PDA

View Full Version : 21. Esirdiki birdin bir dangliq shexs



Unregistered
12-06-13, 12:55
Küresh qaynimida ötken yillar - 5

Ixtiyariy muxbirimiz qutlan
2013-05-04

Dolqun eysa 1988 - Yili 15 - Iyundiki uyghur aliy mektep oqughuchilirining namayishidin kéyin shinjang uniwérsitétigha kelgen xizmet guruppisi teripidin nuqtiliq tekshürüsh obéykti süpitide köp qétim soraq qilinidu.

Bolupmu milliy wijdangha ige, heqqaniyet tuyghusi küchlük oqutquchilarning kökrek kérip otturigha chiqishi we uyghur oqughuchilarni qoghdishi uyghur aptonom rayonidiki wang énmaw qatarliq kompartiye kattiwashlirining ghezipini qozghaydu. Buning bilen shinjang uniwérsitetigha kelgen üch xizmet guruppisidiki nechche yüzligen hökümet xadimliri bu qétimliq oqughuchilar namayishigha yétekchilik qilghan dep gumanlanghan nechche onlighan uyghur oqughuchi we oqutquchilarni aram bermey soraq qilishqa bashlaydu. Dolqun eysa, waris qatarqliq oqughuchilar shu yilliq yazliq tetilde öylirige qaytalmaydu. Iz qoghlap tekshürüsh, keynige adem sélish, keche - Kündüz aram bermey soraq qilish netijiside dolqun eysa qatarliq oqughuchilar yétekchiliri rohiy we jismaniy jehettin qattiq charchaydu. Aptonom rayonning maaripqa mesul muawin sékrétari janabil shexsen özi shinjang uniwérsitétigha kélip, uyghur oqutquchi - Oqughuchilirining tarix qarishi hemde milliy mesilidiki «xataliqliri» ni körsitip tenbih béridu.
Dolqun eysa dalay lama bilen bille

Shu yili 27 - Séntebir küni shinjang uniwérsitétida uyghur aptonom rayonluq partkomning «15 - Iyul oqughuchilar namayishi» ni birterep qilish heqqidiki qarari élan qilinidu. Üch yérim ayliq tekshürüsh we soraq qilish netijiside 13 neper oqughuchilar yétekchilirige chare körüsh qarari chiqirilidu. Dolqun eysa bilen warisqa bu qétimliq namayishning asasliq uyushturghuchiliri dep qarilip shinjang uniwérsitétidin buyruq boyiche chékindürülüsh jazasi bérilidu. Erkin qatarliq qalghan 9 oqughuchigha mektepte qaldurulup chare körüsh qarar qilinidu. Oqughuchilar yétekchiliridin ikki neper kishi yeni ablimit memet bilen metseydi metqasim soraq jeryanida hökümet dairilirige masliship namayishning teshkillinishi jeryanidiki nurghun ishlarni pash qilghanliqi üchün héchqandaq jaza bérilmeydu. Üch ay jeryanida 82 qétim soraq qilinghan dolqun eysa bilen waris axiri shinjang uniwérsitétidin heydilidu.

Emdila 20 yashning qarisini alghan dolqun shinjang uniwérsitétidin heydelgen bolsimu, lékin her tereptin kéliwatqan rohiy bésimlar aldida özini tashliwetmeydu. Nurghunlighan wijdanliq oqutquchilar, oqughuchilar hetta jemiyettiki tijaretchilerdin tartip ulargha héssidashliq bildüridu. Nizamiddin hüseyin, haji yaqup, abdulla talip qatarliq bir türküm ziyaliylar dolqungha her tereptin ilham we medet bérip, uning millet üchün qurban bergenlikini, buningdin kéyin hergizmu boshiship qalmasliqini tekitleydu. Buning bilen dolqun we waris ikkisi béyjinggha bérip erz qilish qararigha kélidu.

Béyjing sepiri ulargha héchqandaq netije bermeydu. Béyjingdiki yuqiri qatlam uyghur rehberliridin seypiddin ezizi we ismail exmet qatarliqlar bilen körüshken bolsimu, lékin ulardin özgiche bir jawab alalmaydu. Seypiddin ezizi gerche ulargha héssidashliqini bildürgen bolsimu, lékin özining amalsizliqini ipadileydu. Shu dewrde memliketlik milletler ishliri komitétining mudiri bolup turuwatqan ismail exmet ürümchidiki uyghur oqughuchilarning namayishi heqqide héchqanche xeyrixaliq bildürmeydu. Dolqun bilen warisning tapshurghan erzlirige perwamu qilmaydu. 1985 - Yili dékabirda ürümchide namayish qilghan nechche minglighan uyghur oqughuchilar öz teleplirining biride xitay merkiziy hökümitining ismail ehmetni béyjinggha yötkishige naraziliq bildürgen we buning üchün qanchilighan oqughuchilar éghir bedellerni töligen bolsimu, lékin emdilikte ismail ehmettin héchqandaq sada chiqmaydu. Bu ishlardin qattiq ümidsizlengen dolqun axiri ürümchige qaytip kélidu.

Kéyinche dolqun ustazliri we dadisining qollishi bilen hayatliq üchün soda - Tijaret qilishqa bashlaydu. Bu jeryanda u köpligen kishiler bilen uchrishidu. Uyghur jemiyitining ichki qismidiki nurghun ehwallarni chongqur derijide chüshinidu. Xelqning derd - Elimini hés qilidu. Emma dolqun özining soda - Tijaret yolidiki adem emeslikini, milletni oyghitish we terbiyilesh yolida qandaqla bolmisun ish qilish zörürlükini chongqur derijide tonup yétidu. Uyghur jemiyitining réalliqi uning üchün eng chong uniwérsitét bolup qalidu.

(Dawami bar)
http://www.rfa.org/uyghur/yoruq-sahillar/koresh-qaynimida-05042013232111.html/story_main?encoding=arabic

Unregistered
12-06-13, 14:14
bu maqalinimu qoshup oqughanda andin yuqarqi maqalini yahshi chushengili bolidighandek qilidu.


Ixtiyari muxbir "Bizning" Nesirdin ependi

buningdin tolimu uzun ötüpketken Zamanlarning beride shu zamangha layiq danalar arisidin "bizning " Nerisdin ependi kishilerning közige cheliqishqa bashlaptu. uning Nami, xisletliri eghizdin-eghizgha köchüp- " bizning" Nesirdin ependi dangliq ölima kishimish, " bizning" nesirdin ependi tengtushi yoq dana kishimish, " bizning" nesirdin ependi ataqliq tetqiqatchimish, "bizning " nesirdin ependi muxbirmish- degendek mish, mishlar axiri berip "sheher bashliqi" kandidatining quliqighimu yetiptu.
: neme, muxbirmish?
- shundaq, dangliq muxbirmish.
: Alim bolamdu, ölima bolamdu, we yaki tetqiqatchi bolamdu, muderris bolamdu manga beri bir. lekin yaraydighan yeri uning muxbirliqidur- deptu kandidat sheher bashliqi.
- teqsir, dunya öz oqidin chiqip tetür aylinip, quyash gheriptin chiqip sheriqqa petip siz sheher bashliqi bolup qalsingizmu Alim, ölima, muderris, tetqiqatchilar kerek bolarmikin-deptu kandidat sheher bashliqining muddiasini bilmigen hamaqet shaykiliridin birsi.
: kapshima, manga lazim bolidighini muxbir-deptu kandidat sheher bashliqi yapilaq awazini yoquri kötirip.
shaykilar artuq de- talash qilishmay xojayinning telipige benaen" bizning " nesirdin ependining telefon, fakis, e-mail, aderslirini, ras-yalghan kartüchkilirini tetip xojayingha tapshuruptu.

kandidat sheher bashliqi " bizning "nerisdin ependi bilen e-mail arqiliq alaqe ornutup, nurghun hadisiler üstide uzundin uzun paranglashqandin keyin ishleydighan tema üstide alahide toxtamlishiptu. ularning arisida bolup ötken paranglarning mezmuni qisqichila mundaqken:
ependi, bir yaqta ilim bolsa, bir yaqta pul bolsa , siz qaysini tallaysiz? soraptu kandidat sheher bashliqi "bizning " nesirdin ependidin.
- pulni tallaymen.
: nemishke? siz ölima ademghu! ilimni tallishingiz kerek idighu.
- ilim degen mende yetip ashqiche bar,pul yoq, shunga pulni tallaymen.
: bir yaqta mederrislik, bir yaqta pul bolsa qaysini tallaysiz?
- pulni tallaymen.
: nemishke? siz muderris kishighu! shunga muderrislikni tallishingiz kerekqu.
- men uzun yillap ders sözlep, minglighan bilim ehlini yetishtürdüm. emma mende pul yoq. shunga pulni tallaymen.
: bir yaqta tetqiqat, bir yaqta pul bolsa qaysini tallaysiz?
- sualingizdin jaq toydum, ilim, pilim, ders,mers, hemmisige hö, emma lazimliq nerse pul. ezweylep yene - bir yaqta heqiqet, bir yaqta pul bolsa.......dep heliqi kona utan baziridiki gepnimu dep yürmeng. jawabini beriweteyki, bügünki künde pul hemmini besip chüshidu. pul hemmini belgileydu. shunga men hemmini qayrip qoyup, kocha arlap, ixtiyari muxbirliq kespini tallidim. bu ishta pul köp. emdi sizdin sorap baqay, eger bir yaqta sheher bashliqi mensipi, bir yaqta pul bolsa, siz qaysini tallaysiz? deptu " bizning " nesirdin ependi tirikip.
: elwette sheher bashliqi mensipini tallaymen-de. chünki mende pul bar. chünki sizning qiziqidighiningiz peqet pul bolghinidek, mening qiziqidighinim mensep. xuddi siz ilimdin, bilimdin, heqiqettin we hemmidin artuq pulgha choqunghiningizdek, men mensepke choqunimen. heq bolamdu, nahqemu, bay bolamdu, gadaymu, aqil bolamdu, nadanmu,qimarwaz bolamdu, qarimu, showikesh bolamdu, mollamu, undaq nersiler bilen ishim yoq. yüzüm ketsimu, kötüm ketsimu, vijdanim ketsimu manga beribir. sheher bashliqi bolsamla meyli, ayaq asti bolup ölsemmu jenimgha razi.

kandidat sheher bashliqi bilen bolghan söhbet shunchilik qizqarliq hem ishenchlik bolghanliqidin tolimu razimenlik bildürgen " bizning " nerisdin ependi kandidat sheher bashliqi üchün neme ish qilip beridighanliqini ochuq bilmekchi bolup soraptiken-
adash seni xele eqilliq deytti- shaykilirim, senmu chaghliq nerse ikensen juma. mensepke kandidat bolghan kishi üchün neme kerek ikenlikini bilmemsen? - deptu kandidat sheher bashliqi tirikip.
- he, he. bilgendek boldum. elan- senet-demdiken bügünki ademler. ötmüshtiki zamanlardighu undaq özini maxtitip bazargha salidighan jalap mijezlik ishlar yoq idi. mushu künning erkeklirimu bolghan oxshaydu bir nerse. undaq bolsa bahada kilishiwalayluqma-deptu " bizning " nesirdin ependi hijarap.
: tazimu achköz nimikende bu, ependi degenghu shundaq pulgha kelgende bek zughuy xeq. boldila bu gadayni pulgha zorlap, özemni obdanraq elan qildursam, meni bilmigen tonimighan axmaqlarning doppisigha rasa jigde selip, mensepkila chiqiwalsam, pul degen her yaqtin eqip kelidu- shularni oyliwalghan kandidat sheher bashliqi- maqa adash, maqa, bahasi qanche? dep erensiz soraptu.
: chong , kichik, set, chirayliq, uzun, qisqa-degendek ayrip olturmaymiz. neq gep, her bir elan üchün 250 ellik tengge-deptu " bizning " nesirdin ependi kesipla.
- eship ketting adash. sen oqighan dashöde menmu oqighan. 70 tengge bolsun.
: yaq. bek töwen soriding.
- he, maqa. 75 qaydaq?
:yaq. deymen. dashöde oqighan bilen, mendek yazalmaysen. bek chimdiqchikensen.
- ,menla mangamdim aldigha, senmu chüshmemsen ishektin ependeeee!
: maqa, maqa. 235 tengge.
shundaq qilip top toghra bir hepte e-milliship, bahada kelishiptu. bir elangha yüz tengge. eslide " bizning " nesirdin ependi unchilik erzangha ishlimeydikentuq. biraq kandidat sheher bashliqi bir heptilik baha talishish e-mil jeryanida " bizning " nesirdin ependini artuq charchitip, azdurup, birmunche muhim, ataqliq kishilerning arqisidin gheywet qildurup, yazma ispatlarni qolgha chüshüriwalghanliqini, eger bahada yene chüshmise dunyaning hemme yaqlirigha telefon qilip, e-mail yezip,Twitter, Facebook-degendek uchur,alaqe wastilirida chatliship , sesitip, bir tenggige yarimas qiliwetimen-dep göröge alghan oxshaydu. shunga " bizning " nesirdin ependi- tadan tülke tumshiqidin elinar-degendek, ashu mensep koyida hemme nersisini dogha tikiwetken pesendige malay bolup qalghan gep.

: maqa, adash maqa. senmu taza uchigha chiqqan xumsining birikensen juma. bulapta, ishlep birey sen hejiqizgha. iset, iset. qiltaqqa chüsheptuq emesma. ishlep berey xotnungni solamchi-dep, ichide mingni tillap, liwini ching chishlep, beshini qoltiqigha tiqip, bichare " bizning" ixtiyari muxbir nesirdin ependi elan- senet nomurlirini restip qilishqa bashlaptu. biraq bezeng, yüzining qeni ketken, reswaliqta dengi ketken kandidat sheher bashliqi ata, bowisidin, momisidin qalghan kona jendilerdin tartip, özining kök mangqa chaghliridiki mangqa sürtküchlirigiche Facebook, Twitter arqiliq ixtiyari muxbirgha ewetiwergen gep. neme qilimen bu paytimilarni-dep warqiraydiken bezide " bizning " ixtiyari muxbir nesirdin ependi tirikip.
- hejep mishmaruq nimikensen, muxbir bolghankin, pulni alghankin, qawimay, wayjan demey, epleshtürüp, yarashturup, layiqida qamlashturup elan- senet nomurlirigha ishlitersen. bolmisa ish tapalmay kulida oynap yürgen acha-singilliringgha yollap berseng, xala jaygha kirgende ishlitiwetse bolmidimu-deydiken kandidat sheher bashliqi mazaq qilip. hemde-öz ilmige ige bolmighan, izzitini, nepsini, mertibisini pulgha do tikken sendek kitap yüklengen isheklerni mushundaq minish kerek! ogham bala ekek-deydiken pichirlap kandidat sheher bashliqi.

awu bir yaqta elan-senet qildurushqa nöwet saxlap olturghan Enggiliyening ayal padishasi "Queen Elizabeth 11" ( 2) yaqisini chishlep: xudayim towa, mensep degen shunchilik yoghan nersimu, bichare ixtiyari muxbirning aramini qoymidi bu reswa, mensep xumar diwane. öchret saxlap beshimgha aq kirip ketidighan oxshaydu-dep, ghodungshup ketiptu, ikkinchi dunya urishidin keyinla tughulup, hazirghiche padishahliq tajigha öchret saxlap qerip ketiwatqan oghli Charlesni esidin chiqirip.

qandaq qilimiz aghiniler. bola bir gep- dedim menmu shikayettin toxtap......

Unregistered
13-06-13, 00:21
Küresh qaynimida ötken yillar - 5

Ixtiyariy muxbirimiz qutlan
2013-05-04

Dolqun eysa 1988 - Yili 15 - Iyundiki uyghur aliy mektep oqughuchilirining namayishidin kéyin shinjang uniwérsitétigha kelgen xizmet guruppisi teripidin nuqtiliq tekshürüsh obéykti süpitide köp qétim soraq qilinidu.

Bolupmu milliy wijdangha ige, heqqaniyet tuyghusi küchlük oqutquchilarning kökrek kérip otturigha chiqishi we uyghur oqughuchilarni qoghdishi uyghur aptonom rayonidiki wang énmaw qatarliq kompartiye kattiwashlirining ghezipini qozghaydu. Buning bilen shinjang uniwérsitetigha kelgen üch xizmet guruppisidiki nechche yüzligen hökümet xadimliri bu qétimliq oqughuchilar namayishigha yétekchilik qilghan dep gumanlanghan nechche onlighan uyghur oqughuchi we oqutquchilarni aram bermey soraq qilishqa bashlaydu. Dolqun eysa, waris qatarqliq oqughuchilar shu yilliq yazliq tetilde öylirige qaytalmaydu. Iz qoghlap tekshürüsh, keynige adem sélish, keche - Kündüz aram bermey soraq qilish netijiside dolqun eysa qatarliq oqughuchilar yétekchiliri rohiy we jismaniy jehettin qattiq charchaydu. Aptonom rayonning maaripqa mesul muawin sékrétari janabil shexsen özi shinjang uniwérsitétigha kélip, uyghur oqutquchi - Oqughuchilirining tarix qarishi hemde milliy mesilidiki «xataliqliri» ni körsitip tenbih béridu.
Dolqun eysa dalay lama bilen bille

Shu yili 27 - Séntebir küni shinjang uniwérsitétida uyghur aptonom rayonluq partkomning «15 - Iyul oqughuchilar namayishi» ni birterep qilish heqqidiki qarari élan qilinidu. Üch yérim ayliq tekshürüsh we soraq qilish netijiside 13 neper oqughuchilar yétekchilirige chare körüsh qarari chiqirilidu. Dolqun eysa bilen warisqa bu qétimliq namayishning asasliq uyushturghuchiliri dep qarilip shinjang uniwérsitétidin buyruq boyiche chékindürülüsh jazasi bérilidu. Erkin qatarliq qalghan 9 oqughuchigha mektepte qaldurulup chare körüsh qarar qilinidu. Oqughuchilar yétekchiliridin ikki neper kishi yeni ablimit memet bilen metseydi metqasim soraq jeryanida hökümet dairilirige masliship namayishning teshkillinishi jeryanidiki nurghun ishlarni pash qilghanliqi üchün héchqandaq jaza bérilmeydu. Üch ay jeryanida 82 qétim soraq qilinghan dolqun eysa bilen waris axiri shinjang uniwérsitétidin heydilidu.

Emdila 20 yashning qarisini alghan dolqun shinjang uniwérsitétidin heydelgen bolsimu, lékin her tereptin kéliwatqan rohiy bésimlar aldida özini tashliwetmeydu. Nurghunlighan wijdanliq oqutquchilar, oqughuchilar hetta jemiyettiki tijaretchilerdin tartip ulargha héssidashliq bildüridu. Nizamiddin hüseyin, haji yaqup, abdulla talip qatarliq bir türküm ziyaliylar dolqungha her tereptin ilham we medet bérip, uning millet üchün qurban bergenlikini, buningdin kéyin hergizmu boshiship qalmasliqini tekitleydu. Buning bilen dolqun we waris ikkisi béyjinggha bérip erz qilish qararigha kélidu.

Béyjing sepiri ulargha héchqandaq netije bermeydu. Béyjingdiki yuqiri qatlam uyghur rehberliridin seypiddin ezizi we ismail exmet qatarliqlar bilen körüshken bolsimu, lékin ulardin özgiche bir jawab alalmaydu. Seypiddin ezizi gerche ulargha héssidashliqini bildürgen bolsimu, lékin özining amalsizliqini ipadileydu. Shu dewrde memliketlik milletler ishliri komitétining mudiri bolup turuwatqan ismail exmet ürümchidiki uyghur oqughuchilarning namayishi heqqide héchqanche xeyrixaliq bildürmeydu. Dolqun bilen warisning tapshurghan erzlirige perwamu qilmaydu. 1985 - Yili dékabirda ürümchide namayish qilghan nechche minglighan uyghur oqughuchilar öz teleplirining biride xitay merkiziy hökümitining ismail ehmetni béyjinggha yötkishige naraziliq bildürgen we buning üchün qanchilighan oqughuchilar éghir bedellerni töligen bolsimu, lékin emdilikte ismail ehmettin héchqandaq sada chiqmaydu. Bu ishlardin qattiq ümidsizlengen dolqun axiri ürümchige qaytip kélidu.

Kéyinche dolqun ustazliri we dadisining qollishi bilen hayatliq üchün soda - Tijaret qilishqa bashlaydu. Bu jeryanda u köpligen kishiler bilen uchrishidu. Uyghur jemiyitining ichki qismidiki nurghun ehwallarni chongqur derijide chüshinidu. Xelqning derd - Elimini hés qilidu. Emma dolqun özining soda - Tijaret yolidiki adem emeslikini, milletni oyghitish we terbiyilesh yolida qandaqla bolmisun ish qilish zörürlükini chongqur derijide tonup yétidu. Uyghur jemiyitining réalliqi uning üchün eng chong uniwérsitét bolup qalidu.

(Dawami bar)
http://www.rfa.org/uyghur/yoruq-sahillar/koresh-qaynimida-05042013232111.html/story_main?encoding=arabic
Ismayil emet hazirqi zaman Uyghurlarning echide iplas kommunist qara hitaylarningkini eng esheddi yalighan 20-esirdiki uyghur chong munapiqlarning biri,eger beyjingda behtke yarisha olep ketse yatqan yeri hitayning <babaoshan>digen teghighu dep jesmenleshtureleymen.Bundaq munapiqlarning oligi bolsimu hitay yaqa yurtlarda orun alsa boluptiken ,bikar kelip bulghanghan guzel Wetinimiz Sherqiy Turkistanni tehimu bulghimisa bolatti!!!!!!!!!!!!!

Unregistered
13-06-13, 02:38
Ras Dolqun ,Waris...ular bashlighan inqilap hetta pütün dunyagha tesir qildi.