PDA

View Full Version : DUQ axbarati : 5 - fewral Ghulja inqilbining 16 - yilliqi munasiwiti bilen



Qurultay axbarati
31-01-13, 06:45
DUQ axbarati : 5- fewral Ghulja herikiti, Xitay hakimiyitining chekidin ashqan zulmining mehsulidin ibaret !

Eziz yurtdashlar

Bundin 16 – yil burun yüzbergen 5 – fewral Ghulja inqilabi, xuddi 5 – iyol Ürümqi qirghinchiliqigha oxshashla Sherqiy türkistanning yeqinqi zaman tarixida meydangha kelgen zor siyasi hadisilerning biridin ibaret.

1997 – yili 2 – ayning 5 – küni Ghulja xelqi teripidin elip berilghan tenichliq namayishimu, xuddi bu qetimqi Ürümqi qirghinchiliqigha oxshashla kommunist Xitay hakimiyiti teripidin rehimsizlerche qanliq basturulghan we eyni chaghda xelqarada zor tesir qozghighan idi.

Gerche hazirgha qeder Sherqiy Türkistan rayoni hem xelqarada köpligen siyasi hadisiler we chong özgürüshler yüzbergen bolsimu, emma 5 - fewral Ghulja weqesi taki bugungiche weten ichi we sirtidiki Uygurlar ichide özining tesirini saqlap kelmekte.

Milliy rehbirimiz we reyisimiz Rabiye xanim bashchiliqidiki Dunya Uyghur Qurultiyi, Ghulja weqesining 16 – yilliqi munasiwiti bilen, bu herikette hayatidin ayrilghan qehriman oghul – qizlirimizgha bolghan ali ehtiramini we chongqur seghinishini qayta izhar qilidu !

Shehidlirimiz nur ichide yatqay !

Janabi allah, öz xelqining hörlüki we erkinliki yolida küresh qilip Xitayning qarangghu zindanlirigha mehkum bolghan qerindashlirimizning azabini yenggilletkey !

Eziz qerindashlar,

Sherqiy Türkistan xelqining néziride 5 – fawral Ghulja weqesi hergizmu dayirisi melum bir rayon bilenla cheklengen we qarghularche elip bérilghan istihiyisiz heriket emes, belki u, pütün Sherqiy turkisatan xelqining kommunist Xitay hakimiyitining yerlik xelqqe qaratqan milliy zulmigha, milliy kemsitishige, siyasi, iqtisadi we ijtimayi jehetlerdiki adaletsizlikige qarshi korsetken ortaq inkasi we naraziliqidin ibaret.

< 5 – fewral > herikitining ishtirakchiliri peqet noqul halda ghulja xelqining arzu – istek we teleplirinila emes, belki pütün Uygur xelqining yurikidiki ortaq derdini meydanlargha idi, Bu hadisidin buyan her yili < 5 – fewral > künining Uygurlar teripidin intayin mohim we ehmiyetlik kün teriqiside hatirilinip kéliniwatqanliqimu, < 5 – fewral Ghulja herikiti > ning uygurlarning milliy rohining we zulumgha esla tiz pükmeydighan qeyser hem küreshchan iradisining simowuligha we Sherqiy Türkistan omomiy milliy herikitining mesh’ilige aylanghanliqini éniq sherhilep turmaqta.

Xitayning zuwani hisaplanghan < Xinhua ahbarat tori > teripidin Ghulja weqesi munasiwiti bilen elan qilinghan bash maqalida, < 5 – fewral weqesi > ning ishtirakchiliri qarilanghan towendiki ibariler yer alghan idi:

< topilangchi unsurlar, < Xitaylarni qoghlap chiqirayli ! >, < tutup kétilgenler qoyup bérilsun ! > digendek shoarlarni towlap, hökümitimiz teripidin ulargha tarqitip bérilgen salahiyet guwanamisi, nopos deptiri, shopurluq kenishkisi ... qatarliqlarni bir – birlep koydurushke bashlidi, eng radikal ipadisi shuki, heli köpliri yurup kétiwetip < Xitaylarning kiyimini keymeymiz > dep waqiriship üstidiki kiyim – kecheklirini sélip tashlashqa bashlidi, bu, 2 – ayning 5 – küni bolup, chaghangha ikki kün, rözi hechtqa bolsa besh kün qalghan qehritan soghuq küni idi, béziliri hetta pütün kiyimlirini sélip tashlap qip yalingach halda algha qarap yürüshke bashlidi ... >.

yuqarqi sözler Uygurlar teripidin toqup chiqilghini yoq, eksiche Xitayning hojjetliride eynen yer alghan ibariler, shundaqla kommunist Xitay hakimiyitining < 5 – fewral weqesi > ni peyda qilghan atalmish < Sherqiy Türkistan terorchiliri > heqqide toplighan < delil – ispatliri > din ibaret, halas. Emiliyette bolsa bular, Uygur xelqining Xitayning hakimiyiti astida yashashni we milliy mewjutluqlirini yoqutup qoyushni halimaydighanliqining ispatidin bashqa nerse emes idi, ularning qehritan soghuqta kiyim – kecheklirini sélip tashlighanliqi, Xitay hökümitining bayanlirinida yer alghinidek qandaqtur < radikalliqning ipadisi > emes, belki Uygur xelqining milliy iradisining kuchluk hem qet’ilikining ipadisidin bashqa nerse emes idi.

Uyghur xelqi hech bir zaman zulum ,besim we qirghinchiliqqa tez pükken emes, zulum kücheygensiri xelqimizning milliy iradisimu shunche tawlinip bardi.
tarixtin buyan Sherqiy Turkistan rayonida jeryan qilghan milliy toqunushlar meyli Uyghurlarni asas qilghan Sherqiy Turkistan xelqi uchun bolsun, yaki Xitay dowliti we Xitay xelqi uchun bolsun, balayi – qaza we apettin bashqa nerse elip kelgini yoq !

Epsuski hazirgha qeder Xitay hakimiyiti Sherqiy Turkistan rayonida heqiyqi tenichliq we muqimliqni emelge ashurush uchun hech bir ijabi we semimiy qedem besip baqqini yoq, Uyghur xelqining isyan bayriqini koturup chiqishigha sewepchi boluwatqan asasliq amillar heqqidimu hech bir zaman estayidil izdinip baqqini yoq, peqetla Uyghurlarni asas qilghan yerlik xelqning naraziliq heriketlirige qarita qanliq shekilde qattiq basturush siyasitini yurguzup keldi.

Mesilen, 1997 – yili yüzbergen Ghulja herikiti we axirqi qetim yüzbergen ürümchi qirghinchikliqi bunung janliq delilidin ibaret !

gerche Sherqiy turkistanda Xitay hakimiyitige qarshi yuzbergen putun naraziliq we qarshiliq korsutush heriketlirining hemmisi digudek mahiyet jehettin alghanda Uyghurlarni asas qilghan yerlik xelqning milliy heq – telep dawasi hisaplansimu, emma Kommunist Xitay hakimiyiti 1949 – yilidin buyan Sherqiy Türkistanda yüz bergen Milliy heriketlerning xarektirige baha bergende,< bu, milliy mesilimu emes, diniy mesilimu emes, belki intayin az sandiki zorawan unsurlarning urush, cheqish, bulash we köydürüsh heriketliridin ibaret, ular Xinjiangdiki her millet xelqighe wekillik qilalmaydu > digen sepsetide ching turup kelmekte.

Gerche sherqiy türkistaning mustemlike tarihida köpligen dewir we hakimiyetler almashqan bolsimu, emma hitay mustemlikichilirining yerlik heliqqe qaratqan zulum, besim we qirghinchiliq siyasiti hechbir zaman peseygini yoq, eksiche herqaysi dewirlerde ötken mustemlikichi küchler ölirining yerlik heliqqe qaratqan zulum siyasitini we taktikisini bir – birige miras qaldurup, uni tehimu kücheytip we zalimlashturup kelmekte.

Kommunist hitay hakimiyiti sherqiy türkistanni ishghal qilghan 63 yildin buyan, Uyghur xelqining kishilik hoqoq, demokratiye we öz teqdirini özi hel qilish heqqidiki tenich insani arzu – isteklirini hechqachan nezerge alghini yoq we bu arzu – isteklerge qattiq basturush shekli bilen jawap berip kelmekte.

Hitay hakimiyiti Uyghur xelqining qanuniy, siyasi teleplirini tenich yol bilen hel qilmay, ularni özini qoghdash üchün qoralliq toqunushlarni keltürüp chiqirishqa mejburlidi, beyjing dayirlirining atsimilatsiyeni we qirghinchiliqni asas qilghan dölet teror siyasiti yerim esirdin buyan künsanap kücheyse kücheydiki, hech ajizlashmidi.

Sherqiy türkistanning mustemlike tarihigha qaraydighan bolsaq, esirlerdin buyan bu rayondiki uyghurlarni asas qilghan yerlik heliqler teripidin mustemlikichi hakimiyetlerge qarshi izchil türde dawamlashturulup keliniwatqan türlük shekildiki isyan we naraziliq heriketliring hergizmu tasadipi otturigha chiqqan istihiyesiz heriketler emes, belki ghaye,meqset we nishanliri eniq bolghan, yerlik heliqning ortaq hessiyati we sadasi toluq ekis‘ettürülgen wekillik harektirige ige hadisiler ikenlikini körüwelish tes emes. Bolupmu 20 – esirning bashliridiki, yeni 1911 – yilidiki tömür helipe isyanidin tartip taki bügüngiche bolghan uzaq tarihiy bir jeryan ichide yüzbergen chong – kichik isyan we qarshiliq körsütüsh heriketlirining tüp alahidiliklirini inchikiliq bilen tehlil qilghinimizda, uning harektiri, meqsidi we bu heriketlerning kelip chiqishigha sewepchi bolghan asasliq amillarning bir – biridin anche periqlinip ketmeydighanliqi körülmekte. Bu amillar, mustemlikichilerning yerlik heliqqe salghan chekidin ashqan milliy zulmi we besimi, siyasi, iqtisadi, ijtimayi,din, mediniy – maarip ... qatarliq jehetlerde yerlik heliqler uchrawatqan adaletsizlik we eghir kemsitishler we ularning buhil zulum, besim we adaletsizliklerdin muntesna halda erkin, hör yashash mohitigha erishish meqsidi bilen, kolliktip halda elip barghan naraziliq we qarshiliq körsütüsh heriketliridin ibaret idi. emma, bu uzaq tarihiy jeryanda sherqiy türkistanni idare qilip kelgen hechbir mustemlikichi hakimiyet, yerlik heliqning isyan qilishigha sewepchi bolghan heqiqiy amillarni esla etirap qilghini yoq, hemmisila digüdek bu isyanlarning peyda bolush menbiyini tashqi amillargha, yeni atalmish < jahangirlar > ning we ularning < ghalchisi > dep qaralghan qandaqtur < intayin az sandiki yerlik bölgünchilerning qutrutishi > gha baghlashqa we bu arqiliq, özlirining yerlik heliqqe seliwatqan zulumlirining üstini yepishqa tiriship keldi. Bolupmu bu mustemlikichi hakimiyetlerning ortaq alahidiki, yerlik heliqning omomiy iradisi ekisettürülgen bu heriketlerning harektirini burmilash we mumkin bar uni omomiy heliqning emes, belki qandaqtur birqanchila atalmish < oghri, qatil, bulangchi we lükchekler > ning iradisi qilip körsütüshke urunushtin ibaret idi.

Xitay hakimiyiti nöwette Sherqiy türkistandiki pütün qanun tarmaqlirining asasi küchini < 3 xil küchler > ge zerbe berishke qaritip kelmekte.

Emiliyette bolsa bu hakimiyetning neziridiki < 3 xil küchler > bolsa, özlirining insani heq – hoqoqlirini, jümlidin, Xitayning asasi qanunida we Xitay teripidin elan qilinghan < Milliy teritoriyélik aptonomiye qanuni > da tekitlengen Milliy, Diniy, Siyasi, Iqtisadi we bashqa heq – hoqoqlirini telep qilghuchi we Xitay hakimiyitining mustemlikichilik siyasitige qarshi chiqquchi Sherqiy Türkistan xelqidin ibaret !

Axirida shuni qayta eskertip ötmekchimizki, uyghurlarni asas qilghan Sherqiy türkistan Xelqi hech bir zaman Xitayning mustemlikichilik siyasitige bash egken emes, Xitay hakimiyitining Uyghurlargha qaritip keliwatqan qattiq basturush we qirghin qilish heriketliri hech bir netijige erishkenmu emes, eksiche, uyghur Xelqining Xitay zulmigha qarshi milliy iradisi künsayin küchüyüp we ulghuyup barmaqta !

Xitay hakimiyiti bu tarixiy riyalliqtin sawaq elishi we Xelqara jamaetchilikning, shundaqla uyghur xelqining arzu – isteklirige qulaq selishi lazim !

Millitimizning hörlüki, erkinliki we azatliqi üchün eziz janlirini pida qilghan qehriman ewlatlirimizni qelbimizde ebediyen yashnitish, ularning küreshchan iradisi we milliy rohigha warisliq qilish bolsa hemmimizning milliy we wijdani burchimizdin ibaret !

DUQ teshwiqat – neshriyat komiteti

2013 – yili 1 – ayning 30 - küni

Unregistered
31-01-13, 15:28
Uyghur Xelqi shehidlirini esla unutmaydu we ularning küresh iradisige ebediyen warisliq qilidu !

Unregistered
01-02-13, 12:56
Ghuljidiki 5 - fewral herikitide, shundaqla weten yolida qurban bolghan barliq shehidlirimizgha allahtin rehmet tileymen, yatqan yeri jennet bolghay !

Unregistered
02-02-13, 17:27
http://www.uyghurcongress.org/uy/

Unregistered
03-02-13, 15:40
http://www.uyghurcongress.org/uy/

Ghulja qehrimanlirini esla unutmaymiz !