PDA

View Full Version : DUQ axbarati : < Nurbekridek satqunlar ebediyen Xelqimizning lenitige uchrighusi ! >



Qurultay axbarati
05-02-13, 01:14
DUQ axbarati : < Nurbekridek satqunlar ebediyen Xelqimizning lenitige uchrighusi ! >

Öz millitige qilghan xiyanet we jinayetliri bilen sesiq nami weten ichi we sirtigha pur ketken, shundaqla Xelqimiz ichide, < Wangbekri >, < nölbekri > digendek leqemler bilen atilip lenetlinip keliniwatqan qorchaq reyis Nurbekri, 1013 – yili 1 – ayning 31 – küni chaqirilghan < aptonom rayonluq 12 – nöwetlik Xelq qurulti 1 – omomi yighini > da, Xitay xojayinliri teripidin yene qayta < aptonom rayon > ning reyislikige teyinlendi.

Öz millitining shunche qattiq naraziliqi, nepriti we öchmenlikini qozghap kelgen Nurbekridek bir insanning yene ikkinchi qetim qorchaq reyislikke teyinlengenliki, Xitay merkizi hakimiyitining Uyghur xelqighe qaritip keliwatqan qattiq basturush, qirghin qilish we atsimilatsiye qilip yoqutush siyasitide qilche bir özgürüshning bolmaydighanliqini, eskiche Xitayning buxil siyasitining bundin keyin yenimu shiddet bilen küchüyidighanliqini ochuqche körsütüp turmaqta !

Hemmige melum bolghinidek, 2007 - yili 12 – ayning 28 – küni Ürümqide chaqirilghan < aptonom rayonluq 10 – nöwetlik xelq qurultiyi dayimi komutéti > ning 35 – qétimliq yighinida, < aptonom rayon > ning sabiq qorchaq reyisi Ismayil Tiliwaldining sewebi hazirghiche eniq bolmighan istipasi qobul qilinip, unung ornigha, < aptonom rayonluq partikom > ning muawin sekritari Nurbekri, < aptonom rayonluq xelq hökümiti > ning reyislikige atighanliqi elan qilinghan idi.

Nurbekri, Sherqiy Türkistan manju impiratorliqi teripitin mustemlike qilinip, unung nami resmiy yosunda < Xinjiang > dep özgertilgen we Xitaygha qaraydighan bir memuri ölkige aylanduruwélinghan 1884 – yilidin buyanqi Sherqiy Türkistanning 8 – qorchaq reyisi bolup hisaplinidu.

Hazirgha qeder wezipige teyinlengen qorchaq reyislerning xarektirige, alahidiliklirige we shundaqla ular mensepke teyinlengen dewirlerdiki Sherqiy Türkistanning siyasi weziyitige qaraydighan bolsaq, Xitay kommunistik hakimiyitining her bir qorchaq reyisni teyinligen chaghda, melum bir siyasi meqsetni we nishanni közde tutqanliqini körüwélish tes emes.

Axirqi qorchaq reyis Nurbehrige kelsek, Sherqiy Türkistanning siyasi weziyiti intayin murekkep bir dewirge qedem qoyghan mezgilde unung tuyuqsiz qorchaq reyislikke teyinlengenliki hergizmu tasadipiliq emes, unung bu wezipige qoyulushi, 2008 – yilidin bashlap Sherqiy Türkistanning üstiqurulma saheside, yeni maarip, edibiyat – senet we diniy sahede jiddi bir edilogiyelik tazilash élip bérilidighanliqining, Xitay hakimiyitining bu sahelerge qaratqan basturush we atsimilatsiye qilish siyasitining yenimu chongqurlashturilidighanliqining eniq bisharitidin ibaret idi.

chünki Nurbehri 1983 – yili < Xinjiang uniwersitéti > ning siyaset fakultitini püttürüp mensep tutqan hazirghiche bolghan mezgil ichide, Xitay hakimiyitining yuqarqi sahelerde élip barghan basturush heriketlirining eng aktip we eng sadiq kaltekchilirining biri idi, meyli 80 – yillarning axirliridiki milliy oqughuchilar demokratik herikitini basturushta bolsun, < idilogiye sahesidiki milliy bölgünchilikke qarshi turush herikiti > de bolsun, yaki diniy we tarixiy eserlerni köydürüsh, < qosh tilliq maaripni chongqurlashturush herikiti > de bolsun Nurbehrining oynighan roli chong bolghan we shu seweptinmu Xitay hakimiyiti uni keyin < aptonom rayonluq partikom > ning siyasi we idilogiye sahesige mesul muawin sekritari qilip östürgen idi.

Nurbekri, 2007 – yili 1 – ayning 16 – küni Ürümqide chaqiriliwatqan < aptonom rayonluq 11 – nöwetlik xelq wekiller qurultiyi > da bergen Hökümet xizmitidin doklatida, bundin keyinki 5 yil ichide < muqimliq xizmiti > ge alahide ehmiyet béridighanliqini, Diniy sahege qaratqan bashqurushni yenimu kücheytip, Dinni sotsiyalizim ishlirigha maslashturidighanliqini, < 3 xil küchler > ge qattiq zerbe béridighanliqini, < wetenning birliki > we < milletler itipaqliqi > ni qoghdashqa alahide ehmiyet béridighanliqini alahide tekitlesh arqiliq, bundin keyin Sherqiy Türkistanning milliy edibiyat – senet, maarip we diniy sahesining teximu zor siyasi besimgha we atsimilatsiye xewipige duch kélidighanliqidin eniq bisharet bergen idi.

Netijide, 2009 – yili 7 – ayning 5 – küni pütün dunyani zil – zilige salghan Ürümqi qirghhinchiliqi yüzberdi. Qorchaq reyis Nurbekri mana bu qanliq qirghinchiliqning bash jawapkarlirining biri idi.

Ürümqi qirghinchiliqidin keyin, weten ichidin RFA gha téléfun qilghan bir uyghur, bu qétimqi ürümqi qirghinchiliqining bash jawabkarlirining birining del nurbekrining özi ikenlikini, uni uyghur diyishkimu tili barmaydighanliqini ghezep we nepret tuyghuliri ichide bayan qilip ötken idi.

Chünki 6 - Ayning 26 - Küni guangdungning shawgüen shehiridiki bir oyunchuq zawutida nechche yüzligen uyghur déhqan xitaylarning qanliq hujumigha uchrighanda, bu atalmish reis moyinimu tewritip qoymay ürümchide xitaylar bilen ziyapet oynap yürgen, rabiye xanim bashchiliqidiki dunya uyghur qurultiyining, shawgüendiki qanliq hujumda hayatidin ayrilghan we yarilanghan uyghurlargha ige chiqish we ularning qatillirining jawabkarliqini sürüshtürüsh heqqidiki intayin yolluq teleplirigimu pisent qilmighan, 7 - Ayning 5 - Küni aldi bilen 200 dek uyghur hetta xitayning qizil bayriqini kötürüp chiqip xelq meydanida sükütte olturup, hökümettin shawgüendiki uyghurlarning ehwali heqqide melumat bérishni telep qilghanda, yene ashu atalmish reis nurbekri namayishchilarning aldigha chiqip izahat bérip weziyetni peseytish uyaqta tursun, eksiche qutratquluq qilip tinchliq sheklide namayish qilip chiqqan öz qérindashlirini xitay saqchi - Eskerlirining qirghin qilishigha, xitay köchmenlirining uyghurlarni xuddi toshqan owlighandek owlap öltürüshige tutup bergen idi.

Pütün dunya xelqi xitayning ürümchidiki irqiy qirghinchiliqini shiddet bilen eyiblewatqan künde, sehnige chiqip xitayni aqlighan we pütün gunahni öz millitining gedinige atqan yigane uyghurmu eneshu atalmish reis nurbekri idi!

Qisqisi, Uyghur Xelqi hech bir zaman Nurbekridek öz millitige ziyankeshlik qilghan wijdansiz qorchaq emeldarlarni özlirining < wekili > dep etirap qilghan emes, buxil kishiler, ebediyen Xelqimizning leniti we qaghishigha uchrighusi !

DUQ teshwiqat – neshriyat komiteti

Unregistered
05-02-13, 01:18
Uyghur közetküchiler: nur bekri reislikke saylanmidi, teyinlendi

Muxbirimiz shöhret hoshur

2013-02-04

Xitayning uyghur aptonom rayonluq xelq qurultiyi, nur bekrini rayonning reisi qilip qaytidin teyinlidi. Xitay metbuatliri nur bekrining layaqetlik bir reis ikenlikini teshwiq qilmaqta, nur bekrimu özining qurultayda «saylinip» chiqqanliqini tilgha élip, xelqqe we hökümetke minnetdarliq bildürmekte.

Undaqta, nur bekrining rehberlik iqtidari we uning uyghur xelqi ichidiki tesiri zadi qanchilik? töwende bu heqte uyghur jemiyitide 5 yildin béri tarqalghan inkaslar we uyghur közetküchilerning pikir we bahaliri heqqide melumat bérimiz.
Nur bekri uyghur aptonom rayonigha reis qilip qayta teyinlengendin kéyin, xitay metbuatliri nur bekri heqqide uzundin- Uzun tonushturush maqalilirini élan qilmaqta. Maqalilerde uning rehberlik qabiliyiti, xelq ichidiki izzet hörmiti, rayonning xizmetlirige qatqan töhpisi alqishlanmaqta. Emma bu maqaliler, uyghur rayonini tekshürüp tetqiq qilmighan, uyghur xelqining tilini bilmeydighan we yürikini chüshenmeydighan, xitayning dölet axbarat organliridiki muxbirlar teripidin qelemge élinmaqta. Emma, uyghur tor betliride we jamaet sorunlirida bolsa, yuqiriqidin tamamen eksiche uchur we inkaslar tarqalmaqta. Buningdin 3 yil awwal jemiyette tarqalghan salam nur bekri, nur bekri namliq shéirda mundaq déyilgen:

Salam nurbekri, nurbekri,
Sanga mendin salam ketti,
Salam qatari el derdi,
Naraziliq tamam ketti.
Néme der dep sorima mendin,
Xelq peyli yaman turar.
We hetta séni tillap,
Éghizliri yaman ketti.

Musteqil tetqiqatchi ilham toxti, nur bekrining, iqtidarsizliqi we reislikke layaqetsizliki heqqide mundaq dégen:

-Men nur bekrining qandaqche reis bolup qalghinini bilmeymen we uni layaqetlik bir reis dep tonumaymen. Ilham toxti 2009-Yildiki ziyaritimiz dawamida, nur bekrining uyghurlargha wekillik qilalmaydighanliqini, uyghur menpeitini oylimaydighanliqini, etigendin kechkiche, merkizi hökümetke yaxshichaq bolushning koyida yashaydighanliqini bildürdi.
Yene inkaslardin melum bolushiche, jemiyette nur bekri heqqide «wang bekri», «nöl bekri» dégendek leqemler bar. Bu leqemlerde nur bekrining rayonluq partkomning siziqidin chiqalmaydighanliqi we uningdin chiqishqimu jüret qilalmaydighanliqi bayan qilinghan.

Uyghur jemiyitide mana mushundaq tesirge ige bir kishi bu nöwetlik qurultayda, rayonning reislikige qaytidin teyinlendi. Undaqta, nur bekrining xitay merkizige yarap ketken terepliri qaysilar? bu heqte amérikida yashawatqan siyasiy közetküchi ilshat ependi oz qarashlirini otturigha qoydi.

Biz bügünki bu programmimizni, nur bekri heqqide yézilghan satira misraliri bilen axirlashturimiz.

Bashliq bolup uzun ötmey,
Ajayip bir eqil tapting.
Qosh til déding chirayliq qilip,
Lékin tilim qayan ketti.
Éshinchidur emgek küchi,
Oghul emes qizlirimiz.
Qizlar yürer ichkiride,
Ana yighlar balam ketti.
Qiz yötkiding ichkirige,
Fabrikida ishleydu dep.
Oghul bolmasmu bu ishqa,
Achchiq yutup atam ketti.
«Uyghurlarda téxnika yoq,
Xenzu yoldash ilip kelgen.
Ular bizning ustazimiz»,
Bu sözliring qaram ketti.
Öz élingde uyghur xelqing,
Ish tapalmay yürer sersan.
Xenzu déhqan téxnik boldi,
Bu ulargha bu asan ketti.
Ana yurtta tolup yatqan,
Altun, kéwez, néfit, qashtash.
Yurtumda yoq kichik kölchek,
Ichkirige chong éqin ketti.
Xelq éghizi yaman iken,
Dédi séni xitayperes.
Men bu gepni déyelmeymen,
Qeghez bilen aran ketti.
Aptonomgha reis iding,
Ismi uning uyghur idi.
Arilimiding xelqni sen,
Yaman naming her yan ketti.

http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/siyaset/nur-bekri-02042013151913.html?encoding=latin

Unregistered
05-02-13, 14:25
http://www.uyghurcongress.org/uy/?p=8255

Unregistered
23-02-13, 08:11
Nur bekrini tunumaydighan oxshaysiler.men eytip berey,nurbekri shinjiang uyghur aptonom rayonning reisi.xitay millitining dowlet derijilik kadiri.bu yil yeni 2003 yili aptonom rayonning reisi bolup qaytidin teyinlendi.seypidin ezizdin kiyin aptonom rayongha teyinlengen uchunchi ewlat rehberlik hisaplinidu.nurbekri tunji qatlam we ikkinchi qatlam rehperlik heyitige oxshimaydu.aptonom rayonluq xelq hukumetining reislik wesipesini otewatidu.qoshumche wezipesi yoq.shuning uchun nurbekri xitay xelq jumhurteti emeldari hisaplanmaydu.dunya uyghur qurultiyi yuqurqi axparatni nime uchun yollidi.buni chushenmidim.