر تەشكىلاتنىڭ بۇيرۇقى ئاستىدا ئىتنىك ۋە مەزھەپ ساھىلىرىدە "كەسپ ئەھلى" دەپ تونۇلغان ئەركىن ئالپتىكىن دۇق نىڭمۇ تۇنجى رەئىسى بولۇپ، دۇق توربىتىدە ئۇ: " دالايلامانىڭ يىقىن دوستى"دەپ تونۇشتۇرۇلغان.

ئۇنپو ئامىكا مەنپەتىگە ئاساسەن ھەرخىل ئىتنىك ئازسانلىق مىللەتلەرنى سىنىپلارغا ئايرىپ ۋاقتى كەلگەندە سەھنىگە چىقىرىش ئۇچۇن پۇل خەجلەپ، ئاكادىمىكلىرىنى، تارىخچىلىرىنى، پائالىيەتچىلىرىنى تەربىيەلىمەكتە. ھەر بىر گۇرۇپنى" ئوز تەقدىرىنى –ئوزى بەلگىلەش ھەققى" ئاستىدا ھازىرلىماقتا. پكك ۋە ئوخشاش تىپتىكى تىرور تەشكىلاتلىرىمۇ ئامەرىكا ۋە ياۋروپا ئىتتىپاقى تەشكىلاتلىرىنىڭ ئوتكىلىدىن ئوتمەكتە... ئۇلارنىڭ يول خەرىتىلىرىنى ئىمپىرىيالىستلار كورسۇتۇپ بەرمەكتە.

كوسوۋا 1991-يىلى تىخى يوگۇسلاۋىيە ئىچىدە تۇرۇپ ئۇنپو غا ئەزا بولغان ئىدى ... ھاشىم تاچى ۋە بۇ تىپتىكى تىرور تەشكىلاتلىرى مەنسۇپلىرى ئامەرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرى مادەلەن ئالبرىغتد تىن تارتىپ پەنتاگون گىنىراللىرىغا قەدەر تۇتاشقان بىر راۋان مۇناسىۋەت ئورنۇتۇپ، مول مىقتار پۇل ۋە قۇرال -ياراق ياردىمىگە ئىرىشىپ بۇگۇنكى يەرگە يەتتى. كوسوۋا بۇگۇن ئوزىنى مۇستەقىل دەپ ئىلان قىلغان ئامەرىكا مۇستەملىكىسى بىر دولەتتۇر.

ئۇنپو بۇگۇن بەلۇچىستان دىن ئىراققا، كۇرتلەردىن تاتارلارغا، چەركەزلەرگە قەدەر بارلىق ئىتنىك مەيدانلارغا قول ئۇزاتماقتا. ئۇسا مەنپەتى ئۇچۇن ئامەرىكىغا يامىشىدىغان بۇدۇشقاق تىپىلىپ، مەقسەتكە يىتىش ئۇچۇن ۋاشنىگتونغا تۇتاشقان ئومۇچۇك تورلىرى قۇرۇلماقتا. بىرلىرىنىڭ "ئانا ئۇئۇيغۇر"(تۇرك ئانا) دەپ ئاتىۋالغان رابىيە قادىر بۇ ئومۇچۇك تورىنىڭ ئوتتۇرىسغا چاپلاشقان بۇدۇشقاقنىڭ بىرىدۇر.

رابىيەنىڭ ۋاشنىگتون بىلەن قىلىۋاتقان خۇپيانە ئالاقىسىنى تىلغا ئىلىپ ئاشكارىلىغان ھامان "تۇركچى" نىقاۋىغا ئورىنىۋالغان بىرلىرى دەرھال ئىغىزلىرىدىن كۇپۇكلەر ئىقىتىپ، ئەتراپقا ساچراتماقتا. چۇنكى بۇ ئاشكارىلاش "خۇپيانە ئويۇن"نى بۇزماقتا. بىرلىرى ساختە تۇركچۇلۇك نىقاۋىدا ئامەرىكا ئىمپىرىيالىزىمىنىڭ تىلەمچىلىرى بولۇپ، سەمىمى تۇركچىلەرنىڭ ئالدىغا ئوتۇۋىلىپ ئۇلارنى پالەچ قىلماقتا.

"ئۇيغۇرلارنىڭ ھەققى، جەنۇبى ئازەربەيجانلارنىڭ ھەققى" دىگەنلەر ئوز دولىتىدە يوقۇتۇلماقتا. تۇركىيەدە "مەن تۇرك"دىيىش چەكلىنىۋاتسا ئۇلار قاراپ تۇرۇپ بىرىشى، قانۇنلاردىن "تۈرك" سوزى چىقىرىپ تاشلىنىۋاتسا ئۇلارسۇكۇتتا تۇرۇپ- بىرىشى، تۇركىيەنىڭ پارچىلىنىشى ئۇچۇن ئاساسى قانۇن تۇزىلىۋاتسا ئۇلارنىڭ پۇت-قولى باغلاغلىق تۇرۇپ-بىرىشى كىرەككى، ئەمما ئۇئۇيغۇر، جەنۇبى ئازاربەيجان دەپ تۇرماستىن سەكرەشلىرى كىرەك. تۇركلۇكنىڭ "غازى" مەرتىۋىسىگە موشۇنداق يىتىش كىرەك...

يەنە بىر قىتىم تەكرارلايمىزكى: رابىيە قادىر بىر "سىۋىل ئومۇچۇك ( بىچارە كوزور -ت)". بىر زامانلاردا ئۇ "خىتاي خەلق قۇرۇلتىيى"نىڭ ئەزاسى، خىتايدىكى ئەڭ بايلار ئارىسىدا 7-كىشى ئىدى.

قولغا ئىلىنىش سەۋەبى: ئامەرىكىغا جاسۇسلۇق قىلىش بولۇپ، تۇرمىدىن ئامەرىكا ھوكۇمىتىنىڭ ھەركەت قىلىشى بىلەن قويۇپ بىرىلىپ، ۋاشنىگتوندا ۋەزىپە تاپشۇرۇلدى.

رابىيە مائاشىنى ئامەرىكا كونگىرەسىدىن ئالماقتا. دۇق "ئامەرىكا ئىستىخباراتى" ۋە "مىللى دىموكراتىيە ۋەخپى"دىن مىلىيۇنلارچە دوللار يادەم ئىلىۋاتقان تەشكىلات بولۇپ 2004-يىلى " ئۇيغۇر ئىنسان ھەقلىرى پىروگراممىسى"نى باشلىتىپ ئىمپىرىيال مۇكاپاتقا ئىرىشتى.

ئۇيغۇرلارچۇ؟ ئۇلار ئىغىر زۇلۇم ئاستىدا ئەمەسمۇ؟ – دەپ تەتۇردىن چىقىپ سورىغۇچىلارغا سوزۇم شۇ:

- شۇنداق. خىتاي ھاكىمىيىتى ئۇيغۇرلارغا زۇلۇم قىلىۋاتىدۇ. ئۇ يەردىكى سويداشلىرىمىز بىزنىڭ قان ۋە جانلىرىمىزدۇر. مەن ئۇرۇمچىدە، تۇرپاندا ئۇلارنىڭ قوللىرىنى تۇتقان، كوزلىرىگە باققان، نەچچە مىڭ كىلومىترە ئۇزاقتا ئۇلار بىلەن تۈركچە سوزلەشكەن، بۇ خۇرسەنچىلىكلەرنى ياشىغان بىرىمەن. … بىراق „دىڭىزغا چۇشۇپ كىتىپ قۇتۇلۇش ئۇچۇن يىلانغا يامىشىدىغان“لارنى ھەر-قانداق شەكىلدە قوبۇل قىلمايدىغانلارنىڭ بىرىمەن. ئاتاتۇرك قۇتۇلۇش (مۇستەقىللىق) ئۇچۇن يىلانغا ياماشقانمىدى؟!

ئامەرىكا ئىستىخباراتىنىڭ ماشا( پوداقچى )لىرىنىڭ ئىسىملىرى تۈرك كەلىمەسى بىلەن ئاتالماس… ئىمپىرىيالىسلارنىڭ ئويۇنىدا ماشا(پوداقچى) بولۇپ تارىخقا يىزىلغۇسı بۇ كıشıلەرنىڭ مىللىتى ئۇلارنı قەھرى –غەزەپ بىلەن ھىچ-قاچان ئۇنۇتماس ؟!
بانۇ ئاۋار


تۇركچە مەنبە:

ھتتپ://ۋۋۋ.فاچەبوئوك.چوم/پھوتو.پھپ؟ۋ=401713753253586&سەت=ۋب.123521044324584&تيپە=3&تھەئاتەر

______

تەرجىماندىن ئىزاھاتلار:

(٭) – بۇ ئوپىراتسىيونلار ئىراق قاتارلىق ئىسلام دولەتلىرىدىكى قانلىق ئۇرۇشلارنى كوزدە تۇتسا كىرەك.

(٭٭) ئوپىراتسىيون- ئاۋتور بۇ يەردە ئورتا ئاسىيا، ئاۋغانىستانلاردا بولۇپ-ئوتكەن ئۇيغۇرلارنىڭ ئوزلىرىنى ئولتۇرۇپ ساق قالغانلىرىنى خىتاي ئىلىپ كەتكەن ۋە ئامەرىكا گۇئانتاناموغا ئىلىپ كەتكەن ... ئۇ ئوپىراتسىيۇنلارنى كوزدە تۇتسا كىرەك. ئۇ ئوپىراتسىيونلارنىڭ ئوتاقچىلىرى ئەركىن ئەيسا، م. ھەزرەت، قۇربان ۋەلى، ئابلىكىم باقى، پەرھات يورۇڭقاش، ئومەر قانات… لار ئىدى. بۇلارنىڭ ھىچ-بىرى ئولمىدى- تىرىك. ھەممىسى ھازىر دۇق نىڭ سەھنىسىدە . ئۇلارغا قارىغۇلارچە ئەگەشكەن مەسۇم ئىنسانلار ئولدى. ئازدۇرۇلغانلار ئۆلدى، ئۆلمىگەنلەر ھەركۇن ئولۇپ-ھەر كۇن تىرىلىپ ياشىماقتا - تەرجىماندىن)

____

تۇركچىدىن ئۇيغۇرچىغا تەرجىمە قىلغۇچى:
دۇنيا ئۇيغۇر دوستلىرى (دۇد) تەشكىلاتى سوزچىسى
مۇسا . س ئاك (دىپل. ئارچىتەكتۇر)

فارانكفۇرت. م

مالىك-ك@ۋەب.دە

Unregistered
28-04-15, 02:52
jinayatka tutulup qalghan jallatlar oz ara chapan yipip novatta yoluqqan xatarliktin aman-isan qutulup qilish uchun jiddi harkat ilip barmaqta amma Tarixni xata burmulap astin ustun qilip korsutush hichkimning qolidin kalmaydu, haqiqat haman haqiqat u choqum yoruqluqqa chiqidu.


Hörmetlik Shohret Osman Ependi,

"tutulup qalghan jallatlar" Kimler? xewerning igisi yoq! bu yerde Kimlerni kozde tutiwatisiz?
ular qandaq jiddi Heriket qilmaqta?... bularni Sizmu Konkirit, tepsili Otturigha qoyung. bolmisa Tarixni Astin-ustun qilish ularning qolidin keliwiridu. hetta heqiqet yoruqluqqa chiqmay qalidu. Xiwir Temirning : "Biz bilmeydighan Tarix" Namliq Esirini 60 yildin kiyin bilduq emesmu?
Tepsili pakiti yoq "haman", "Choqum" , "Bir kuni" ...degenlerdin hichnime chiqmaydu.

"Tarixni xata burmulap" - demekchi bolghan sozingizning Teturisini korsitidu.

"Tarixni burmulap"-kupaye bolup, Yalghan Tarix degen bolidu. Uyghurchida "Burmilash" toghra emes-qesten qilinghan nachar ish-heriketni bilduridu. "Tarixni xata burmulap"ning menasi Tarixni burmilash ishqa ashmidi -yeni Tari oz-peti qaldi degenliktur.

teximu asan chushinishingiz uchun misal: Bir Ayalning quliqini burmilap azdurghanda, u Ayal Xata Ish Qilishi mumkin. eger quliqini xata Burmilisingiz Ayal chataq ish qilmay oz Peti qalidu. Eski ishni xata qilsa qandaq bolidu? bu "Qongni qonggha bergenlik"bolidu. ishenmisingiz sinap korung. siz haqaret qilghanlarni "xata haqaret qildim"deyelemsiz?
________

"Amerika istixbaratining masha( podaqchi )lirining isimliri türk kelimesi bilen atalmas… impiriyalislarning
Oyunida masha(podaqchi) bolup tarixqa yizilghusi bu kishilerning milliti - uyghurlar ularni qehri –ghezep we
Nepret bilen Hich-qachan unutmas ?! "

Unregistered
28-04-15, 02:54
ھۆرمەتلىك شوھرەت ئوسمان ئەپەندى،

"تۇتۇلۇپ قالغان جاللاتلار" كىملەر؟ خەۋەرنىڭ ئىگىسى يوق! بۇ يەردە كىملەرنى كوزدە تۇتىۋاتىسىز؟
ئۇلار قانداق جىددى ھەرىكەت قىلماقتا؟... بۇلارنى سىزمۇ كونكىرىت، تەپسىلى ئوتتۇرىغا قويۇڭ. بولمىسا تارىخنى ئاستىن-ئۇستۇن قىلىش ئۇلارنىڭ قولىدىن كەلىۋىرىدۇ. ھەتتا ھەقىقەت يورۇقلۇققا چىقماي قالىدۇ. خىۋىر تەمىرنىڭ : "بىز بىلمەيدىغان تارىخ" ناملىق ئەسىرىنى 60 يىلدىن كىيىن بىلدۇق ئەمەسمۇ؟
تەپسىلى پاكىتى يوق "ھامان"، "چوقۇم" ، "بىر كۇنى" ...دەگەنلەردىن ھىچنىمە چىقمايدۇ.

"تارىخنى خاتا بۇرمۇلاپ" - دەمەكچى بولغان سوزىڭىزنىڭ تەتۇرىسىنى كورسىتىدۇ.

"تارىخنى بۇرمۇلاپ"-كۇپايە بولۇپ، يالغان تارىخ دەگەن بولىدۇ. ئۇيغۇرچىدا "بۇرمىلاش" توغرا ئەمەس-قەستەن قىلىنغان ناچار ئىش-ھەرىكەتنى بىلدۇرىدۇ. "تارىخنى خاتا بۇرمۇلاپ"نىڭ مەناسى تارىخنى بۇرمىلاش ئىشقا ئاشمىدى -يەنى تارى ئوز-پەتى قالدى دەگەنلىكتۇر.

تەخىمۇ ئاسان چۇشىنىشىڭىز ئۇچۇن مىسال: بىر ئايالنىڭ قۇلىقىنى بۇرمىلاپ ئازدۇرغاندا، ئۇ ئايال خاتا ئىش قىلىشى مۇمكىن. ئەگەر قۇلىقىنى خاتا بۇرمىلىسىڭىز ئايال چاتاق ئىش قىلماي ئوز پەتى قالىدۇ. ئەسكى ئىشنى خاتا قىلسا قانداق بولىدۇ؟ بۇ "قوڭنى قوڭغا بەرگەنلىك"بولىدۇ. ئىشەنمىسىڭىز سىناپ كورۇڭ. سىز ھاقارەت قىلغانلارنى "خاتا ھاقارەت قىلدىم"دەيەلەمسىز؟
________

"ئامەرىكا ئىستىخباراتىنىڭ ماشا( پوداقچى )لىرىنىڭ ئىسىملىرى تۈرك كەلىمەسى بىلەن ئاتالماس… ئىمپىرىيالىسلارنىڭ
ئويۇنىدا ماشا(پوداقچى) بولۇپ تارىخقا يىزىلغۇسى بۇ كىشىلەرنىڭ مىللىتى - ئۇيغۇرلار ئۇلارنى قەھرى –غەزەپ ۋە
نەپرەت بىلەن ھىچ-قاچان ئۇنۇتماس ؟! "

Unregistered
29-04-15, 19:59
Buning Mavlanning maqali bilen nime munasiwiti bar?

ھۆرمەتلىك شوھرەت ئوسمان ئەپەندى،

"تۇتۇلۇپ قالغان جاللاتلار" كىملەر؟ خەۋەرنىڭ ئىگىسى يوق! بۇ يەردە كىملەرنى كوزدە تۇتىۋاتىسىز؟
ئۇلار قانداق جىددى ھەرىكەت قىلماقتا؟... بۇلارنى سىزمۇ كونكىرىت، تەپسىلى ئوتتۇرىغا قويۇڭ. بولمىسا تارىخنى ئاستىن-ئۇستۇن قىلىش ئۇلارنىڭ قولىدىن كەلىۋىرىدۇ. ھەتتا ھەقىقەت يورۇقلۇققا چىقماي قالىدۇ. خىۋىر تەمىرنىڭ : "بىز بىلمەيدىغان تارىخ" ناملىق ئەسىرىنى 60 يىلدىن كىيىن بىلدۇق ئەمەسمۇ؟
تەپسىلى پاكىتى يوق "ھامان"، "چوقۇم" ، "بىر كۇنى" ...دەگەنلەردىن ھىچنىمە چىقمايدۇ.

"تارىخنى خاتا بۇرمۇلاپ" - دەمەكچى بولغان سوزىڭىزنىڭ تەتۇرىسىنى كورسىتىدۇ.

"تارىخنى بۇرمۇلاپ"-كۇپايە بولۇپ، يالغان تارىخ دەگەن بولىدۇ. ئۇيغۇرچىدا "بۇرمىلاش" توغرا ئەمەس-قەستەن قىلىنغان ناچار ئىش-ھەرىكەتنى بىلدۇرىدۇ. "تارىخنى خاتا بۇرمۇلاپ"نىڭ مەناسى تارىخنى بۇرمىلاش ئىشقا ئاشمىدى -يەنى تارى ئوز-پەتى قالدى دەگەنلىكتۇر.

تەخىمۇ ئاسان چۇشىنىشىڭىز ئۇچۇن مىسال: بىر ئايالنىڭ قۇلىقىنى بۇرمىلاپ ئازدۇرغاندا، ئۇ ئايال خاتا ئىش قىلىشى مۇمكىن. ئەگەر قۇلىقىنى خاتا بۇرمىلىسىڭىز ئايال چاتاق ئىش قىلماي ئوز پەتى قالىدۇ. ئەسكى ئىشنى خاتا قىلسا قانداق بولىدۇ؟ بۇ "قوڭنى قوڭغا بەرگەنلىك"بولىدۇ. ئىشەنمىسىڭىز سىناپ كورۇڭ. سىز ھاقارەت قىلغانلارنى "خاتا ھاقارەت قىلدىم"دەيەلەمسىز؟
________

"ئامەرىكا ئىستىخباراتىنىڭ ماشا( پوداقچى )لىرىنىڭ ئىسىملىرى تۈرك كەلىمەسى بىلەن ئاتالماس… ئىمپىرىيالىسلارنىڭ
ئويۇنىدا ماشا(پوداقچى) بولۇپ تارىخقا يىزىلغۇسى بۇ كىشىلەرنىڭ مىللىتى - ئۇيغۇرلار ئۇلارنى قەھرى –غەزەپ ۋە
نەپرەت بىلەن ھىچ-قاچان ئۇنۇتماس ؟! "

Unregistered
01-05-15, 22:47
Jinayatka tutulup qalghan digenler kimu?

jinayatka tutulup qalghan jallatlar oz ara chapan yipip novatta yoluqqan xatarliktin aman-isan qutulup qilish uchun jiddi harkat ilip barmaqta amma Tarixni xata burmulap astin ustun qilip korsutush hichkimning qolidin kalmaydu, haqiqat haman haqiqat u choqum yoruqluqqa chiqidu.

Unregistered
03-05-15, 22:04
“Adawet saqlighan erkek er emes,
Sumbuya üngen yer munbet yer emes.
Reng bilen ölchenmes heqiqi nerse,
Sapsiriq bolsila altun-zer emes.



"Mukemmel analiz" - Merwlanni Mukemmel mesxire qilish dep chushendim. Maw ze dong dewrige oxshaydighan ishlar bizde boliwatidu. Lin biyawmu Maw ze dongni maxtap Ayripilan bilen Sowet ittipaqigha qachqan idi. Rabiye qadirni maxtawatqanlar bijingha qachidighan boldi...

emma bu Maqalelerni Oqughanda Kimning nege qachidighanliqini bilgikli bolidu:


http://london-uyghur-ansambil-munbir...td4024800.html

http://www.weten.biz/showthread.php?...7%D8%B1-%D8%9F
http://london-uyghur-ansambil-munbir....standard.html

http://www.weten.biz/showthread.php?...B1%D8%A7%DA%AD

http://www.weten.biz/showthread.php?...85%DB%95%D8%B3

http://www.weten.biz/showthread.php?...8A%D9%88%D9%82

Unregistered
05-05-15, 00:02
bu mewlan digen adem qachandin bashlap ozgerdi???

Unregistered
06-05-15, 06:06
yaxshi boptu

Unregistered
06-05-15, 06:37
[QUOTE=Unregistered;150315]Buning Mavlanning maqali bilen nime munasiwiti bar?[/QUOT

"DUQning 3-qurultayi"da Uyghurlarni Xitaygha satqanlarning Bash jinayetchiliri erkin isa we uning Kozuri Rabiye qadir, Aptonomiye programichisi , Perhat yorungqash, DUQ bilen Xitay arisidiki ortaq Elchi Babur qatarliqlardur.

IPlas satqun Rabiye qadirni Maxtap we aqlap Abduriyimjan we Ablikim baqilardin kiyin sehnige chiqiwatqan Mawlanmu Bu Qatil satqunlarning shiriki bolup hisaplinidu.

eger sen buni bilmigebn bolsang emdi biliwal. bilip turup xupsenlik bilen soal soaraydighan Kalwa bolsang senmu shularning biri! Mawalnning maqalisini oqup munawetlerni perq qilalmaydighan Adem bu yerge kirip shunimu soal dep soramsen?

sening ering oyge kelmise -"men bilen munasiwiti yoq"demesen -chirayliq xenim? senmu Eringgha oxshash ber qanche kun Oyge kelmigen bolghiting-herqachan?! siler ikki terep oxshahs ish qilghan bolsanglar - Munasiwitinglar qandaq bolidu? bunimu bilmemsen? Ayalmrn dep Rabiye qadirni qarisigha aqlima- dostum. biz ayallardin Erkektek bireylen Texi chetelge chiqmidi. yaki bash koturelmidi. Timxortunda ishligen Ayaldek Lawza gep-soz qilip yurme. Ayal dep yuz-xatire qilidighan ish emes bu? bir top xitay olturidu dep derexke chiqiwalghan Qizimizni oylap ish qil !

Qolida kalt -Pichaq bir top xitaydin derexke chiqiwalghan Qizimizni oylap ish qil ! bu Mawlan numus qilishni bilmeydigha Satqun!

Unregistered
06-05-15, 14:04
bu mewlan digen adem qachandin bashlap ozgerdi???

Qachan qandaq Idi?

Mawlan Hazir Emdi Satqun Rabiye qadirni Maxtawatidu. demek sen Mawlanni burun burun satmighan idi demekchimu sen? eshenmeymen, Burun Satmighan deseng Pakit korset!

Unregistered
08-05-15, 00:05
Ozliridin beshqa ademni satqun depboptila, emdi kimni satqun deydila

[QUOTE=Unregistered;150315]Buning Mavlanning maqali bilen nime munasiwiti bar?[/QUOT

"DUQning 3-qurultayi"da Uyghurlarni Xitaygha satqanlarning Bash jinayetchiliri erkin isa we uning Kozuri Rabiye qadir, Aptonomiye programichisi , Perhat yorungqash, DUQ bilen Xitay arisidiki ortaq Elchi Babur qatarliqlardur.

IPlas satqun Rabiye qadirni Maxtap we aqlap Abduriyimjan we Ablikim baqilardin kiyin sehnige chiqiwatqan Mawlanmu Bu Qatil satqunlarning shiriki bolup hisaplinidu.

eger sen buni bilmigebn bolsang emdi biliwal. bilip turup xupsenlik bilen soal soaraydighan Kalwa bolsang senmu shularning biri! Mawalnning maqalisini oqup munawetlerni perq qilalmaydighan Adem bu yerge kirip shunimu soal dep soramsen?

sening ering oyge kelmise -"men bilen munasiwiti yoq"demesen -chirayliq xenim? senmu Eringgha oxshash ber qanche kun Oyge kelmigen bolghiting-herqachan?! siler ikki terep oxshahs ish qilghan bolsanglar - Munasiwitinglar qandaq bolidu? bunimu bilmemsen? Ayalmrn dep Rabiye qadirni qarisigha aqlima- dostum. biz ayallardin Erkektek bireylen Texi chetelge chiqmidi. yaki bash koturelmidi. Timxortunda ishligen Ayaldek Lawza gep-soz qilip yurme. Ayal dep yuz-xatire qilidighan ish emes bu? bir top xitay olturidu dep derexke chiqiwalghan Qizimizni oylap ish qil !

Qolida kalt -Pichaq bir top xitaydin derexke chiqiwalghan Qizimizni oylap ish qil ! bu Mawlan numus qilishni bilmeydigha Satqun!

Unregistered
08-05-15, 05:16
Ozliridin beshqa ademni satqun depboptila, emdi kimni satqun deydila
[QUOTE=Unregistered;150438]

Ularni sen Satqunlarning Qumandani Erkin Isa terbiyeiligen, ishqa salghan. omer qanatning bu heqtiki Iqrari hemmisige wekillik qilidu. Uyghurlarda "Ghalcha"yoq. Pakitliri bilen Satqun bar. ularning sani kop bolsa 30 gha barmaydu. ete-ogun sendin hisap elishqa Baridu.

chetellerdiki Uyghurlarning Sani 3 miliyun dep qaralmaqta.30 satqun texi tolimu az. bolmisa "Biz uyghurlar musteqilliq telep qilmaymiz"degen 30 satqungha 3 Miliyon emes zadila Turkiyediki 30 ming Uyghurning Kuchi nime uchun yetmeydu?"
bu san zadi 30 emeslikini bilduridu. ularning Katiwishi Jume Tahirgha oxshash aqiwetke uchirighan Haman sani beshke chushup Xitay bilen Teywenge qachidu. 1949-yili Abdulla timen sen Xitaydin bolghanni elip Jankeyshi bilen birge Teywenge qachqan emesma? teywendin seni jangkeyshi Turkiyege yollap bergenliki isingge keliwatqandu. Perhat yorungqashni elip, yene teywenge qacharsenmu?


sanga oxshash anisi Lanjuluq qara xitaydin bolghanlar arimizgha kiriwalsa chiqmiqi tes iken. qeri derx yeqilsa maymunlar tarap ketidu. aldi bilen sen qatarliq besh-altingni senler Azdurghan Ashu satqunlar boghup jeningni alidu. Satqunlargha Omumi kechurum elan qelinishi buni kutup turmaqta, Jening alliqachan tuyup pashidek "ghing-ghing"qilip yuruwatisen.

ئۇلارنى سەن ساتقۇنلارنىڭ قۇماندانى ئەركىن ئىسا تەربىيەئىلىگەن، ئىشقا سالغان. ئومەر قاناتنىڭ بۇ ھەقتىكى ئىقرارى ھەممىسىگە ۋەكىللىك قىلىدۇ. ئۇيغۇرلاردا "غالچا"يوق. پاكىتلىرى بىلەن ساتقۇن بار. ئۇلارنىڭ سانى كوپ بولسا 30 غا بارمايدۇ. ئەتە-ئوگۇن سەندىن ھىساپ ئەلىشقا بارىدۇ.

چەتەللەردىكى ئۇيغۇرلارنىڭ سانى 3 مىلىيۇن دەپ قارالماقتا.30 ساتقۇن تەخى تولىمۇ ئاز. بولمىسا "بىز ئۇيغۇرلار مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايمىز"دەگەن 30 ساتقۇنغا 3 مىلىيون ئەمەس زادىلا تۇركىيەدىكى 30 مىڭ ئۇيغۇرنىڭ كۇچى نىمە ئۇچۇن يەتمەيدۇ؟"
بۇ سان زادى 30 ئەمەسلىكىنى بىلدۇرىدۇ. ئۇلارنىڭ كاتىۋىشى جۇمە تاھىرغا ئوخشاش ئاقىۋەتكە ئۇچىرىغان ھامان سانى بەشكە چۇشۇپ خىتاي بىلەن تەيۋەڭە قاچىدۇ. 1949-يىلى ئابدۇللا تىمەن سەن خىتايدىن بولغاننى ئەلىپ جانكەيشى بىلەن بىرگە تەيۋەڭە قاچقان ئەمەسما؟ تەيۋەندىن سەنى جاڭكەيشى تۇركىيەگە يوللاپ بەرگەنلىكى ئىسىڭگە كەلىۋاتقاندۇ. پەرھات يورۇڭقاشنى ئەلىپ، يەنە تەيۋەڭە قاچارسەنمۇ؟


ساڭا ئوخشاش ئانىسى لانجۇلۇق قارا خىتايدىن بولغانلار ئارىمىزغا كىرىۋالسا چىقمىقى تەس ئىكەن. قەرى دەرخ يەقىلسا مايمۇنلار تاراپ كەتىدۇ. ئالدى بىلەن سەن قاتارلىق بەش-ئالتىڭنى سەنلەر ئازدۇرغان ئاشۇ ساتقۇنلار بوغۇپ جەنىڭنى ئالىدۇ. ساتقۇنلارغا ئومۇمى كەچۇرۇم ئەلان قەلىنىشى بۇنى كۇتۇپ تۇرماقتا، جەنىڭ ئاللىقاچان تۇيۇپ پاشىدەك "غىڭ-غىڭ"قىلىپ يۇرۇۋاتىسەن.

Unregistered
08-05-15, 08:50
Emdi qalghan 3000000-30= 2999970 satqundep erze qilamdila?


[QUOTE=Unregistered;150472]Ozliridin beshqa ademni satqun depboptila, emdi kimni satqun deydila


Ularni sen Satqunlarning Qumandani Erkin Isa terbiyeiligen, ishqa salghan. omer qanatning bu heqtiki Iqrari hemmisige wekillik qilidu. Uyghurlarda "Ghalcha"yoq. Pakitliri bilen Satqun bar. ularning sani kop bolsa 30 gha barmaydu. ete-ogun sendin hisap elishqa Baridu.

chetellerdiki Uyghurlarning Sani 3 miliyun dep qaralmaqta.30 satqun texi tolimu az. bolmisa "Biz uyghurlar musteqilliq telep qilmaymiz"degen 30 satqungha 3 Miliyon emes zadila Turkiyediki 30 ming Uyghurning Kuchi nime uchun yetmeydu?"
bu san zadi 30 emeslikini bilduridu. ularning Katiwishi Jume Tahirgha oxshash aqiwetke uchirighan Haman sani beshke chushup Xitay bilen Teywenge qachidu. 1949-yili Abdulla timen sen Xitaydin bolghanni elip Jankeyshi bilen birge Teywenge qachqan emesma? teywendin seni jangkeyshi Turkiyege yollap bergenliki isingge keliwatqandu. Perhat yorungqashni elip, yene teywenge qacharsenmu?


sanga oxshash anisi Lanjuluq qara xitaydin bolghanlar arimizgha kiriwalsa chiqmiqi tes iken. qeri derx yeqilsa maymunlar tarap ketidu. aldi bilen sen qatarliq besh-altingni senler Azdurghan Ashu satqunlar boghup jeningni alidu. Satqunlargha Omumi kechurum elan qelinishi buni kutup turmaqta, Jening alliqachan tuyup pashidek "ghing-ghing"qilip yuruwatisen.

ئۇلارنى سەن ساتقۇنلارنىڭ قۇماندانى ئەركىن ئىسا تەربىيەئىلىگەن، ئىشقا سالغان. ئومەر قاناتنىڭ بۇ ھەقتىكى ئىقرارى ھەممىسىگە ۋەكىللىك قىلىدۇ. ئۇيغۇرلاردا "غالچا"يوق. پاكىتلىرى بىلەن ساتقۇن بار. ئۇلارنىڭ سانى كوپ بولسا 30 غا بارمايدۇ. ئەتە-ئوگۇن سەندىن ھىساپ ئەلىشقا بارىدۇ.

چەتەللەردىكى ئۇيغۇرلارنىڭ سانى 3 مىلىيۇن دەپ قارالماقتا.30 ساتقۇن تەخى تولىمۇ ئاز. بولمىسا "بىز ئۇيغۇرلار مۇستەقىللىق تەلەپ قىلمايمىز"دەگەن 30 ساتقۇنغا 3 مىلىيون ئەمەس زادىلا تۇركىيەدىكى 30 مىڭ ئۇيغۇرنىڭ كۇچى نىمە ئۇچۇن يەتمەيدۇ؟"
بۇ سان زادى 30 ئەمەسلىكىنى بىلدۇرىدۇ. ئۇلارنىڭ كاتىۋىشى جۇمە تاھىرغا ئوخشاش ئاقىۋەتكە ئۇچىرىغان ھامان سانى بەشكە چۇشۇپ خىتاي بىلەن تەيۋەڭە قاچىدۇ. 1949-يىلى ئابدۇللا تىمەن سەن خىتايدىن بولغاننى ئەلىپ جانكەيشى بىلەن بىرگە تەيۋەڭە قاچقان ئەمەسما؟ تەيۋەندىن سەنى جاڭكەيشى تۇركىيەگە يوللاپ بەرگەنلىكى ئىسىڭگە كەلىۋاتقاندۇ. پەرھات يورۇڭقاشنى ئەلىپ، يەنە تەيۋەڭە قاچارسەنمۇ؟


ساڭا ئوخشاش ئانىسى لانجۇلۇق قارا خىتايدىن بولغانلار ئارىمىزغا كىرىۋالسا چىقمىقى تەس ئىكەن. قەرى دەرخ يەقىلسا مايمۇنلار تاراپ كەتىدۇ. ئالدى بىلەن سەن قاتارلىق بەش-ئالتىڭنى سەنلەر ئازدۇرغان ئاشۇ ساتقۇنلار بوغۇپ جەنىڭنى ئالىدۇ. ساتقۇنلارغا ئومۇمى كەچۇرۇم ئەلان قەلىنىشى بۇنى كۇتۇپ تۇرماقتا، جەنىڭ ئاللىقاچان تۇيۇپ پاشىدەك "غىڭ-غىڭ"قىلىپ يۇرۇۋاتىسەن.

Unregistered
08-05-15, 14:30
bu mewlan digen adem qachandin bashlap ozgerdi???

on yil boldighu deymen. men chetelge chisam moshundaq iken. burunqandaq idi.
ozgermesning aldida siz bilgen Mewlan qandaq idi demekchimen.

Unregistered
09-05-15, 17:48
Bu nime gep:"men chetelge chisam moshundaq iken. burunqandaq idi"

on yil boldighu deymen. men chetelge chisam moshundaq iken. burunqandaq idi.
ozgermesning aldida siz bilgen Mewlan qandaq idi demekchimen.

Unregistered
10-05-15, 02:24
Bu nime gep:"men chetelge chisam moshundaq iken. burunqandaq idi"

10 yilning aldida Erkin alptikinler "Xitay birliki bolimiz"dep uyghurlarninggheziwige uchrap , sisip bir yerge barghan idi.
bir otkur Shairimiz yazghan Shier ularning gepini otmes qiliwetken idi.

hetta Rabiye qadirdin burun Amerikigha chiqqan Eri Sidiqhaji.Rozimu Erkin Isa bilen Dolqun isalarni Estoniyede Xitaylar bilen tuzgen: " Musteqilliqni tilgha almasliq sherti astidiki Xensu-Uyghur Dimokratiye Kilishimi"ge qol qoyghanda: "Erkin ialp tikin shinjangni 3-qetim xitaygha satti"dep Pakit korsetkensde Enwerjan bilen esqerjanlar qorqup ketip -toghra satti dep "ichqun"gizitide maqale ilan qildi. hiliger we shumluqta anisi xitayni dorighan Erkin isa Rabiye qadirni urumchide qolgha aldurup S.Rozigha bisim qildi. we ikkisi kiliship Rabiyeni turmidin qutuldursa Erkin isani "Satmidi"deydighan boldi. chiqti-Miyunxinda bir top satqunlar "Saylam"otkuzup qesem birip chiqqan Sawatsiz rabiyeni "Meniwi Ana"dep ilan qilishti. .... we "Biz uyghurlar musteqilliq telep qilmaymiz"dep ilan qilghan Rabiye bugun Uyghurlarning 5-Iyul qirghinchiliqida, "DUQning 3-qurultayi"da ozining Uyghur mellitining Ashkare Qatili, eng sherepsiz Satquni ikenlikini korsetti.

10 yildin burun yezilghan "Xitay birlikchisi erkin Alptikinge lenet" Namliq Bir Shier ilan qilinghan idi. uni qoughanlar barmu?

Emdi sisip chirighan Satqun Rabiyening Ornigha Kim dessimekchi?

Unregistered
10-05-15, 02:49
Rabiye qadir DUQ gha qorchaq , Erkin Isa Bash Siyasi Meslihetchi, Sidiqhaji. Rozi muawin siyasi Meslihetchi bolup bolup saylanghan Miyunxin saylamidin 10 yil otti. Uyghurlarning weten bilen Baghliri uzuldi. burunqidek erkin berip kelish pursiti yoqutuldi, chetellerde Dinchi mollamlar, Qarimlar kopiyup ketti. metbuat hoquqi 1992-yili sehnige chiqqan satqunlarning shexsi Mulkige aylandi. UAA Haqaretchi, Tohmetxor bir qanche Adimi haywanlarning Eshek ighiligha aylandi. bugungiche dawam qilmaqta. mana bu Rabiye qadir turmidin chiqqandin kiyinki Mawlan Eytqanni meghlup qilidighan "Ghelbe" !
Mawlan qarap turup Kazzapliq bilen Yalghan sozlimekte. "Mawlan burun bundaq emes idi" degenlerge bir Soal: - Mawlan burun qandaq idi?.

bu ghelbe elbette Uyghurlarning Emes -Xitayning ghelbisi ikenliki hemmige ayan.

1948-yili Exmetjan qasimi: "Arimizdiki xitaydinmu beter satqun Isa Yusup, Mesut sabirilar..."dep ilan qilghan Isa Yusupning satqunluqi Erkin Isa we ularning warisliri arqiliq chetellerde bugungiche dawam qildi.
Erkin Isa 1994-yili Turkiye Gizitide Ashkare halda: "men Uyghurlargha Wakaliten Xitay birliki(Chin Fidratsiyoni, Perhat yorungqashning sozi boyiche-Jung xa Lenbang)ni qobul qilimen"dep Turkiye gezitide ilan qilip dunya UIyghurliringing qattiq Gheziwige uchridi. Bir Shaier tuwendiki Shierini ilan qildi:


_______ MUXEMMES _________

(Xitay Birlikchisi Erkin Isa Alptikin we uning egeshkuchilirige Lenet)


Zehrini tiqqach tenimge bu Xitay - Yilan - Chayan,
Zulmidin Ingrashqimu yetmeydu hal, yoq imkan,
Yighlisam Derdimge bille yighlighay putkul Jahan,
Qan - yeshimdin boldi hasil shu mehel Derya - Qiyan,
Sozlisem Qismetlirim titrer Yurek Yapraqsiman.

Berdi Qurban Horriyet dep, Uyghurlurum koptin beri,
Horriyet arzusi elning ashti shundaq kunseri,
Ghelibe yoq, emma Sawaqlar berdi aqqan Qan we Jan,
Xitaydinmu beter Satquni Öz ichide bolghan Yaman,
Ot we sudek birge bolmaymiz xitayle biz haman!

Xumsilarche u Yaman hemkar bolup xitay bilen,
Ish qilarmish birliship shu paskina Tompay bilen,
Xuddi yirtquchni Qoshup Qoy - Qoza, Yilqa -Tay bilen,
Bille Qoyghandek we yaki Ateshni... Otni May bilen,
Horriyet Yollirigha Soqmaqchi Tosma, Tagh - Dawan!

Qish kuni zulmetni - Tunni chillighan shum Qagha sen,
El beshida Qamcha oynatqan Munapiq Dogha sen,
Bi kerek bizge peqet, Risqimni qilma Ogha sen,
”Fidratsiye“,(1) ”Muxtariyat“ni (2)Xotnunggha qilghin sogha sen,
Uyghurumning konglini cegme, Yeyip Bulut, Tuman.

Wa derixa, Toydi el Xitay degendin Ghiqqida,
Kordi xitayning Quruq ”shepqet“lirini Jiqqida,
Bu kebi shum Gepni ishtse Turmamdu herkim Tikkida,
Doppimizgha Jigde salmaqchi bolushsang Shippida,
Yan'ghusi Yamanliqing, Bashinggha chiqqay shu Haman!

Sen xitaygha qanmighan, ya Toymighan bolsang eger...
Bol Quda we ya Baja, ya Anang, Achangni ber!
Keynidin ket Egiship, bolghanda Xitay der - beder,
Senler eger Adem iseng, bolma iplas u qeder,
Bolmiqinggha ne kerek Xitay qeshida It - Qawan?

Istiking bolsa nime erkinliking, bilgenni qil,
Emma u oz istiking, hech emes kopke Wekil!
Elni Satma, xalisang singlingni sat, ozeng setil,
Anche bek ezweylime, Kotungni qis, Özengni bil!
"Uyghur terep bolmaq... Haman Erkek ishi“... Bizning Mizan!

Wedisige putmigey hichkim Xitayning, shu Bugun,
Chunki dilda bar azaptin shu xitay tukken Tugun,
Aq xitay, Qizil xitay hemmisi birdur Putun,
Shu xitaylar destidin chiqti mana Bashtin Tutun,
Bu Xitaymu u Xitaydek Qan Icherdur bi Guman!

Yemiki poq bolghusi, Qagha bilen Dos bolsa kim",
Talisa Ghaljir Sini ger, Qanjuqi bolmas Hekim,
Su suzuk bolmaydu, bashtin kelse lay derya - eqim,
Mushuki - chashqan kebi tughma kushende qismitim...
Biz we xitay eyni shu halda imiz, kopke ayan!

Changqighan chollerde bolghandek goyaki Sugha zar,
Boldi Uyghur Horriyetke Ashiqane Intizar,
Bolsa ger kim Uyghur iken, tinmay xitaygha Gör qazar,
Bolmisa pushti Haramliq Toghra yoldin kim azar?
Bed Dua, Uyghur Qarghishi bek Yamandur, bek Yaman!

_______ مۇخەممەس _________

(خىتاي بىرلىكچىسى ئەركىن ئىسا ئالپتىكىن ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۇچىلىرىگە لەنەت)


زەھرىنى تىققاچ تەنىمگە بۇ خىتاي - يىلان - چايان،
زۇلمىدىن ئىڭراشقىمۇ يەتمەيدۇ ھال، يوق ئىمكان،
يىغلىسام دەردىمگە بىللە يىغلىغاي پۇتكۇل جاھان،
قان - يەشىمدىن بولدى ھاسىل شۇ مەھەل دەريا - قىيان،
سوزلىسەم قىسمەتلىرىم تىترەر يۇرەك ياپراقسىمان.

بەردى قۇربان ھوررىيەت دەپ، ئۇيغۇرلۇرۇم كوپتىن بەرى،
ھوررىيەت ئارزۇسى ئەلنىڭ ئاشتى شۇنداق كۇنسەرى،
غەلىبە يوق، ئەمما ساۋاقلار بەردى ئاققان قان ۋە جان،
خىتايدىنمۇ بەتەر ساتقۇنى ئۆز ئىچىدە بولغان يامان،
ئوت ۋە سۇدەك بىرگە بولمايمىز خىتايلە بىز ھامان!

خۇمسىلارچە ئۇ يامان ھەمكار بولۇپ خىتاي بىلەن،
ئىش قىلارمىش بىرلىشىپ شۇ پاسكىنا تومپاي بىلەن،
خۇددى يىرتقۇچنى قوشۇپ قوي - قوزا، يىلقا -تاي بىلەن،
بىللە قويغاندەك ۋە ياكى ئاتەشنى... ئوتنى ماي بىلەن،
ھوررىيەت يوللىرىغا سوقماقچى توسما، تاغ - داۋان!

قىش كۇنى زۇلمەتنى - تۇننى چىللىغان شۇم قاغا سەن،
ئەل بەشىدا قامچا ئويناتقان مۇناپىق دوغا سەن،
بى كەرەك بىزگە پەقەت، رىسقىمنى قىلما ئوغا سەن،
”فىدراتسىيە“،(1) ”مۇختارىيات“نى (2)خوتنۇڭغا قىلغىن سوغا سەن،
ئۇيغۇرۇمنىڭ كوڭلىنى چەگمە، يەيىپ بۇلۇت، تۇمان.

ۋا دەرىخا، تويدى ئەل خىتاي دەگەندىن غىققىدا،
كوردى خىتاينىڭ قۇرۇق ”شەپقەت“لىرىنى جىققىدا،
بۇ كەبى شۇم گەپنى ئىشتسە تۇرمامدۇ ھەركىم تىككىدا،
دوپپىمىزغا جىگدە سالماقچى بولۇشساڭ شىپپىدا،
يانغۇسى يامانلىقىڭ، باشىڭغا چىققاي شۇ ھامان!

سەن خىتايغا قانمىغان، يا تويمىغان بولساڭ ئەگەر...
بول قۇدا ۋە يا باجا، يا ئاناڭ، ئاچاڭنى بەر!
كەينىدىن كەت ئەگىشىپ، بولغاندا خىتاي دەر - بەدەر،
سەنلەر ئەگەر ئادەم ئىسەڭ، بولما ئىپلاس ئۇ قەدەر،
بولمىقىڭغا نە كەرەك خىتاي قەشىدا ئىت - قاۋان؟

ئىستىكىڭ بولسا نىمە ئەركىنلىكىڭ، بىلگەننى قىل،
ئەمما ئۇ ئوز ئىستىكىڭ، ھەچ ئەمەس كوپكە ۋەكىل!
ئەلنى ساتما، خالىساڭ سىڭلىڭنى سات، ئوزەڭ سەتىل،
ئانچە بەك ئەزۋەيلىمە، كوتۇڭنى قىس، ئۆزەڭنى بىل!
"ئۇيغۇر تەرەپ بولماق... ھامان ئەركەك ئىشى“... بىزنىڭ مىزان!

ۋەدىسىگە پۇتمىگەي ھىچكىم خىتاينىڭ، شۇ بۇگۇن،
چۇنكى دىلدا بار ئازاپتىن شۇ خىتاي تۇككەن تۇگۇن،
ئاق خىتاي، قىزىل خىتاي ھەممىسى بىردۇر پۇتۇن،
شۇ خىتايلار دەستىدىن چىقتى مانا باشتىن تۇتۇن،
بۇ خىتايمۇ ئۇ خىتايدەك قان ئىچەردۇر بى گۇمان!

يەمىكى پوق بولغۇسى، قاغا بىلەن دوس بولسا كىم"،
تالىسا غالجىر سىنى گەر، قانجۇقى بولماس ھەكىم،
سۇ سۇزۇك بولمايدۇ، باشتىن كەلسە لاي دەريا - ئەقىم،
مۇشۇكى - چاشقان كەبى تۇغما كۇشەندە قىسمىتىم...
بىز ۋە خىتاي ئەينى شۇ ھالدا ئىمىز، كوپكە ئايان!

چاڭقىغان چوللەردە بولغاندەك گوياكى سۇغا زار،
بولدى ئۇيغۇر ھوررىيەتكە ئاشىقانە ئىنتىزار،
بولسا گەر كىم ئۇيغۇر ئىكەن، تىنماي خىتايغا گۆر قازار،
بولمىسا پۇشتى ھاراملىق توغرا يولدىن كىم ئازار؟
بەد دۇئا، ئۇيغۇر قارغىشى بەك ياماندۇر، بەك يامان!
________

Izahat we Neqiller:

(1)- ”Fidratsiye“ – Xitay birliki.
(2) – “Muxtariyet” –Awtonumiye.

Unregistered
11-05-15, 00:05
Zehrini tiqqach tenimge bu Xitay - Yilan - Chayan,
Zulmidin Ingrashqimu yetmeydu hal, yoq imkan,
Yighlisam Derdimge bille yighlighay putkul Jahan,
Qan - yeshimdin boldi hasil shu mehel Derya - Qiyan,
Sozlisem Qismetlirim titrer Yurek Yapraqsiman.

Berdi Qurban Horriyet dep, Uyghurlurum koptin beri,
Horriyet arzusi elning ashti shundaq kunseri,
Ghelibe yoq, emma Sawaqlar berdi aqqan Qan we Jan,
Xitaydinmu beter Satquni Öz ichide bolghan Yaman,
Ot we sudek birge bolmaymiz xitayle biz haman!

Xumsilarche u Yaman hemkar bolup xitay bilen,
Ish qilarmish birliship shu paskina Tompay bilen,
Xuddi yirtquchni Qoshup Qoy - Qoza, Yilqa -Tay bilen,
Bille Qoyghandek we yaki Ateshni... Otni May bilen,
Horriyet Yollirigha Soqmaqchi Tosma, Tagh - Dawan!

Qish kuni zulmetni - Tunni chillighan shum Qagha sen,
El beshida Qamcha oynatqan Munapiq Dogha sen,
Bi kerek bizge peqet, Risqimni qilma Ogha sen,
”Fidratsiye“,(1) ”Muxtariyat“ni (2)Xotnunggha qilghin sogha sen,
Uyghurumning konglini cegme, Yeyip Bulut, Tuman.

Wa derixa, Toydi el Xitay degendin Ghiqqida,
Kordi xitayning Quruq ”shepqet“lirini Jiqqida,
Bu kebi shum Gepni ishtse Turmamdu herkim Tikkida,
Doppimizgha Jigde salmaqchi bolushsang Shippida,
Yan'ghusi Yamanliqing, Bashinggha chiqqay shu Haman!

Sen xitaygha qanmighan, ya Toymighan bolsang eger...
Bol Quda we ya Baja, ya Anang, Achangni ber!
Keynidin ket Egiship, bolghanda Xitay der - beder,
Senler eger Adem iseng, bolma iplas u qeder,
Bolmiqinggha ne kerek Xitay qeshida It - Qawan?

Istiking bolsa nime erkinliking, bilgenni qil,
Emma u oz istiking, hech emes kopke Wekil!
Elni Satma, xalisang singlingni sat, ozeng setil,
Anche bek ezweylime, Kotungni qis, Özengni bil!
"Uyghur terep bolmaq... Haman Erkek ishi“... Bizning Mizan!

Wedisige putmigey hichkim Xitayning, shu Bugun,
Chunki dilda bar azaptin shu xitay tukken Tugun,
Aq xitay, Qizil xitay hemmisi birdur Putun,
Shu xitaylar destidin chiqti mana Bashtin Tutun,
Bu Xitaymu u Xitaydek Qan Icherdur bi Guman!

Yemiki poq bolghusi, Qagha bilen Dos bolsa kim",
Talisa Ghaljir Sini ger, Qanjuqi bolmas Hekim,
Su suzuk bolmaydu, bashtin kelse lay derya - eqim,
Mushuki - chashqan kebi tughma kushende qismitim...
Biz we xitay eyni shu halda imiz, kopke ayan!

Changqighan chollerde bolghandek goyaki Sugha zar,
Boldi Uyghur Horriyetke Ashiqane Intizar,
Bolsa ger kim Uyghur iken, tinmay xitaygha Gör qazar,
Bolmisa pushti Haramliq Toghra yoldin kim azar?
Bed Dua, Uyghur Qarghishi bek Yamandur, bek Yaman!

Unregistered
11-05-15, 03:40
Zehrini tiqqach tenimge bu Xitay - Yilan - Chayan,
Zulmidin Ingrashqimu yetmeydu hal, yoq imkan,
Yighlisam Derdimge bille yighlighay putkul Jahan,
Qan - yeshimdin boldi hasil shu mehel Derya - Qiyan,
Sozlisem Qismetlirim titrer Yurek Yapraqsiman.

Berdi Qurban Horriyet dep, Uyghurlurum koptin beri,
Horriyet arzusi elning ashti shundaq kunseri,
Ghelibe yoq, emma Sawaqlar berdi aqqan Qan we Jan,
Xitaydinmu beter Satquni Öz ichide bolghan Yaman,
Ot we sudek birge bolmaymiz xitayle biz haman!

Xumsilarche u Yaman hemkar bolup xitay bilen,
Ish qilarmish birliship shu paskina Tompay bilen,
Xuddi yirtquchni Qoshup Qoy - Qoza, Yilqa -Tay bilen,
Bille Qoyghandek we yaki Ateshni... Otni May bilen,
Horriyet Yollirigha Soqmaqchi Tosma, Tagh - Dawan!

Qish kuni zulmetni - Tunni chillighan shum Qagha sen,
El beshida Qamcha oynatqan Munapiq Dogha sen,
Bi kerek bizge peqet, Risqimni qilma Ogha sen,
”Fidratsiye“,(1) ”Muxtariyat“ni (2)Xotnunggha qilghin sogha sen,
Uyghurumning konglini cegme, Yeyip Bulut, Tuman.

Wa derixa, Toydi el Xitay degendin Ghiqqida,
Kordi xitayning Quruq ”shepqet“lirini Jiqqida,
Bu kebi shum Gepni ishtse Turmamdu herkim Tikkida,
Doppimizgha Jigde salmaqchi bolushsang Shippida,
Yan'ghusi Yamanliqing, Bashinggha chiqqay shu Haman!

Sen xitaygha qanmighan, ya Toymighan bolsang eger...
Bol Quda we ya Baja, ya Anang, Achangni ber!
Keynidin ket Egiship, bolghanda Xitay der - beder,
Senler eger Adem iseng, bolma iplas u qeder,
Bolmiqinggha ne kerek Xitay qeshida It - Qawan?

Istiking bolsa nime erkinliking, bilgenni qil,
Emma u oz istiking, hech emes kopke Wekil!
Elni Satma, xalisang singlingni sat, ozeng setil,
Anche bek ezweylime, Kotungni qis, Özengni bil!
"Uyghur terep bolmaq... Haman Erkek ishi“... Bizning Mizan!

Wedisige putmigey hichkim Xitayning, shu Bugun,
Chunki dilda bar azaptin shu xitay tukken Tugun,
Aq xitay, Qizil xitay hemmisi birdur Putun,
Shu xitaylar destidin chiqti mana Bashtin Tutun,
Bu Xitaymu u Xitaydek Qan Icherdur bi Guman!

Yemiki poq bolghusi, Qagha bilen Dos bolsa kim",
Talisa Ghaljir Sini ger, Qanjuqi bolmas Hekim,
Su suzuk bolmaydu, bashtin kelse lay derya - eqim,
Mushuki - chashqan kebi tughma kushende qismitim...
Biz we xitay eyni shu halda imiz, kopke ayan!

Changqighan chollerde bolghandek goyaki Sugha zar,
Boldi Uyghur Horriyetke Ashiqane Intizar,
Bolsa ger kim Uyghur iken, tinmay xitaygha Gör qazar,
Bolmisa pushti Haramliq Toghra yoldin kim azar?
Bed Dua, Uyghur Qarghishi bek Yamandur, bek Yaman!

Bu Shierni Yazghan Qehriman Shair Arxitektur Sidiqhaji. Metmusa Ikenliki bilinip turuptu

Unregistered
11-05-15, 08:06
Bu Shierni Yazghan Qehriman Shair Arxitektur Sidiqhaji. Metmusa Ikenliki bilinip turuptu

buni u Xitay we Satqunlarni medhiyeleydighan Yalaqchi Orda Shairlirining Epti-beshirisini Yazidighan, Shairlargha Neme yezishni korsitidighan Yaman Adem.

Yawropa Tarixida Tunji qetim Uyghurlarning Xitaydin Musteqilliq telep qilish Namayishini Teshkilligen Uyghur -Arxitektur Sidiqhaji.Metmusadur. Namayishiqa qarshi chiqip tosup qalalmighanlar shu Kuni Miyinxinning Ozide idi. ular: Erkin Isa alptikin, Omer Qanat, Enwer-Esqer Aka-ukilar, Jelil Qariqashliq Qarm .. idi. bu Namayishtin Kiyinla Uyghurlarning Panaliq tilep nechche yil turup qalghanlirigha we Yengidin kelip Siyasi Panaliq Tiligen Uyghurlaregha Yawropada Omumiyuzlukular Pasport berish bashlandi. Oy, ish we Oqush Imkanlirigha erishken Uyghurlar Arxitektur Terjime qelip ilan qilghan "Siyasi Panaliq tiliguchiler uchun korsetme" arqiliq Kop japa-musheqqetlerdin qutuldi. uni oquyalmighanlar YAKI Qanunsiz pirinsiplrni oqughanlar oz heq-hoquqliridin xewersiz qelip kormigen kunni korushke mejbur boldi. Zunun qatarliqlar Miyinda nechche yil turup Pasport alalmay Norwigiyege berip qanunsiz iltija qilishqa mejbur boldi. we "Ozini olturiwaldi"gha chiqti.

Merhum Zunun, Zulpiye we Dishat bilen toy qilgham Mihribanlar Frankfurt Ayriportinida tutulup Xitaygha qayturuwitish aldida ularni Turmigha Kerip Teshkilat DUD Namidin Ularning Uyghur ikenlikige Ispat korsutup, Turmida siyasi panaliq tilesh resmiyiti bijirip berdi. ularni FRnkfurt Shehrige elip qaldi. biraq Enwerjan Zununing tilifun nomurini S.H.Metmusadin sorap Miyunxingha elip ketip kari bolmidi. "Ozini Olturiwaldi". axiri II qisimda

haji.Metmusa