PDA

View Full Version : Cyber Urush(CyberWarfare) we Uyghurlar



Unregistered
25-12-14, 17:49
Cyber Urush(CyberWarfare) we Uyghurlar

Mavlan Yasin

Bir erwah, Cyber erwahsi, bir ayning ichide Amirkini astun-ustun qilip tashlidi. Ta bugunki kunge qeder bu Cyber erwahsi Amirkining ustide xudi hichnimeni közge ilmighandek tentene qilip jüridu. Amirkidiki tilwizor, radio, gizit qatarliq barliq axbarat sahesi Cyber xewerliri bilen toshup ketti. Danliq ertisler, tonulghan adukatlar, maliye erbabliri, Wall Street zatliri, Chong shirketlerning CEOliri, FBIning diroktorliri bu qitimqi Cyber weqesidin chöchigenlikini yoshurmidi, birlikte Cyber weqesini qattiq eyiplidi, hetta pirizidint Obamamu bu toghurluq qishqa bayanat qillishqa mejbur boldi.

Amirkidek eng qudiretlik dewletning ulisini tewretken bu “Cyber” digen zadi qandaq nerse? Minglighan eng zamaniwi qorallar bilen qorallanghan dewletlermu teng kilemmigen bu “Cyber” digen zadi qandaq bir qudiret? Dunyadiki insanlarning kundilik yürush –türushige, xiyal-pikirlirige, idiye-tepekkürlirige chongqur tesir yetküzidighan HollyWoodnimu aq bayraq chiqirip teslim bolushqa mejbur qilghan bu “Cyber” zadi qandaq bir möjize? Buningdin biz Uyghurlar nimini ugineleymiz we qandaq paydilinalaymiz?

Bu ‘Cyber” digenni chushunish uchun 4 sözni inchiklep tetqiq qilishqa toghra kilidu: “hack”,“Cyber”, “Cyberspace(Cyber Boshliqi)”, “Cyberwafare(Cyber Urush)”.

HACK –

Biz bu yerde peqet kompyutor saheside toxtaymiz

Eglishchide “hack” digen söz “kompyutor sistemgha we yumshaq ditalgha roxsetsiz bösup kirdi” digen jumlening qisqartmisi yaki leqimi. “Hacking” digen “kompyutor sistemgha we yumshaq ditalga roxsetsiz bösup kirip, bu systemining xususiyetini we rolini özgertip melum meqsetke yitish uchun elip barghan herket”ni teswirlerydu;
uchurlarni qanunsiz köchurgen, idare qilghan, uchurwetken, tüzitish kirgizgen herketni bildurudu. “Hacker” digen “kompyutorlargha we compyutor torlirigha roxsetsiz bösup kirgen” kishini körsitid, “kompyutor tor buzghuchi” digen menani bildurdu. “Hack” ning bashqa menalirimu bar, likin bu yazmi bilen munasiwiti yoq.

(Uyghurchida “hack” ni “Xak” dep ishlitishke bashlaptu. Mingiche, bu arqiliq uyghurlar “hack”ni hack qiptu.)

“MyIpAddres” shirkitining elan qilishigha qarighanda, hazir hackerlar 100,000 din artuq wirus arqiliq kompyutor, komoyutor system we yumshaq ditallarnni hack qilidiken. Adette hackerlar 3 xil qoralni ishlitidu: Wirus(viruses), Ikisplatsiye(exploit), Qurt(worms).

Wirus bolsa bir bölek yumshaq dital, yaki bir yürush uchur, yaki bir yürush compyutor qomandani arqiliq nishan qilinghan kompyutor mesghulat sistemesigha yaki kompyutor qollinishqa qurt(bug) yaki sewenliq(glitch) yaki nazukliqini ikisplatsiye qilish bilen bu kompyutor mesghulat sistemeside kutilmigen we perezqilmighan ehwallarni kelturup chiqidu. Qurt(worm) bolsa bir xil wirus, bu wirus özining bir kopiyesini tor baghlinishi arqiliq ewetip, nishan qilghan kompyutorning saqlighuchida yoshurunup, melum bir kunde yaki bire bir herket arqiliq bartilap kompyutorni weyran qilidighan bomba.


Qalghan 3 sözdin ---“Cyber”, “Cyberspace(Cyber Boshliqi)”, “Cyberwafare(Cyber Urushi)”---gep ichishtin burun,aldi bilen buqitimqi Amirkini tewritiwetken Cyber hack weqesi bilen qisqa tonushup öteyli.

Bu qitimqi Cyber weqesining qisqa arqa körunishi:


2014-11-24 kuni, Soni Kino Oyun – Tamashe shirkiti bu Cyber hackning ziyankeshlikige uchurap , hackerlarning yene bir qorbani boldi.

“Tinichliqni Qoghdighuchilar (Guardians of Peace)” digen atalghuni ishletken bir guruppa hackerlar Soni Kino Oyun – Tamashe Shirkitining tor sistemisigha buzup kirip,birqanche tarqatmighan kinolarni, xizmetchiler öz ara yizishqan shexsi elxetlirini(emails) we bashqa tixi elan qilmighan mexpiyetlerni qolgha chushurwalghan. Bu weqe Sonining obrazigha we maliyesige chong ziyan yetkuzipla qalmastin, memilket derjilik mesilige aylinip, Amirka hökimiti bilen Amirka xelqini chöchitiwetti. Chunki bu hackerlar Eger Soni Kino Shirkiti yingi ishligen kino “The Interview”ni tarqitidighan bolsa, 9/11 kölemlik hujum qilimiz dep tehdit saldi. Bu tehdit bisimide barliq kino xanilar bu kinoni qoyushni checkleshke mejbur boldi. Eliwette, buning netijidiside Sony bu hacklargha bash igip bu kinoni tarqitishni keynige sördi

2014-12-19 kuni, FBI buqitimqi Sony tor sistemisigha buzup kirgen hackerlargha shimali Korea jawabkar dep bayanat qildi. Soni Kino Oyun – Tamashe Shirkitining tor sistemisigha buzup kirgen hackerlargha biwaste shimali Korea jawabkarmu yaki shimali Koreani quwetleydighan hem shimali Koreayening yardemini alghan bir guruppa talantiliq hackerlarning tentenilik ghelibisimu, bu tixi eniq emes. Bu tor sistemisigha buzup kirgen hackerlar, yiqinda Soni Kino Shirkitining bash emeldari(CEO)elxet yizip, eger Sony bu kinoni bikar qilip tashlisa, bashqa sexsi melumatlarni ashkare qilmaydighanlighini bildiriptu, hem shuning bilen birge CEOni agahlandurup, eger Sony Shirkiti herqandaq shekilde—DVD yaki reqemlik—bu kinoni tartqatmaydighanlighigha kapaletlik qilmisa, qalghan mexpi melumatlarni ashkarlaydighanlighini itiptu.Xewerlerge qarighanda, Soning CEOsi hackerlarning bu telipige maqul boptu. Pirizidint Obama qisqa bayanat elan qilip, xelqlerning kinoxanigha birishtin qormasliqini soridi, Soni Shirkitining bu kinoni tarqitiwirishini ötundi, bu hackerlarni tekshurup tipip chiqidighanlighini hem tigishlik jaza biridighanlighini uxturdi.

Bu weqe bolsa hazir zaman ajayip-gharayip, kishini hayran qalduridighan Cyber urushining bir tipic misali.

Cyber-
“Cyber” digen söz kompyutor medeniyeti, uchur texnikisi, mewhum rialliq digen menalerni bildurdu yaki teswirleydu, eliktron we eliktron magnitliq sipictir bilen munasiwetlik herketlerni bildurdu, adette Elictron, Reqemlik, Internet, Tor,Torgha ulanghan digen sözler bilen bir menada ishlitidu.

“Cyber” eslide Greek tilidiki kybernetes(κυβερνητικός) din kilip chiqan bolup, “maharetlik parahot heydiguchi yaki kontrol qilghuchi” digen menani bildirdu. 1830 -yillirida, Fransiyede “cybernétique” digen söz peyda bolup ,buning menasi “hökumranliq mahareti” digenni bildirdun. 1948 yili Amirkiliq matimatik Norbert Wiener, eliktronluq alaqe qilish we kontrol sistemi saheside tetqiq qilip kitip barghanchighida, yuqurdiki Greek sözi bilen France sözini birleshturup, keynige ‘ics’ qoshup, “cybernetics” digen sözni ijad qilip chiqqan. Bu söz arqiliq haywanlar bilen mixanikliq tor systemmidiki murekkep sistemlerni kontrol qilishni ipadiliken. “Cyber” digen söz , “cybernetics” ning bash 5 heriptin kilip chiqan.

“Cyber” digen sözning özige hich qandaq eniqlima birilmigenliktin, bu herqandaq mewjut bolghan sözning tajisi bolup, kompyutor bilen uchur dewridiki ademni, nersini yaki idiyeni teswirlep, yingi-heyri we wehimlik sözlerni yasap chiqidu. Hazir “Cyber”ni söz tajisi qilghan sözler 100 din ashidu. “Cyber”ni söz tajisi qilip ishletken sözler, mesilen cyberspace, cybercafe, cyberattack, cyberterrorism, cybermosque, cyberbullying, cybersex, cyberwarfare…asasi jehettin internet bilen oxshash menada ishlitidu. “Cyber” digen bilen ‘internet” asasi jehettin oxshash menani bildirdu.


Cyberspace (Cyber Boshliqi)

Hazirqi dewride “cyberspace” digen atalghu internet blen baghlinishliq herqandaq nersini we internet medeniyetni teswirleydighan normal – daimliq menani bildurdu.

“Cyberspace” digen söz 1980 – yili tunji qitim John M.Fordning romani “Web of Angels” bilen Vernor Vingening romani “True Names” da peyda bolghan. 1982 – yili ilmiy fantaziye hikayilirini yazidighan yazghuchi William Gibson, özining romani “Burning Chrome” arqiliq bu atalghuni kompyutor tori bilen baghlighan. Shuningdin bashlap, bu sözni nahati tiz we keng kölemde, kompyutor kesipi igiliri we ishtin tashqiri hewaskarlar qobol qildi, hemde putun ademler ishlitidighan atalghugha aylandi. Bu mezgilde internet, torlashturush we reqemlik alaqe qilish zor tereqqi qilip, kunde peyda boliwatqan norghun yingi idiye we alahide nerse-ehwallarni “cyberspace” digen söz bilen ipadileydighan boldi.


“Cyberspae” digen jismani yaki maddi nerse emes, hetta hichqandaq jismani yaki maddi dunyani teswirlimeydu, peqet sanliq malumatlarni we uchurlarni bashqurush arqiliq yasap chiqqan jismi-maddalarni bildirdu. Ijtimayi teswir qilishni kursitidu.

“Cyberspace” digen biz insanlar barliq compyutorlarni zor miqdardiki torlargha ulash arqiliq soret-resimlerni, sinlarni, awaz-tawushlarni, axbarat alaqeqilishlirini birdek qilip ejatqilghan yingi dunya. Biz cyberspace arqiliq oxshimighan yerlerge, oxshimighan dewletlerge, Oxshimighan dunyagha, oxshimighan pilanitagha sayahet qilalaymiz. Biz cybespace arqiliq oxshimighan pilanitadiki ademler bilen, oxshimighan janliqlar,janliq organizimlar, hawanat, mexluqlar bilen alaqe qilalaymiz. Biz Cyberspace arqiliq, aldimizdiki kunupka taxtisining kunupkilirini bisis arqiliq dunyani xalighanche kontrol qilalaysiz we xalighanche özgerteleysiz. Cyberspace arqiliq Sherqi Turkistanni qachan azat qilimen disingiz azat qilalaysiz. Siz Cyberspace arqiliq herqandaq yerdin qachan kitimen disingiz kiteleysiz, qachan qaytip kilimen disingiz kileleysiz. Cyperspace arqiliq bu dunyadiki barliq cheklimilerni yoqutup tashlaysiz. Jughrapiye cheklimisi bilen waqit cheklimisi bu cyberspacede mewjut bolmaydu. Cyberspacede siz öyingizdin zadi ayrilalmaysiz, chuki dostliringiz we qilmaqchi bolghan barliq ishliringiz mushu cyberspacede.



Cyber warfare—Cyber Urush

Cyberwarfare digen adettiki bizning chushenjimizdiki urushlirigha(meslen: ikkichi dunya urushi) oxshap kitidu, likin bu buzghunchiliq we jasusluq arqiliq elip baridighan melumat urushi.

Amirka Dowlet Axbarat comititing diriktorsi James R.Clapper Cyberwarfareni buzghuchiliq(Sabotage) bilen jasusluq(Espionage) dep ikki turge ayrighan.

Buzghunchiliq(Sabotage/cyberattak): Bu armiye we maliye compyutor systemilirige ghujum qilip, alaqe qilish, yiqilghu qachilash, eliktor énirgisi bilen herket qilish, qatnash qatarliq sahelerning asasi qurulushining normal ish qilishini we qorallandurushini qalaymiqanlandurush yaki palesh qilish, atom yadorosini iritiwitishge oxshash ademler keltürup chiqqan apetlerni körsididu.

Jasusluq(Espionage): Bu qanungha xilap usul-charelerni ishlitip, bashqilardin armiye, siyasi-memuri organ we iqtisadi-maliye jehette ustunlikni elishi uchun, ularning tor, yumshaq dital, compyutor we internetlirini palesh qilip yaki buzup kirip , sexsilerning, riqabetchi organlirining,reqiplerning,gruppa-teshkilatlarning, hokumetning mexpi melumatlirini, armiye qoshunlirining yötkulinishlirini, qoral sistemilerning artuqchiliqi we ajisliqini, urushqa ishlitidighan herxil mexpi membelerning orunlirini oghurlash yaki qolgha kelturush herkitini körsididu.


James R.Clapper, bu ikki turdiki cyber hujuminig eng xeterliki, Amirkaning bixeterlikige eng qong tehdit qiliwatqini Buzghunchiliq(Sabotage/cyberattack) dep
Yazghan. Chunki Jasusluqning(Espionage) meqsiti bir nesini ugenmek, Buzghunchiliqning(Sabotage/cyberattack) meqsiti bir ish qilish.


"Inside Cyber Warfare” digen kitapning Aptorri Jeffrey Carrning itishche, herqandaq bir dewlet,bayliq we bashqa membesining qanchilik bolushidin qethi nezer, xalighan herdandaq bashqa bir dewletke cyber hujum qilalaydu, chunki köpunchi herbi qisimlar tor bilen merkezlengen we internetke ulanghan. Jeffrey Carr yene bu cyber hujumi dewlet bilenla cheklenmaydu, hökumet bilen munasiwiti bolmighan gruppa we sexsilrmu budaq hujumni qilalaydu dep itqan.


RAND shirkitining ali tetqiqatchisi Issac Porche, Cyberspace bolsa 21 – esirdiki dunya xarektirlik jeng meydani dep atighan. Eliwette, Cyberwarfare bolsa jeng meydanida boliwatqan keskin – shiddeklik, aldinqi we arqa sepning perqi yoq, bir chong dewlet bir sexsidin ustinlikni alalmas ehtimali bar, hichqandaq jughrapiye we waqit cheklimisi yoq, bis sikunt toxtimaydighan jengdur. Cyberwarfare arqiliq tor we tor punkitlirini bikar qilip tashlighini, asasliq mulazimetlerni qalaymiqanlashturiwetkini, mexpi mulumatlarni oghurliwalghi yaki özgertiwetkini, maliye sistemisini aqsitip qoyghini bolidu. Issac Porche itishiche, hazir simliq we simsiz texnikisining chigrasi nahati tiz ghuwaliship kitip baridu, cyberwarfare alla qachan simsizliqqa ötup boldi.


Cyberwarfarening Missalliri:


1998 – yili, Amirka hökimiti Serbianing hawa mudapiye sistemisini hack qilip, hawa qatnashni kontrol qiliwilip, hawa armiyege qolayliq sharaetni yaritip berdi. Bu bolsa
Amirka hawa armiyesining Serbiandiki nishanlarni bombardiman qilishida chong rol oynidi.

2007 – yili, milyondin kup compyutorluq zobbie armiyesi, Estonianing hökumet, soda we axbarat torlirini weyran qilghan. Bu cyber Rosyedin kilip chiqqan dep gumanlinidu, Estonia bilen Rosye utursida yillar siyasi toqunush bolghanliqtin, Estoniani jazalash uchun Rosye Cyber hujum qilghan dep tonolidu

2007 – yili, bir namelup chet’eldiki gruppa, Amirkining yuqiri tixnik we armiye organlirini hack qilip, norghun terabyte miqdardiki melumatni chushurwalghan.

2008 – yili janup Ossetian urushida, Roslar tajawuz qilishtin burun, Cyber hujum qilish arqiliq bularning kompyutor sistemilerni kontrol qiliwalghan hem sistemilerni xizmet qilalmaydighan qilip qoyghan.Mush taktikani qollinip, Xelq amisi arisida yalghan melumatlarni yullap qalaymiqanchiliq chiqarghan

2009 – yili, “GhostNet” digen cyber jasus tori, dunyadiki 100din artuq dewletlerdiki hökimetning we shexsi organlarning mexpi melumatlirige ige bolghan. “GostNet”ning kilip chiqish menbesi xittaydin ikenliki xewer qilinghan.

Yiqinqi xewerlarening bayan qilishiche, Roslar “murekkep rodio-eliktron tixnik” ishlitip, Amirkining Crimeade uchuwatqan ademsiz razwitka ayropilanni hack qilghan, hem ademsiz razwitka ayropilan bilen opiratorning alaqisini üzüwetken.

Cyberwarfarening eng sirliq misali, 2007 – yili, Israelye wirus(worm) ewetip, Iranning yadro mergezdin qachurush eswapisini buzup tashlighan. Israel ewetken bu wirusni “Stuxnet” dep atighan. Bu wirusning hujumida, Iranning yadro mergezdin qachurush eswapi kontrolsiz qalaymiqan piqirap, eswapning 20 pirsenti weyran bolghan. Bur wirusning yene bir alaydiliki: yadro mergezdin qachurush eswapni buzuwatqan jeryanda, Iranliqlarning diqqitini chichish uchun, bu eswapni kontrol qiliwatqan kompyutorning ikranida “hemme exwal normal” digen xet chiqip turghan.. Hacker kesipi igiliri bu wirusqa qol qoyghan yeri, bu wirus buzghunchiliqni qilip bolghandikin, özligidin iz – diriki yoq sirliq yoqap ketken.

Israelyening shu waxtidiki axbarat bashliqi Meri Dagan shudan digen: bu buzunchiliqning netijiside, Iranning yadro bombini ishlepchiqirishi azdigende 2015 – yiligha sörilidu.

Cyber Warfareni qandaq elip baridu

Siz eger bashqilarning kompyutorni yaki sistemisini hack qilmaqchi bolsingiz, aldi bilen u sistemisini izchillap öginisiz, u sistemisining ajiz-yitersizlikini hisaplap tipip chiqisiz, endin bu ajiz-yitersizlikidin paydilinip, bu sistemini kontrol qilisiz yaki buzup tashlaysiz.

Eger siz bu sistemini kontrol qiliwalsingiz, esla siz oqushqa bolmaydighan imtiyaz melumatlarni oqush arqiliq reqibingizdin ustunlikni qolgha kelturisiz; Bashquruldighan bombining uchush tizligini biliwalsiz hem unidinmu tiz uchudighan bombini yasashni planlaysiz; Armiye qoshunlirining herketliridin xewerdar bolisiz hem tuyuqsiz ghujum qilishni plan qilalaysiz; Ejellik qorallarni tereqqi qilishta qasi alimning muhimlighini, qasi dölet mejlis ezasining qorallar uchun fond testiqlashta paydiliq rol oynalaydighanlighini biliwalisiz hem ularning sexsen özige hujum qilalaysiz. Memuri emeldarlar we siyasiyetchilerning xilmu xil sistemilerdiki we torlardiki mexpi nomurlirini qolgha chushurwilip, ularning nammida aldamchiliq qilalaysiz yaki ularning ajiz noxtisini biliwilip, ularni siz uchun xizmet qilishqa mejburlalaysiz. Bular peqetla bir neche misallar, Cybar Warfare arqiliq qilalaydighan ishingizning chiki yoq dep itishqa bolidu.


Uyghurlar CyberSpacede Zeper Marshini Qilalamdu ?

17 – esirning ottorlirida, Samuel Johnson ikki xil bilimning barliqini bayqaptiken:
Birsi biz bilidighan bilim, yene birsi bilimni ugunidighan menbesini bilidighan bilim.
Neshiryatta kitaplar bisilip chiqandinkin, insarlarning ugunish membesini izdeydighan mesile hel bolghan. Hazirqi dewrida, internet bizning qandaq oylap, qandaq piker yürgizishimizni tuptin özgertiwetti. CyberSpace bolsa ajiz milletning chong quduretlik dewletlerge taqabul turidighan tengdashsiz qoralni ghazirlep berdi. CyberSpace bir gruppa yaki sexsiler qandaq ishni qilimen dise, shu ishni qilidighan yollarni körsitip biridu, qedemmu qedem ijra qilish basqushlirini layihelep biridu, ishlarning ilgirliniwatqan exwalidin melumat biripturidu, planlar ijra qilish jeryanida tosalghugha uchurap qalsa yingi planni körsitip biridu. CyberWarfare bolsa quruqluq, hawa, dingiz we alem boshliqida elip biriwat urushlardin bashqa, yingi qitilghan urush seknisi.

20 – esirdiki urush nifit, oq we bombining urushi bolghan bolsa, 21 – esirdiki urush Cyber Urushi dep hisaplinidu. Bu urushta, dewletning chong – kichikliki, millet sanining az-köpliki we elishiwatqan ikki terepning armiye-iqtisadining perqi zörur xerti bolmaydu, peqet jasariti, merdanliqi, chidamliqi we eqil-bilimi hel qilghuch amil bolidu.

Bu CyberWarfare arqiliq, birneche adem putun bir dewletni bashquruwatqan barliq kompyutor sistemilerni buzup tashlalaydu, buning netijiside shu dewletning zawut-fabrikaliri we ximilik zawutliri partilap kitidu,sun’iy hemralar özining orbitidin chiqip kitidu, maliye systemisi we eliktir istanisi peleshke chushup qalidu.

Washington D.C. diki Istiratigilik we Xelq Araliq Tetqiq Qilish Mergizige tewe Tixnika we Jamahet Programining direktori James Andre Lewis Cyber hujumning yetküzidighan ziyankeshlikini mudaq misallighan: “Halqiliq asasi qurulush we torlargha elipbarghan yitilgen mukemmel Cyber hujimi Hurricane Katrinagha oxshash ziyanni köpeytip ishliyeleydu, bu Hurricane Katrina muhim mulazimetlerni urup yiqitiwetken we rayonluq iqtisad pa’aliyetlerni ighir töwenleshturiwetken”

Tor sistemilerge singip kirmek, iradiliq, kompyutor bilimi bilen qorallanghan we waqit serp qilalaydighan hackerlargha anche tesh ish emes.

Uyghurlar bugunki kunlerde, RFA, torbetler, youtupe we bash torlar arqiliq tarqitiwatqan tilwizor we radiolardin paydilinip, axbarat saheside, xittay hökimitidin ustunlikte turidighan boldi. Emdi, CyberSpace Uyghurlargha xittay hökimiti bilen kanay siqip tutishidighan yingi bir ehtimalliqni yaratti. Dunya kundin kunge tor sistemisi we kompyutor tixnikisige tayindighan bolghan bu dewride, Uyghurlar CeberSpacening iqdidarini izdinip, Cyber tixnikisini ugense, bashqa jehetlerdimu ustunlikni alalaydu.

Uyghurlarmu Cyber tixnikisini qollunish arqiliq Uyghur Aptonum Rayonning Reisi Nurbekrining kompyutorlirige kirip chiqalaydu; Nurbekrining elxatlirini oqalaydu; Turmide yatqan Uyghurlarning arqiplirini oqalaydu; Sherqi Turkistanda turiwat azatliq armiyelerning melumatlirini we saqcha idarilarning melumatlirini oqalaydu; Sherqi Turkitandin Ichkirge kitip barghan kaz, nifit we bashqa bayliqlarning miqdarini biliwalalaydu; Sherqi Turkistanda mewjüt bolghan atomgha munasiwetlik tetqiqatlardin xewerdar bolalaydu; Zhong Gu mergizi hökimitining Sherqi Turkistan toghurluq chushurgen barlik höjetlirini halighan yerde bisip chiqiralaydu….Bu ishlarning hemmisini Uyghurlar qilalaydighan ishlar bolup qaldi.

Bu ishlarni emiliyette qadaq elip baridu? Bu bolsa ayrim bir tima, ayrim yizishqa toghra kilidu.


-------===================
Qoshumche matiryal:

Towendikisi Vanity Fairning Moxbiri Michael Joseph Grossning
“Exclusive: Operation Shady RAT—Unprecedented Cyber-espionage Campaign and Intellectual-Property Bonanza” digen maqalidin elinghan Cyber Hujumi heqide yizipghan maqalidin elighan. Oqushqa erzidiken.

"The evolution of Shady rat’s activity provides more circumstantial evidence of Chinese involvement in the hacks. The operation targeted a broad range of public- and private-sector organizations in almost every country in Southeast Asia—but none in China. And most of Shady rat’s targets are known to be of interest to the People’s Republic. In 2006, or perhaps earlier, the intrusions began by targeting eight organizations, including South Korean steel and construction companies, a South Korean government agency, a U.S. Department of Energy laboratory, a U.S. real-estate company, international-trade organizations of Western and Asian nations, and the ASEAN Secretariat. (According to McAfee’s 'Operation Shady rat' white paper, '[t]hat last intrusion began in October [2006], a month prior to the organization’s annual summit in Singapore, and continued for another 10 months.') In 2007, the activity ramped up to hit 29 organizations. In addition to those previously targeted, new victims included a technology company owned by the Vietnamese government, four U.S. defense contractors, a U.S. federal-government agency, U.S. state and county government organizations, a computer-network-security company—and the national Olympic committees of two countries in Asia and one in the West, as well as the I.O.C. The Olympic organizations, strikingly, were targeted in the months leading up to the 2008 Olympic Games in Beijing. Shady rat’s activity continued to build in 2008, when it infiltrated the networks of 36 organizations, including the United Nations—and reached a crest of 38 organizations, including the World Anti-doping Agency, in 2009. Since then, the victim numbers have been dropping, but the activity continues. Shady rat’s command-and-control server is still operating, and some organizations, including the World Anti-doping Agency, were still under attack as of last month. (As of Tuesday, according to a WADA spokesman, the group was unaware of any breach, but 'WADA is investigating' McAfee’s discovery.) The longest compromise duration—'on and off for 28 months,' according to McAfee’s report—was one Asian country’s Olympic committee. Many others were compromised for two full years. Nine organizations were compromised for one month or less. All others were compromised for a minimum of one month, potentially allowing for complete access to all data on their servers."

Unregistered
27-12-14, 18:55
Uyghurchida:

"hack" ni "Xe"
"hacking" "xekking qildi"
"Hacker" ni "Xekker" deydu

Unregistered
28-12-14, 21:06
https://www.youtube.com/watch?v=SdKk-rZvKGw

https://www.youtube.com/watch?v=VROqW5pdSCQ

https://www.youtube.com/watch?v=CHd6LnGIx4w