PDA

View Full Version : Muyinxende Uyghur Tibabetchiligi heqide dokliat berilidu



Qurultay Uchuri
26-04-13, 09:27
Germaniyediki Sherqiy Turkistanliq Wetendashlar diqitige

Uyghurlar ichidin chiqan ataghliq tibi Alim, Uyghur Tibabetchiligining hayat pishwaliridin biri we Urumchi Milli Tibabet Doxturxanisining qurghuchisi we sabiq bash hekimi Dr. Memet Ömer ependi, Germaniyege ziyaretke kelgen. DUQ bu pursetni ghenimet bilip, Dr.Memet Ömer expendini Uyghur Milli Tibabetining tarixi we normal hayata duch kilwatqan her xil kiseliklerni dawalash usuliri heqide dokilat berishke teklip qilidi.

Dr. Memet Ömer ependi, Uyghur Tibabetchilining tarixi heqide dokilat berish bilen birge, Shiker Kilisi, Yürek kisili, Börek Kilisi, Rak kilisi, Tere kisili.... qatarliq her xil kiselerge dair uchurlar we bu kislerni Uyghur Milli Tibabetchiligide dawalash usuliri, kündilik turmushta diqet qilishqa we periz tigishlik bulimler heqide melumat beridu. shudaqla yene sual -jawap shekilde, kopchilikning ten saghlamliqa dair sualirigha jawap beridu.

wetendashlarni bu pursetni behriman bulushqa we ten saghlamliqa dair her xil suallarni Dr. Memet Ömer ependidin biwaste sorap, melumatqa ige bulushqa teklip qilimiz.

Orni: DUQ yighin zali
Waxti: 2013-yili 4-ayning 27-küni ( Shenbe), saat 18.00

hörmet bilen,

Dunya Uyghur Qurultiyi

Unregistered
26-04-13, 14:31
Germaniyediki Sherqiy Turkistanliq Wetendashlar diqitige

Uyghurlar ichidin chiqan ataghliq tibi Alim, Uyghur Tibabetchiligining hayat pishwaliridin biri we Urumchi Milli Tibabet Doxturxanisining qurghuchisi we sabiq bash hekimi Dr. Memet Ömer ependi, Germaniyege ziyaretke kelgen. DUQ bu pursetni ghenimet bilip, Dr.Memet Ömer expendini Uyghur Milli Tibabetining tarixi we normal hayata duch kilwatqan her xil kiseliklerni dawalash usuliri heqide dokilat berishke teklip qilidi.

Dr. Memet Ömer ependi, Uyghur Tibabetchilining tarixi heqide dokilat berish bilen birge, Shiker Kilisi, Yürek kisili, Börek Kilisi, Rak kilisi, Tere kisili.... qatarliq her xil kiselerge dair uchurlar we bu kislerni Uyghur Milli Tibabetchiligide dawalash usuliri, kündilik turmushta diqet qilishqa we periz tigishlik bulimler heqide melumat beridu. shudaqla yene sual -jawap shekilde, kopchilikning ten saghlamliqa dair sualirigha jawap beridu.

wetendashlarni bu pursetni behriman bulushqa we ten saghlamliqa dair her xil suallarni Dr. Memet Ömer ependidin biwaste sorap, melumatqa ige bulushqa teklip qilimiz.

Orni: DUQ yighin zali
Waxti: 2013-yili 4-ayning 27-küni ( Shenbe), saat 18.00

hörmet bilen,

Dunya Uyghur Qurultiyi


bu Alim kishi chetelde siyasi panaliq tilep turup qalghan kishimu yaki buningdin keyin turup qalamdu?

Unregistered
26-04-13, 15:19
Ete kilip, sozini anglap, kisiliringizge diagonuz qoydurup andin waqit eship qalsa bu sualingizni sorsingizmu bulidu. ama nerwa kisilige diagonuz quyalamdu bilmeymen.



bu Alim kishi chetelde siyasi panaliq tilep turup qalghan kishimu yaki buningdin keyin turup qalamdu?

Unregistered
26-04-13, 16:51
Ete kilip, sozini anglap, kisiliringizge diagonuz qoydurup andin waqit eship qalsa bu sualingizni sorsingizmu bulidu. ama nerwa kisilige diagonuz quyalamdu bilmeymen.

sizning nerwingizgha tegip kettima? undaq bolsa siz diagnoz qoydursingiz bolghidek.

Unregistered
26-04-13, 16:56
Ete kilip, sozini anglap, kisiliringizge diagonuz qoydurup andin waqit eship qalsa bu sualingizni sorsingizmu bulidu. ama nerwa kisilige diagonuz quyalamdu bilmeymen.

DUQ yighin zali-demek xitaygha qarshi heriket qilidighanlarning makani degen gep. bu yerde xitaygha qarshi heriket qilidighan uyghurlar bilen meyli qandaqla temida sohbet otkezmisun, wetenge qaytip berishi xeterlik. DUQ yighin zali Uyghur aptonum rayonidin kelgen kishilerning xatirjem lekisye solep beridighan orni emes. shunga heliqi tibbi alim chetelde turup qalghan kishimidur degen gep.bu gep bashqilarning nerwisige tigip ketmisimu bolidu.

Unregistered
26-04-13, 17:19
bu sual sorighuchimu heqliq.
emma bilishimizche bu kishi 20 yilgha yeqin boldighu deymen. istambulda doxturluq qip yashawatqinigha , wetendin pütünley chiqip ketkilimu uzaq yillar boldi. texi wetenge birish-kilishi yoq, doxtur.
doklatini anglang, saghlamliqingiz üchün köp paydiliq.
türkiyediki , hemsheriler mu köp paydisini kördi. ALLA bu kishige saghlamliq ata qisun.
salam doxtur beg sizge.

Uchqun
27-04-13, 03:38
DUQ yighin zali-demek xitaygha qarshi heriket qilidighanlarning makani degen gep. bu yerde xitaygha qarshi heriket qilidighan uyghurlar bilen meyli qandaqla temida sohbet otkezmisun, wetenge qaytip berishi xeterlik. DUQ yighin zali Uyghur aptonum rayonidin kelgen kishilerning xatirjem lekisye solep beridighan orni emes. shunga heliqi tibbi alim chetelde turup qalghan kishimidur degen gep.bu gep bashqilarning nerwisige tigip ketmisimu bolidu.


Men bu Xewerni Miyunxinda yashawetip hazir körüptüm(27.04.2013 saet 9.11 da)Alla xalisa kechte u yighingha barimen.

Shexsen men Siz we yazmingizdin tolimu Epsuslandim.
Esingizde bolsun Nadan Rohi we jismi qulluqning Asarite qalghan Nadan Ependim! Xanim!Miyunxin DUQ merkizi jaylashqan,we mushu sheherde wujutqa kelgen, Uyghurlar bu sheherde 1965 yildin biri yashap kilwatqan bulup hazir 700 din ashqan ahale bar.

Uyghurlarda Özüngni Er bilseng,Bashqini shehr bil.digen Temsil bar,Siz oylighan ashu endishlerni DUQ dikler oylashmighandimu?siz yazmingizni yezishtin burun ashunchilik bir oyda bolalmighan bolsingiz,sizni men Millitimizning eng qatmal qismidiki bir chüprende iken!dep jezimleshtürdüm,

Biz 21 Esirde yashawatimiz Ependi!Oyghunung!?sizmu bügünkilip yoqap ketken Wijdan bilen azraq Insanliq Durisi elweling?

Unregistered
27-04-13, 05:08
[QUOTE=Unregistered;129453]DUQ yighin zali-demek xitaygha qarshi heriket qilidighanlarning makani degen gep. bu yerde xitaygha qarshi heriket qilidighan uyghurlar bilen meyli qandaqla temida sohbet otkezmisun, wetenge qaytip berishi xeterlik. DUQ yighin zali Uyghur aptonum rayonidin kelgen kishilerning xatirjem lekisye solep beridighan orni emes. shunga heliqi tibbi alim chetelde turup qalghan kishimidur degen gep.bu gep bashqilarning nerwisige tigip
Tugumdin Tuk undurmise uyqusi kelmeydighan Qashqalik dahan Ishek yeziptude Buni????iplas shermende kotku u. Ozi baralmay bashqilargha Hata teshwiq qilghan cheghi!!!!

Unregistered
27-04-13, 18:34
rexmet bek obdan sual-jawaplar boldi. tolimu kongellik boldi.
biz mana mushundaq kishilirimizni qedirlishimiz lazimken. bilmigen köp melumatlargha erishtuq we bilduq. rexmet .
saghlamliq insanlarning 1-baylighudur .

Unregistered
28-04-13, 05:56
Bireylening chet'elde qalamdu yaki kitemdu, sening nimi ishing ?
Hich bir medinyet ögenmidingmu shunchiwala chet'elde yürüp ?
herkimning shehsiyeti özige tewe, kimning nege berishi nimi ish qilishigha bash qaturmay,
öz ishingha puhta bulup hotun-qizliringning nege berip nimish qiliwatqanliqigha bash qatur !


DUQ yighin zali-demek xitaygha qarshi heriket qilidighanlarning makani degen gep. bu yerde xitaygha qarshi heriket qilidighan uyghurlar bilen meyli qandaqla temida sohbet otkezmisun, wetenge qaytip berishi xeterlik. DUQ yighin zali Uyghur aptonum rayonidin kelgen kishilerning xatirjem lekisye solep beridighan orni emes. shunga heliqi tibbi alim chetelde turup qalghan kishimidur degen gep.bu gep bashqilarning nerwisige tigip ketmisimu bolidu.

Unregistered
28-04-13, 12:51
DUQ yighin zali-demek xitaygha qarshi heriket qilidighanlarning makani degen gep. bu yerde xitaygha qarshi heriket qilidighan uyghurlar bilen meyli qandaqla temida sohbet otkezmisun, wetenge qaytip berishi xeterlik. DUQ yighin zali Uyghur aptonum rayonidin kelgen kishilerning xatirjem lekisye solep beridighan orni emes. shunga heliqi tibbi alim chetelde turup qalghan kishimidur degen gep.bu gep bashqilarning nerwisige tigip ketmisimu bolidu.

sen guyning balisi , mushu pikirni yezip bolap , doklat meydanigha badingma?
eger baghan bosang paytimang sugha cheliship yenip kelgensen he?
Doxtur efendi heqiqetenmu qabiliyetlik kishiken emesmu , ajayip obdan ,qiziqarliq meseliler bilen sözlep chüshendürüp berdi. rawurus obdan doklat boldi.
baghinimgha xosh bop uf.......dep haduqlirimmu chiqip qaldi. seningchu? sen shu meydanda boghan bosang belkim yoqaqi pikiringni yazghininggha pushman qip qaghansen he?
buningdin keyin aldirap öz millitimizning Alimlirini bir nerse dep guman bilen qarap yümeyli.
DUQ mushundaq obdan , her-sahadiki yetishken tejribilik ademlirimizni teklip qilip tusa bizlermu xosh bolap qalidikenmiz.
rexmet DUQ dikilege.

Unregistered
29-04-13, 04:29
emdize qilidighan ish tapalmay mushu ish qaldimu silerge hey ademler !
wetende xitay xelqimizni qirghin qilsun ! siler qurultay merkizide quruq gepsitip doklat biringlar !
way isit silerge !

Unregistered
29-04-13, 07:00
emdize qilidighan ish tapalmay mushu ish qaldimu silerge hey ademler !
wetende xitay xelqimizni qirghin qilsun ! siler qurultay merkizide quruq gepsitip doklat biringlar !
way isit silerge !

kkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkkk

sizgimu 10 nechche yil boldi. " way isit silerge"din bashqa deysighan gep tepilmay qaldimu dizge?!
qilidighan ish tapalmay mushu ish qaldimu sizge? "hey ademler ! " din bashqa ish qolingizdin kelmemda?

Unregistered
29-04-13, 07:36
bu memet omer dohtur ewar bop neme qilar idi !
bu qagha qongzuzlarning kisilige bu dunyada dora yoq !
bu bu ghalcha , qaghilarning geni buzuq! qini buzuq . rohiy buzuq .

Unregistered
29-04-13, 10:00
bu memet omer dohtur ewar bop neme qilar idi !
bu qagha qongzuzlarning kisilige bu dunyada dora yoq !
bu bu ghalcha , qaghilarning geni buzuq! qini buzuq . rohiy buzuq .

Kashkalik Alimjan yahshi yeziptu jima ma Gepni ???Ablmitkam Bilen Dolkun Dollarni Rohi Kisel , qeni buzuq deptu , pah pah !!!Ozingiz Nime Kisel Alim Kashkalik? Bu yerge Sizning kiselni yazghili bolmayttiken emesma! Oghlingizning dadisini izdep yurmeng yana?ishenmisingiz balingizni tekshutup beqing. Bu Sirni bilidighan birsi. Ishektek chichangshimay Bir nerse dersiz .....bolmisa yesiz......

Unregistered
29-04-13, 16:34
Qaghilar Guruhi (2)
D. Isyan (chatma yazmilar)
2. Bizning inqilabimiz , Liderlirimiz, Dawagerlirimiz
Bu tema bir az uzunraq, awwal kochuruwelip, aldirmay, sewrichanliq bilen, tepsily bir oqup chiqishinglarni soraymen.
“--Aghriqni Yoshursang, oluming ashkare bolidu”. Uyghur Maqal temsilliridin
Olumimizning ashkare bolushini kutup turghiche, Hemmimiz rastini, heqni dep, millimizni halakettin saqlap qalayli!
1933- we 1944 yilliri noyabirda qurulghan ikki qetimliq Sherqiy Turkistan Jumhuryiti hittay tajawuzchiliri, chetel we ichimizdiki bezi satqunlarning ortaq hemkarlishishi bilen yoqitilghandin keyin bir qisim inqilapchilirimiz sabiq Sovetler ittipaqi , Turkiye we bashqa dowletlerge qechip chiqip ,Sherqiy Turkistan dawasini yashawatqan dowletlerning qanun tuzum, siyasetlirining yol qoyghan dairisi ichide , shu waqittiki helqara weziyetke qarap, ozilirining qudretlirining yetishiche elip bardi. Dawani bizning dewrimizgiche ulashturdi. Bular Kazakistanni asaz qilghan Yusupbeg Muhlisove rehberlikidiki Sherqiy Turkistan milly birlik sepi, Hashir Wahidi rehberlikidiki Uyghuristan azatliq Teshkilati, Turkiyeni asas qilghan Isa Yusup Aliptekin, Memtimin Bughra rehberlikidiki Sherqiy Turkistan wehpisi qatarliqlardur. Bu merhum rehberlirimizning memmlikettiki waqtida nime qilghan, azatliq dewride qaysi terepte turghanliqi, nime uchun digenlerni keyinge qaldurup yaki untup, wetendin ayrilghandin keyin, maddiy we eqliy kuchining yetishiche elip barghan weten dawasigha teshekkur eytishimiz kerek. Hem ketkuzup koyghan we jahilliq , menmenchilik qilip dawayimizning tereqqiyatigha ziyan salghan yerlirinimu kim bolishidin qet’iy nezer tartinmay diyishimiz kerek.
Sabiq Sovetler ittipaqining yemirilishi, qerindash milletlerning musteqilliqqe erishishi Uyghur helqini umudlendurdi. Bolupmu yuqarqi teshkilat rehberlirini tehimu shundaq qildi. Shuning bilen bu dawagerlirimiz we wetendin 80-yillarning ahiridin bashlap chet’elge chiqqan wetenperwer ziyalilar birliship, birlikke kelgen bir teshkilat astida paaliyet elip berish meqsitide 1992-yili 12-ayning 12 kuni Istambulgha toplandi. Bu yighlishning Hoshallinarliqi yeri shuki bugunki DUQ ning asasi bolghan, Uyghurlarning chet’eldiki tunji birlikke kelgen teshkilati:-- Sherqiy Turkishtan Milliy Merkizi quruldi. Emma ,meyuslinidighan yerimiz hoquq tehsim qilinghanda bu manga kichik bolup qaldi, Mening hazir salametlikim yahshi emes, men hichqandaq wezipe alalmaymen dep Ata-bala Aliptekinler passipliq qilip, qeydap, wezipe almidi. Emma Istambuldiki yashlarni kushkurtup, bashqa bir teshkilat qurushqa righbetlendurdi. helqimizning hoshalliqigha soghaq su sepip, dawayimizning tereqqiyatigha tosqunluq qildi. Netijide 1996-yili Erkin Aliptekin ependimning maddiy we meniwi medet berishi bilen Germaniyening Munich shehride Dunya Uyghur Yashlar Qurultiyi quruldi. Buning bilen Uyghur dawasi qerilar , yashlar dawasi bolup ikkige bolundi.
Yusupbek Muhlisov bilen Hashir Wahidilar Allahning dergayigha ketti. Ular heqqide bu yerde bir nime dep yurushning hich ehtiyaji yoq. Chunki, bukunki jidellerge chetishliqi yoq.
Rehmentlik Esa Yusup Aliptekinning sabiq Sovetler ittipaqining 1978-yili istambulgha ewetken wekili (buning ichide Ziya Semedimu bar iken) bilen bolghan sohbette, tarihtin ibret elip, Sovetler ittipaqining tekliwige bir maqul dep, siyasiy strategiyeni bir ozgertip baqmighinini; we 1992-yili tunji qurulghan Sherqiy Turkistan Milliy Merkizini qollimighini, oghli Erkin Aliptekinge nesihet qilip ,ittipaq otushke, merkezni qollashni tewsiye qilmighinini hisapqa almighanda, merhum cheteldiki hayat musapisida ozi yashighan dewrning sharaitigha yarisha qolidin kelishiche, qudritining yetishiche dawa qildi. Merhumgha kop rehmet, yatqan yerini jenet qilsun. Amin!
Emdi oghli Erkin Aliptekin nime qildi, nime qilalayti, Uyghur dawasigha qoshqan ijabiy we selby tohpisi digenlerge u kishining qilghan paaliyetliri, bille olturghanda qilghan sozliri arqiliq jawap tapmaqchi.
Meningche birinji : Uyhur dawasining Gherpke bolupmu Germaniyege kelishide Erkin Alikptekin ependimning alahide tohpisi bar. Ikkinji: Rabiye hanim Turmidin chiqishi bilen shu haman DUQ reislikini hanimgh otkuzup berishtek bir toghra qararni qildi. Eger Erkin Ependim mushu peti tohtap qalghan bolsa hich bir tenqidke uchrimayti. Her zaman hormetke ige idi. Bugun Gemaniye we bashqa yerlerde u kishining yaman geplirini qilidighan kishiler otturigha chiqmighan bolatt. Epsuslinarliqi Erkin ependim undaq jim turmighandek qilidu. Keyinki abzaslarda bu toghrilik melumatlar bar.
Erkin ependimning Undin bashqa ijabiy tohpisini men kormidim yaki anglimidim, bashqilar qoshumche qilip, korsitip qoysa hemmimiz hursen bolimiz. Erkin Aliptekin ependimni bashqilar Uyghurlarning birdin bir siyasoni deytiken, menmu shundaqmikin dep qaraytim, lekin bir nechche qetim birge olturup, qilghan gep sozliri, we qiliqliri, teshkilat ichidiki ittipaqsizliqlarning menbesi, we arqa septiki qollighuchisi ikenlikini anglap, undaqliqigha ishengim kelmidi. Erkin Aliptekin ependim bilen bir saet paranglashqan adem 10 yildin keyinmu yene shu ohshash sozni anglaydu. Qeni Erkin Aliptekin ependim nime digen iken we nime qilghan iken awwal ozining digenlirini we qilghanlirini, andin bashqilarning diginini anglap baqayli. Erkin Aliptekin:
--Dadam rehmetlik daim mundaq dep telim beretti: siyasiy dawa qilghan adem iqtisadiy jehettin rawaj tapalmaydu, qeyinchiliq, ghurbetchilikte yashaydu.
-Tuhumni tashqa urghili bolmaydu, ular kuchluk, biz ajiz. Uyghur helqi 250 yilliq istila astida qelip, qulluqqa uginip qalghan,
--Mening salametlikim yahshi emes, mening dawagha ehtiyajim yoq. Men yashinip qaldim, u dunyagha barghanda milliting uchun nime qilding dep sorap qilip qalsa , qolumdin kelishiche buni qilalidim diyish uchun bu ishlargha anche munche arilishiwatimen.
--Ukulirim ozenglarni bek urup, upritiwetmenglar, ailenglerni, kelechikinglarni oylap koyunglar, oynap kulup yashanglar.
Erkin Aliptekin heqqide M.Sayramining towendiki maqaliside tehimu kop tebir berilgen.
“Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim “
“Liderimizni toluq mueyyenleshtürüshimiz lazim “
Erkin Alipketin ependimning yuqarqidek kishini meyuslenduridighan sozliri kishilerge umutsizlik, chushkunluk, dawadin sowup ketishni terghip qilidu. Erkin Aliptekin her qetim Munichqa kelip yighin achqanda, yaki DUQ qa reis boghan zamanida bashqa dowletlerge barghanda, yighinni huddi sayahetke barghandek otkuzetti. Yighinda berilgen sozlesh wahtida aldin teyyarliwalghan maqalisini oqup beretti, kech bolghanda yighindiki jiddichilik, jushqun keypiyat yoqap, ozining yetishturgen shagirtliri bilen birer resturangha yighilip, piwe yaki Turkiyede ichip konup qalghan RAK ni ichip yuqarqidek geplerni qilip, hemmimizni yep –ichip oynashqa righbetlenduretti. Erkin Aliptekinning bu aditi helihem DUQ ichidiki uning shagrtliri arisida bar. Her qetim yighin achimiz dep bir dowletke yighilghanda, ettigini yighin aldirash echilidu, yighinni baldurraq tugitishke aldiraydu, hetta bezi mesililerni atlap, qisqartip otup ketidu. Kech bolghanda Erkin Aliptekinning keyp-sapagha ugetken shagrtliridin Dolkun Isa, Dilshat Rishit, Semet Abla, Alim Seytof, Omer Kanat, Umut Agahi, Gheyyur Qurban, Nuri Turkel, Erkin Emet, Ablikim Hotenler bir restorangha yighilip tang atqiche echiship, kulke chaqchaq bilen tang atquzidu. Yighinda nime netije hasil qilindi, nime uchun bu dowletke yighilghan digenler untulup ketidu. Emma helqimiz bu yighindin nime yengiliq chiqarkin dep radio, internetlerni izdesh bilen aware bulup yuruydu. Bu qoshungha Ilham Mahmutmu Tokyoda echilghan qurultayda muawin reis bolup saylanghandin buyan yengidin eza boldi. U 2012- yili 9-ayning ahiri Gollandiyede echilghan yighinda uch kun dem almay, qawaqhanlarda tunep, puhadin chiqqiche ichip, qaytip ketti. Mana bu bizning qollap, choqunup keliwatqan dawagerlirimizning dawa qilish usulubi. Ishenmisenglar yighin echilghan her bir dowlettiki ehwallarni bir eslep beqinglar. Mana mushundaq ziyapetlik paaliyetlerge berishni taliship ketidu. Qizghinip ketidu, bundaq yighingha maliyeni control qiliwalghan kishi we yighinni orunlashturushqa mes’ul kishi oz yeqinlirining, heqem sayilirining yol kira, yataqlirini koturup berip ekilidu. Emma Kambodja, Vetnam digendek, azraq hewpi bar, haraq-sharap bilen kutiwalidighan ichermenler bolmighan dowletlerge hichkim barmaydu. Hetta Salamu qilinmaydu. Netijide yardem wahtida barmay, Kambodja waqesidek tragidiyeler boldi. Surushtisi bolmidi. Jawapkari tehiche yoq. Eger birer yahshi netije bolghan bolsa idi, uni men qildim, men orunlashturdum dep tor betlerni bir alatti. Emma Kambodja weqesi jimlam yoqap ketti. Uningdin tejirbe sawaqlar yekunlenmidi. Mes’uliyet digen nerse yoq. Mana hazirghiche 2012-yilning ahirida Vetnamda qayta tutulup qalghan balilar heqqide hich bir izdinish we herket yoq, ishni jim turiwelish arqiliq besiqturiwetishqa tirishiwatidu. Chunki bu yerde kechlik ziyapet, haraq-sharap yoq.
Qisqisi DUQ qa heqiqi dawa qilidighan, iqtidarliq , imanliq, ghuruluq kishilerning yighilishigha qarshi turup, eksinche bille ichip oynaydighan, hiyanetchiliklerni kormeske salidighan, yaki hiyanetke sherik bolalaydighan qarghu- kor, gas-gacha, ichermen hemrahlarni toplawatidu.
Eskertish
( (Dawayimizning muhim orunlirida turghani, millitimizning menpeetige wekillik qilghan kishilerni tekshurup –kuzutup beqish, kimliki, tarihi , edep- ehlaqi, we sapliqi heqqide mulahiziler elip berish, her kimning oz koz qarashlirini bayan qilish, Gherp demokratiyesinining asasi. Bu hich bir zaman pitne we gheywet emestur.))
Erkin Aliptekin we Rabiye hanim her ikkilisji siyasion emes, Rabiye hanim heqqide ayrim tohtilimen.
Mening Erkin Aliptekin Ependimni bundaq diyishim:
--Eger Erkin Aliptekin ependim siyasion bolghan bolsa , azraq bolsimu tarihtin ibret alghan bolatti, dadisining otmushidin azraq bolsimu deris elip , her qandaq ehwalda ozimizning ustidin herqandaq bir yatlargha hetta NED gha oz chawumizni chuwup erz yazmighan bolatti. We bashqilarningmu undaq qilishini tosighan bolatti. Hemme mesilini oz ichimizde putturushke ti******ti.
--Eger Erkin Aliptekin ependim siyasion, teshkilatchi bolghan bolsa Uyghur helqining beshigha kelgen bugunki kulpetni, ozige we bashqilargha chushken tarihiy wezipini yahshi chushengen bolatti. 1992-yili istambuldin bashlanghan yashlar , qerilar dep ayrilghan dawa qoshunimizni heli burunla birlikke kelturgen bolatti. DUQ ichidiki shagirtlirigha terbiye berip, yaki tossup, DUQ ichide dawam qiliwatqan ichki jidelge heli burunlam hatime bergen bolatti.
--Eger Erkin Aliptekin ependim helqara weziyetni, dewirni chushengen bolsa, ozining dewrining ayaqlashqanliqini, Uyghur dawasida yengi bir tarihning yaritiliwatqanliqini qobul qilatti we jim turatt. shagirtlirighimu ularning dewrining ahirlashqanliqini dep, ozi bilen birge elip ketken bolatti, hergizmu ozi istipa berip bolup, ornigha chiqqan Rabiye hanimni qandaq kontrol qilish pilanini tuzup, ozining shagtliri arqiliq bu ayalgha aram bermey, nerwisigha tegip, bugunge qeder dawamliship keliwatkan DUQ ichidiki ichki majralarning arqisida bolmighan bolatti.
Erkin Aliptekin ependimning DUQ ning reislikini wahtida Rabiye hanimgha otkuzup bergenliki bir aqilnaliq boghan bilen, shagirtlirining tohtimay hanimning chishigha tegishlirni tosimay, eksinche ular bilen bir septe turup, ularni qollap bergenliki kishini oygha salidighan bir mesile. Burun tarqilip yurgen bezi mish-mish geplerge ishenmey kelgen idim, her qanche bolsimu Erkin ependim undaq qilmighandu we qilmaydu dep oylaytim. Lekin towendiki bir yurush weqeliktin keyin ishinipmu qaldim.
DUQ ning Tokyoda chaqirilghan 4-qurultiyidin keyinki DUQ ichidiki hoquq mensep jidili taza qizishqa bashlidi. Munichta Dolqun Isa, Esqerjanlarning ramizandin ilgiri bashlighan DUQ ning bash teptishi bilen ichki ishlar mudirini elip tashlash heqqidiki imza toplash kompaniyesi bilen DUQ ichidiki hoquq jidili yuqiri pellige yetti. Munich Jamaitimu qaymuqup, ikkige bolunushke bashlidi.
((Abdiriyemjanning Youtubqa chiqip sozlishimu mushu waqittin keyin bashlandi, tehiche sozlewatidu, qaynawatidu. Qaynishi heqliqtek qilidu. Chunki heqsizlik, chiriklik, hiyanet, semimiyetsizlik bu yerde, DUQ ning merkizide eghirdek qilidu)).
Erkin Ependimmu Ramizangha ulgirip Munichqa kelip, bir ay ramizanda Munichta turup, her kunki iptarliq sorungha toluq qatniship, Dolqun bilen Esqerjanning imza toplash paaliyitini qollap berdi. 9-ayda Gollandiyede echilghan DUQ ning yighinidin chiqqan netije Dolqun Isa, Esqarjanlarning erzisige qarmu-qarshi chiqip, Eksinche Esqerjanning muawin reislik wezipisi eliwetilip, DUQ ichidiki hoquq majrasi tarihtiki eng yuqiri rekordni yaratti. Dawada utturup qoyghan Dolqun Isa, Esqerjanlar achchighini jidel bilen almaqchi bolup, Munichtiki 3-4 jidelho, ichermenni DUQ ning Munichtiki merkizige yighip, Rabiye hanim bashliqidiki DUQ rehberlirining Gollandiye yighinidin keyin Munichqa kelishini kutup turdi. Rabiye hanimning kelishi bilen merkezde jidel chiqip, ure-ur boldi. Rabiye hanim jideldin aman esen qutulup, qaytip ketish uchun Airportqa ketti. Gollandiyede tinchliq, birlik bilen bashlanghan yighin, Germaniyede jidel-urush bilen ayaqlashti. Etisi bu 3-4 hareqkesh bilen birge hormetlik Erkin Aliptekin ependim, Enwerjan ,Dolqun Isa, Esqerjan , Ablimit Tursunlar Teklimakan Ashhanisining ustidiki ayrim oyide aqshamqi jidelni yekunlep, bundin keyinki yingi jidel-stratigiyesini pilanlawatqan yighinning toppisige Washingtongha ketelmey airportin qaytip kelgen Rabiye hanim, Seyit Tumturk , Omer qanatlar kirip qaldi. Erkin ependim yerge kirey dise yer qattiq, derizidin ozini tashliwetishning orni yoq, reswa halda turup qaldi. Qalghanlarmu ozlirining bu jidelchiler bilen tilining birliki, we bashliqliri ikenlikining ashkare bolup qalghininidin reswa bolup, tutulup qalghan oghrilardek turup qaldi. Rabiye hanim, Seyit Tumturk, Omer Qanatlar gep –soz qilmayla derhal chiqip ketti.
Etisi oktebirning birinji kuni Abdijelil qarimning orunlashturishi bilen Erkin Aliptekin ependim we bashqa shaykilar we Rabiye hanimlar yene Teklimakan ashhanisigha yighilip, bir-birige deydighanni diyiship, bundin keyin undaq qilmaymiz dep wedilerni berip, hetme quran oqup, qesemlerni echip, DUQ tor betide elan qilghan Munich ittipaqliq hitapnamisini elan qildi.
Shu kunki yighinda awwal Erkin ependim ozining Rabiye hanimni qanchilik qollighanliqlirini ,andin sile meni undaq depla, bundaq depla digendek birmunche renjishlirini dep otti, Rabiye hanimmu Erkin ependimning renjishlirige tegishlik jawabni berip, emdi mening gepimni anglisila dep turup: Burun uning buningha renjip Bergen towendiki shikayetlirini kopchilikning aldida didi:
---“Men turmidin chiqip, Amerikigha kelip tehi bir ay bolmay, silining oyliride sili Erkin Aliptekin, Dolqun Isa, ****** *****, Ablikim hoten, Abdishukur yighilip: -- Bu ayal turmidin chiqti, meshhur shehs bolup qaldi, uni ozimizge tartmisaq tehi bolmaydu, emma bek tonulup ketip, abroyi bek koturulup ketse, keyin biz kontirol qilalmay qalsaq qandaq qilimiz? Buning uchun aldin teyyarliq qilip qoyishimiz kerek. Rabiye hanimni DUQ qa reis qilip ekilimiz, eger DUQ bek meshhur bolup ketip, Rabiye hanimni buningdin ayriyalmay, yaki kontirol qilalmay qalsaq, Yawrupa sherqiy Turkistan birlikini kuchlendurup, DUQ qa riqabetchi qilip, hanimning obrazini ajizlitish arqiliq hanimni kontirol qilimiz . dep yighin echipla. tehi turmidin qutulghunumgha bir ay bolmighan mendek bir ayalni qandaq jaylash heqqide pilan tuzupla, bu silining manga bolghan sadaqetmenliklirimu? Bu silining meni qollighanliqlirimu? Ta bugunge qeder silining shagirtliri Dolqun mening bilen jidel kilip aram bermeydu , birdem Esqerjan, meni hich aramimgha koymidi. Zadi sili nime dimekchi? Yaki bu qurultaylirini qayturup eliwalsila, yaki jim turup, shagirtlirini manga jidelge salmay, meni aramimgha qoyup, ish qilghili qoysila “ didi.
Buninggha Erkin Ependim we bashqilar hich nime diyelmidi. Oy ichidiki hemmeylen bir hil ongaysizliqta qaldi . Seyit Tumturkning jimjitliqni buzup, kelishturushi bilen, otkenge salawet qilindi.
Erkin ependim:-- yashlar bizni oynitip, bizdin paydlinip, ikkimiz arisida bu hil ziddiyetni peyda qiliptu, bundin keyin diqqet qilayli, otkenge salawat qilayli dep, hetme qur’an oqup, dua qilip, qesem ichip, yuqurda diyilgen Munich ittipaqlik hitapnamisini elan qildi, emma bu hitapnamimu Hanim Washingtongha qaytip ketkiche shaykilar tereptin buzuwetildi.
Bizning bu moysipit siyasionlirimizni , Uyghur millitige wekillik qiliwatqan DUQ ning atalmish rehberlirini , we bu weqeliklerni korup, hem anglap:
Mushularmu rehbermu? Mushular Uyghur helqining wekillirimu? Mushu kishiler bizning siyasiy erbaplirimizmu ? mushular Uyghurning dawagerlirimu? tufi!!!!, biz Uyghurlar nimanche behitsiz, teleysiz, shorpishane helqturmiz dep, qattiq echindim.
Emdi Rabiye hanimgha kelsek: Rabiye hanim siyason emes, teshkilatchimu emes .
Emma keyinki yerim esirde Uyghur helqi ichidin chiqqan bir qehriman.
Rabiye hanimni oqumighan, sawatsiz, sodiger hotun, undaq-bundaq dep eyipini echip kelduq. Ayal kishi rehber bolsa bolmaydu dep putaqmu taptuq. Uyghurlarning meniwi anisi dep nam berilse, uni qobul qilalmay, mazaq qilipmu yurduq.
Emma Rabiye hanim hich bir zaman men palani mektepte oqughan dep, oqughanlar bilen ilim pen sahaside talash tartish qilghini yoq. Birer elim-pen sahaside ilmiy tetqiqat bilen shughulliniwatqinimu yoq. Rabiye hanim bir mektepte tot yil kitap oqumighini bilen, 10 yil jemyette oqup, hemme nersini emilyiti bilen ugengen, Uyghur jemyitini, Uyghur helqining derdini, azap –oqubetlirini we Uyghur helqining kelechigini yahshi chushengen. Oqughanlar qilalmighan yaki qilishni halimighan ishni qilay dep, heterge ozini etip, eng eghir bedelni tolep otturigha chiqqan bir ana. Chetelde we wetende heli oqughan, ozining unwanini ozi kotirelmeydighan heli kop nami uluq, yiltizi bosh erliribiz bar. Emma bulardin bir er heterge ozini tewekkul qilip otturigha chiqalmidi. Lekin bu ana otturigha chiqti.
Bu ana tehi erkin dunyagha emdi chiqip, ishni nedin bashlashni bilelmey, temtirep yurup, erkin dunyani emdiletin chushiniwatsa, bizning oqughan alimlirimiz, bu anigha yardemde bolushning ornigha, lider bolushning shertliri, lidir digen undaq bolishi kerek, bundaq bolishi kerek dep, ozining we helqimizning haligha baqmay, gherpliklerge selishturup, nechche yuz yilliq gherp siyasitining jewhirini tehi tunugun turmidin chiqqan bir Anidin telep qilghini qiziq. Ikki ayliq bowaqni 20 yashliq balidek bolishing kerek diyish eqilge uyghunmu ?
Hemmimizde kamchiliq bolghinidek, Rabiye hanimning ushshaq chushek kamchiliqliri heli bar . Rabiye hanimning kamchiliqlirini uning toligen bedili, Uyghur dawasining tereqqiyatigha qoshqan tohpisige qarap kormeske salimiz. Emma ishlirmizning yahshi bolushi uchun semimiylik bilen kamchiliq, toghra bolmidi dep qarighan yerlirimizni eskertip, esige selip qoyimiz. Bu tenqidlesh emes, korsitip qoyush, semige selip ,eslitip turush.
Dawayimizgha ishtirak qilghan, Teshkilatimizda mohim orunda turghan barliq kishilerning artuqchiliqi we kamchiliqlirini tartinmay otturigha qoyishimiz kerek.
Rabiye hanim teshkilatchi emes, hem birer idare – jemyette ishlepmu baqmighan. Shunga qol astidikiler bilen qandaq chiqiship ishleshni, ularni qandaq ishlitishni, hoquqini qandaq waqitta, nege ishlitishni yahshi tengshiyelmidi. Teshkilattiki her bir bolumning rolini, ornini , derijilirini, hizmitini, mejburyetlirini yahshi chushinelmidi we yahshi maslashtururup elip baralmidi. DUQ ichidiki kona qaghilarmu hanimgha heqiqi yardemde bolup, masliship, toghra meslihetlerni bermidi. Hemmisi oz teripige tarti, shehsiy menpeetini teshkilat, millet menpeetidin untun qoyup keldi.
Hanim Sel gumanhor, bir ademge aldirap ishenmeydu. Her daim ozemning ras deydu. Bir ish uchun munasiwetlik, munasiwetsiz on ademdin meslihet soraydu. Sorimaqchi bolghan ishtin u kishining hewiri bar, yoq bolushi bilen kari yoq. Shunga jawap bir-birige zit chiqip qalidu. Chataq chiqsa bashqilar ozini qachurup, putun gunahni hanimgha artip qoyuqluq. Yeni hotuni oghul tughsa ozidin, qiz tughsa bashqilardin degendek ish qiliqliq. (Babur Mehsutqa het yezip berish weqesi). (we Uyghur Aliy kengesh yighining echilishi ene shundaq boldi.)
Hanim ozini nahayiti bilermen siyasion dep qaraydu. Shunga bashqilarning teklip pikirlirini aldirap qobul qilmaydu. Hanim ozini semimi qollighan, qoghdighan, sadiq kishilerni qoghdimaydu, hem ishenmeydu. Maozedong, Stalindek gumanhor, birsining azraq cheqishturishi bilen asanlam yuz oriydu we setiwetidu. Shunga hanimni qoghdap, hanim heqqide toghra gep qilidighanlar nahayiti az qaldi. Hanim ozimu her daim : -meni DUQ ichide izchil qollap, qoghdap keliwatqan peqet ikki kishi bar Siyit Tumturk bilen Nurmemet Musabay deydu. Lekin Bu ikkisi bilen bolghan munasiwetmu bir yerge berip qaqlghandek qilidu. Hemmisidin yuz oride we setiwetti.
Lekin Ekin ependim Munichqa kelip, etrapidiki ozige sadiq kishilirige eng az ayda bir qetip piwe bayrimi qilip berip, taza ichirip mehman qilip turidu. Ularni her jehettin yolep turidu. Hetta qimarwazlar bilenmu ulpet bolup, piwehanida ilpet bolup bille olturup ichip, mungdiship turidu. Hergiz kereksiz dep tashliwetmeydu, satmaydu.
Hanimning uni- buninggha jidelge selip qoyidighan mejezimu hem bar. Birliridin asanlam hapilaydu, hem asanlam eplishidu.
Dolqun Isaning uni- buninggha jidelge selip koyushta professor, doctorluq unwani bar. U DUQ ichidikilerdin bir-birige urushqa salmighan adimi yoq. Munichtiki jamaetning serkilirinimu nechche qetim bir-birige selip, nechchige bolup- yighip boldi. Esqerjan bilenmu talay urushurp, nechche qetim taliship, nechche qetim epliship boldi. U Eskerjanni ongayla aldaydu we bashqilargha ongayla salidu. Esqerjanni qochaqtek oynitip oynaydu. Ozining iddiyisidin otmigen, oz menpeetige uyghun kelmigen her qandaq ishta Esqerjanni ozining donerhanisida bir mehman qilipla qayil qilip, qarshi terepke salidu. Esqerjanmu ongayla Dolqungha aldinidu, bezide ozining ahmaq bolghini bilip, Dolqun bilen hapiliship qalidu. Emma Dolqun Esqarjanni ongayla hosh qilip yene ozige meptun qiliwalidu. Dolqun Esqarjan bilen Hanimni nechche qetim jigelge selip tamashisini korgen. Bu nowet Munichtiki imza toplash ishighimu Eskerjanni aldigha chiqirip qoydi. Bash teptish bilen ichki ishlar mudirini eliwetish heqqide toplanghan erz-imzani Esqerjan hanimgha yollap, hanimni bu ishta tez qarar berishqa qistidi. Dolqun Esqarjanni hanim bilen bu ish heqqide birini aqlighuchi, birini qarlighuchi qilip jidelge selip qoyup, ozi tamasha korup turdi. Netijide Gollandiyediki DUQ yighinida Esqerjanning wezipisi eliwetilip, hanim bilen Esqerjan yaman bolup qaldi. Nowette Dolqun Esqerjangha yahshichaq bolush uchun, he dep hanimgha het yezip, telefon qilip, Esqerjanning wezipisini eslige kelturush uchun tirishmaqta. Princip, tuzum, teshkilatning abroyi digen bilen kari yoq. Ozi hosh bolsa boldi. Dolqun Isa bu hil turdiki oyunlarni tola oynap, hanim bilen tola soqishap, nechche qetim Qur’an tutup qesem ichken. Qur’an tapalmighanda jeynimaz, yaki chapinini yerge selip tizlinip olturup, aldigha uchrighan nersini qoligha elip qesep ichip kelgen. Emma qanda bar mejezi ongshalmidi. Hanim bilen Dolqun huddi mushuk bilen chashqanning kinosidikidek, tohtimay soqushup keliwatqan bir jupler. Mushukmu chashqanni yeplam tugetmidi. Chashqanmu ozining mushukke teng kelelmeydighanliqigha ten berip ghit qismidi. Oz menpeeti uchun milletni otqa ittiriwatidu. Ziyan milletke boliwatidu.
Dolqun Isa kishilerni bir-birige jidelge selishta, ozige qarshi reqiplirini boysundurup, kalidek yuwash qilishta huddi “Qirliq Istakan” kinosidiki heliqi alamet oquydighan Dahanlardek. Belkim Dolqunda bolishishke bolidighan melum menpeet barmu, yaki ular bilen bir mezgil ariliship, ozige ohshash hiyanetchi qilip, gallirini poq qiliwetemdu, bilmidim bezi bir kishilerni pichiwetken topaqtek yuwash qiliwetidu. Rehmetlik Kuresh Kusen DUQ ning bash teptishi bolghanda Dolqunning her hil hile mikirlirige, suiqestlirige qaynap, ichidin tugiship, u alemge baldurlam seper qilip ketti. Ablimit Tursun DUQ ta ichki ishlar mudiri bolup turghanda, Dolqunning bezi intizamsizliqi, teshkilsizliki, chirikliklirini qobul qilalmay, Dolqun bilen kelishelmey DUQ tin chiqip ketken idi. Ablimit Tursun hanimni kuchluk qollighuchilarning biri idi. Kimki hanimgha qopalliq qilsa esker tartip berip edipini beridighan Gheni batur idi. Ablimit Tursun Munichta Dolqun Isa bilen bir sorunda olturmay, uningdin yirginip yurginige nechche yillar bolghan idi. Towa dimey bolmaydu, towa !!!! Dolqun Isa Ablimitqa nime sewep qildi, yaki qaysi Dahanning oquydighan usuli bilen oqudi, Ablimit Tursunni ozige meptun qiliwaldi. huddi islamdin yuz orup, Hiristiyan bolghandek, Ablimit Tursun oz wahtidiki nerge barimiz dise bille baridighan, nime qilimiz dise hurra!! Dep bille qilishidighan sadiq hemrahliridin braqla yuz oridi. Hazir Ablimit Tursun Dolqungha masliship, her olturushta Hanim heqqide hejwi yomur toqiydighan boldi. Dolqun buningdin hozurlinip kulup domilap oynaydighan boldi. Burunqilar deydighan: “Togining ishekchilik eqli bolsa ishekning arqidin mangmaydu “ dep. Burunqi hanimni qoghdaydighan Ablimit Tursun bugun Dolqun Isa bilen huddi Amesterdamdiki qanunluq “dost” lardek bolup ketighliq. Burun lenet oqup yurgen Dolqunning arqida yurup, her yerde hanimning yaman gepini qilidighan bolup qaldi. Eger yuqarda diyilgenchilik eqli bolsa, “dost” yursimu yuriwerse, lekin burun eqide qilghan kishisini, yuz seksen gradus ozgurup, yaman gepini qilip yurmey, donirini setip, normal chahchiqini qilip yurgen bolsa yahshi idi. Ishekning burnidin yeteklishige ketip qalmasliqi kerek idi. Bilmidim ishekning arqida donerdinmu koprek bir menpeet barmu qandaq??
Yene HahaRabiye hanimgha qaytip kelsem: Rabiye hanim teshkilat qaidilirini bilmeydu we hormet qilmaydu. qaide- pirincipni ongayla buzidu. Bugun chiqarghan yekunini etisi inkar qiliwetidu. Hanim turaqsiz, bugun birsi gep qilsa uningkini ras dep u terepke qeyip bir hil ish qilsa, etisi bashqa birsi gep qilsa uningkini ras dep, u terepke qeyip, aqsham qilghan ishigha zit ishni qilidu. Hanim qisaskar. Birsidin bir az renjip qalsa uning hisawini alimen dep, teshkilatqa qanchilik ziyan ekilishini oylashmay, bezide teshkily tuzumge hilap ishlarni qilip, ichki qalaymiqanchiliqning chiqishigha sewepchi bolup qalidu. DUQ ichidiki Doqun Isadek purset peres, hoquq peresler, hanimning bu ajizliqidin paydilinip, teshkilatning obrazi, inawiti bilen oylashmay, hanimning rehberlik obrazinining chushi bilen kari balmay, oz menpeetini, ozining ornini kuchlendurush, oz yeqinlrini yenigha tartish uchun Halighanche qaide, pirinciplarni buziwatidu, nizamnamige hilapliq qiliwatidu. Ozige riqabetchi dep qarighanlarni hanimgha cheqishturup, hanimning qoli bilen yoq qiliwatudu. Buning bilen hanim bashqilargha qabilyetsiz, turaqsiz, iqtidarsiz rehber bolup qeliqliq.
Mesilen: . (Eskerjanning Tokyodiki saylamda utturup qoyishi, hanimning yene uni muawin reis dep bekitip qoyishi, Gollandiye yighinida omumiy qara bilenr yene Eskerjanni muawin reisliktin eliwetishi, Doqunning Esqerjanning wezipisini yene elsige kelturish uchun hanimgha qiliwatqan herketliri, bu nowet jenwede echilidighan DUQ yighini.) Meme
Hanim ozining qudriti, qabilyiti , teshkilatning iqtisadiy ehwali, we ijtimai-siyasiy weziyetler bilen oylashmay bezide bek chong pilanlarni tuzup, yoghan sozlerni qilip salidu. Bezi bir ishlarni heddidin bek ashurup mubalighe qiliwetidu. Ahirida bu pilanlar emelge ashmay yaki ijra bolmay, yalghanchi bolup qeliqliq.
Hanim helqara siyaset, ozige maddiy yardem beriwatqan kishilerning muddialiri, ghaye-meqsetliri bilen oylashmay, chet’eldiki uyghurlar ichidiki bezi bir hayajan kishilerning tenqidlirige heli etiwar berip keldi. Quruq shoarlirigha aldinip, nowettiki rial weziyetke uyghun bolmighan sozlerni, ishlarni qilip saldi. Hanimning Yoldishi Hormetlik Sidiq Haji aka we bashqa meslihetchiliri weziyetni, dewirni, ozimizning halini, kuchimizni chushenmey, bek chong , weziyetke uyghun bolmighan meslihetlerni berip, hanimgha iqtisadiy jehettin yardemde boliwatqan we qollawatqan chet’ellikler, siyasionlar aldida hanimni ishenchisiz qilip qoydi. 2011-yili mayda echilghan “Uyghur Aliy Kengishi” buning bir misali. Bu yighinning echilishining hich hajiti yoq idi, maddiy yardem beriwatqan kishiler hich bir zaman yighindin: “ Uyghurlar Musteqilliq isteydu. Aptonomiyedin soz achmaymiz” digen yekunning chiqishini istimeyti. Bundaq qararni chiqarghan bir teshkilatni Amerika tewelikidiki NED dek bir orunning maddiy jehettin qollishi, helq- ara qaide-qanunlargha uyghur emes idi. Ularnimu qeyin ehwalda qoyup qoydi.
--Elwette Uyghurlardin nime isteyse? Dise, hemmimiz Musteqilliq deymiz. Emma bu iradimizni, nishanimizni, ghayimizni, DUQ tek bir teshkilat ozining nishani , ghayisi dep elan qilishi bugunki dewirge uyghun emes idi. “Yotqangha qarap putimizni sunishimiz kerek idi”, ozimizning kuchini, ornini, iktisadiy ehwalimizni, we dunya weziyitini oylishimiz kerek idi. Uning wahti bar idi. Wahtinche Bugunki dunyada moda boliwat siyasiy- tactikilardin paydilinishimiz, ozimizning ichki arzuyimizni undaq baldur, ochuq ashkariliwetmeslikimiz kerek idi. Hanimning etrapida helq ara weziyetni, qanunni we ozimizning ehwalini toghra tehlil qilip, toghra meslihet berip, toghra yolgha yetekligidek semimi kishilser nahayiti az. Ular bu yighin heqqide hanimgha toghra meslihet berelmigen. Epsus, yighin echilip, qarar chiqip boldi. Emdi DUQ tiki atalmish “siyaset belgiliguchiler”, we sirtidiki meslihetchiler hemme jawapkarliqni hanimgha artip qoydi. hanim buning bedilini tolewatidu we istipagha zorliniwatidu.
Hanim ozining helq ichidiki ornini, inawitini, hormitini ozi bilelmeglik. Milletning Chongraq ishliri heqqide bash qaturmay, nediki ushshaq, ijtimai, mehelliwi, shehisler ara ushshaq ishlargha arlishiwalidu. Orun tallimay, qarshisidiki kishilerning kimliki, mediniyet sewiyesi, meqset-muddialiri, we qiziqishliri bilen oylashmay soz qilidu. Chong- kichik, kollektip, shehsiy paaliyet, hetta mehmandarchiliqlarda soz qilip, bezi sozliri bir nechche qetim tekrarlinip, anlighuchilarning qiziqishini qachurup qoydi. Hem nutqining qimmitini, sapasini we ozining salapiti, heywisini yoqitip qoyuqluq.
Hanimning yene bir ketkuzup qoyghan yeri, hanim siyasiydin bekrek iqtisadqa koprek kongul bergendek korunup, Amerikida Uyghur oyi berpa qilimen dep, dunyadiki Uyghurlardin pul yighdi. We ozi biwaste bu pullarni qobul qildi we toplidi. Hanim ozi bu bullarni tutmasliqi kerek idi.,Hanimning bu yahshi kongli ozining beshigha bala bolghandek qilidu. Amerikida Uyghur oyi qurimen dep seperge atlanghini bilen, Amerikidi Uygurlar bir pung bermeptu. Eksinche, hanim pulni yewaldi, ozige oy eliwaldi, oyni oz namida aldi, qizigha oy elip berdi, dep pitne qiliwatqanlar Amerikidikilerdin koprek iken. Hetta yardemning eng kop qismini bergenler: “ bu pulni biz Hanimgha berduq, hanim nime qilsa ozining ishi” dep, Amerikida echilghan Uyghur aliy kengesh yighinida kopchilikning aldida digen bolsimu, Leken yene hanim ustidin : - hanim iqsatni qalqaymiqan ishletti, oz-shehsiy ishlirigha serp qildi dep, yatlargtha erz qilghanlarning kopreki Amerikidiki Uyghurulardin iken. Uyghur dawasini iqtisadiy jehettin qollawatqanlarmu bu hildiki “iqtisadiy pakitlar” korsitilip qilinghan shikayet-erzlergimu ishinip qalghandek qilidu. Chunki erz-shikayet qilghanlar hanim bilen birge ishligen, we ishlewatqan chetellikler neziride hanimning eng yiqin , eng ishenchilik digen kishiliridur. Hamim palanchi dowlet, theshkilat, mawu kishiler manche pul beridighan boldi dep quruq poni kop atmasliqi, iqtisad bilen teminlewatqanlar bilen biwaste alaqe qilip, ular bilen bolghan munasiwetni yahshi saqlap turishi kerek idi. Otturida salachiliq qilghanlar, terjimanlar salani, terjimini toghra qilmighandek qilidu. Salachilar, terjimanlar oyun oynap ketkendek qilidu. Yene ziyanni millet tartidighan boldi. hanha
Hanim her zaman men digen lidier tursam deydu, emma lider digenning heqiqi menisini ozi yahshi bilmeydu. Ozining ornini ozi chushinelmidi. Inaviti, derijisi bilen korushushni bilelmidi. Her qandaq chet’ellik bilen korushush uchun ozem barimen dep turiwaldi. DUQ ning her bir bolumining roli, derijisi we funkisyesi boyiche mas kishilerni ewetishni adet qilalmidi.
DUQ ning hazirqi ijraiye komitet reisi Dolqun Isaning mijezi hanimningkidin nechche hesse nachar. Ziyapet beridighan, yataq-tamaq, yol kirasini kotiridighan her qandaq yighin -paaliyetlerge ozi beriwalidu. Etisi birersi bilen bir parche reisimge chushup, Uyghur jamaitige dawrang salidu. Bu hildiki we bashqa turluk teshkisizlikliri heqqide bashqilar gep qilsa, Huddi teshkilatta peqet ozila bardek, ozila dawa qiliwatqandek, peqet ozila Teshkilatning birdin- bir sahibidek, hetta DUQ uning shehsi shirkitidek jawap, beridu. Qandaq qilisen ? men barimen deydu. Hetta reiskimu shundaq jawap beridu we nizamnamida bar dep bir maddini toqup berip tugitidu. Hanim nizamnamige anche kongul bolmigechke, he-bolaptu dep tugitidu, bezide hapilishipmu qalidu. Sabiq bash katip hich bir hisap berip baqan emes. Chiriklik, hiyanette birinji. U hich bir zaman ozi barghan shu yighinlirida Uyghur mesilisi qanchiliq muzakire qilindi, bu yighinda men Uyghurlar heqqide nime didim, mening bu yighingha kelginimning qanchilik ijabiy tesiri boldi , bu yighingha mening kelishim muwapiqmidi? Mening kelginim principqa, teshqilat qaidisi we tertiwige uyghunmu? dep ozidin sorap baqmaydu. Sabiq bash katip Dolqun Isaning teqdiri ahiri Sherqi Turkistan wehpining sabiq katipi Hamuthan kokturktek bolidghan ohshaydu. Shundaq bolushqimu tegishliktek qilidu.
Sabiq bash katip Dolqun Isa qaide prinsipni, nizamnamini ozining ishigha uyghun qilip her zaman ozgertip turidu. Bashqilar Nizamnamide mundaq diyilgenghu dep sorisa, derhalla u digen kona nizamname deydu. Zorur bolup qalsa ozgertidighan yerni ozgertip, sorighuchigha delil qilip korsitidu. Huddi Injilning kona nushisi, yengi nushisi dep nechche turi bolghinidek, DUQ nizamnamisiningmu konisi, yengisi, chetellikler uchun englische nushisi, Uyghurlar uchun Uyghurche nushisi dep nechche nushisi bar. Mohim maddiliri hergiz ohshimaydu.
Bezi DUQ erbaplirining we uzun qulaq kishilirimizning diyishiche: Kambodja mesilisidin keyin, bu weqeni tekshurush we bir terep qilishta muqim , mukemel bir nizamnamining yoqliqidin ajizliq qighan DUQ ning sabiq bash teptishi Nurmemet Musabay Amerikida echilghan Uyghur Aliy kengesh yighinida DUQ nizamnamisini qaytidin retlep, tuzutup yezip, shu kunki aliy kengeshke sunghan. Qismen ozgertishlerdin keyin bu nizamname maqullanghan. Nurmemet Musabay maqullanghan nizamnamidin uch nusha teyyarlap, her bir betige hemme reisler we bash teptishning imzasi atquzup, birni reislikte, birni katiplikta, birni teptishlikte saqlaydighan bir islahat yurguzgen. U yene haligha baqmay Dunyani alte rayongha bolup, her bir rayongha birdin muawin reis mesul bolushni mushu nizamnamide shekillendurgen iken. Bumu bir hesapta hich roli yoq muawin reistin bir rayondin bir- nechchisining saylinishining aldini aldi. Shundaq qilip ahiri nizamnamening muqimliqigha kapaletlik qilindi, we 4-qurultayda maqunlanghan bugunki DUQ ning nizamnaminsining asasi yaritildi. Buning bilen sabiq bash katipning burunqidek, prinsipni oz meyliche ozgertidighan ishi aqmas bolup qelip, sabiq bash Teptish Nurmemet Musabayni riqabetchi dep qarap, uning bilen jidelge chushti. Tokyoda chaqirilghan 4-qurultayda bash katipliq oylimighan yerdin Nurmemet Musabaygha otup qalghandin buyan, Dolqun bilen Nurmemet otturisidiki tirkishish we jideller tohtimaywatidu. Sekkiz yildin beri bermey kelgen bash katipliqning ozining mensep pereslik qilishi bilen ozi bilelmey qolidin chiqip ketip qalghinigha chidimaywatidu. We Qolidin kelishiche hazirqi bash katipning ishlirigha tosqunluq qiliwatidu. bu ikki kona we yingi bash katipnng yengi jidili bilen DUQ ning nowettiki ishliri passip haletke chushup qeliqliq. Bu ikki qaghining poq talishishi hittaygha payda boliwatidu.
Mesilen : 2012-yili sentebirde Gollandiyede echilghan yighingha Dolqun we Eskerjanlarning boykut qilip barmaymiz dep her terepke telefon qilishliri, we yighindin chiqqan qarargha hormet qilmasliqi. Dolqun Isa Munichtiki her yerde: - biz barmighan yighindin chiqqan qarar qarar emes, dep yurushliri, we Ijraye komitet reisi turup, u yighinning qararlirini ijra qilmay passipliq qilishliri. Bu yil martta jenwede NED ning orunlashrurishi bilen echilidighan yighingha DUQ ning rehberlirining kengeytilgen huddi Gollandiyede echilghan yighingha ohshash yighinni yene bille echish heqqidiki uhturushni DUQ katibatliqining hewiri yoq, oz aldigha muawini bilen elan qilishi we keyin bir telefon yighini bilen emeldin qaldurulishi, we Esqerjanning wezipisini eslige kelturush uchun Hanimgha tohtimay yol mengishliri qatarliq puchek oyunlar.
Dolqun Isa yene hanimning maslishishi bilen bir obdan ish qiliwatqan Memet Tohtinimu Yawrupa parlamentidin uzaqlashturdi. Dolqun Isa bu kona qaghining Australiyede echilghan bir yighinda ozi bilen bir terepte turmighini uchun uningdin och elish mehsitide, tohtimay hanimgtha Memet Tohtining yaman gepini qilip berdi. Hanimmu meydani bosh bolghachqa we qizghanchuq bolghachqa, Memet Tohtining qolgha kelturgen netijiliridin qizghandi bolghay, Dolqunning sozlirige asanla ishinip, uninggha masliship Memetning yaman gepini qilidighan boldi. Dolqun isa Memet tohtigha ajritilghan muashini wahtida toluq bermey uni iktisadiy jehettin taza qeynidi. Memet Tohtimu Munichqa muashini elish uchun bir nechche qetim keldi. Dolqun yene Memetning bashqa iqtisadiy chiqimlirini bermey, Memet tohtini kona dosluqqa yarimiding dep och aldi. Memet Washingtongha telefon qilsa hanim bir yilliq pulungni Dolqungha aghdurup Bergen, Dolqundin alisen digen, Dolqun Amerikidin pul kelmidi digen. Hanim bilen Dolqun ikkisi Memet Tohtini iqtisadiy jehettin qiynap, bir obdan yahshi ish qiliwatqan, iqtidarliq, yaramliq bir kishini Yawrupa parlamentidin ketkuziwetti.
Burun bashqilar we Dolqun Isa ozimu Rabiye hanimni iqtidarliq yashlarni paturmaydu, Ularni ozige tarmay, chetke qaqti, dep tenqidlep kelgen. 2009-yildiki saylamda DUQ din ozlikidin qelip qalgan Memet Tohtini Hanim siqip chiqiriwetti dep soz tarqitip yurgen idi. Emdi hanim uni DUQ qa mohim hizmetke teklip qilip ekirse, Memetmu aktipchalikq bilen tapshurulghan hizmetni yahshi ishlewatsa, Dolqun Isa Memet Tohtini sen men terepte turmuding dep, paturmidi. Yene bir tereptin, Memet tohtining qisqa waqit ichide yawrupa parlamentida qolgha kelturgen netijilirige chidimidi. Memet Tohti bir nechche qetim Shiwitsiyege berip, Shiwitsiye ministirliri bilen biwaste korushup, Shiwitsiyede iltija ishliri hel bolmay, uzaq turup qalghan we Hittaygha qayturulush aldida turghan Uyghurlaning ishini tel-tokus hel qildi. Buning bilen on nechche yildin beri Yawrupada turiwatqan , we DUQ ning uzaq muddetlik Bash katibi bolghan Dolqun Isa we bashqa DUQ ning Yawrupadiki yuqiri erbapliri bugunge qeder bunchilik bir ishni ozlirining qilalmighanliqidin nomus qildi yaki chidimidi bolghay, Memet Tohtining muashini putunleylam tohtutup, yawrupadin ketkuziwetti. Mana bu Dolqun isaning siyasonliqi, Qabilyiti, iqtidari.
(Erkin Asia Radiosining Shiwitsiyedin Bergen bir hewiride: Shiwitsiye parlamentida otkuzulgen bir qetimliq Uyghurlarning siyasiy iltija ishliri heqqidikik yighingha Memet Tohtini teklip qilghan, emma Memet Tohti baralmay, Amerikida turup, neq meydandin video arqiliq qatnashturulghan. Shiwitsiye parlamentidiki kishiler Memet Tohtining hizmetlirige Rehmet eytaqan. RFA hewerlirige qarap beqinglar)
2009-yili Amerikidki 3-nowetlik DUQ qurltiyida, Rabiye hanim qayta reis bolup saylanghandin buyan, otken 3 yilda DUQ ichide ichki jidel uzulmidi. Katek ichidiki tohular bir –birini choqilighandek, bular bir biri bilen choje-horazdek ichki urush qilip keldi. Uyghur helqighe meenpeetlik bir ishni qilghini yoq. Putunley mensep talishish urushi qilip keldi. DUQning ichidin Dolqun Isa, Omer Qanat, Esqarjaqnlar aldida way hede, way hanim dep, qoyup, sirtta hanimning yomurlirini sozler, uning buninggha hanim ustidin shikayetlerni qilip hanimni datlap berip keldi. DUQ teshidin Nuri Turkel, ****** *****lar ichidiki yuqarqi dostliri bilen masliship, NED ge tohtimay hanimning putunley yaman gepini apirip, NED bilen hanim otturidiki munasiwetni buziwetti. Mana emdi iqtisadiy yardem tohtaydighan boluptu. Bu cheqimchilar qanchilik hoshal bolghandu-he?? Emma Ziyan Uyghur helqige boldi.
Towendikisi yuqurda diyilgen Jenwe yighinning iptal qilinghanliqi heqqidiki el- het.
Yighin heqqidiki Jiddi uxturush
Von: erkin emet <emeterkin4@gmail.com>
Hörmetlik DUq rehberliri
Duq reisi Rabiye qadir xanimning riyasetchilikide 6-Fewral küni chaqirilghan telepon yighinida töwendiki qarar maqullandi:
1. 3-ayning 9-10-künliri Jenewede echilidighan DUQ rehberlik heyitining kengeytilgen yighini qisqartildi.
2. Yighingha kelidighan mehmanlarning sani melum derijide qisqartildi.
3. Yighingha qatnishidighan mehmenlarning 3-ayning 10-küni Jenewege kelip bolishi, 14-chisla qaytishi qarar qilindi. (baldur kelgenler yaki kech qaytqanlar pütün chiqimini özi kötiridu).
4. yighingha qatnashquchi her bir wekil 100 awrodin yighingha puli töleydu.
5. Bu xetni tapshurup alghan wekiller yighingha qatnishish salahitige ige bolghanlar, ayrupilan biletlirini alsa bolidu.
6. Baridighan wekiller 3-ayning 1-künigiche, Jenwege berish waqti, ayrupilan numarasini bizge bildursun.
Yighinni Oyushturush Komititi katiwatliqi namidin: Dr. Erkin Emet Tarim
Emdi yene Rabiye hanimgha qaytip kelsek: Rabiye hanim weten millet ishigha heddidin ziyade ozini beriwetip, kishilik munasiwetke etiwar bermey, nurghun kishiler bilen renjiship qaldi. Hanim jigerlik, ghururluq, nochi, ganggung erlerdek herqandak pikrini shu kishining yuzige diyeleydu. We ayallargha has hususiyiti bilen arqisidinmu heli obdanla deydu. Dawa ishlirigha bir az selbi tesir beridighan gep-sozlerni we ishlarni qilghanlarni yuz-hatire qilmay tenqidleydu. DUQ we UAA dikiler wezipisini yahshi , wahtida orundiyalmisa, yaki untup qalghan, kechuktururp qoyghan bolsa hanim ayimay tenqidleydiken. Hanim yene Amerikida namayishlargha chiqmighanlargha telefon qilip hapilaydiken. Buning bilen ozlirini milletning eng yuqiri qatlimidiki “ziyaliylar” deydighanlar hanimdin hapilap, hanimning gheywitini qilip , sawatsiz, lidir bolushqa layiq emes , uni-buni hata qildi, yashlargha otunup berishi kerek, Istifa berishi kerek dep soz -chochek tarqitip yuruydu . bu “ziyaliylar” namayish we bashqa dalida bolidighan ziyapiti yoq, sehnisi yoq paaliyetlerge hergiz kelmeydiken. Ziyapetlik sorunlardin hergiz qalmaydiken. Chaqirilmisimu Torge chiqip, sehnide olturiwalidiken. Bundaqlar Amerika, Kanadada koprek iken.
Hetta bezi bir qisim yaghachchi, tamchi, boyaqchi, sirchi, shopur, qimarwaz, oghri, heyloyinchi, we bikarchilarmu oziche siyasionluq qilip yaki yuqarqi “erbaplar”gha hoshamet, chapanchiliq qilip, Hanimni uni hata qildi, buni hata qildi dep ghungshipmu qoyiwatidu. Yuqarqilarning hemmisi hich bir zaman men kim? Men weten ,millet uchun nime qildim ? nime qilalaytim, hanimni tenqidligidek men nime? Dep oz-ozige soal qoyap baqmighan bolishi mumkin, belkim ularda undaq bir ang kem bolishi mumkin.
Aptori eniq bolmighan, emma hemme kishi Sidiq Haji Rozi yazdi dep guman qiliwatqan maqale “Qalighach Uwisidiki sirlar” ning yezilishi , dunyadiki hanimdin renjip yurgenlerni birleshturup, hanimgha qarshi birlikte herket qilidighan yahshi bir sharait yaritip berdi.
Lekin, Erkin ependim we bashqa Germaniye, Amerikidiki motiwerlirimiz nime disingiz aldingizda qarshi pikir bermeydu, kishilik munasiwetke usta, sizge hergiz yaman korungisi yoq. Siliq –sipaye, Sizning dawagha selbi ishlarni qiliwatqiningiz, namayishlargha chiqish-chiqmasliqingiz , nime ish qiliwtqiningiz bilen kari yoq. Tordin orun tegse boldi deydu. Erkin ependim Shundaq Mulayim, qarshiliqini, nepritini asanliqche aldingizda ipadilimeydiken. Emma Perda arqisidin oyunni yahshi oynaydiken, mesilen Enwerjan Sherqiy Turkishtan-Uyghurustan qurultiyi qurudighan waqitta Erkin ependimge meslihet salsa, obdan bolaptu, yahshi ishqa qopapla dep mahtap qoyup, sili reis bolup beremsiz dep teklip berse maqul dep qoyup, keyin unimay, yashlar qurultiyini qollap, chonglar bilen yashlar arisidiki bir dewrlik oyunning rijissori boldi. Keyin Amerikida Enwer Yusupmu Erkin ependimni hormet qilip meslihet harektirde: Surgunde Hokumet qurmaqchi, sili qandaq qarayla dise, obdan ish bolaptu, eger hokumet quralisila qursila,- dep mahtap qoyup, keyin hokumet qurulghanda uninggha qarshi kishilerning arqisidin medet berip, DUQ bilen SHTSH otturisida bolghan jidelningmu asasliq rejissorlirining biri boldi. Bu heqte M.Sayramining “Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim”namliq chatma yazmisida tehimu tepsili tohtalghan.

Heq gepni qilishimiz kerek, kamchiliqini we artuqchiliqini teng ipadilishimiz kerek.
Meyli nime deyli, Rabiye hanimning meyli nime kamchiliqi bolsun, hanim weten millet dawasida eng pak, eng jesur, eng iradilik, eng umudwar, eng pidakar, eng ishchan, Uyghur helqining herqandaq ishigha ozini urup turidighan, tarih yaratqan , mert, jenggiwar bir ana.
Bugungiche tohtimay paaliyet qiliwatqan, ish qiliwatqan, bir yerlerge barsa inawetlik halda qobul qiliniwatqan, Uyghurum dep, birde kulup- birde yighlap, dunyani aylinip, uning-buninggha yalwurup- yighlawatqan, Uyghur derdini anglitiwaqan yene shu biz undaq-bundaq dep tillawatqan, Dolqun Isa, Omer Qanat, ****** *****, Nuri Turkeller yatlargha erz qilip sesitip, istipagha zorlawatqan, ikki balisini turmige solitip qoyup, putun weslidin ayrilghan, sabiq milyoner, bugunki kembeghel ayal—Rabiye Kadeer.
Rabiye hanimni bir az kuzetken adem hanimni yahshi chushinidu. Lap emes hanim 24 saet hizmet qilidu. Telefoni her zaman ochuq, bashqilardek hepte ahiri yaki kechte taqiwalmaydu. Derhal jawap beridu. Kundizi Amerika wahti boyiche ettigen ishqa berip, kech qaytip hizmet qilsa, kechiche Yawrupa, Asiya wahti boyiche uning buningdin barghan telefonlarni elip, mohim weqe, ishlar bolghanda yerim kechide DUQ ning muashliq we halisane dawagerlirige telefon qilip , ularni uhlatmay jiddi mesililer toghriliq bir ishlarni qilishni tapshuridu. Bu heqte M.Sayramining “Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim” namliq chatma yazmisida tehimu tepsili tohtalghan. Hanimning bu hil waqitqa qarimay hizmet qilish uslubigha chidimighan muashliq dawagerler hanim ustidin NED ge berip “ shenbe, yekshenbe, bayramlarda ishlitidu, kunighe sekkiz saettin oshuq ishlitidu, dictator “dep erz qilghan. Buning bilen Rabiye hanim bir nechche qetim NED tereptin bu heqqide soraq qilinghan, lekin hanimning qenida bar bolghan yaki uginip qalghan huyi tuzelmighen. Netijide bizning “hormetlik” muashliq dawagerlirimiz, we dawagha kongul boliwatqan NED bilen munasiwiti yahshi kishilrimiz birliship, NED ge bir nechche qetim eriz qilghan, hem DUQ ichidiki bir nechche kishi we DUQ teshidiki bir nechcheylen birliship, NED diki bir hanim bilen birlikte Rabiye hanimni DUQ tin uzaqlashturush uchun “amal-charilerni” izdeshke bashlighan . Ular wastiliq we biwaste Hanimning ozigimu sili chekinip lidir bolup bersile, yashlar qilsun dep , hanimni istipagha zorlash tekliwini bir nechche qetim Bergen. Bu hildiki cheqimchiliqlar , DUQ din istipa berish teklipliri , we qayta DUQ qa reis namzati bolmang dep nesihet berishler 2010-yili Febraldiki “Munich siyasiy ozgurushi” din bashlinip Tokyodiki qurultaygha qeder dawamlashqan. Emdi jidel bilen dawam qilmaqta.
Towendikisi DUQ ning yuqarqi chiqimchiliqlargha qarita chiqarghan qarari iken: (shamal chiqmisa dereh lingshimaydu-de!)
Subject: Re: DUQ dayimi komutetining pewquladde qarari
DUQ dayimi komutetining pewquladde qarari

2011 - yili 2 - ayning 27 - kni ( yekshenbe ) DUQ dayimi komutetining pewquladde ichki telefon yighini chaqirilip, DUQ we DUQ tekiwidiki teshkilatlar ichide yuz bergen bezi teshkilsizlik hadisiler muzakire qilindi we Daimiy Kometit ezalirining birdek kollishi bilen tdiki qararlar qobul qilindi.

1. DUQ namidin, DUQ we bashqa Uyghur teshkilatlirining paaliyetlirini yeqindin qollap keliwatqan NED ( Demukiratyini himaye qilish Fondi) qatarliq xelqaraliq teshkilatlargha Uyghur dawasinining niki weziyiti we DUQ ni merkez qilghan Uyghur teshkilatlirining umumi ehwali we uzige has teshkili alahidiliklirini chushendurup, teklip harakteride het yollinidu.

Yezilmaqchi bolghan hette, towendiki mezmunlar alahide eskertilidu;

DUQ putun Uyghurlargha wakaliten Uyghur helqining insan- heq hoquqliri uchun yardemde boliwatqan we qollap keliwatqan NED we bashqa teshkilat, shehslerge cheksiz mindarliq we rehmet eytidu. We bu orunlar bilen dawamliq birge hemkarlishishini arzu kilidu. Shundaqla bu orunlar bilen DUQ we bashqa Uyghur teshilatlar otturisida dawamliship keliwatqan yahshi munasiwetlerning uzliksiz dawamlishini, buzghunchiliqqa uchrimasliqini umud qilidu. Herqandaq bir shehs yaki bir guruppa kishilerning oz shehsi menpeetliri yaki bashqa hiyal, umidlerde Uyghur teshkilatlirining bu orunlar bilen dawamliship keliwatqan dostliq munasiwitige buzghunchiliq qilishigha hergiz yol qoymaydu.

DUQ reyisi Rabiye Qadir hanim bolsa weten ichi we sirtidiki helqimizning yksek derijide qollushi, himaye qilishi we etirap qilishigha erishken milliy rehbirimiz bolup, Rabiye hanimning Uyghur milliy herikitidiki rehberlik, wekillik we yetekchilik orni helqara jamaetchilik teripidin, hem helqimiz teripidin toluq mueyyenleshtrlgen. Rabiye hanimning Uyghur milliy herikitidiki orni we tesirige hergiz sel qarashqa bolmaydu,Rabiye hanimning herqandaq sewepler bilen DUQ din muddettin burun ayrilishi, ptn Uyghur milliy herikitige ornini toldirghili bolmaydighan zor ziyan we yoqutushlarni elip kelidu, helqimiz ichide intayin chong mitsizlik we eghir bsh kelturup chiqidu, we ichki majralarning kelip chikishigha sewep bolidu. Hanimning bugunki DUQ reisi bolup turishi weziyetning ehtiyaji we helkimizning arzusi. Bezi bir kishiler teripidin hanimning obrazining hunukleshturilishi we chushurilishi uyghur dawasigha qilinghan bir hil buzghunchilik we hiyanet. Rabiye hanimning nopuzining , obrazining qoghdilishi, hemaye qilinishi , bugunki tarihning ehtiyaji, hem barlik Uyghur helqining mesuliyiti. Rabiye hanimning hazirqi ornida yene bir mezgil turishi Bugunki we bundin keyinki wetinimiz we helqarada boliwatqan murekkep we jiddi weziyettning ehtiyaji.

Shunga herqandaq bir shehs yaki guruplarning hanimning ustidin eghwa tarqitip, Uyghur teshkilatlirini yeqindin kollawatkan NED we bashqa orunlargha shikayet qilip, hanimning obrazini chushurushige we uning kundilik hizmetlirige awarichiliq selishigha hergiz yol qoyulmaydu. Uyghurlarning insaniy heq- hoquqlirini qoghdash uchun kuch chikiriwatqan, we qollap yardemde boliwatqan NED we bashqa orunlarning herkandaq bir yaki bir guruppa kishilerning herqandaq bahane sewep bilen teshkilatimiz we rehbirimiz ustidin qilghan shikayetlirige etibar bermeslikini we bundak bir erz shikayetlerni DUQ rehberliri bilen biwaste uchuq-ashkare muzakire kilishini iltimas kilimiz.

2. Barliq wetendashlarni DUQ we uning reisi Rabiye xanimning riyasetchiligini himaye kilghan asasta, milli dawa uchun teximu zor kuch chiqirishqa, oz-ara hemkarliqa chaqirish bilen birge, kim bolushidin qetinezer, bgndin etibaren Rabiye hanim, DUQ we bashqa teshkilatlirimiz we uning mesulliri, paaliyetchilri stidin Uyghur dawasini qollap keliwatqan NED we bashqa orunlargha, ozliri turushluq memlikettiki Uyghur paaliyetlirini kollighuchi shehs, teshkilat we hokumet orunlirigha erz we cheqimchiliq qilip milliy birlikimizge buzghunchiliq qilghuchilar bayqilidiken, teshkilattin derhal qoghlap chikirilidu. Wezipisi bolmisa jamaet ichide yetim qaldurulidu. Helqimizni her qandaq ish bolsa oz ichimizde milliy menpeetimizni asas qilghan asasta hel qilishqa chaqirimiz.
DUQ Dayimi Komititi
2011-yili 3-ayning 3-kuni
Rabiye Hanimni istipagha zorlashning beshi Kambodja weqesi bolghanda bashlanghan. 5-iyul Urumchi weqesidin keyin, dunyaning diqqiti Uyhgurlargha merkezleshken, Uyghur teshkilatliri nahayiti aldirash, bolupmu Rabiye hanim Amerika, Yaponiye, Australiye, Yawrupa otturisida tohtimay qatnawatqan waqitta, 2010-yili oktebirde Kambodja weqesi yuz berdi. Shu waqittiki DUQ ning bash teptishi Nurmemet Musabayning DUQ rehberlirining Kambodja mesiliside otkuzgen hataliqlirini tekshurishi bilen DUQ tarihida tunji qetim teptishning bir ishni tekshurishi bashlinidu, intizamni buzghan Muawin reis Omer Qanat ozlikidin wezipisidin istipa qilidu. Reis Rabiye hanim Omer Qanatning istipasini qobul qilidu. shu waqittiki bash katip Dolkun Isa Omer Qanatqa istipa qilmasliq tekliwini qilidu . Omer Qanat istipasidin yeniwalidu. bash teptish bilen bash katip otturisida emailde majra bashlinidu. Buni hemmeylen korup turduq, ahiri Qehriman Ghojemberdining salasi bilen tohtidi. DUQ ichide ikkige bolunush boldi. bash teptish we uni qollighuchilar bu eghir tragidiyening jawapkarigha eng bolmighanda intizam jazasi berilishi kerek dep ching turdi. Bash katip we kona sebdashliri Omer Qanat DUQ ning pishqedem rehberlirining biri, hichqandaq jaza berilmesliki kerek dep ching turdi. Dolqun Isa we Omer Qanatlar bu majrani Hanimgha artip,hanimni bu ishni buyruq bilen bir terep qilmidi dep renjip, hemme eyipni hanimgha artip, hanimni her yerde tenqidlep, gheywitini qilip yurdi. Ihtilap chongiyip, 2010 –yili fewralda Munich ta DUQ ning pipen yighini ichilip, Hanimni pipen qildi. Buni hanim “Munich siyasiy ozgurishi”deydu. Yighinda Erkin Aliptekin Ependim bashliq bir qisim kishiler Hanim ustidin nurghun shikayetlerni qilip hanimni istipagha mejburlighan. Buning bilen DUQ ichide Rabiye hanim guruhi, Erkin ependim guruhi shekillinip, bugunge qeder dawamlishiwatqan ichki ziddiyet payda bolghan. Erkin ependim guruhi uzliksiz turde Rabiye hanimning ishlirgha her hil turdiki tosqunluqlarni qilish, hanim bilen yoqilang mesililer bilen jidellishish, NED gha erz qilish arqiliq, hanimni istipagha zorlap kelmekte.
Rabiye hanimmu, bu ishtin jaq toyap, nechche qetim istipa beridighan bolghan, emma DUQ ichi we sirtidiki durus kishilerning teklip –salaliri bilen yene wezipisini dawamlashturup kelmekte.
Meyli Erkin Aliptekin Ependim bolsun, meyli Rabiye Kader Hanim bolsun, her ikkilisi DUQ ichidiki bu ziddiyetni yoq qilish uchun hich bir tirishchanliq we herket qilip baqmidi. Yighip kelse weten dawasi uchun aktip hizmet qilalaydighan layaqetlik kishiler dunya boyiche on nechce chiqidu. Bu azghina sandiki dawagerlirimizning ikkige we uningdin kopke bolinishi Uyghur dawasigha intayin ziyanliq idi. “Ikki Qaghining poq talishishi tulkige payda boluptu” digendek, DUQ ichidiki bu ikki rehber terepdarliri bolup bolunush, dushminimiz Hittaygha oyun bolup, nahayiti kop payde ekeldi. Hazir DUQ ichide ongchi, solchi, yaki conserwatip, liberal dep bolinidighan waqit emes idi. Epsus!! Uningdin nachar guruppilargha bolinip ketti, parchilinip ketti.
Meyli Rabiye hanimda qandaq kamchiliq bolsa bolsun, hanimning DUQ tin hazir ayrilishi toghra emes we waqti emes. Rabiye hanimning DUQ qa kelishi bilen huddi M. Sayrami “Uyghur helqi musteqillikqqe teyyar turishi kerek “ digen yazmisida diginidek, DUQ hanim kelgendin keyin tereqqi qilip tonuldi, Uyghur teshkilatlirining tarihtiki eng birleshken dewri hasil boldi. Hanim Uyghur dawasida tarih yaratti, Uyghur namliq bayraq boldi. Hazir Rabiye hanim = Uyghur bolup tonuldi. DUQ = Rabiye hanim, Uyghur dawasi = DUQ bolup shekillendi, shunga hanimning DUQ din ayrilishini men tehi wahti emes, baldur dep qaraymen. Hem DUQ ni bugunki halgha ekelgen hanimni, emdi siz istipa qiling diyish eqlaqiy peziletkimu uyghun emes. Lekin, Shundaq bir kun kelidu huddi Erkin ependim Rabiye hanimgha qandaq otkuzup Bergen bolsa hanimmu shundaq otkuzup beridu. Aldirmay tursa her ishning wahti bar idi.
Bugunki Uyghurlarning DUQ qa bolghan chushenchisi we neziryesi bilen karighinimizda Hanimning ornini elip, Uyghur teshkilatlirining bugunki birlikini saqlap qalalighidek birer namzat yoq. Hanimning ornigha qandaqtur saylam arqiliq, yaki hanim mawu kishi iz basar bolsun dep birini chiqirip qoyidighan orun emes. Bu orungha huddi hanimdeq bir inqilawi hayat-mamatliq tarihni beshidin otkuzgen, helqimizning ishenchisige erishken, weten uchun rawurus bedel toligen, we dawamliq toleshke razi kishiler, ozlikidin tarihning mehsuli bolup, hanimdek kelidu. Hergizmu Englische , Nemische, Hittayche bilginige, yahshi oqup birer pende doctor bolghinigha qaraplam mushu kishi bolidu diyish toghra emes dep qaraymen.
Hazirqi DUQ ichidiki reis bolushqa intilip yurgen reis hiyalidiki Dolqun Isa, Esqerjan, Omer Qanat qatarliq bu uch ependimlerde DUQ qa reis bolghidek mediniyet, sapa, ehlaq, ghurur, namus yoq, pak, semimi emes. Shohret peres. Qisqisi layaqetlik emes. Bulardin birsining DUQ qa reis bolghan kuni, DUQ ning we Uyghur dawasining qebrisini qaturghan kun bolidu. Hetta bularning yene DUQ ichide turishimu teshkilat uchun paydisiz. Seyit Tumturukning dowlet teweliki hazirqi weziyetke taza uyghun kelmeydu. Nuri Turkelning Amerikida oqup, advokat bolghini, Englishchini yahshi bilghini , NED diki bir hanim bilen aliqisining yahshi bolghinidin bashqa, hich bir siyasiy paaliyet we dawa tarihi yoq. Dawagha mihnet qilmaydu, emma miwisini yep turupmu minnetni kop qilidu. Hetta Dawagha 10 yuanmu iane qilip baqqan emes. Azzraq bedel tolesh, yaki azraq ter aqquzush toghra kelse, belini qoyiwetidu.
Rabiye hanim kishilik munasiwetni untup putun wujudi bilen dawa qilghachqa, bezi kishiler bilen bolghan kishilik munasiwiti yahshi emes. Emma dawagha eng sadiq, ihlasmen, pidakar, sap , taza bir dawager. Yuqarqi reis hiyalidiki kishilerning kishilik munasiwet muamilisi bek yahshi, hichkimge yaman bolushni istimeydu, hemmisi bilen inaq, ittipaq otushke tirishidu. uni-buni ishpiyon dep turupmu , etisi ularning oyide mehmanda boliweridu. Muhebbet nepriti eniq emes. Hich bir bedel tolep baqmighan, ishench yoq, ozlirining shehsi turmushini Uyghur helqining menpeetidin ustun qoyidu. Iqtisadda, edep ehlaqta pak emes, saghlam emes, sebdashlirigha semimiy emes, dawagha sadiq emes ,Uyghur helqining milliy menpeetige toluq wekillik qilallmaydu. Gerche hanim mukemmel bir rehber bolmisimu, siyasion bolmisumu, hemmimiz teriplep, tenqidlep keliwatqandek shundaq eski bolsimu, emma haziqi kozge korungen namzatlar ichidiki eng muwapiqraq bir namzat .
Hanim bilen birge dawa qiliwatqan hanimning etrapidiki burunqi we hazirqi Dawagerlirimiz Rabiye hanimning Uyghur helki arisidiki hormitidin, salahitidin, helk aradiki ornidin , nopuzidin dawayimiz uchun toghra paydilanmidi. Ozlirining we bashqilarning ushshaq, shehsi, ijtimai, ailiwi ishlirigha kop arilashturup, hanimning qimmitini, obrazini, salahitini hunukleshturiwetti. Hanimni bir-biridin och elish uchun kop paydilandi. Hamimni bashqilargha yaman qilip korsitip qoydi. (Mesilen: Meshrep .com ning taqilishi) . bular Ozlirining hataliqlirini hanim arqiliq tuzep, Hanimning rehberlik salahitini chupeyleshturiwetti, we hanimni ish buzar qilip qoydi. Hanim bu jehetlerdin kop aldandi. Hanim bilen birge ishligen we ishlewatqan hormetlik dawagerlirimiz hanimni asrimidi , qoghdimidi. Hanimmu ozini- ozi asriyalmidi. Hanimni oqumighan dep tenqidleydu, emma oqughan yardemchiliri hanimgha yar –yolekte bolup, hanimning kam yerlirini toluqlap, hanimdin dawa uchun, Uyghur millitining menpeeti uchun toghra paydilinishni bilmidi. Eksinche bala-qaza kelse qerindashtin dep, oz wahtida hanim: -- bu mening katibim, bu mening yardemchim, bu mening qanuni meslihetchim, bu mening terjimanim dep, nerge barsa bille elip barghan, chet’ellik dostlargha, siyasionlargha tonushturghan, hanim ishengen, bille hizmet qilghan we qiliwatqan sepdashliri Dolqun Isa, Omer Qanat, Nuri Turkel, ****** *****slar hanimning obrazini chushurushte, yatlargha erz qilip berishta, hanimni sesitishta bashlamchi boldi we boliwatidu.
Hemme jehettin mukemmel Bir durus kishining tezraq teshkilatimizgha reis bolishini, Uyghurning dawasigha sahip chiqishini , milliy menpetimizge ige bolushini tileymen.
Alla Uyghur helqige hemme jehettin mukemmel, Yene bir qehriman rehberdin birni nisip qilinghiche , wahtinche bolsimu Yenila Rabiye hanimning oliki yuqwarqi reis hiyalidiki namzatlardin ming yashshimikin dep qaraymen.
Chunki, Uyghur helqige hile mikrige toshqan, jan baqti, etiqadi sus , semimiyetsiz, sahta shagirt Dalaylamadin , herqanche eski bolsimu, yashanghan bolsimu lekin jenggiwar, sap, dawagha sadiq, pidakar umidwar ANA yene ming hesse yahshi iken.
(dawami bar)

Reply With Quote Reply With Quote
21-03-13, 05:36 #2

Unregistered
29-04-13, 16:46
way wuy, mawu jalapning balisidn hejep ziriktiya adem! xan achangning pishanisige chaplap qoysang bolmamdu, zolap sata mangaqa hezelek! bu yazmangning etwarimu qalmidi, her ishning orni we yeri abr kotlesh. obuni chichidighan, u yerge dasqan salghili bolmaydu, mihaman xanigha taret qilghili bolmaydu kotlesh.


Qaghilar Guruhi (2)
D. Isyan (chatma yazmilar)
2. Bizning inqilabimiz , Liderlirimiz, Dawagerlirimiz
Bu tema bir az uzunraq, awwal kochuruwelip, aldirmay, sewrichanliq bilen, tepsily bir oqup chiqishinglarni soraymen.
“--Aghriqni Yoshursang, oluming ashkare bolidu”. Uyghur Maqal temsilliridin
Olumimizning ashkare bolushini kutup turghiche, Hemmimiz rastini, heqni dep, millimizni halakettin saqlap qalayli!
1933- we 1944 yilliri noyabirda qurulghan ikki qetimliq Sherqiy Turkistan Jumhuryiti hittay tajawuzchiliri, chetel we ichimizdiki bezi satqunlarning ortaq hemkarlishishi bilen yoqitilghandin keyin bir qisim inqilapchilirimiz sabiq Sovetler ittipaqi , Turkiye we bashqa dowletlerge qechip chiqip ,Sherqiy Turkistan dawasini yashawatqan dowletlerning qanun tuzum, siyasetlirining yol qoyghan dairisi ichide , shu waqittiki helqara weziyetke qarap, ozilirining qudretlirining yetishiche elip bardi. Dawani bizning dewrimizgiche ulashturdi. Bular Kazakistanni asaz qilghan Yusupbeg Muhlisove rehberlikidiki Sherqiy Turkistan milly birlik sepi, Hashir Wahidi rehberlikidiki Uyghuristan azatliq Teshkilati, Turkiyeni asas qilghan Isa Yusup Aliptekin, Memtimin Bughra rehberlikidiki Sherqiy Turkistan wehpisi qatarliqlardur. Bu merhum rehberlirimizning memmlikettiki waqtida nime qilghan, azatliq dewride qaysi terepte turghanliqi, nime uchun digenlerni keyinge qaldurup yaki untup, wetendin ayrilghandin keyin, maddiy we eqliy kuchining yetishiche elip barghan weten dawasigha teshekkur eytishimiz kerek. Hem ketkuzup koyghan we jahilliq , menmenchilik qilip dawayimizning tereqqiyatigha ziyan salghan yerlirinimu kim bolishidin qet’iy nezer tartinmay diyishimiz kerek.
Sabiq Sovetler ittipaqining yemirilishi, qerindash milletlerning musteqilliqqe erishishi Uyghur helqini umudlendurdi. Bolupmu yuqarqi teshkilat rehberlirini tehimu shundaq qildi. Shuning bilen bu dawagerlirimiz we wetendin 80-yillarning ahiridin bashlap chet’elge chiqqan wetenperwer ziyalilar birliship, birlikke kelgen bir teshkilat astida paaliyet elip berish meqsitide 1992-yili 12-ayning 12 kuni Istambulgha toplandi. Bu yighlishning Hoshallinarliqi yeri shuki bugunki DUQ ning asasi bolghan, Uyghurlarning chet’eldiki tunji birlikke kelgen teshkilati:-- Sherqiy Turkishtan Milliy Merkizi quruldi. Emma ,meyuslinidighan yerimiz hoquq tehsim qilinghanda bu manga kichik bolup qaldi, Mening hazir salametlikim yahshi emes, men hichqandaq wezipe alalmaymen dep Ata-bala Aliptekinler passipliq qilip, qeydap, wezipe almidi. Emma Istambuldiki yashlarni kushkurtup, bashqa bir teshkilat qurushqa righbetlendurdi. helqimizning hoshalliqigha soghaq su sepip, dawayimizning tereqqiyatigha tosqunluq qildi. Netijide 1996-yili Erkin Aliptekin ependimning maddiy we meniwi medet berishi bilen Germaniyening Munich shehride Dunya Uyghur Yashlar Qurultiyi quruldi. Buning bilen Uyghur dawasi qerilar , yashlar dawasi bolup ikkige bolundi.
Yusupbek Muhlisov bilen Hashir Wahidilar Allahning dergayigha ketti. Ular heqqide bu yerde bir nime dep yurushning hich ehtiyaji yoq. Chunki, bukunki jidellerge chetishliqi yoq.
Rehmentlik Esa Yusup Aliptekinning sabiq Sovetler ittipaqining 1978-yili istambulgha ewetken wekili (buning ichide Ziya Semedimu bar iken) bilen bolghan sohbette, tarihtin ibret elip, Sovetler ittipaqining tekliwige bir maqul dep, siyasiy strategiyeni bir ozgertip baqmighinini; we 1992-yili tunji qurulghan Sherqiy Turkistan Milliy Merkizini qollimighini, oghli Erkin Aliptekinge nesihet qilip ,ittipaq otushke, merkezni qollashni tewsiye qilmighinini hisapqa almighanda, merhum cheteldiki hayat musapisida ozi yashighan dewrning sharaitigha yarisha qolidin kelishiche, qudritining yetishiche dawa qildi. Merhumgha kop rehmet, yatqan yerini jenet qilsun. Amin!
Emdi oghli Erkin Aliptekin nime qildi, nime qilalayti, Uyghur dawasigha qoshqan ijabiy we selby tohpisi digenlerge u kishining qilghan paaliyetliri, bille olturghanda qilghan sozliri arqiliq jawap tapmaqchi.
Meningche birinji : Uyhur dawasining Gherpke bolupmu Germaniyege kelishide Erkin Alikptekin ependimning alahide tohpisi bar. Ikkinji: Rabiye hanim Turmidin chiqishi bilen shu haman DUQ reislikini hanimgh otkuzup berishtek bir toghra qararni qildi. Eger Erkin Ependim mushu peti tohtap qalghan bolsa hich bir tenqidke uchrimayti. Her zaman hormetke ige idi. Bugun Gemaniye we bashqa yerlerde u kishining yaman geplirini qilidighan kishiler otturigha chiqmighan bolatt. Epsuslinarliqi Erkin ependim undaq jim turmighandek qilidu. Keyinki abzaslarda bu toghrilik melumatlar bar.
Erkin ependimning Undin bashqa ijabiy tohpisini men kormidim yaki anglimidim, bashqilar qoshumche qilip, korsitip qoysa hemmimiz hursen bolimiz. Erkin Aliptekin ependimni bashqilar Uyghurlarning birdin bir siyasoni deytiken, menmu shundaqmikin dep qaraytim, lekin bir nechche qetim birge olturup, qilghan gep sozliri, we qiliqliri, teshkilat ichidiki ittipaqsizliqlarning menbesi, we arqa septiki qollighuchisi ikenlikini anglap, undaqliqigha ishengim kelmidi. Erkin Aliptekin ependim bilen bir saet paranglashqan adem 10 yildin keyinmu yene shu ohshash sozni anglaydu. Qeni Erkin Aliptekin ependim nime digen iken we nime qilghan iken awwal ozining digenlirini we qilghanlirini, andin bashqilarning diginini anglap baqayli. Erkin Aliptekin:
--Dadam rehmetlik daim mundaq dep telim beretti: siyasiy dawa qilghan adem iqtisadiy jehettin rawaj tapalmaydu, qeyinchiliq, ghurbetchilikte yashaydu.
-Tuhumni tashqa urghili bolmaydu, ular kuchluk, biz ajiz. Uyghur helqi 250 yilliq istila astida qelip, qulluqqa uginip qalghan,
--Mening salametlikim yahshi emes, mening dawagha ehtiyajim yoq. Men yashinip qaldim, u dunyagha barghanda milliting uchun nime qilding dep sorap qilip qalsa , qolumdin kelishiche buni qilalidim diyish uchun bu ishlargha anche munche arilishiwatimen.
--Ukulirim ozenglarni bek urup, upritiwetmenglar, ailenglerni, kelechikinglarni oylap koyunglar, oynap kulup yashanglar.
Erkin Aliptekin heqqide M.Sayramining towendiki maqaliside tehimu kop tebir berilgen.
“Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim “
“Liderimizni toluq mueyyenleshtürüshimiz lazim “
Erkin Alipketin ependimning yuqarqidek kishini meyuslenduridighan sozliri kishilerge umutsizlik, chushkunluk, dawadin sowup ketishni terghip qilidu. Erkin Aliptekin her qetim Munichqa kelip yighin achqanda, yaki DUQ qa reis boghan zamanida bashqa dowletlerge barghanda, yighinni huddi sayahetke barghandek otkuzetti. Yighinda berilgen sozlesh wahtida aldin teyyarliwalghan maqalisini oqup beretti, kech bolghanda yighindiki jiddichilik, jushqun keypiyat yoqap, ozining yetishturgen shagirtliri bilen birer resturangha yighilip, piwe yaki Turkiyede ichip konup qalghan RAK ni ichip yuqarqidek geplerni qilip, hemmimizni yep –ichip oynashqa righbetlenduretti. Erkin Aliptekinning bu aditi helihem DUQ ichidiki uning shagrtliri arisida bar. Her qetim yighin achimiz dep bir dowletke yighilghanda, ettigini yighin aldirash echilidu, yighinni baldurraq tugitishke aldiraydu, hetta bezi mesililerni atlap, qisqartip otup ketidu. Kech bolghanda Erkin Aliptekinning keyp-sapagha ugetken shagrtliridin Dolkun Isa, Dilshat Rishit, Semet Abla, Alim Seytof, Omer Kanat, Umut Agahi, Gheyyur Qurban, Nuri Turkel, Erkin Emet, Ablikim Hotenler bir restorangha yighilip tang atqiche echiship, kulke chaqchaq bilen tang atquzidu. Yighinda nime netije hasil qilindi, nime uchun bu dowletke yighilghan digenler untulup ketidu. Emma helqimiz bu yighindin nime yengiliq chiqarkin dep radio, internetlerni izdesh bilen aware bulup yuruydu. Bu qoshungha Ilham Mahmutmu Tokyoda echilghan qurultayda muawin reis bolup saylanghandin buyan yengidin eza boldi. U 2012- yili 9-ayning ahiri Gollandiyede echilghan yighinda uch kun dem almay, qawaqhanlarda tunep, puhadin chiqqiche ichip, qaytip ketti. Mana bu bizning qollap, choqunup keliwatqan dawagerlirimizning dawa qilish usulubi. Ishenmisenglar yighin echilghan her bir dowlettiki ehwallarni bir eslep beqinglar. Mana mushundaq ziyapetlik paaliyetlerge berishni taliship ketidu. Qizghinip ketidu, bundaq yighingha maliyeni control qiliwalghan kishi we yighinni orunlashturushqa mes’ul kishi oz yeqinlirining, heqem sayilirining yol kira, yataqlirini koturup berip ekilidu. Emma Kambodja, Vetnam digendek, azraq hewpi bar, haraq-sharap bilen kutiwalidighan ichermenler bolmighan dowletlerge hichkim barmaydu. Hetta Salamu qilinmaydu. Netijide yardem wahtida barmay, Kambodja waqesidek tragidiyeler boldi. Surushtisi bolmidi. Jawapkari tehiche yoq. Eger birer yahshi netije bolghan bolsa idi, uni men qildim, men orunlashturdum dep tor betlerni bir alatti. Emma Kambodja weqesi jimlam yoqap ketti. Uningdin tejirbe sawaqlar yekunlenmidi. Mes’uliyet digen nerse yoq. Mana hazirghiche 2012-yilning ahirida Vetnamda qayta tutulup qalghan balilar heqqide hich bir izdinish we herket yoq, ishni jim turiwelish arqiliq besiqturiwetishqa tirishiwatidu. Chunki bu yerde kechlik ziyapet, haraq-sharap yoq.
Qisqisi DUQ qa heqiqi dawa qilidighan, iqtidarliq , imanliq, ghuruluq kishilerning yighilishigha qarshi turup, eksinche bille ichip oynaydighan, hiyanetchiliklerni kormeske salidighan, yaki hiyanetke sherik bolalaydighan qarghu- kor, gas-gacha, ichermen hemrahlarni toplawatidu.
Eskertish
( (Dawayimizning muhim orunlirida turghani, millitimizning menpeetige wekillik qilghan kishilerni tekshurup –kuzutup beqish, kimliki, tarihi , edep- ehlaqi, we sapliqi heqqide mulahiziler elip berish, her kimning oz koz qarashlirini bayan qilish, Gherp demokratiyesinining asasi. Bu hich bir zaman pitne we gheywet emestur.))
Erkin Aliptekin we Rabiye hanim her ikkilisji siyasion emes, Rabiye hanim heqqide ayrim tohtilimen.
Mening Erkin Aliptekin Ependimni bundaq diyishim:
--Eger Erkin Aliptekin ependim siyasion bolghan bolsa , azraq bolsimu tarihtin ibret alghan bolatti, dadisining otmushidin azraq bolsimu deris elip , her qandaq ehwalda ozimizning ustidin herqandaq bir yatlargha hetta NED gha oz chawumizni chuwup erz yazmighan bolatti. We bashqilarningmu undaq qilishini tosighan bolatti. Hemme mesilini oz ichimizde putturushke ti******ti.
--Eger Erkin Aliptekin ependim siyasion, teshkilatchi bolghan bolsa Uyghur helqining beshigha kelgen bugunki kulpetni, ozige we bashqilargha chushken tarihiy wezipini yahshi chushengen bolatti. 1992-yili istambuldin bashlanghan yashlar , qerilar dep ayrilghan dawa qoshunimizni heli burunla birlikke kelturgen bolatti. DUQ ichidiki shagirtlirigha terbiye berip, yaki tossup, DUQ ichide dawam qiliwatqan ichki jidelge heli burunlam hatime bergen bolatti.
--Eger Erkin Aliptekin ependim helqara weziyetni, dewirni chushengen bolsa, ozining dewrining ayaqlashqanliqini, Uyghur dawasida yengi bir tarihning yaritiliwatqanliqini qobul qilatti we jim turatt. shagirtlirighimu ularning dewrining ahirlashqanliqini dep, ozi bilen birge elip ketken bolatti, hergizmu ozi istipa berip bolup, ornigha chiqqan Rabiye hanimni qandaq kontrol qilish pilanini tuzup, ozining shagtliri arqiliq bu ayalgha aram bermey, nerwisigha tegip, bugunge qeder dawamliship keliwatkan DUQ ichidiki ichki majralarning arqisida bolmighan bolatti.
Erkin Aliptekin ependimning DUQ ning reislikini wahtida Rabiye hanimgha otkuzup bergenliki bir aqilnaliq boghan bilen, shagirtlirining tohtimay hanimning chishigha tegishlirni tosimay, eksinche ular bilen bir septe turup, ularni qollap bergenliki kishini oygha salidighan bir mesile. Burun tarqilip yurgen bezi mish-mish geplerge ishenmey kelgen idim, her qanche bolsimu Erkin ependim undaq qilmighandu we qilmaydu dep oylaytim. Lekin towendiki bir yurush weqeliktin keyin ishinipmu qaldim.
DUQ ning Tokyoda chaqirilghan 4-qurultiyidin keyinki DUQ ichidiki hoquq mensep jidili taza qizishqa bashlidi. Munichta Dolqun Isa, Esqerjanlarning ramizandin ilgiri bashlighan DUQ ning bash teptishi bilen ichki ishlar mudirini elip tashlash heqqidiki imza toplash kompaniyesi bilen DUQ ichidiki hoquq jidili yuqiri pellige yetti. Munich Jamaitimu qaymuqup, ikkige bolunushke bashlidi.
((Abdiriyemjanning Youtubqa chiqip sozlishimu mushu waqittin keyin bashlandi, tehiche sozlewatidu, qaynawatidu. Qaynishi heqliqtek qilidu. Chunki heqsizlik, chiriklik, hiyanet, semimiyetsizlik bu yerde, DUQ ning merkizide eghirdek qilidu)).
Erkin Ependimmu Ramizangha ulgirip Munichqa kelip, bir ay ramizanda Munichta turup, her kunki iptarliq sorungha toluq qatniship, Dolqun bilen Esqerjanning imza toplash paaliyitini qollap berdi. 9-ayda Gollandiyede echilghan DUQ ning yighinidin chiqqan netije Dolqun Isa, Esqarjanlarning erzisige qarmu-qarshi chiqip, Eksinche Esqerjanning muawin reislik wezipisi eliwetilip, DUQ ichidiki hoquq majrasi tarihtiki eng yuqiri rekordni yaratti. Dawada utturup qoyghan Dolqun Isa, Esqerjanlar achchighini jidel bilen almaqchi bolup, Munichtiki 3-4 jidelho, ichermenni DUQ ning Munichtiki merkizige yighip, Rabiye hanim bashliqidiki DUQ rehberlirining Gollandiye yighinidin keyin Munichqa kelishini kutup turdi. Rabiye hanimning kelishi bilen merkezde jidel chiqip, ure-ur boldi. Rabiye hanim jideldin aman esen qutulup, qaytip ketish uchun Airportqa ketti. Gollandiyede tinchliq, birlik bilen bashlanghan yighin, Germaniyede jidel-urush bilen ayaqlashti. Etisi bu 3-4 hareqkesh bilen birge hormetlik Erkin Aliptekin ependim, Enwerjan ,Dolqun Isa, Esqerjan , Ablimit Tursunlar Teklimakan Ashhanisining ustidiki ayrim oyide aqshamqi jidelni yekunlep, bundin keyinki yingi jidel-stratigiyesini pilanlawatqan yighinning toppisige Washingtongha ketelmey airportin qaytip kelgen Rabiye hanim, Seyit Tumturk , Omer qanatlar kirip qaldi. Erkin ependim yerge kirey dise yer qattiq, derizidin ozini tashliwetishning orni yoq, reswa halda turup qaldi. Qalghanlarmu ozlirining bu jidelchiler bilen tilining birliki, we bashliqliri ikenlikining ashkare bolup qalghininidin reswa bolup, tutulup qalghan oghrilardek turup qaldi. Rabiye hanim, Seyit Tumturk, Omer Qanatlar gep –soz qilmayla derhal chiqip ketti.
Etisi oktebirning birinji kuni Abdijelil qarimning orunlashturishi bilen Erkin Aliptekin ependim we bashqa shaykilar we Rabiye hanimlar yene Teklimakan ashhanisigha yighilip, bir-birige deydighanni diyiship, bundin keyin undaq qilmaymiz dep wedilerni berip, hetme quran oqup, qesemlerni echip, DUQ tor betide elan qilghan Munich ittipaqliq hitapnamisini elan qildi.
Shu kunki yighinda awwal Erkin ependim ozining Rabiye hanimni qanchilik qollighanliqlirini ,andin sile meni undaq depla, bundaq depla digendek birmunche renjishlirini dep otti, Rabiye hanimmu Erkin ependimning renjishlirige tegishlik jawabni berip, emdi mening gepimni anglisila dep turup: Burun uning buningha renjip Bergen towendiki shikayetlirini kopchilikning aldida didi:
---“Men turmidin chiqip, Amerikigha kelip tehi bir ay bolmay, silining oyliride sili Erkin Aliptekin, Dolqun Isa, ****** *****, Ablikim hoten, Abdishukur yighilip: -- Bu ayal turmidin chiqti, meshhur shehs bolup qaldi, uni ozimizge tartmisaq tehi bolmaydu, emma bek tonulup ketip, abroyi bek koturulup ketse, keyin biz kontirol qilalmay qalsaq qandaq qilimiz? Buning uchun aldin teyyarliq qilip qoyishimiz kerek. Rabiye hanimni DUQ qa reis qilip ekilimiz, eger DUQ bek meshhur bolup ketip, Rabiye hanimni buningdin ayriyalmay, yaki kontirol qilalmay qalsaq, Yawrupa sherqiy Turkistan birlikini kuchlendurup, DUQ qa riqabetchi qilip, hanimning obrazini ajizlitish arqiliq hanimni kontirol qilimiz . dep yighin echipla. tehi turmidin qutulghunumgha bir ay bolmighan mendek bir ayalni qandaq jaylash heqqide pilan tuzupla, bu silining manga bolghan sadaqetmenliklirimu? Bu silining meni qollighanliqlirimu? Ta bugunge qeder silining shagirtliri Dolqun mening bilen jidel kilip aram bermeydu , birdem Esqerjan, meni hich aramimgha koymidi. Zadi sili nime dimekchi? Yaki bu qurultaylirini qayturup eliwalsila, yaki jim turup, shagirtlirini manga jidelge salmay, meni aramimgha qoyup, ish qilghili qoysila “ didi.
Buninggha Erkin Ependim we bashqilar hich nime diyelmidi. Oy ichidiki hemmeylen bir hil ongaysizliqta qaldi . Seyit Tumturkning jimjitliqni buzup, kelishturushi bilen, otkenge salawet qilindi.
Erkin ependim:-- yashlar bizni oynitip, bizdin paydlinip, ikkimiz arisida bu hil ziddiyetni peyda qiliptu, bundin keyin diqqet qilayli, otkenge salawat qilayli dep, hetme qur’an oqup, dua qilip, qesem ichip, yuqurda diyilgen Munich ittipaqlik hitapnamisini elan qildi, emma bu hitapnamimu Hanim Washingtongha qaytip ketkiche shaykilar tereptin buzuwetildi.
Bizning bu moysipit siyasionlirimizni , Uyghur millitige wekillik qiliwatqan DUQ ning atalmish rehberlirini , we bu weqeliklerni korup, hem anglap:
Mushularmu rehbermu? Mushular Uyghur helqining wekillirimu? Mushu kishiler bizning siyasiy erbaplirimizmu ? mushular Uyghurning dawagerlirimu? tufi!!!!, biz Uyghurlar nimanche behitsiz, teleysiz, shorpishane helqturmiz dep, qattiq echindim.
Emdi Rabiye hanimgha kelsek: Rabiye hanim siyason emes, teshkilatchimu emes .
Emma keyinki yerim esirde Uyghur helqi ichidin chiqqan bir qehriman.
Rabiye hanimni oqumighan, sawatsiz, sodiger hotun, undaq-bundaq dep eyipini echip kelduq. Ayal kishi rehber bolsa bolmaydu dep putaqmu taptuq. Uyghurlarning meniwi anisi dep nam berilse, uni qobul qilalmay, mazaq qilipmu yurduq.
Emma Rabiye hanim hich bir zaman men palani mektepte oqughan dep, oqughanlar bilen ilim pen sahaside talash tartish qilghini yoq. Birer elim-pen sahaside ilmiy tetqiqat bilen shughulliniwatqinimu yoq. Rabiye hanim bir mektepte tot yil kitap oqumighini bilen, 10 yil jemyette oqup, hemme nersini emilyiti bilen ugengen, Uyghur jemyitini, Uyghur helqining derdini, azap –oqubetlirini we Uyghur helqining kelechigini yahshi chushengen. Oqughanlar qilalmighan yaki qilishni halimighan ishni qilay dep, heterge ozini etip, eng eghir bedelni tolep otturigha chiqqan bir ana. Chetelde we wetende heli oqughan, ozining unwanini ozi kotirelmeydighan heli kop nami uluq, yiltizi bosh erliribiz bar. Emma bulardin bir er heterge ozini tewekkul qilip otturigha chiqalmidi. Lekin bu ana otturigha chiqti.
Bu ana tehi erkin dunyagha emdi chiqip, ishni nedin bashlashni bilelmey, temtirep yurup, erkin dunyani emdiletin chushiniwatsa, bizning oqughan alimlirimiz, bu anigha yardemde bolushning ornigha, lider bolushning shertliri, lidir digen undaq bolishi kerek, bundaq bolishi kerek dep, ozining we helqimizning haligha baqmay, gherpliklerge selishturup, nechche yuz yilliq gherp siyasitining jewhirini tehi tunugun turmidin chiqqan bir Anidin telep qilghini qiziq. Ikki ayliq bowaqni 20 yashliq balidek bolishing kerek diyish eqilge uyghunmu ?
Hemmimizde kamchiliq bolghinidek, Rabiye hanimning ushshaq chushek kamchiliqliri heli bar . Rabiye hanimning kamchiliqlirini uning toligen bedili, Uyghur dawasining tereqqiyatigha qoshqan tohpisige qarap kormeske salimiz. Emma ishlirmizning yahshi bolushi uchun semimiylik bilen kamchiliq, toghra bolmidi dep qarighan yerlirimizni eskertip, esige selip qoyimiz. Bu tenqidlesh emes, korsitip qoyush, semige selip ,eslitip turush.
Dawayimizgha ishtirak qilghan, Teshkilatimizda mohim orunda turghan barliq kishilerning artuqchiliqi we kamchiliqlirini tartinmay otturigha qoyishimiz kerek.
Rabiye hanim teshkilatchi emes, hem birer idare – jemyette ishlepmu baqmighan. Shunga qol astidikiler bilen qandaq chiqiship ishleshni, ularni qandaq ishlitishni, hoquqini qandaq waqitta, nege ishlitishni yahshi tengshiyelmidi. Teshkilattiki her bir bolumning rolini, ornini , derijilirini, hizmitini, mejburyetlirini yahshi chushinelmidi we yahshi maslashtururup elip baralmidi. DUQ ichidiki kona qaghilarmu hanimgha heqiqi yardemde bolup, masliship, toghra meslihetlerni bermidi. Hemmisi oz teripige tarti, shehsiy menpeetini teshkilat, millet menpeetidin untun qoyup keldi.
Hanim Sel gumanhor, bir ademge aldirap ishenmeydu. Her daim ozemning ras deydu. Bir ish uchun munasiwetlik, munasiwetsiz on ademdin meslihet soraydu. Sorimaqchi bolghan ishtin u kishining hewiri bar, yoq bolushi bilen kari yoq. Shunga jawap bir-birige zit chiqip qalidu. Chataq chiqsa bashqilar ozini qachurup, putun gunahni hanimgha artip qoyuqluq. Yeni hotuni oghul tughsa ozidin, qiz tughsa bashqilardin degendek ish qiliqliq. (Babur Mehsutqa het yezip berish weqesi). (we Uyghur Aliy kengesh yighining echilishi ene shundaq boldi.)
Hanim ozini nahayiti bilermen siyasion dep qaraydu. Shunga bashqilarning teklip pikirlirini aldirap qobul qilmaydu. Hanim ozini semimi qollighan, qoghdighan, sadiq kishilerni qoghdimaydu, hem ishenmeydu. Maozedong, Stalindek gumanhor, birsining azraq cheqishturishi bilen asanlam yuz oriydu we setiwetidu. Shunga hanimni qoghdap, hanim heqqide toghra gep qilidighanlar nahayiti az qaldi. Hanim ozimu her daim : -meni DUQ ichide izchil qollap, qoghdap keliwatqan peqet ikki kishi bar Siyit Tumturk bilen Nurmemet Musabay deydu. Lekin Bu ikkisi bilen bolghan munasiwetmu bir yerge berip qaqlghandek qilidu. Hemmisidin yuz oride we setiwetti.
Lekin Ekin ependim Munichqa kelip, etrapidiki ozige sadiq kishilirige eng az ayda bir qetip piwe bayrimi qilip berip, taza ichirip mehman qilip turidu. Ularni her jehettin yolep turidu. Hetta qimarwazlar bilenmu ulpet bolup, piwehanida ilpet bolup bille olturup ichip, mungdiship turidu. Hergiz kereksiz dep tashliwetmeydu, satmaydu.
Hanimning uni- buninggha jidelge selip qoyidighan mejezimu hem bar. Birliridin asanlam hapilaydu, hem asanlam eplishidu.
Dolqun Isaning uni- buninggha jidelge selip koyushta professor, doctorluq unwani bar. U DUQ ichidikilerdin bir-birige urushqa salmighan adimi yoq. Munichtiki jamaetning serkilirinimu nechche qetim bir-birige selip, nechchige bolup- yighip boldi. Esqerjan bilenmu talay urushurp, nechche qetim taliship, nechche qetim epliship boldi. U Eskerjanni ongayla aldaydu we bashqilargha ongayla salidu. Esqerjanni qochaqtek oynitip oynaydu. Ozining iddiyisidin otmigen, oz menpeetige uyghun kelmigen her qandaq ishta Esqerjanni ozining donerhanisida bir mehman qilipla qayil qilip, qarshi terepke salidu. Esqerjanmu ongayla Dolqungha aldinidu, bezide ozining ahmaq bolghini bilip, Dolqun bilen hapiliship qalidu. Emma Dolqun Esqarjanni ongayla hosh qilip yene ozige meptun qiliwalidu. Dolqun Esqarjan bilen Hanimni nechche qetim jigelge selip tamashisini korgen. Bu nowet Munichtiki imza toplash ishighimu Eskerjanni aldigha chiqirip qoydi. Bash teptish bilen ichki ishlar mudirini eliwetish heqqide toplanghan erz-imzani Esqerjan hanimgha yollap, hanimni bu ishta tez qarar berishqa qistidi. Dolqun Esqarjanni hanim bilen bu ish heqqide birini aqlighuchi, birini qarlighuchi qilip jidelge selip qoyup, ozi tamasha korup turdi. Netijide Gollandiyediki DUQ yighinida Esqerjanning wezipisi eliwetilip, hanim bilen Esqerjan yaman bolup qaldi. Nowette Dolqun Esqerjangha yahshichaq bolush uchun, he dep hanimgha het yezip, telefon qilip, Esqerjanning wezipisini eslige kelturush uchun tirishmaqta. Princip, tuzum, teshkilatning abroyi digen bilen kari yoq. Ozi hosh bolsa boldi. Dolqun Isa bu hil turdiki oyunlarni tola oynap, hanim bilen tola soqishap, nechche qetim Qur’an tutup qesem ichken. Qur’an tapalmighanda jeynimaz, yaki chapinini yerge selip tizlinip olturup, aldigha uchrighan nersini qoligha elip qesep ichip kelgen. Emma qanda bar mejezi ongshalmidi. Hanim bilen Dolqun huddi mushuk bilen chashqanning kinosidikidek, tohtimay soqushup keliwatqan bir jupler. Mushukmu chashqanni yeplam tugetmidi. Chashqanmu ozining mushukke teng kelelmeydighanliqigha ten berip ghit qismidi. Oz menpeeti uchun milletni otqa ittiriwatidu. Ziyan milletke boliwatidu.
Dolqun Isa kishilerni bir-birige jidelge selishta, ozige qarshi reqiplirini boysundurup, kalidek yuwash qilishta huddi “Qirliq Istakan” kinosidiki heliqi alamet oquydighan Dahanlardek. Belkim Dolqunda bolishishke bolidighan melum menpeet barmu, yaki ular bilen bir mezgil ariliship, ozige ohshash hiyanetchi qilip, gallirini poq qiliwetemdu, bilmidim bezi bir kishilerni pichiwetken topaqtek yuwash qiliwetidu. Rehmetlik Kuresh Kusen DUQ ning bash teptishi bolghanda Dolqunning her hil hile mikirlirige, suiqestlirige qaynap, ichidin tugiship, u alemge baldurlam seper qilip ketti. Ablimit Tursun DUQ ta ichki ishlar mudiri bolup turghanda, Dolqunning bezi intizamsizliqi, teshkilsizliki, chirikliklirini qobul qilalmay, Dolqun bilen kelishelmey DUQ tin chiqip ketken idi. Ablimit Tursun hanimni kuchluk qollighuchilarning biri idi. Kimki hanimgha qopalliq qilsa esker tartip berip edipini beridighan Gheni batur idi. Ablimit Tursun Munichta Dolqun Isa bilen bir sorunda olturmay, uningdin yirginip yurginige nechche yillar bolghan idi. Towa dimey bolmaydu, towa !!!! Dolqun Isa Ablimitqa nime sewep qildi, yaki qaysi Dahanning oquydighan usuli bilen oqudi, Ablimit Tursunni ozige meptun qiliwaldi. huddi islamdin yuz orup, Hiristiyan bolghandek, Ablimit Tursun oz wahtidiki nerge barimiz dise bille baridighan, nime qilimiz dise hurra!! Dep bille qilishidighan sadiq hemrahliridin braqla yuz oridi. Hazir Ablimit Tursun Dolqungha masliship, her olturushta Hanim heqqide hejwi yomur toqiydighan boldi. Dolqun buningdin hozurlinip kulup domilap oynaydighan boldi. Burunqilar deydighan: “Togining ishekchilik eqli bolsa ishekning arqidin mangmaydu “ dep. Burunqi hanimni qoghdaydighan Ablimit Tursun bugun Dolqun Isa bilen huddi Amesterdamdiki qanunluq “dost” lardek bolup ketighliq. Burun lenet oqup yurgen Dolqunning arqida yurup, her yerde hanimning yaman gepini qilidighan bolup qaldi. Eger yuqarda diyilgenchilik eqli bolsa, “dost” yursimu yuriwerse, lekin burun eqide qilghan kishisini, yuz seksen gradus ozgurup, yaman gepini qilip yurmey, donirini setip, normal chahchiqini qilip yurgen bolsa yahshi idi. Ishekning burnidin yeteklishige ketip qalmasliqi kerek idi. Bilmidim ishekning arqida donerdinmu koprek bir menpeet barmu qandaq??
Yene HahaRabiye hanimgha qaytip kelsem: Rabiye hanim teshkilat qaidilirini bilmeydu we hormet qilmaydu. qaide- pirincipni ongayla buzidu. Bugun chiqarghan yekunini etisi inkar qiliwetidu. Hanim turaqsiz, bugun birsi gep qilsa uningkini ras dep u terepke qeyip bir hil ish qilsa, etisi bashqa birsi gep qilsa uningkini ras dep, u terepke qeyip, aqsham qilghan ishigha zit ishni qilidu. Hanim qisaskar. Birsidin bir az renjip qalsa uning hisawini alimen dep, teshkilatqa qanchilik ziyan ekilishini oylashmay, bezide teshkily tuzumge hilap ishlarni qilip, ichki qalaymiqanchiliqning chiqishigha sewepchi bolup qalidu. DUQ ichidiki Doqun Isadek purset peres, hoquq peresler, hanimning bu ajizliqidin paydilinip, teshkilatning obrazi, inawiti bilen oylashmay, hanimning rehberlik obrazinining chushi bilen kari balmay, oz menpeetini, ozining ornini kuchlendurush, oz yeqinlrini yenigha tartish uchun Halighanche qaide, pirinciplarni buziwatidu, nizamnamige hilapliq qiliwatidu. Ozige riqabetchi dep qarighanlarni hanimgha cheqishturup, hanimning qoli bilen yoq qiliwatudu. Buning bilen hanim bashqilargha qabilyetsiz, turaqsiz, iqtidarsiz rehber bolup qeliqliq.
Mesilen: . (Eskerjanning Tokyodiki saylamda utturup qoyishi, hanimning yene uni muawin reis dep bekitip qoyishi, Gollandiye yighinida omumiy qara bilenr yene Eskerjanni muawin reisliktin eliwetishi, Doqunning Esqerjanning wezipisini yene elsige kelturish uchun hanimgha qiliwatqan herketliri, bu nowet jenwede echilidighan DUQ yighini.) Meme
Hanim ozining qudriti, qabilyiti , teshkilatning iqtisadiy ehwali, we ijtimai-siyasiy weziyetler bilen oylashmay bezide bek chong pilanlarni tuzup, yoghan sozlerni qilip salidu. Bezi bir ishlarni heddidin bek ashurup mubalighe qiliwetidu. Ahirida bu pilanlar emelge ashmay yaki ijra bolmay, yalghanchi bolup qeliqliq.
Hanim helqara siyaset, ozige maddiy yardem beriwatqan kishilerning muddialiri, ghaye-meqsetliri bilen oylashmay, chet’eldiki uyghurlar ichidiki bezi bir hayajan kishilerning tenqidlirige heli etiwar berip keldi. Quruq shoarlirigha aldinip, nowettiki rial weziyetke uyghun bolmighan sozlerni, ishlarni qilip saldi. Hanimning Yoldishi Hormetlik Sidiq Haji aka we bashqa meslihetchiliri weziyetni, dewirni, ozimizning halini, kuchimizni chushenmey, bek chong , weziyetke uyghun bolmighan meslihetlerni berip, hanimgha iqtisadiy jehettin yardemde boliwatqan we qollawatqan chet’ellikler, siyasionlar aldida hanimni ishenchisiz qilip qoydi. 2011-yili mayda echilghan “Uyghur Aliy Kengishi” buning bir misali. Bu yighinning echilishining hich hajiti yoq idi, maddiy yardem beriwatqan kishiler hich bir zaman yighindin: “ Uyghurlar Musteqilliq isteydu. Aptonomiyedin soz achmaymiz” digen yekunning chiqishini istimeyti. Bundaq qararni chiqarghan bir teshkilatni Amerika tewelikidiki NED dek bir orunning maddiy jehettin qollishi, helq- ara qaide-qanunlargha uyghur emes idi. Ularnimu qeyin ehwalda qoyup qoydi.
--Elwette Uyghurlardin nime isteyse? Dise, hemmimiz Musteqilliq deymiz. Emma bu iradimizni, nishanimizni, ghayimizni, DUQ tek bir teshkilat ozining nishani , ghayisi dep elan qilishi bugunki dewirge uyghun emes idi. “Yotqangha qarap putimizni sunishimiz kerek idi”, ozimizning kuchini, ornini, iktisadiy ehwalimizni, we dunya weziyitini oylishimiz kerek idi. Uning wahti bar idi. Wahtinche Bugunki dunyada moda boliwat siyasiy- tactikilardin paydilinishimiz, ozimizning ichki arzuyimizni undaq baldur, ochuq ashkariliwetmeslikimiz kerek idi. Hanimning etrapida helq ara weziyetni, qanunni we ozimizning ehwalini toghra tehlil qilip, toghra meslihet berip, toghra yolgha yetekligidek semimi kishilser nahayiti az. Ular bu yighin heqqide hanimgha toghra meslihet berelmigen. Epsus, yighin echilip, qarar chiqip boldi. Emdi DUQ tiki atalmish “siyaset belgiliguchiler”, we sirtidiki meslihetchiler hemme jawapkarliqni hanimgha artip qoydi. hanim buning bedilini tolewatidu we istipagha zorliniwatidu.
Hanim ozining helq ichidiki ornini, inawitini, hormitini ozi bilelmeglik. Milletning Chongraq ishliri heqqide bash qaturmay, nediki ushshaq, ijtimai, mehelliwi, shehisler ara ushshaq ishlargha arlishiwalidu. Orun tallimay, qarshisidiki kishilerning kimliki, mediniyet sewiyesi, meqset-muddialiri, we qiziqishliri bilen oylashmay soz qilidu. Chong- kichik, kollektip, shehsiy paaliyet, hetta mehmandarchiliqlarda soz qilip, bezi sozliri bir nechche qetim tekrarlinip, anlighuchilarning qiziqishini qachurup qoydi. Hem nutqining qimmitini, sapasini we ozining salapiti, heywisini yoqitip qoyuqluq.
Hanimning yene bir ketkuzup qoyghan yeri, hanim siyasiydin bekrek iqtisadqa koprek kongul bergendek korunup, Amerikida Uyghur oyi berpa qilimen dep, dunyadiki Uyghurlardin pul yighdi. We ozi biwaste bu pullarni qobul qildi we toplidi. Hanim ozi bu bullarni tutmasliqi kerek idi.,Hanimning bu yahshi kongli ozining beshigha bala bolghandek qilidu. Amerikida Uyghur oyi qurimen dep seperge atlanghini bilen, Amerikidi Uygurlar bir pung bermeptu. Eksinche, hanim pulni yewaldi, ozige oy eliwaldi, oyni oz namida aldi, qizigha oy elip berdi, dep pitne qiliwatqanlar Amerikidikilerdin koprek iken. Hetta yardemning eng kop qismini bergenler: “ bu pulni biz Hanimgha berduq, hanim nime qilsa ozining ishi” dep, Amerikida echilghan Uyghur aliy kengesh yighinida kopchilikning aldida digen bolsimu, Leken yene hanim ustidin : - hanim iqsatni qalqaymiqan ishletti, oz-shehsiy ishlirigha serp qildi dep, yatlargtha erz qilghanlarning kopreki Amerikidiki Uyghurulardin iken. Uyghur dawasini iqtisadiy jehettin qollawatqanlarmu bu hildiki “iqtisadiy pakitlar” korsitilip qilinghan shikayet-erzlergimu ishinip qalghandek qilidu. Chunki erz-shikayet qilghanlar hanim bilen birge ishligen, we ishlewatqan chetellikler neziride hanimning eng yiqin , eng ishenchilik digen kishiliridur. Hamim palanchi dowlet, theshkilat, mawu kishiler manche pul beridighan boldi dep quruq poni kop atmasliqi, iqtisad bilen teminlewatqanlar bilen biwaste alaqe qilip, ular bilen bolghan munasiwetni yahshi saqlap turishi kerek idi. Otturida salachiliq qilghanlar, terjimanlar salani, terjimini toghra qilmighandek qilidu. Salachilar, terjimanlar oyun oynap ketkendek qilidu. Yene ziyanni millet tartidighan boldi. hanha
Hanim her zaman men digen lidier tursam deydu, emma lider digenning heqiqi menisini ozi yahshi bilmeydu. Ozining ornini ozi chushinelmidi. Inaviti, derijisi bilen korushushni bilelmidi. Her qandaq chet’ellik bilen korushush uchun ozem barimen dep turiwaldi. DUQ ning her bir bolumining roli, derijisi we funkisyesi boyiche mas kishilerni ewetishni adet qilalmidi.
DUQ ning hazirqi ijraiye komitet reisi Dolqun Isaning mijezi hanimningkidin nechche hesse nachar. Ziyapet beridighan, yataq-tamaq, yol kirasini kotiridighan her qandaq yighin -paaliyetlerge ozi beriwalidu. Etisi birersi bilen bir parche reisimge chushup, Uyghur jamaitige dawrang salidu. Bu hildiki we bashqa turluk teshkisizlikliri heqqide bashqilar gep qilsa, Huddi teshkilatta peqet ozila bardek, ozila dawa qiliwatqandek, peqet ozila Teshkilatning birdin- bir sahibidek, hetta DUQ uning shehsi shirkitidek jawap, beridu. Qandaq qilisen ? men barimen deydu. Hetta reiskimu shundaq jawap beridu we nizamnamida bar dep bir maddini toqup berip tugitidu. Hanim nizamnamige anche kongul bolmigechke, he-bolaptu dep tugitidu, bezide hapilishipmu qalidu. Sabiq bash katip hich bir hisap berip baqan emes. Chiriklik, hiyanette birinji. U hich bir zaman ozi barghan shu yighinlirida Uyghur mesilisi qanchiliq muzakire qilindi, bu yighinda men Uyghurlar heqqide nime didim, mening bu yighingha kelginimning qanchilik ijabiy tesiri boldi , bu yighingha mening kelishim muwapiqmidi? Mening kelginim principqa, teshqilat qaidisi we tertiwige uyghunmu? dep ozidin sorap baqmaydu. Sabiq bash katip Dolqun Isaning teqdiri ahiri Sherqi Turkistan wehpining sabiq katipi Hamuthan kokturktek bolidghan ohshaydu. Shundaq bolushqimu tegishliktek qilidu.
Sabiq bash katip Dolqun Isa qaide prinsipni, nizamnamini ozining ishigha uyghun qilip her zaman ozgertip turidu. Bashqilar Nizamnamide mundaq diyilgenghu dep sorisa, derhalla u digen kona nizamname deydu. Zorur bolup qalsa ozgertidighan yerni ozgertip, sorighuchigha delil qilip korsitidu. Huddi Injilning kona nushisi, yengi nushisi dep nechche turi bolghinidek, DUQ nizamnamisiningmu konisi, yengisi, chetellikler uchun englische nushisi, Uyghurlar uchun Uyghurche nushisi dep nechche nushisi bar. Mohim maddiliri hergiz ohshimaydu.
Bezi DUQ erbaplirining we uzun qulaq kishilirimizning diyishiche: Kambodja mesilisidin keyin, bu weqeni tekshurush we bir terep qilishta muqim , mukemel bir nizamnamining yoqliqidin ajizliq qighan DUQ ning sabiq bash teptishi Nurmemet Musabay Amerikida echilghan Uyghur Aliy kengesh yighinida DUQ nizamnamisini qaytidin retlep, tuzutup yezip, shu kunki aliy kengeshke sunghan. Qismen ozgertishlerdin keyin bu nizamname maqullanghan. Nurmemet Musabay maqullanghan nizamnamidin uch nusha teyyarlap, her bir betige hemme reisler we bash teptishning imzasi atquzup, birni reislikte, birni katiplikta, birni teptishlikte saqlaydighan bir islahat yurguzgen. U yene haligha baqmay Dunyani alte rayongha bolup, her bir rayongha birdin muawin reis mesul bolushni mushu nizamnamide shekillendurgen iken. Bumu bir hesapta hich roli yoq muawin reistin bir rayondin bir- nechchisining saylinishining aldini aldi. Shundaq qilip ahiri nizamnamening muqimliqigha kapaletlik qilindi, we 4-qurultayda maqunlanghan bugunki DUQ ning nizamnaminsining asasi yaritildi. Buning bilen sabiq bash katipning burunqidek, prinsipni oz meyliche ozgertidighan ishi aqmas bolup qelip, sabiq bash Teptish Nurmemet Musabayni riqabetchi dep qarap, uning bilen jidelge chushti. Tokyoda chaqirilghan 4-qurultayda bash katipliq oylimighan yerdin Nurmemet Musabaygha otup qalghandin buyan, Dolqun bilen Nurmemet otturisidiki tirkishish we jideller tohtimaywatidu. Sekkiz yildin beri bermey kelgen bash katipliqning ozining mensep pereslik qilishi bilen ozi bilelmey qolidin chiqip ketip qalghinigha chidimaywatidu. We Qolidin kelishiche hazirqi bash katipning ishlirigha tosqunluq qiliwatidu. bu ikki kona we yingi bash katipnng yengi jidili bilen DUQ ning nowettiki ishliri passip haletke chushup qeliqliq. Bu ikki qaghining poq talishishi hittaygha payda boliwatidu.
Mesilen : 2012-yili sentebirde Gollandiyede echilghan yighingha Dolqun we Eskerjanlarning boykut qilip barmaymiz dep her terepke telefon qilishliri, we yighindin chiqqan qarargha hormet qilmasliqi. Dolqun Isa Munichtiki her yerde: - biz barmighan yighindin chiqqan qarar qarar emes, dep yurushliri, we Ijraye komitet reisi turup, u yighinning qararlirini ijra qilmay passipliq qilishliri. Bu yil martta jenwede NED ning orunlashrurishi bilen echilidighan yighingha DUQ ning rehberlirining kengeytilgen huddi Gollandiyede echilghan yighingha ohshash yighinni yene bille echish heqqidiki uhturushni DUQ katibatliqining hewiri yoq, oz aldigha muawini bilen elan qilishi we keyin bir telefon yighini bilen emeldin qaldurulishi, we Esqerjanning wezipisini eslige kelturush uchun Hanimgha tohtimay yol mengishliri qatarliq puchek oyunlar.
Dolqun Isa yene hanimning maslishishi bilen bir obdan ish qiliwatqan Memet Tohtinimu Yawrupa parlamentidin uzaqlashturdi. Dolqun Isa bu kona qaghining Australiyede echilghan bir yighinda ozi bilen bir terepte turmighini uchun uningdin och elish mehsitide, tohtimay hanimgtha Memet Tohtining yaman gepini qilip berdi. Hanimmu meydani bosh bolghachqa we qizghanchuq bolghachqa, Memet Tohtining qolgha kelturgen netijiliridin qizghandi bolghay, Dolqunning sozlirige asanla ishinip, uninggha masliship Memetning yaman gepini qilidighan boldi. Dolqun isa Memet tohtigha ajritilghan muashini wahtida toluq bermey uni iktisadiy jehettin taza qeynidi. Memet Tohtimu Munichqa muashini elish uchun bir nechche qetim keldi. Dolqun yene Memetning bashqa iqtisadiy chiqimlirini bermey, Memet tohtini kona dosluqqa yarimiding dep och aldi. Memet Washingtongha telefon qilsa hanim bir yilliq pulungni Dolqungha aghdurup Bergen, Dolqundin alisen digen, Dolqun Amerikidin pul kelmidi digen. Hanim bilen Dolqun ikkisi Memet Tohtini iqtisadiy jehettin qiynap, bir obdan yahshi ish qiliwatqan, iqtidarliq, yaramliq bir kishini Yawrupa parlamentidin ketkuziwetti.
Burun bashqilar we Dolqun Isa ozimu Rabiye hanimni iqtidarliq yashlarni paturmaydu, Ularni ozige tarmay, chetke qaqti, dep tenqidlep kelgen. 2009-yildiki saylamda DUQ din ozlikidin qelip qalgan Memet Tohtini Hanim siqip chiqiriwetti dep soz tarqitip yurgen idi. Emdi hanim uni DUQ qa mohim hizmetke teklip qilip ekirse, Memetmu aktipchalikq bilen tapshurulghan hizmetni yahshi ishlewatsa, Dolqun Isa Memet Tohtini sen men terepte turmuding dep, paturmidi. Yene bir tereptin, Memet tohtining qisqa waqit ichide yawrupa parlamentida qolgha kelturgen netijilirige chidimidi. Memet Tohti bir nechche qetim Shiwitsiyege berip, Shiwitsiye ministirliri bilen biwaste korushup, Shiwitsiyede iltija ishliri hel bolmay, uzaq turup qalghan we Hittaygha qayturulush aldida turghan Uyghurlaning ishini tel-tokus hel qildi. Buning bilen on nechche yildin beri Yawrupada turiwatqan , we DUQ ning uzaq muddetlik Bash katibi bolghan Dolqun Isa we bashqa DUQ ning Yawrupadiki yuqiri erbapliri bugunge qeder bunchilik bir ishni ozlirining qilalmighanliqidin nomus qildi yaki chidimidi bolghay, Memet Tohtining muashini putunleylam tohtutup, yawrupadin ketkuziwetti. Mana bu Dolqun isaning siyasonliqi, Qabilyiti, iqtidari.
(Erkin Asia Radiosining Shiwitsiyedin Bergen bir hewiride: Shiwitsiye parlamentida otkuzulgen bir qetimliq Uyghurlarning siyasiy iltija ishliri heqqidikik yighingha Memet Tohtini teklip qilghan, emma Memet Tohti baralmay, Amerikida turup, neq meydandin video arqiliq qatnashturulghan. Shiwitsiye parlamentidiki kishiler Memet Tohtining hizmetlirige Rehmet eytaqan. RFA hewerlirige qarap beqinglar)
2009-yili Amerikidki 3-nowetlik DUQ qurltiyida, Rabiye hanim qayta reis bolup saylanghandin buyan, otken 3 yilda DUQ ichide ichki jidel uzulmidi. Katek ichidiki tohular bir –birini choqilighandek, bular bir biri bilen choje-horazdek ichki urush qilip keldi. Uyghur helqighe meenpeetlik bir ishni qilghini yoq. Putunley mensep talishish urushi qilip keldi. DUQning ichidin Dolqun Isa, Omer Qanat, Esqarjaqnlar aldida way hede, way hanim dep, qoyup, sirtta hanimning yomurlirini sozler, uning buninggha hanim ustidin shikayetlerni qilip hanimni datlap berip keldi. DUQ teshidin Nuri Turkel, ****** *****lar ichidiki yuqarqi dostliri bilen masliship, NED ge tohtimay hanimning putunley yaman gepini apirip, NED bilen hanim otturidiki munasiwetni buziwetti. Mana emdi iqtisadiy yardem tohtaydighan boluptu. Bu cheqimchilar qanchilik hoshal bolghandu-he?? Emma Ziyan Uyghur helqige boldi.
Towendikisi yuqurda diyilgen Jenwe yighinning iptal qilinghanliqi heqqidiki el- het.
Yighin heqqidiki Jiddi uxturush
Von: erkin emet <emeterkin4@gmail.com>
Hörmetlik DUq rehberliri
Duq reisi Rabiye qadir xanimning riyasetchilikide 6-Fewral küni chaqirilghan telepon yighinida töwendiki qarar maqullandi:
1. 3-ayning 9-10-künliri Jenewede echilidighan DUQ rehberlik heyitining kengeytilgen yighini qisqartildi.
2. Yighingha kelidighan mehmanlarning sani melum derijide qisqartildi.
3. Yighingha qatnishidighan mehmenlarning 3-ayning 10-küni Jenewege kelip bolishi, 14-chisla qaytishi qarar qilindi. (baldur kelgenler yaki kech qaytqanlar pütün chiqimini özi kötiridu).
4. yighingha qatnashquchi her bir wekil 100 awrodin yighingha puli töleydu.
5. Bu xetni tapshurup alghan wekiller yighingha qatnishish salahitige ige bolghanlar, ayrupilan biletlirini alsa bolidu.
6. Baridighan wekiller 3-ayning 1-künigiche, Jenwege berish waqti, ayrupilan numarasini bizge bildursun.
Yighinni Oyushturush Komititi katiwatliqi namidin: Dr. Erkin Emet Tarim
Emdi yene Rabiye hanimgha qaytip kelsek: Rabiye hanim weten millet ishigha heddidin ziyade ozini beriwetip, kishilik munasiwetke etiwar bermey, nurghun kishiler bilen renjiship qaldi. Hanim jigerlik, ghururluq, nochi, ganggung erlerdek herqandak pikrini shu kishining yuzige diyeleydu. We ayallargha has hususiyiti bilen arqisidinmu heli obdanla deydu. Dawa ishlirigha bir az selbi tesir beridighan gep-sozlerni we ishlarni qilghanlarni yuz-hatire qilmay tenqidleydu. DUQ we UAA dikiler wezipisini yahshi , wahtida orundiyalmisa, yaki untup qalghan, kechuktururp qoyghan bolsa hanim ayimay tenqidleydiken. Hanim yene Amerikida namayishlargha chiqmighanlargha telefon qilip hapilaydiken. Buning bilen ozlirini milletning eng yuqiri qatlimidiki “ziyaliylar” deydighanlar hanimdin hapilap, hanimning gheywitini qilip , sawatsiz, lidir bolushqa layiq emes , uni-buni hata qildi, yashlargha otunup berishi kerek, Istifa berishi kerek dep soz -chochek tarqitip yuruydu . bu “ziyaliylar” namayish we bashqa dalida bolidighan ziyapiti yoq, sehnisi yoq paaliyetlerge hergiz kelmeydiken. Ziyapetlik sorunlardin hergiz qalmaydiken. Chaqirilmisimu Torge chiqip, sehnide olturiwalidiken. Bundaqlar Amerika, Kanadada koprek iken.
Hetta bezi bir qisim yaghachchi, tamchi, boyaqchi, sirchi, shopur, qimarwaz, oghri, heyloyinchi, we bikarchilarmu oziche siyasionluq qilip yaki yuqarqi “erbaplar”gha hoshamet, chapanchiliq qilip, Hanimni uni hata qildi, buni hata qildi dep ghungshipmu qoyiwatidu. Yuqarqilarning hemmisi hich bir zaman men kim? Men weten ,millet uchun nime qildim ? nime qilalaytim, hanimni tenqidligidek men nime? Dep oz-ozige soal qoyap baqmighan bolishi mumkin, belkim ularda undaq bir ang kem bolishi mumkin.
Aptori eniq bolmighan, emma hemme kishi Sidiq Haji Rozi yazdi dep guman qiliwatqan maqale “Qalighach Uwisidiki sirlar” ning yezilishi , dunyadiki hanimdin renjip yurgenlerni birleshturup, hanimgha qarshi birlikte herket qilidighan yahshi bir sharait yaritip berdi.
Lekin, Erkin ependim we bashqa Germaniye, Amerikidiki motiwerlirimiz nime disingiz aldingizda qarshi pikir bermeydu, kishilik munasiwetke usta, sizge hergiz yaman korungisi yoq. Siliq –sipaye, Sizning dawagha selbi ishlarni qiliwatqiningiz, namayishlargha chiqish-chiqmasliqingiz , nime ish qiliwtqiningiz bilen kari yoq. Tordin orun tegse boldi deydu. Erkin ependim Shundaq Mulayim, qarshiliqini, nepritini asanliqche aldingizda ipadilimeydiken. Emma Perda arqisidin oyunni yahshi oynaydiken, mesilen Enwerjan Sherqiy Turkishtan-Uyghurustan qurultiyi qurudighan waqitta Erkin ependimge meslihet salsa, obdan bolaptu, yahshi ishqa qopapla dep mahtap qoyup, sili reis bolup beremsiz dep teklip berse maqul dep qoyup, keyin unimay, yashlar qurultiyini qollap, chonglar bilen yashlar arisidiki bir dewrlik oyunning rijissori boldi. Keyin Amerikida Enwer Yusupmu Erkin ependimni hormet qilip meslihet harektirde: Surgunde Hokumet qurmaqchi, sili qandaq qarayla dise, obdan ish bolaptu, eger hokumet quralisila qursila,- dep mahtap qoyup, keyin hokumet qurulghanda uninggha qarshi kishilerning arqisidin medet berip, DUQ bilen SHTSH otturisida bolghan jidelningmu asasliq rejissorlirining biri boldi. Bu heqte M.Sayramining “Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim”namliq chatma yazmisida tehimu tepsili tohtalghan.

Heq gepni qilishimiz kerek, kamchiliqini we artuqchiliqini teng ipadilishimiz kerek.
Meyli nime deyli, Rabiye hanimning meyli nime kamchiliqi bolsun, hanim weten millet dawasida eng pak, eng jesur, eng iradilik, eng umudwar, eng pidakar, eng ishchan, Uyghur helqining herqandaq ishigha ozini urup turidighan, tarih yaratqan , mert, jenggiwar bir ana.
Bugungiche tohtimay paaliyet qiliwatqan, ish qiliwatqan, bir yerlerge barsa inawetlik halda qobul qiliniwatqan, Uyghurum dep, birde kulup- birde yighlap, dunyani aylinip, uning-buninggha yalwurup- yighlawatqan, Uyghur derdini anglitiwaqan yene shu biz undaq-bundaq dep tillawatqan, Dolqun Isa, Omer Qanat, ****** *****, Nuri Turkeller yatlargha erz qilip sesitip, istipagha zorlawatqan, ikki balisini turmige solitip qoyup, putun weslidin ayrilghan, sabiq milyoner, bugunki kembeghel ayal—Rabiye Kadeer.
Rabiye hanimni bir az kuzetken adem hanimni yahshi chushinidu. Lap emes hanim 24 saet hizmet qilidu. Telefoni her zaman ochuq, bashqilardek hepte ahiri yaki kechte taqiwalmaydu. Derhal jawap beridu. Kundizi Amerika wahti boyiche ettigen ishqa berip, kech qaytip hizmet qilsa, kechiche Yawrupa, Asiya wahti boyiche uning buningdin barghan telefonlarni elip, mohim weqe, ishlar bolghanda yerim kechide DUQ ning muashliq we halisane dawagerlirige telefon qilip , ularni uhlatmay jiddi mesililer toghriliq bir ishlarni qilishni tapshuridu. Bu heqte M.Sayramining “Uyghur milliy herikiti musteqilliqqe teyyar turushi lazim” namliq chatma yazmisida tehimu tepsili tohtalghan. Hanimning bu hil waqitqa qarimay hizmet qilish uslubigha chidimighan muashliq dawagerler hanim ustidin NED ge berip “ shenbe, yekshenbe, bayramlarda ishlitidu, kunighe sekkiz saettin oshuq ishlitidu, dictator “dep erz qilghan. Buning bilen Rabiye hanim bir nechche qetim NED tereptin bu heqqide soraq qilinghan, lekin hanimning qenida bar bolghan yaki uginip qalghan huyi tuzelmighen. Netijide bizning “hormetlik” muashliq dawagerlirimiz, we dawagha kongul boliwatqan NED bilen munasiwiti yahshi kishilrimiz birliship, NED ge bir nechche qetim eriz qilghan, hem DUQ ichidiki bir nechche kishi we DUQ teshidiki bir nechcheylen birliship, NED diki bir hanim bilen birlikte Rabiye hanimni DUQ tin uzaqlashturush uchun “amal-charilerni” izdeshke bashlighan . Ular wastiliq we biwaste Hanimning ozigimu sili chekinip lidir bolup bersile, yashlar qilsun dep , hanimni istipagha zorlash tekliwini bir nechche qetim Bergen. Bu hildiki cheqimchiliqlar , DUQ din istipa berish teklipliri , we qayta DUQ qa reis namzati bolmang dep nesihet berishler 2010-yili Febraldiki “Munich siyasiy ozgurushi” din bashlinip Tokyodiki qurultaygha qeder dawamlashqan. Emdi jidel bilen dawam qilmaqta.
Towendikisi DUQ ning yuqarqi chiqimchiliqlargha qarita chiqarghan qarari iken: (shamal chiqmisa dereh lingshimaydu-de!)
Subject: Re: DUQ dayimi komutetining pewquladde qarari
DUQ dayimi komutetining pewquladde qarari

2011 - yili 2 - ayning 27 - kni ( yekshenbe ) DUQ dayimi komutetining pewquladde ichki telefon yighini chaqirilip, DUQ we DUQ tekiwidiki teshkilatlar ichide yuz bergen bezi teshkilsizlik hadisiler muzakire qilindi we Daimiy Kometit ezalirining birdek kollishi bilen tdiki qararlar qobul qilindi.

1. DUQ namidin, DUQ we bashqa Uyghur teshkilatlirining paaliyetlirini yeqindin qollap keliwatqan NED ( Demukiratyini himaye qilish Fondi) qatarliq xelqaraliq teshkilatlargha Uyghur dawasinining niki weziyiti we DUQ ni merkez qilghan Uyghur teshkilatlirining umumi ehwali we uzige has teshkili alahidiliklirini chushendurup, teklip harakteride het yollinidu.

Yezilmaqchi bolghan hette, towendiki mezmunlar alahide eskertilidu;

DUQ putun Uyghurlargha wakaliten Uyghur helqining insan- heq hoquqliri uchun yardemde boliwatqan we qollap keliwatqan NED we bashqa teshkilat, shehslerge cheksiz mindarliq we rehmet eytidu. We bu orunlar bilen dawamliq birge hemkarlishishini arzu kilidu. Shundaqla bu orunlar bilen DUQ we bashqa Uyghur teshilatlar otturisida dawamliship keliwatqan yahshi munasiwetlerning uzliksiz dawamlishini, buzghunchiliqqa uchrimasliqini umud qilidu. Herqandaq bir shehs yaki bir guruppa kishilerning oz shehsi menpeetliri yaki bashqa hiyal, umidlerde Uyghur teshkilatlirining bu orunlar bilen dawamliship keliwatqan dostliq munasiwitige buzghunchiliq qilishigha hergiz yol qoymaydu.

DUQ reyisi Rabiye Qadir hanim bolsa weten ichi we sirtidiki helqimizning yksek derijide qollushi, himaye qilishi we etirap qilishigha erishken milliy rehbirimiz bolup, Rabiye hanimning Uyghur milliy herikitidiki rehberlik, wekillik we yetekchilik orni helqara jamaetchilik teripidin, hem helqimiz teripidin toluq mueyyenleshtrlgen. Rabiye hanimning Uyghur milliy herikitidiki orni we tesirige hergiz sel qarashqa bolmaydu,Rabiye hanimning herqandaq sewepler bilen DUQ din muddettin burun ayrilishi, ptn Uyghur milliy herikitige ornini toldirghili bolmaydighan zor ziyan we yoqutushlarni elip kelidu, helqimiz ichide intayin chong mitsizlik we eghir bsh kelturup chiqidu, we ichki majralarning kelip chikishigha sewep bolidu. Hanimning bugunki DUQ reisi bolup turishi weziyetning ehtiyaji we helkimizning arzusi. Bezi bir kishiler teripidin hanimning obrazining hunukleshturilishi we chushurilishi uyghur dawasigha qilinghan bir hil buzghunchilik we hiyanet. Rabiye hanimning nopuzining , obrazining qoghdilishi, hemaye qilinishi , bugunki tarihning ehtiyaji, hem barlik Uyghur helqining mesuliyiti. Rabiye hanimning hazirqi ornida yene bir mezgil turishi Bugunki we bundin keyinki wetinimiz we helqarada boliwatqan murekkep we jiddi weziyettning ehtiyaji.

Shunga herqandaq bir shehs yaki guruplarning hanimning ustidin eghwa tarqitip, Uyghur teshkilatlirini yeqindin kollawatkan NED we bashqa orunlargha shikayet qilip, hanimning obrazini chushurushige we uning kundilik hizmetlirige awarichiliq selishigha hergiz yol qoyulmaydu. Uyghurlarning insaniy heq- hoquqlirini qoghdash uchun kuch chikiriwatqan, we qollap yardemde boliwatqan NED we bashqa orunlarning herkandaq bir yaki bir guruppa kishilerning herqandaq bahane sewep bilen teshkilatimiz we rehbirimiz ustidin qilghan shikayetlirige etibar bermeslikini we bundak bir erz shikayetlerni DUQ rehberliri bilen biwaste uchuq-ashkare muzakire kilishini iltimas kilimiz.

2. Barliq wetendashlarni DUQ we uning reisi Rabiye xanimning riyasetchiligini himaye kilghan asasta, milli dawa uchun teximu zor kuch chiqirishqa, oz-ara hemkarliqa chaqirish bilen birge, kim bolushidin qetinezer, bgndin etibaren Rabiye hanim, DUQ we bashqa teshkilatlirimiz we uning mesulliri, paaliyetchilri stidin Uyghur dawasini qollap keliwatqan NED we bashqa orunlargha, ozliri turushluq memlikettiki Uyghur paaliyetlirini kollighuchi shehs, teshkilat we hokumet orunlirigha erz we cheqimchiliq qilip milliy birlikimizge buzghunchiliq qilghuchilar bayqilidiken, teshkilattin derhal qoghlap chikirilidu. Wezipisi bolmisa jamaet ichide yetim qaldurulidu. Helqimizni her qandaq ish bolsa oz ichimizde milliy menpeetimizni asas qilghan asasta hel qilishqa chaqirimiz.
DUQ Dayimi Komititi
2011-yili 3-ayning 3-kuni
Rabiye Hanimni istipagha zorlashning beshi Kambodja weqesi bolghanda bashlanghan. 5-iyul Urumchi weqesidin keyin, dunyaning diqqiti Uyhgurlargha merkezleshken, Uyghur teshkilatliri nahayiti aldirash, bolupmu Rabiye hanim Amerika, Yaponiye, Australiye, Yawrupa otturisida tohtimay qatnawatqan waqitta, 2010-yili oktebirde Kambodja weqesi yuz berdi. Shu waqittiki DUQ ning bash teptishi Nurmemet Musabayning DUQ rehberlirining Kambodja mesiliside otkuzgen hataliqlirini tekshurishi bilen DUQ tarihida tunji qetim teptishning bir ishni tekshurishi bashlinidu, intizamni buzghan Muawin reis Omer Qanat ozlikidin wezipisidin istipa qilidu. Reis Rabiye hanim Omer Qanatning istipasini qobul qilidu. shu waqittiki bash katip Dolkun Isa Omer Qanatqa istipa qilmasliq tekliwini qilidu . Omer Qanat istipasidin yeniwalidu. bash teptish bilen bash katip otturisida emailde majra bashlinidu. Buni hemmeylen korup turduq, ahiri Qehriman Ghojemberdining salasi bilen tohtidi. DUQ ichide ikkige bolunush boldi. bash teptish we uni qollighuchilar bu eghir tragidiyening jawapkarigha eng bolmighanda intizam jazasi berilishi kerek dep ching turdi. Bash katip we kona sebdashliri Omer Qanat DUQ ning pishqedem rehberlirining biri, hichqandaq jaza berilmesliki kerek dep ching turdi. Dolqun Isa we Omer Qanatlar bu majrani Hanimgha artip,hanimni bu ishni buyruq bilen bir terep qilmidi dep renjip, hemme eyipni hanimgha artip, hanimni her yerde tenqidlep, gheywitini qilip yurdi. Ihtilap chongiyip, 2010 –yili fewralda Munich ta DUQ ning pipen yighini ichilip, Hanimni pipen qildi. Buni hanim “Munich siyasiy ozgurishi”deydu. Yighinda Erkin Aliptekin Ependim bashliq bir qisim kishiler Hanim ustidin nurghun shikayetlerni qilip hanimni istipagha mejburlighan. Buning bilen DUQ ichide Rabiye hanim guruhi, Erkin ependim guruhi shekillinip, bugunge qeder dawamlishiwatqan ichki ziddiyet payda bolghan. Erkin ependim guruhi uzliksiz turde Rabiye hanimning ishlirgha her hil turdiki tosqunluqlarni qilish, hanim bilen yoqilang mesililer bilen jidellishish, NED gha erz qilish arqiliq, hanimni istipagha zorlap kelmekte.
Rabiye hanimmu, bu ishtin jaq toyap, nechche qetim istipa beridighan bolghan, emma DUQ ichi we sirtidiki durus kishilerning teklip –salaliri bilen yene wezipisini dawamlashturup kelmekte.
Meyli Erkin Aliptekin Ependim bolsun, meyli Rabiye Kader Hanim bolsun, her ikkilisi DUQ ichidiki bu ziddiyetni yoq qilish uchun hich bir tirishchanliq we herket qilip baqmidi. Yighip kelse weten dawasi uchun aktip hizmet qilalaydighan layaqetlik kishiler dunya boyiche on nechce chiqidu. Bu azghina sandiki dawagerlirimizning ikkige we uningdin kopke bolinishi Uyghur dawasigha intayin ziyanliq idi. “Ikki Qaghining poq talishishi tulkige payda boluptu” digendek, DUQ ichidiki bu ikki rehber terepdarliri bolup bolunush, dushminimiz Hittaygha oyun bolup, nahayiti kop payde ekeldi. Hazir DUQ ichide ongchi, solchi, yaki conserwatip, liberal dep bolinidighan waqit emes idi. Epsus!! Uningdin nachar guruppilargha bolinip ketti, parchilinip ketti.
Meyli Rabiye hanimda qandaq kamchiliq bolsa bolsun, hanimning DUQ tin hazir ayrilishi toghra emes we waqti emes. Rabiye hanimning DUQ qa kelishi bilen huddi M. Sayrami “Uyghur helqi musteqillikqqe teyyar turishi kerek “ digen yazmisida diginidek, DUQ hanim kelgendin keyin tereqqi qilip tonuldi, Uyghur teshkilatlirining tarihtiki eng birleshken dewri hasil boldi. Hanim Uyghur dawasida tarih yaratti, Uyghur namliq bayraq boldi. Hazir Rabiye hanim = Uyghur bolup tonuldi. DUQ = Rabiye hanim, Uyghur dawasi = DUQ bolup shekillendi, shunga hanimning DUQ din ayrilishini men tehi wahti emes, baldur dep qaraymen. Hem DUQ ni bugunki halgha ekelgen hanimni, emdi siz istipa qiling diyish eqlaqiy peziletkimu uyghun emes. Lekin, Shundaq bir kun kelidu huddi Erkin ependim Rabiye hanimgha qandaq otkuzup Bergen bolsa hanimmu shundaq otkuzup beridu. Aldirmay tursa her ishning wahti bar idi.
Bugunki Uyghurlarning DUQ qa bolghan chushenchisi we neziryesi bilen karighinimizda Hanimning ornini elip, Uyghur teshkilatlirining bugunki birlikini saqlap qalalighidek birer namzat yoq. Hanimning ornigha qandaqtur saylam arqiliq, yaki hanim mawu kishi iz basar bolsun dep birini chiqirip qoyidighan orun emes. Bu orungha huddi hanimdeq bir inqilawi hayat-mamatliq tarihni beshidin otkuzgen, helqimizning ishenchisige erishken, weten uchun rawurus bedel toligen, we dawamliq toleshke razi kishiler, ozlikidin tarihning mehsuli bolup, hanimdek kelidu. Hergizmu Englische , Nemische, Hittayche bilginige, yahshi oqup birer pende doctor bolghinigha qaraplam mushu kishi bolidu diyish toghra emes dep qaraymen.
Hazirqi DUQ ichidiki reis bolushqa intilip yurgen reis hiyalidiki Dolqun Isa, Esqerjan, Omer Qanat qatarliq bu uch ependimlerde DUQ qa reis bolghidek mediniyet, sapa, ehlaq, ghurur, namus yoq, pak, semimi emes. Shohret peres. Qisqisi layaqetlik emes. Bulardin birsining DUQ qa reis bolghan kuni, DUQ ning we Uyghur dawasining qebrisini qaturghan kun bolidu. Hetta bularning yene DUQ ichide turishimu teshkilat uchun paydisiz. Seyit Tumturukning dowlet teweliki hazirqi weziyetke taza uyghun kelmeydu. Nuri Turkelning Amerikida oqup, advokat bolghini, Englishchini yahshi bilghini , NED diki bir hanim bilen aliqisining yahshi bolghinidin bashqa, hich bir siyasiy paaliyet we dawa tarihi yoq. Dawagha mihnet qilmaydu, emma miwisini yep turupmu minnetni kop qilidu. Hetta Dawagha 10 yuanmu iane qilip baqqan emes. Azzraq bedel tolesh, yaki azraq ter aqquzush toghra kelse, belini qoyiwetidu.
Rabiye hanim kishilik munasiwetni untup putun wujudi bilen dawa qilghachqa, bezi kishiler bilen bolghan kishilik munasiwiti yahshi emes. Emma dawagha eng sadiq, ihlasmen, pidakar, sap , taza bir dawager. Yuqarqi reis hiyalidiki kishilerning kishilik munasiwet muamilisi bek yahshi, hichkimge yaman bolushni istimeydu, hemmisi bilen inaq, ittipaq otushke tirishidu. uni-buni ishpiyon dep turupmu , etisi ularning oyide mehmanda boliweridu. Muhebbet nepriti eniq emes. Hich bir bedel tolep baqmighan, ishench yoq, ozlirining shehsi turmushini Uyghur helqining menpeetidin ustun qoyidu. Iqtisadda, edep ehlaqta pak emes, saghlam emes, sebdashlirigha semimiy emes, dawagha sadiq emes ,Uyghur helqining milliy menpeetige toluq wekillik qilallmaydu. Gerche hanim mukemmel bir rehber bolmisimu, siyasion bolmisumu, hemmimiz teriplep, tenqidlep keliwatqandek shundaq eski bolsimu, emma haziqi kozge korungen namzatlar ichidiki eng muwapiqraq bir namzat .
Hanim bilen birge dawa qiliwatqan hanimning etrapidiki burunqi we hazirqi Dawagerlirimiz Rabiye hanimning Uyghur helki arisidiki hormitidin, salahitidin, helk aradiki ornidin , nopuzidin dawayimiz uchun toghra paydilanmidi. Ozlirining we bashqilarning ushshaq, shehsi, ijtimai, ailiwi ishlirigha kop arilashturup, hanimning qimmitini, obrazini, salahitini hunukleshturiwetti. Hanimni bir-biridin och elish uchun kop paydilandi. Hamimni bashqilargha yaman qilip korsitip qoydi. (Mesilen: Meshrep .com ning taqilishi) . bular Ozlirining hataliqlirini hanim arqiliq tuzep, Hanimning rehberlik salahitini chupeyleshturiwetti, we hanimni ish buzar qilip qoydi. Hanim bu jehetlerdin kop aldandi. Hanim bilen birge ishligen we ishlewatqan hormetlik dawagerlirimiz hanimni asrimidi , qoghdimidi. Hanimmu ozini- ozi asriyalmidi. Hanimni oqumighan dep tenqidleydu, emma oqughan yardemchiliri hanimgha yar –yolekte bolup, hanimning kam yerlirini toluqlap, hanimdin dawa uchun, Uyghur millitining menpeeti uchun toghra paydilinishni bilmidi. Eksinche bala-qaza kelse qerindashtin dep, oz wahtida hanim: -- bu mening katibim, bu mening yardemchim, bu mening qanuni meslihetchim, bu mening terjimanim dep, nerge barsa bille elip barghan, chet’ellik dostlargha, siyasionlargha tonushturghan, hanim ishengen, bille hizmet qilghan we qiliwatqan sepdashliri Dolqun Isa, Omer Qanat, Nuri Turkel, ****** *****slar hanimning obrazini chushurushte, yatlargha erz qilip berishta, hanimni sesitishta bashlamchi boldi we boliwatidu.
Hemme jehettin mukemmel Bir durus kishining tezraq teshkilatimizgha reis bolishini, Uyghurning dawasigha sahip chiqishini , milliy menpetimizge ige bolushini tileymen.
Alla Uyghur helqige hemme jehettin mukemmel, Yene bir qehriman rehberdin birni nisip qilinghiche , wahtinche bolsimu Yenila Rabiye hanimning oliki yuqwarqi reis hiyalidiki namzatlardin ming yashshimikin dep qaraymen.
Chunki, Uyghur helqige hile mikrige toshqan, jan baqti, etiqadi sus , semimiyetsiz, sahta shagirt Dalaylamadin , herqanche eski bolsimu, yashanghan bolsimu lekin jenggiwar, sap, dawagha sadiq, pidakar umidwar ANA yene ming hesse yahshi iken.
(dawami bar)

Reply With Quote Reply With Quote
21-03-13, 05:36 #2

Bigim
29-04-13, 17:22
Siler digen Alimjan qeshqeri Ezherde uqughan heliqi biz shaptul Damollam deydighan,Alimjan Eyno shu bolmisun?Turghunjan Hajimning qoltuqigha kirwelip,Ezherni Mazar qilwetkili tasla qalghan....
Nawada ashu Alimjan bolsa,Miyunxindikler uningdin eng az 10 kilomerer uzaq turunglar?puriqi yetken yerni sestiwetidighan,bir toxu puqi,uning da Allah qorqi we Imandin esir yoq,Dunyadiki herqandaq Nijisliqni qilishtin bash tartmaydu.
eger ashu men digen Alimjan bolsa bashqilarning uning azarigha uchrap ketmesliki uchun men u toghurluq bilidighan Rezilliklirini mushu meydan gha yezwetimen.

Unregistered
29-04-13, 17:45
sile dewatqan Alimjan del shu Alim texsi digen shu. mening heyran qalghinim, u El_ezer de uqup turup, 6 yil bir Turkning ashxanisida haraq setip, kutkichilik qilip ishlidi. buningha qarap Ezerde uqighini yalghanmikin dep qaldimchu! uning ustige Qeshqerdin deydu.



Siler digen Alimjan qeshqeri Ezherde uqughan heliqi biz shaptul Damollam deydighan,Alimjan Eyno shu bolmisun?Turghunjan Hajimning qoltuqigha kirwelip,Ezherni Mazar qilwetkili tasla qalghan....
Nawada ashu Alimjan bolsa,Miyunxindikler uningdin eng az 10 kilomerer uzaq turunglar?puriqi yetken yerni sestiwetidighan,bir toxu puqi,uning da Allah qorqi we Imandin esir yoq,Dunyadiki herqandaq Nijisliqni qilishtin bash tartmaydu.
eger ashu men digen Alimjan bolsa bashqilarning uning azarigha uchrap ketmesliki uchun men u toghurluq bilidighan Rezilliklirini mushu meydan gha yezwetimen.

Unregistered
29-04-13, 23:51
sile dewatqan Alimjan del shu Alim texsi digen shu. mening heyran qalghinim, u El_ezer de uqup turup, 6 yil bir Turkning ashxanisida haraq setip, kutkichilik qilip ishlidi. buningha qarap Ezerde uqighini yalghanmikin dep qaldimchu! uning ustige Qeshqerdin deydu.

Bu Alimjan digen qeshqerlik , anglisam, ozining yurliqinimu saqchigha Erz qilip , meni Urdi , Urimen didi dep saqchigha jazalitip, pul Alimen dep korenglep yuruptimish, bu heqiqeten Bek nachar baliken.oz yurtliqigha eskilik qiliwatqan yerde bashqilargha abayla eskilik qilidu???????

Unregistered
30-04-13, 01:05
bu torning aldida ulturup xet yiziwatqanlar ademmu ,ya tungguzmu ? nime digen reswaliq bu ? hey, ,,

Unregistered
30-04-13, 02:51
sen xeqning pitne - pasattin bashqa qilidighan ishing yoqmu ?
Uyghur tibabatchiliki bolsa eng mohim milliy miraslirimizning biri, bu jehette piship yetilgen bir ustazimiz kelip Münchende qerindashlirimizgha salametlik we turmush heqqide ilmiy melumat beriptu, bu eslide nahayiti söyünidighan bir ishqu ? bununggha ökte qopush qaysi wijdangha sighidu ?
biraz adem bolayli ... adem ....