PDA

View Full Version : Ikkichi JümHüriyet Dewridiki Hüjjetler(11)



Unregistered
12-12-14, 20:24
Ikkichi JümHüriyet Dewridiki Hüjjetler(11)

Mavlan Yasin

Go Min Dang 8 – urush rayonning qomandani Ju Shaw Liang Urumchidin Jinag Ji Shigha yolighan tiligrammi:

“Piqir partiye we döletke shuni melup qilimenki, qolumda jengge salghudek esker qalmidi, sirttin kilidighan yardem tiximu yoq. Urumchi xewepte qaldi. Emdi piqirgha dölet zimini bilen hayat –mamatta bille bolup, özumni qurban qilmaqtin bashqa yol qalmidi….janaplirining derhal dana tedbir qollishini soraymen”

---------=======================================

!945 – yil 9 – ayning 17 –kuni Sovit ittipaqining Jung Goda turushluq bash elchisi Pitrof Go Min Dang hökumiti diplomatye ministerliqigha töwendiki bayanatnameni tapshurghan:

“Sovit itipaqining Ghujida turushluq konsulining Sovit hökumitige yollighan melumatida etilishche, musulmanlardin bir qanche adem konsulgha özlirining Shin Jangda qozghilang köturgen xelqning wekili ikenlikini itip, konsulgha rusiyeliklerni qozghilangchilar bilen Jung GO hökumet dahiylari otturisida yuz bergen toqunushta kilishturguchi bolup berse dep iltimas qoliptu. Qozghilangchilar Jung Godin ayrilish oyining yoqluqini, ular Shin Jangdadiki musulmanlar köp sanni teshkil qilidighan jaylarda, meslen, Ili, Tarbaghitay, Altay we Qeshqer rayonlirida muxtariyatni yolgha qoyushni meqset qilidighanliqini itiptu. Bu wekiller ötmushtiki Shi Jang ölke dahiyliring ularni turluk yollar bilen iyzip kiliwatqanliqini bir – bir lep körsitiptu. Sovit ittipaqi hökumiti özining Shing Janggha chigirdash rayonlirining amanliqi we tertipge köngul bölidighanliqidin, eger Jung Go hökumiti xalisa, Shin Janda yuz bergen weziyetni tengsheshke Ghuljida turushluq kunsulini Jung Gu hökimitige yardem birishke teyinlimekchi ikenlikini bilduruptu.

1945-yil 9 –ayning 17 –kuni”

--------------================================

Jang Ji Jungning yazghan kitabi “Urumche söhbitidin Shin Jang tinich azad bolghanqeder” diki üzünde:

“ Ching sulasidin tartip ta Jung Xuwa mingo dewride ötken Shing Shiseyning zulmetlik hökumranliqi axirlashqangha qeder, bu ziminda mustemlikichilik siyasiti hökumranliq qildi. Shin Jang xelqi zulum, iykispilatatisiyege chidimay qozghilip qarishliq kösetkende, hökumranlar haman qoral kuchi bilen basturup keldi, basturup bolghandin kiyin, dawamliq dehshetlik zulum we iykispilatatisiye yurgizdi. Dehshetlik zulum we iykispilatatisiye heddidin iship ketkende, xelq yene qozghilip qarishliq körsetti. Ish mushu yosunda toxtimay tekrarlinish arqiliq, Shing Jangning tarixi milli zulum we milli qarish turush tarixi bolup shekillendi. Herqasi milletler siyasi iqtisadi jehetlerde ezeildin hichqandaq orni bolmay kelgen bolup, qandaqtur dimokratiye – erkinliktin söz achqili bolmatti.Mana bular milletler uttursida öchmenlikni kelturup chiqqan”
-------------=======================================

1945 – yil 10 – ayning 2 kuni qarar qilghan 99 – nomurluq hujjet:

“Sherqi Turkistan hökumet 7 –ayning 27 – kundiki 72 – nomurluq, 9 –ayning 15 – kundiki 97 – nomurluq qararlarda pul ustige tamgha basturush waqti gizitte elan qilinghan bolsimu, likin tamamlanmighan. Ammining menpe’eti közde tutulup yane 15 kun uzartilghan. Likin uch qitim elan qilinsimu, yenila ehmiyet birilmigen. Shunga mundaq qarar qilindi:
(1) Tamgha bisilmighan Go Min Dang puli muamilge kirguzulmisun.
(2) Tamgha bisilmighan pullar 10 – ayning 3 – kunidin 18 – kunigiche banka teripidin yighilwilinsun.
(3) Tamgha bisilmighan pullar 10 – ayning 3 – kunidin 18 – kunigiche almashturulghanda 10% töwenlitip almashturulsun.
(4) Tamgha bisilghan pulning qimmiti eslidikidek bolidu.