PDA

View Full Version : Birleshme Hökumet



Unregistered
26-01-15, 23:50
Birleshme Hökumet

Mavlan Yasin

1946 – yili 7 – ayning 1 – kuni Urumchidiki meydanda 30 ming kishilik yighin echip Birleshme Hökumetning qorulghanlighini elanqilidu.

Aldi bilen Birleshme Hökumetning reisi Jang Ji Jung “Ghulja weqesining tinq yol bilen hel qilinghanliqi munasiwiti bilen puntun ölkidiki qirindashlargha muraji’et” digen timida sözleydu.

Töwendikisi Jang Ji Jungning bu sözidin elinghan üzundiler:

“Nurghun ongushsizliqlar, kupligen qiyinchiliqlar yuz bergen bolsimu, likin biz haman bu ongushsizliq, qiyinchiliqlarni yingip, weqeni tinch yol bilen hel qilduq”-- Jang Ji Jung

“Sovitler itipaqi hökumiti bu utturida kilishturguchi bolushqa maqul boldi”-- Jang Ji Jung

“Ghulja wekilliri Rehimjan Sabir Haji, Obulheyri Töre, Exmetjan Qasimilar weqeni tinch bilen hel qilish uchun ikki uttuda chipip yürüp, eng zor tirishjanliq körsetti, zor tohpiler qoshti. Men mergezge wakaliten bu ucheylengimu minnetdarliq bildurmen”-- Jang Ji Jung

“Zhong Gu – Sovit dostluqni ilgiri surush, wetenning birlikini himaye qilish, helqchiliq siyasitini yolghan qoyush, milletler ittipaqini kucheytishtin iparet töt jümle sözni ishqa ashurushimiz lazim. Weten birlikini parchilaydighan söz –herketlerge yol qoymasliqimiz lazim” -- Jang Ji Jung

“Biz burunqi Xin Jangni bir chong zindan idi, diduq. Emdi biz Xin Jangni erkinlik, barawerlik gulzargha aylandurimiz” -- Jang Ji Jung


Jang Ji Jung sözlep bolghandikin, Exmetjan Qasimi sözleydiken. Töwendikisiu Exmetjan Qasimining sözidin elinghan üzundiler:

“Bizning Ilida köturgen qozghulanglirimiz peqet Ili wilayitidiki helqni zulumdin azat qilishla bolmastin, belki putun ölkimizdiki xelqni zulumdin, tengsizliktin azat qilip, hörluk, erkin, bexit-sa’adetke chiqirish idi. Hoquqlardin teng paydilishi idi” -- Exmetjan Qasimi

“Bugundin bashlap ölkimizde heqiqi xelqchilliq siyasiti toluq emelge ashurulmaqchi, bugundin bashlap bitimge muwapiq qorulghan ölkilik hökimet resmi ishqa kirishti, hökumettin bitimni toluq emelge ashurush, xelqimizni bext-sa’adetlik turmushqa qarap bashlashni telep qilimiz” -- Exmetjan Qasimi

“Milli azatliq inqilapning dolquni Ili, Tarbaghatay, Altaydin ibaret 3 wilayetke qarap iqip, putun ölkige tesir yetkuzushke bashlidi. Qoralliq köresh elip biriwatqan chaghda
Gomindan hökimitining rehbiri Jang weiyunjang bultur 8 – ayda chigra rayon mesilliri toghrisida nutuq sözlep, eger ashu rayonlarda yashaydighan milletler özlirini özliri bashqurup kiteligudek iqtidagha yetken bolsa, ulargha özlirini özliri idare qilidighan höquq birishni xalaymiz, dep körsetti. U bugepni qilghandikin biz meslini tinch yol bilen hel qilish chariliri ustide oylinishgha bashliduq” -- Exmetjan Qasimi

“Mushu tinchliq bitimige asasen qurulghan yingi ölkilik hökumet we imzalanghan tinchliq bitimi 6 – ayning 20 – kuni toluq elan qilindi. Tinchliq bitimi boyiche, bu yil 6 – ayning 28 – kuni Ili, Tarbaghatay, Altaydin ibaret uch wilayette qurulghan ‘Sherqi Turkistan Jumhöriti’ hökimiti özining tarixi wezipisini urunlap bolghanliqtin uch wilayet ayrim-ayrim halda ölkilik birleshme hökumetge biwaste qaraydighan boldi. Imzalanghan tinchliq bitimi boyiche, putun ölke xelqi misli körulmigen eng chong hoquqqa ige boldi.Azatliq, erkinlik, xelqchilliq asasta putun ölke miqyasida birlik we tinchliq emelge ashti” -- Exmetjan Qasimi

Toluq mezmunini töwendiki ulanghudi körung:

https://www.facebook.com/mavlan.yasin/media_set?set=a.318581054856006.66607.100001123432 176&type=3&uploaded=14

Unregistered
27-01-15, 07:22
Dangliq Uyghur yazghuchisi, inqilapchi we Ahmetjan Qasimining yeqin yoldashi bolghan rahmetlik Ziya Samedi epndim, 1975. jili Almuti'da neshir qiinghan "Ahmet Ependi" namliq eserining 389-393. betleride, 1940. jillarida Sheqi Türkistandiki Ziddiyetler üstüde toxtulup, "Demokratik Muxtariywrchiler" toghruluq mundaq dep yazidu:

"….Muxtariyetchiler yaki bolmisa milli demokratchilar Sherqi Türkistandiki tüp asasi ziddiyet- u milli ziddiyettin ibaret bolup,müstemlikichiler bilen müstemlike qilghuchilar , hakim millet bilen mahkum millet otturasidiki murassa qilip bolmaydighan antagonistik ziddiyet dep hisaplatti. Shu seweptin peqet demokratiya asastiki milli muxtariyet emelge qoyulghandila hemme muammalar hel qilinishi, chanqighan xelqning jürekleri su ichip, erkin nepes elishi mümkün dep hisaplanatti we demokratiya tüzümining tentene qilinishi üchün küresh qilatti. Bu dünyawi miqyasta ijabi aksini tapqan xelqchil yol Sherqi Türkistan xelqining , jümlidin Uyghurlarning köpchilikining qollap quwetleshige erishkenlikidin küchlük ijtimai asasda birlik sepke ige idi. Ayna shu demokratik birlik sepning beshida sinaqtin ötken yar rehber Ahmetjan Qasimi turatti. Uning köz qarashi we mülazilileri bilen sherxligende: Eger Xitay kompartiyesi ghelebe qazanip sotsiyalistik tüzüm berpa bolidikin, shundaqla SSSR ülgesi boyiche dölet tüzümi shekillenidikin, u hatta Shingjiang Ottura Asya, Qazaqistan rispublikasi sheklide 'Uyghuristan Ittipaqdash Rispublikasi' bolishi mentiqigha yeqin dep hisaplisimu, kim bilidu, Xitay özining milli alahidiliki , ichki we joghrapiya sheraiti tüpeyli milli mesilini bashqichiraq hel qilamdu texi… digen texminni 'lekin' uning nezer-itibaridin xali emes we kompartiye bilen yeqinleshish , hemkarleshishmu istisna emes idi. Hazirche San Min Juyi- Üch Milli Ghaye asasigha qurulghan Gomindang hükümeti bilen imzalanghan 'Tinchliq Bitimi' shertleri we siyasi programini tolughi bilen emelge ashurushqa xelqni seperwer qilish hemde xeliq ammesini demokratik özgerishlerge menpiyetdar qilish üchün birlik sep ishlerini zarur idiki, Ahmet ependi ayna shu siyasi qaynam ichide faliyet elip bardi…"

Unregistered
27-01-15, 12:19
Bu muhim gep iken:

“Milli azatliq inqilapning dolquni Ili, Tarbaghatay, Altaydin ibaret 3 wilayetke qarap iqip, putun ölkige tesir yetkuzushke bashlidi. Qoralliq köresh elip biriwatqan chaghda
Gomindan hökimitining rehbiri Jang weiyunjang bultur 8 – ayda chigra rayon mesilliri toghrisida nutuq sözlep, eger ashu rayonlarda yashaydighan milletler özlirini özliri bashqurup kiteligudek iqtidagha yetken bolsa, ulargha özlirini özliri idare qilidighan höquq birishni xalaymiz, dep körsetti. U bugepni qilghandikin biz meslini tinch yol bilen hel qilish chariliri ustide oylinishgha bashliduq” -- Exmetjan Qasimi