PDA

View Full Version : Azatliq herkiti we din



Unregistered
06-08-14, 20:15
Wetende oliwatqanlar Islam uchun emes weten uchun, naheqchiliqqa, zulumgha chidimighini uchun oliwatqanlighini untup qalmayli. Ularning dingha ishengini uchunla ularning bergen qurbanlirini Islam uchun dep chushinidighan dini kishiler shuni esidin saqitmisunki Hittaylar Uyghurlargha Islam dini sewebidin belki ziminini besiwalghanlighigha, zorawanliq qilginigha qarshi turghini uchun zulum seliwatidu. Tungganlardek hittayning wetenni besiwalghanlighigha tiz pukup kari bolmay eqidisini qilip yurse Tungganlardek dini erkinliktin beriman bolatti. Hittay dinning milli kuresh uchun hizmet qilishidin ensirep dingha tusalghuluq qiliwatidu. Dimek, wetendiki qerindashlar Islam uchun emes wetenning azatlighi, helqning horligi uchun kuresh qiliwatidu we qurban beriwatidu.

Bu kuresh sepide dindarlar, dingha anche ishenmeydighanlar yaki peqet ishenmeydighan likin milli mediniyetke singip kirgen qisminila hormetleydighan nurghun ziyalilar bar. Ular nayiti muhim hizmetlerni qilip kiliwatidu. Bunimu estin chiqarmasliq kirek.

Ilim-pen bilen dingha tengla ishenmek bugunki kunde nayiti qiyin. Uzini heqiqi ziyali dep sanigha kishi uchun belki mumkin emes. Chunki ziyalilar qarughularche itiqadqa emes pakitqa tayinip qarar beridu. Din meyli qaysi din bolsun pakitliq tekshurushlerdin utelmeydu. Men ali mekteptiki waqtimda dingha qiziqip heli kochilap baqtim. Quranni we injilni we ularning hikayillirini oqup chiqtim. Beziler bu kiteplarni oqughansiri dindar bolup kitidiken. Beziler eksiche dindin chiqip kitidiken. Men dimek ikkinji turdiki insanlargha mensupkenmen. Emma men Uyghurlarning dini-orup adetlirini hormet qilimen. Emma yeqindin beri wetende Uyghurlarning en-eniwi dini adetlirige yat bolghan Saudi yaki Afghanistandikidek dini eqimlar kuchuyup kitiwatqanlighidin ensirep qaldim. Uyghurlar ezeldin sufi Islamigha ishinip kelgen. Ayallarda hajap yapidighan, yuzini oraydighan adet yoq. Likin ular bashqa ellerdiki musulmanlardinmu isil peziletlik, sapdil, pakiz, ghorurluq musulmanlar. U tarihtin beri oy ichidiki ash-tamaq itish, bala beqish bilenla cheklinip qalmay etiz-eriq, sheher bazarlarda erler bilen teng ishlep ayililirini baqqan. Ammannisahandek Uyghur ghezinillirini toplap Uyghur mediyitige ochmes tobilerni qoshqan; Nuzugumdek qoligha qilich elip jeng meydanida hittay dushmenler bilen jenini tikip elishqan; Rabiye Qadirdek mal-muluk, ayilelirini qurban qilip Uyghur uchun uzini atighan. Saudi yali Afghanistan-Pakistandikidek ayallarning ornini oy ishi, bala beqishtin bashqigha yarimaydighan tuwen orungha chushurup qoyidighan gheyri dinni eqimlar Hittaygha qarshi kureshte paydiliqtek korungen bilen yirqani korush nohtisidin eyitqanda Uyghurlarning bir millet bolup saqlinip qelishigha chong heterlik. Hazir Hittay jallatliri wetendiki helqning normal dinni etiqadini boghiwatqan weziyette bu sozlerni diyishke til qisqilik qilidu, emma bu sozler diyilishi kirek. Chunki bu hil eqim chet'eldiki Uyghurlar ichidimu tarqilishqa bashlidi. Bu weziyet dawamlashsa nechche yildin kiyin Uyghurlarning itipaqlighi buzulup sen dinchi, men ziyali, u pustanchi dep bolinish hasil bolidu. Chunki mutessip dindarlarning alahidiligi ozige ohshimighanlar bilen chiqishalmasliq, ulargha zerbe berish, paturmasliq. Weten ichide hazir hemme adem hittayning zulumigha qarshi ittiplishighlik. Hittayning zulumu tugep erkinlikke irishken kuni arimizdiki ohshimasliqlar ipadilinishke bashlaydu, Iraq, Afghanistan-Pakistandikidek Uyghurlar Uyghurlarni olturushke bashlishi mumkin.

Nime uchun 1100 yildin biri Sufi eqimigha ishinip kelgen Uyghurlar arisida bugun bizge yat dinni eqimlar kirishke bashlidi? Buning jawabi nayiti addi: burun wetendiki yuquri tebiqidiki bir az sapasi bar insanlar sirtlargha chiqish pursitige, bashqa musulmanlar bilen uchrushush pursitige irishken. Bugun bolsa jemiyetning tuwen qatlimidiki mediyet sapasi tuwen kishilerningmu sirtlargha chiqish, bashqa musulman helqi bilen uchrushush pursiti bar. Bu gheyri eqimlar mana bular arqiliq eqip kiriwatidu. Uyghur we bashqa Turk helqi musulman bolghandin beri ottur sherq, ottur asiye, Hindistan-Pakistan-Afghanistanlargha hokimiran bolup kelgen. Bu ziminlar peqet Yawrupaliqlar 18-esirde bu rayunlargha hujum qilip kiregendin kiyin Turki milletlerning qolidin ketti. Nurghun Uyghurlar bu tarihtin hewersiz. Eger Hidintan, Misir, Istanbul, Tehranning muziylirighan kirsingiz bu tarihlardin hewerdar bolisiz. Turki milletler Islam dinigha ozliri hokimiranliq qilghan bashqa musulman milletlerdin perqlik bir shekilde ishinish arqiliq ozlirining ottur sherq mediyitin ayrimche bolghan bir Altay mediyitin kelgen bir pehirlik helk ikenligini ipadilep kelgen. Hokimiranliq ornini tutup turush uchun qandaq mediyetning kirek bolidighanlighini isidin chiqarmighan. Yeqinqi zamanlarda Hittaydek adem qatiridin orun alalmaydighan peskesh milletlerning qullighigha chushup qalghan bichchare Uyghur helqi Turki milletlerning tarihi ghorurlirini yutturup ozlirini bashqilardin tuwen chaghlaydighan, bashqilarni doraydighan bir haletke chushup qaldi. Bu bizni qutquzush yolighan emes belki Uyghurlarning eng kuchluk milli mewjutluq qurali bolghan en-eniwi mediyitini ajizlashturup milletni halaket yolighan bashlaydighanlighidin hich shubem yoq.

Her bir ozini Uyghur dep sanaydighan ademdek wetenning hittaydin azat bolishi eng yuksek arzuyum, emma u azat weten Afghan, Pakistan yaki Saudek bashqa dindikiler, dinsizlar patmaydighan bir qalaq elge emes dunyadiki ilghar ellerdek heqiqi erkin bir dowlet bolishini arzu qilimen. Dindarlar belki dindarla jenini qurban qilip kuresh qiliwatidu diyishi mumkin. Emma qurban beriwatqanlar dindarlarla emes bashqilarmu bar. Uning ustide sawatsiz dindarlarning Bergen qurbanliri bir yaramliq netije berishi natayin. Ular bir hittayni olturush uchun az digende 2 adem qurban beriwatidu. Hittayda 1 milyarttin kop hittay bar, bundaq hisawati eniq bolmigan bihude qurbanlar Uyghurlarning sanini azlitishtin bashqa netije bermeydu. Peqet hittay weziyitini we dunya weziyitini yahshi chushinidighan, qilghan herketlirining netijisini yahshi molcherliyeleydighan uqumushluq ziyalilar quralliq kureshke otkendila weziyetni Uyghurlargha paydiliq tereple mangduralaydu. Pishitning achchighida ishtanni otqa etishning netijisi hemmige ayan. Inqilap 21-esirge layiq bolghanda andin netije beridu.