PDA

View Full Version : Ixtiyari MUxbir Ependimge



Unregistered
12-01-13, 07:10
Ependim
ozliridin bir ishni soray.

Telkining dawanidin
karwan toxtimay otti
Elaxun yighlighan bilen
Sulayman yighlimay otti

digen qoshaqtiki karwan toxtimay otti digen misrani qandaq chushinimiz?
karwan toxtimay ottimu?yaki toxtimay karwanlar bu dawandin otidu dep chushinemduq?
bir etrapliq chushench berip,yeship bergen bolsila?

aldinala rehmet

Unregistered
12-01-13, 07:24
Ependim
ozliridin bir ishni soray.

Telkining dawanidin
karwan toxtimay otti
Elaxun yighlighan bilen
Sulayman yighlimay otti

digen qoshaqtiki karwan toxtimay otti digen misrani qandaq chushinimiz?
karwan toxtimay ottimu?yaki toxtimay karwanlar bu dawandin otidu dep chushinemduq?
bir etrapliq chushench berip,yeship bergen bolsila?

aldinala rehmet

Ependim meni Molla tapqaq dep oylap qalghan ohshimamla,? men ozumning Ata tereptin uchunji( Momin Mehemmed Ishaq ) we Ana tereptin Tortinji( Gulsum Abdulqadir Ibrahim Tohti ) ejdadimghiche bilimen.

Men u Karwanni, Ilahunni, Suleymanni nerdin biley.bilidighanlar yezip qoysun.

Men u Telke digen Dawanni deslep 10-07-1999- Kuni Kordum nahayiti konglum yerim boldi, ismigha layiq bir Dawan emes iken.ya Derihi Yoq, ya Ormini, bir qaqasliq kichikkine Dong iken, bu Yerler mende videogha tartighliq bar. bir kuni bu meydangha chqiirip qoyimiz millet korsun," Tazning nimisi bar dise Tomur Taghiqi bar " dep bizidki bu meshhur Dawanning halini.

Bermigen Hudayim biz heqqe Taghdinmu, Baghdinmu bermigen iken, kormemla Alma-Atani etrapliri tengri Taghlirining eng guzel Yerliri iken, qarisila Urumchige Tagh nechche on Kilometir uzaq1liqta.

Ozini Molla tapqaq emes dep bilidighan Uyghur;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregisttetered
12-01-13, 09:23
Sen appaq ghujining pushti ikensen emesmu mekkidiki muhpur ....

Aq tirek
12-01-13, 11:37
Telke taghlirining kopliri qarghayliq yap-yishil peqet telke dawani jaylashqan tagh da dereh kamchil belkim yol yasalghan bolghanlighi uchundur. Telke teghining bishidin towenge qarap yoghan shaqiratma su aqidu.bu su yazning issiqida shunchilik muzdek bolup ichsingiz tiningiz yayraydu. telke dawanining ustidin qarisingiz taghlar kop-kok qarghaylar bilen oralghan .telke dawanining ustide birpes tursingiz wetenning taghlirini toymay mihir bilen tamasha qilghingiz kilidu. telke say ichi burun yoghan tagh derehliri bilen oralghan idi. taghdin chushken suzuk su tashtin -tashqa urulup telke yoli bilen paralil aqidu. telke ichide yaylaq almashturup kochiwatqan qazaqlarni qoy padiliri bilen daim uchurutup turisiz.
men bu yurtluq boghanlighim uchun tagh ichige kirip seyle qilish pursetlirige ige bolghan idim .taghning muzdek sap hawasi shebnem chushken munbet chimliqlar hazirmu isimda .wetenning peqet guzel menzirliri emes herqandaq giya tashlirimu insanda mihir muhabbet qozghaydu. chetelning dingiz boyi, guzel ham bay dolitide yashisammu wetendin alghan muhabbetni alalmidim. teghdir teqqazasi bilen ana wetenni tashlap yad ellerde yashighinimgha ozemni gunahkardek his qilimen...,Ene insan hayati ashundaq guzel, tatliq,echinish, hesretler, nepretler bilen murekkep otidighan ohshaydu.

Unregistered
12-01-13, 12:24
Bu IM Mekke digen kishi, mekkidiki qaqas dongluklerde xuddi keslenchuktek yuriwerip ,wetenning guzel menzirilirimu qaqasliq donglerge oxshitip qaptu.Eger siz Ghuljining Nilqa,Tikes,Kunes,Mungghulkure tereplirige barsingiz 60 yilning yaghi xitayning talan tarijigha uchrawatqan orman sularning yenila hayati kuchini yoqatmay dunyadiki eng guzel orman ,yaylaqlar qataridin orun elip turghanlighini korisiz.
Wetenning guzel menzirilini kormey turup qalaymiqan joyligenlerge qarap turalmaydighan Uyghur.

Unregistered
12-01-13, 16:31
Bu IM Mekke digen kishi, mekkidiki qaqas dongluklerde xuddi keslenchuktek yuriwerip ,wetenning guzel menzirilirimu qaqasliq donglerge oxshitip qaptu.Eger siz Ghuljining Nilqa,Tikes,Kunes,Mungghulkure tereplirige barsingiz 60 yilning yaghi xitayning talan tarijigha uchrawatqan orman sularning yenila hayati kuchini yoqatmay dunyadiki eng guzel orman ,yaylaqlar qataridin orun elip turghanlighini korisiz.
Wetenning guzel menzirilini kormey turup qalaymiqan joyligenlerge qarap turalmaydighan Uyghur.

Ependim, Wetenning guzel Taghu-Deryalirini, Baghu-Bostanlirini mendin sorisila, aldirimisila men dep berey sili anglisila.

Wetenning Taghu-Deryalirini, Baghu-Bostanlirini eng yahshi bilidighan Uyghur;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
13-01-13, 04:49
Ependim, Wetenning guzel Taghu-Deryalirini, Baghu-Bostanlirini mendin sorisila, aldirimisila men dep berey sili anglisila.

Wetenning Taghu-Deryalirini, Baghu-Bostanlirini eng yahshi bilidighan Uyghur;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

1972- Yili 07- Aylarning otturiliri idi, biz uch kishi biri Hitay biri Qazaq we men uchumiz Tengri Taghlirining ottura qismining Shimali etekliride Tengri Taghlirining ichige Qelin Qaraghayliq we bashqimu derehler bilen qoyuq osken Ormanliqqa Ara. Palta Gurjeklerge Sap kesip kelgili barduq.men Toge mindim, u Hitay At mindi heliqi Qazaq Toge minip barduq.

Qizil Hitay digen Itlar u chaghlarda shundaq eski siyasetlerni hetta oz helqigimu ijra qilghan idiki, tehi Qongimizgha tuzugirek Ishtan kiyishni bilmeydighan bizlerni " Siler Ziyali yashlar, Yezilargha chushup cheniqisiler " dep biz Uch Uyghur bala, bir Qazaq bala we Besh Hitay Toqquzimizni Tengri Taghlirining Shimali etekliridiki bir Sap Hitaylar bar Yezigha heydiwetken idi

Beshidin otken kunlirini tohtimay hikaye qilip yazidighan Uyghur;

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
13-01-13, 04:51
1972- Yili 07- Aylarning otturiliri idi, biz uch kishi biri Hitay biri Qazaq we men uchumiz Tengri Taghlirining ottura qismining Shimali etekliride Tengri Taghlirining ichige Qelin Qaraghayliq we bashqimu derehler bilen qoyuq osken Ormanliqqa Ara. Palta Gurjeklerge Sap kesip kelgili barduq.men Toge mindim, u Hitay At mindi heliqi Qazaq Toge minip barduq.

Qizil Hitay digen Itlar u chaghlarda shundaq eski siyasetlerni hetta oz helqigimu ijra qilghan idiki, tehi Qongimizgha tuzugirek Ishtan kiyishni bilmeydighan bizlerni " Siler Ziyali yashlar, Yezilargha chushup cheniqisiler " dep biz Uch Uyghur bala, bir Qazaq bala we Besh Hitay Toqquzimizni Tengri Taghlirining Shimali etekliridiki bir Sap Hitaylar bar Yezigha heydiwetken idi

Dawami yezilidu,

Beshidin otken kunlirini tohtimay hikaye qilip yazidighan Uyghur;

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
13-01-13, 06:17
1972- Yili 07- Aylarning otturiliri idi, biz uch kishi biri Hitay biri Qazaq we men uchumiz Tengri Taghlirining ottura qismining Shimali etekliride Tengri Taghlirining ichige Qelin Qaraghayliq we bashqimu derehler bilen qoyuq osken Ormanliqqa Ara. Palta Gurjeklerge Sap kesip kelgili barduq.men Toge mindim, u Hitay At mindi heliqi Qazaq Toge minip barduq.

Qizil Hitay digen Itlar u chaghlarda shundaq eski siyasetlerni hetta oz helqigimu ijra qilghan idiki, tehi Qongimizgha tuzugirek Ishtan kiyishni bilmeydighan bizlerni " Siler Ziyali yashlar, Yezilargha chushup cheniqisiler " dep biz Uch Uyghur bala, bir Qazaq bala we Besh Hitay Toqquzimizni Tengri Taghlirining Shimali etekliridiki bir Sap Hitaylar bar Yezigha heydiwetken idi

Dawami yezilidu,

Beshidin otken kunlirini tohtimay hikaye qilip yazidighan Uyghur;

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Zaten bizning Yezimiz Tengri Taghlirining Qaraghay Ormanliri bilen qaplanghan Yerlirige on kilometirche keletti, uning ustige bizning Yezining yenimu Tagh terepide tort kilometir kelidighan yerde bir kichik qoshumche Yezisi bar idi, biz boytaqlar we bir nechche Hitay aileler ene shu Yerde ishleyttuq. biz u kuni Taghda bir nechche Kun turup qalidighan bolghanlighimiz uchun yerim halta Aq Un, ikki Quta Suyagh we Qazan-qumuchtek nersilerni ozimiz bilen bille eliwalduq. ettigen saet toqquzlarda Tagh ichige qarap mangduq. bizning yezidihn Tagh ichige qarap tehminen uch kilometirche mangghanda bir dane Tash Yol keletti. bu tash Yolni Hitaylar " Guo Fang Gong Lu " dep ataytti. menisi " Dewlet Mudapie Tash Yoli " digenlik bolatti, Qizil Hitay egerde Oruslar bilen urushup qalsaq qorqusi bilen bir zamanlar yasighan iken.bu Tash Yol bilishimche Urumchidin Ghuljighichilik Tengri Taghlirining ichu bilen manngatti.

Biz shu Tash Yoldin otkende Tengri Taghlirining heqiqi igizliklirige kirgen bolduq, aldimizda ajayip qapqara bir Tagh qaptili korundi, u Tagh qaptilini Sol Qolimizgha elip aylinip ottuq. men heyran boldum, heliqi Hitay bizge " Bu Qap-qara turghan Tagh Komur Tagh " didi.eslide bizning bilishimizche Komur yer astida helila towende shekillinidu, halbuki bu Yerde Komur yer ustide shekilliniptu we tehi tamamen Komur halitige kelip bolalmighachqa derijisi towen hesaplinip uni hazirche Komur ornida ishletmeydiken, chunki yahshi koymeydiken, elbette zawutlarda hawa Pompilisa koyidu, amma u chaghlarda Hitaylar hazirqidek tehi pen-tehnikisi tereqqi qilmighan waqitlar idi, belki hazir u Taghlarnimu elip tuzlep bolghan bolsa kerek, chunki bashqa Komur Kanliridk japa tartmayla alghili bolidighan asan Komur idi.

Dawami yezilidu,

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
13-01-13, 13:14
Ependim
ozliridin bir ishni soray.

Telkining dawanidin
karwan toxtimay otti
Elaxun yighlighan bilen
Sulayman yighlimay otti

digen qoshaqtiki karwan toxtimay otti digen misrani qandaq chushinimiz?
karwan toxtimay ottimu?yaki toxtimay karwanlar bu dawandin otidu dep chushinemduq?
bir etrapliq chushench berip,yeship bergen bolsila?

aldinala rehmet

Telkining dawanidin
karwan toxtimay otti
Elaxun yighlighan bilen
Sulayman yighlimay otti

Bu qoshaqlar Ili Xeliq naxshiliridin "Leylun" digen Naxshining misraliri bolup, bu tikistiki Elaxun bilen Sulaymanning orni almiship qaptu.

"Elaxun yighlighan bilen
Sulayman yighlimay otti" emes, esli bundaq:

"Sulayman yighlighan bilen
Elaxun yighlimay otti"
dep éytilidu

Bu Tikistiki Elaxun digen kishi Elaxun Kökkuz dep atalghan ,1890-yillirida Ghulja Qazanchi meliside tughulup, ötken dangliq sazende we naxshichi hem shu zamanisining nochi pelwani bolup, qoruqmas ot yurek erkek.

Telki dawanliridin shu zamanlirida Karwanlar bolsa nahayiti teslikte, ming bir japa-mushaqqette ötidighnalighi üchün bu Elahun Kökkuz bu dawanlardin nahayiti jessurluq bilen ötetiken. Shunga bu "Leylun" diegen Ili xeliqining dangliq, mungluq ademning könglige rahat bighighlaydighan naxshisida Elaxun kökkuzning baturlighini teswirligen.

Hörmet bilen,
Ili Xeliqining Naxshisini yaxshi bilidighan hem mungluq éytidighan Uyghur.

Unregistered
13-01-13, 15:21
Zaten bizning Yezimiz Tengri Taghlirining Qaraghay Ormanliri bilen qaplanghan Yerlirige on kilometirche keletti, uning ustige bizning Yezining yenimu Tagh terepide tort kilometir kelidighan yerde bir kichik qoshumche Yezisi bar idi, biz boytaqlar we bir nechche Hitay aileler ene shu Yerde ishleyttuq. biz u kuni Taghda bir nechche Kun turup qalidighan bolghanlighimiz uchun yerim halta Aq Un, ikki Quta Suyagh we Qazan-qumuchtek nersilerni ozimiz bilen bille eliwalduq. ettigen saet toqquzlarda Tagh ichige qarap mangduq. bizning yezidihn Tagh ichige qarap tehminen uch kilometirche mangghanda bir dane Tash Yol keletti. bu tash Yolni Hitaylar " Guo Fang Gong Lu " dep ataytti. menisi " Dewlet Mudapie Tash Yoli " digenlik bolatti, Qizil Hitay egerde Oruslar bilen urushup qalsaq qorqusi bilen bir zamanlar yasighan iken.bu Tash Yol bilishimche Urumchidin Ghuljighichilik Tengri Taghlirining ichu bilen manngatti.

Biz shu Tash Yoldin otkende Tengri Taghlirining heqiqi igizliklirige kirgen bolduq, aldimizda ajayip qapqara bir Tagh qaptili korundi, u Tagh qaptilini Sol Qolimizgha elip aylinip ottuq. men heyran boldum, heliqi Hitay bizge " Bu Qap-qara turghan Tagh Komur Tagh " didi.eslide bizning bilishimizche Komur yer astida helila towende shekillinidu, halbuki bu Yerde Komur yer ustide shekilliniptu we tehi tamamen Komur halitige kelip bolalmighachqa derijisi towen hesaplinip uni hazirche Komur ornida ishletmeydiken, chunki yahshi koymeydiken, elbette zawutlarda hawa Pompilisa koyidu, amma u chaghlarda Hitaylar hazirqidek tehi pen-tehnikisi tereqqi qilmighan waqitlar idi, belki hazir u Taghlarnimu elip tuzlep bolghan bolsa kerek, chunki bashqa Komur Kanliridk japa tartmayla alghili bolidighan asan Komur idi.

Dawami yezilidu,

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Amma u Qapqara Tagh undaq Hitaylar ikki uch qezipla elip tugitidighan kichikkine Dong emes idi, usti Muz-Qar, otturisi Qaraghay Ormanliqliri we Yer terepide tehminen ottuz-qiriq metirche igizlikte Qap-qara Komur idi, elbette u Komurning Yer ustidiki qismi bu, Yer astida yene qanchilik qismi bar.Allah bilidu.Allah bizge damlitip ozimizge yigizmigen tebii Bayliq dep mana buni dimeymizmu,?

Bu Tagh qaptilining Gherip terepi tehminen bir kilometir kelidighan kengri ketken Say we otturisida bir kichik derya Eqini aqidiken.bu Derya eqinimu mende 16-07-1999 Kuni Video Kameragha tartighliq bir kuni teknik bilimimiz ashqansiri bu video korunishlirinimu bu meydangha chaplap jamaet bilen Yuz korushturumiz.bu Derya eslide tebii haletide bolsa Tengri Taghliridin eqip chushup Shimalgha qarap eqip Urumchi-Ghulja Tash yolidin 164 KM din Tash Yolni kesip otup Jungghariye Oymanlighida Manas Deryasi bilen qoshulup Qurban Tungghut Cholidiki Qaramayning Shimali terepidiki Shogey Atliq Kolge quyulsa kerek idi.amma Hitay atliq bu Itlar wetinimiz Sherqi Turkistangha besip kirgendin keyin bu tebii Jughrapiye ozgirip bu Su Qurban Tungghut Cholige barmayla tugep ketidighan bolghan bolsa kerek.

Hetta belki hazir kim bilidu u Urumchi-Ghulja Tash Yolining Shimal terepigimu otmey u Su tugise kerek, chunki del mana bu wetenimizning kengri ketken topraqlirida hazir Qizil Hitayning ishlep chiqirish-qurulush Bing Tuani 08- Diwiziye 153 we 151- Polkliri we u polklargha qarashliq 20 nechche Lian her Lianlerde nechche ming kishilik iskan mewjud.umumi qilip eytsaq u Sugha qarashliq nechche milyon Kochmen hitaylar u etraplargha Yerlishiglik.Su ulardin eship towendiki u Kolge we u yerlik heliqqe berishi yoq gep bolsa kerek.


Dawami yezilidu.


Weqelikni kop inchike qilip chushendurup yazidighan Uyghur;

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
13-01-13, 15:36
Amma u Qapqara Tagh undaq Hitaylar ikki uch qezipla elip tugitidighan kichikkine Dong emes idi, usti Muz-Qar, otturisi Qaraghay Ormanliqliri we Yer terepide tehminen ottuz-qiriq metirche igizlikte Qap-qara Komur idi, elbette u Komurning Yer ustidiki qismi bu, Yer astida yene qanchilik qismi bar.Allah bilidu.Allah bizge damlitip ozimizge yigizmigen tebii Bayliq dep mana buni dimeymizmu,?

Bu Tagh qaptilining Gherip terepi tehminen bir kilometir kelidighan kengri ketken Say we otturisida bir kichik derya Eqini aqidiken.bu Derya eqinimu mende 16-07-1999 Kuni Video Kameragha tartighliq bir kuni teknik bilimimiz ashqansiri bu video korunishlirinimu bu meydangha chaplap jamaet bilen Yuz korushturumiz.bu Derya eslide tebii haletide bolsa Tengri Taghliridin eqip chushup Shimalgha qarap eqip Urumchi-Ghulja Tash yolidin 164 KM din Tash Yolni kesip otup Jungghariye Oymanlighida Manas Deryasi bilen qoshulup Qurban Tungghut Cholidiki Qaramayning Shimali terepidiki Shogey Atliq Kolge quyulsa kerek idi.amma Hitay atliq bu Itlar wetinimiz Sherqi Turkistangha besip kirgendin keyin bu tebii Jughrapiye ozgirip bu Su Qurban Tungghut Cholige barmayla tugep ketidighan bolghan bolsa kerek.

Hetta belki hazir kim bilidu u Urumchi-Ghulja Tash Yolining Shimal terepigimu otmey u Su tugise kerek, chunki del mana bu wetenimizning kengri ketken topraqlirida hazir Qizil Hitayning ishlep chiqirish-qurulush Bing Tuani 08- Diwiziye 153 we 151- Polkliri we u polklargha qarashliq 20 nechche Lian her Lianlerde nechche ming kishilik iskan mewjud.umumi qilip eytsaq u Sugha qarashliq nechche milyon Kochmen hitaylar u etraplargha Yerlishiglik.Su ulardin eship towendiki u Kolge we u yerlik heliqqe berishi yoq gep bolsa kerek.


Dawami yezilidu.


Weqelikni kop inchike qilip chushendurup yazidighan Uyghur;

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Abdulqadir Ibrahim 25-07-1999---04-09-1999 arisida deslep Yurti Manasqa barghan Muhajir idi, keyin Mekkige qaytip kelgendin keyin her Yerde her olturush we mehmandarchiliqlarda shundaq bir weqelikni her kimge hikaye qilip beretti.

Manasning Ayagh terepliride del shu kunlerde bir yerlik Uyghur Hatuni bilen Bing Tuanning Hitayliri arisida Su talishiship u Hitaylar u Uyghur Hatunini olturiwetken iken.

Dawami yezilidu.

Kona weqeliklerni hich untumaydighan Uyghur;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
13-01-13, 16:43
Abdulqadir Ibrahim 25-07-1999---04-09-1999 arisida deslep Yurti Manasqa barghan Muhajir idi, keyin Mekkige qaytip kelgendin keyin her Yerde her olturush we mehmandarchiliqlarda shundaq bir weqelikni her kimge hikaye qilip beretti.

Manasning Ayagh terepliride del shu kunlerde bir yerlik Uyghur Hatuni bilen Bing Tuanning Hitayliri arisida Su talishiship u Hitaylar u Uyghur Hatunini olturiwetken iken.

Dawami yezilidu.

Kona weqeliklerni hich untumaydighan Uyghur;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Abdulqadir Ibrahim mana bu weqelikni Qizil Hitay Hakimiyetining Yurtimiz Sherqi Turkistangha besip kirgendin keyin Yerlirimizni we Su bayliqlirimizni qandaq talan-taraj qiliwatqanlighining delili ornida siyasi teshwiqat qilghan idi. belki bu weqelikni Abdulqadir Ibrahimgha shu yurt sayahetide birer eqilliq kishi asta digen bolsa kerekki bu weqeliktek milli zulumlar chet-ellerde bilinsun uchun we u eqilliq kishi meqsidige yetken idi.

12-1971----01-02-1972 Tarihliride biz mana bu Deryaning Tengri Taghlirining ichidiki qismigha Su Ambiri yasashqa barghan iduq.bizlerge Su Ambiri yasighili kelidighan ishchilar yatidighangha Geme kolatqili aparghan iken, Qishning qehritan soghuqlirida Gemini putturmeyla ishni tohtitip qaytip ketken iduq. hazir oylisasm Qizil Hitay Hokumeti bu Tagh Jilghisida nahayiti yoghan bir Su ambiri yasashni pilanlighan ohshaydu, amma kop otmeyla bu plandin waz kechken bolsa kerek, 1999- Yildiki Yurt sayahetimde men ene shu Yerlerni qayta ziyaret qildim, kordumki u Yerlerge Su ambiri qilmaptu dimek bu plan muhim dep bilinmigen we waz kechilgen plan iken.

Endi esli weqelikke qaytaylik, biz u Qapqara Komur Tagh Qaptilidin otup Tagh ichige qarap mangduq. tehminen ikki yaki uch kilometirche Yol yurgendin keyin bir Hak zawuti uchridi, u Tengri Taghliri dep atalghan Taghlar bu biz Mekkide we bashqa yurtlarda korgendek Topa yaki Qattiq Qiya Tash Taghlar emes iken. bizlerning bu Allah bergen Yurtimizda Tagh hem nahayiti tebii bayliq iken.u igiz Qed koturup Asmangha taqiship usti Appaq Qar bilen qaplanghan Taghlardiki bu Kulreng Qiya Tashlar eslide " Hak Tashliri we Smot Tashliri " iken. Hak we Simot her korungen Tashta bolmaydighan bir mehsulat iken. Allah ozung bar.bu Tebii Bayliqning igisi ya sen bol, ya biz bolaylik, Hitaygha ige qilma bu Bayliqni ya Rabbi.


Oz Baylighini Hitaylardin qattiq qizghinidighan Uyghur;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
13-01-13, 17:49
Abdulqadir Ibrahim mana bu weqelikni Qizil Hitay Hakimiyetining Yurtimiz Sherqi Turkistangha besip kirgendin keyin Yerlirimizni we Su bayliqlirimizni qandaq talan-taraj qiliwatqanlighining delili ornida siyasi teshwiqat qilghan idi. belki bu weqelikni Abdulqadir Ibrahimgha shu yurt sayahetide birer eqilliq kishi asta digen bolsa kerekki bu weqeliktek milli zulumlar chet-ellerde bilinsun uchun we u eqilliq kishi meqsidige yetken idi.

12-1971----01-02-1972 Tarihliride biz mana bu Deryaning Tengri Taghlirining ichidiki qismigha Su Ambiri yasashqa barghan iduq.bizlerge Su Ambiri yasighili kelidighan ishchilar yatidighangha Geme kolatqili aparghan iken, Qishning qehritan soghuqlirida Gemini putturmeyla ishni tohtitip qaytip ketken iduq. hazir oylisasm Qizil Hitay Hokumeti bu Tagh Jilghisida nahayiti yoghan bir Su ambiri yasashni pilanlighan ohshaydu, amma kop otmeyla bu plandin waz kechken bolsa kerek, 1999- Yildiki Yurt sayahetimde men ene shu Yerlerni qayta ziyaret qildim, kordumki u Yerlerge Su ambiri qilmaptu dimek bu plan muhim dep bilinmigen we waz kechilgen plan iken.

Endi esli weqelikke qaytaylik, biz u Qapqara Komur Tagh Qaptilidin otup Tagh ichige qarap mangduq. tehminen ikki yaki uch kilometirche Yol yurgendin keyin bir Hak zawuti uchridi, u Tengri Taghliri dep atalghan Taghlar bu biz Mekkide we bashqa yurtlarda korgendek Topa yaki Qattiq Qiya Tash Taghlar emes iken. bizlerning bu Allah bergen Yurtimizda Tagh hem nahayiti tebii bayliq iken.u igiz Qed koturup Asmangha taqiship usti Appaq Qar bilen qaplanghan Taghlardiki bu Kulreng Qiya Tashlar eslide " Hak Tashliri we Smot Tashliri " iken. Hak we Simot her korungen Tashta bolmaydighan bir mehsulat iken. Allah ozung bar.bu Tebii Bayliqning igisi ya sen bol, ya biz bolaylik, Hitaygha ige qilma bu Bayliqni ya Rabbi.


Oz Baylighini Hitaylardin qattiq qizghinidighan Uyghur;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

U Hak Zawuti eslide nechche dane yoghan we chongqur Orek iken, kengligi besh-alte metir kelidighan we chongqurlighi besh alte metir kelidighan astida Shalasini bar uning astide Kulhane we yan terepide Hak qachilaydighan Mashinilar tohtap Hak usidighan yerliri bar iken, Hitaylar Tash Komurlerni u Azgal Oreklerge tolduridiken andin ustige u Taghlardiki Qiya Tashlarni Partilitip u Komurning ustige tolduridiken we astidin Ot qalaydiken, Ot u Komurge tutushup Komur koyup bolghanda u Taghlardin ekilip toldurghan Kul renggidiki yoghan Qiya Tashlar zaten Otta koyup Hak bolidighan ish iken.endi bu Tashlarni yene Mashina bilen toshup shu etraptiki Simot Zawutigha apirip Simot ishlep chiqiridiken, bashqa Tashlar simotqa yarimaydiken,

Men Saudi Erebistanda Simot Zawutlirida Simot Tashlirini bashqa yurtlardin Perehot bilen ekilidu dep anglighan idim,belki bizning yurttiki u Taghlardin ekelse kerek. chunki Hitaylar erzan satidu.toshush kirasining ustige azghine bir baha qoshsila boldi, Tashlar zaten Taghda yani Tengri Taghlirining ozi Simot Tashliri digen gep. wetenimizdiki Insan eqli almaydighan bu tebii Bayliqning peqet birila mana bu Taghlardiki Tashlar iken.

Bu Hak Zawutida Qizil Hitaylar 1945-1949- Yilliri oz ichki urushlirida esir alghan Qara Hitay Eskerlirini yallap ishlitidiken, ularning kopinchisi Jenobi Hitay Yurtliri etrapidin esir elinghan Qara Hitayning Eskerliri bolghachqa u Hitaylarning Tillirini hich bilgili bolmaydiken.shu yerde bir kichik Dukan bar iken, biz u Dukandin azghine soda setiq qilghandin keyin bu yerdin otup Tagh ichige qarap mangduq.

Hikayesini Taghdiki weqelikler bilen dawamlashturidighan Uyghur;


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
13-01-13, 21:35
esalamu eleykum hormetlik kirindashlar

"osmurler uqun dini sawat" namilik eser 2012-yili Istanbol ve Beyrutta neshir kilinghan noshilirigha asasen neshirge teyarlandi.ehlak hekkidiki mesiller kopeytilip birkanche yingi movzu koshuldi.bu uyghur osmurlerge atap hazirlanghan bolup,chonglar uqunmu amibap chushunishlik hem ihcham bir okushulukdur.
bu eser sizning ekide ibadet ehlak ve halal-haram mesillirini eng kiska yol bilen eng tughra ve mukemel chushinishinglargha yardem kilidu dep oylaymen.ata-anilardin bu eserni balilargha pishshik okutushlirini ve bu mowzuda ulargha koperek yardemchi bolishni soraymen.
http://rfa.at.ua/osmur_......yanchuk_kitawi.doc

Unregistered
13-01-13, 21:37
esalamu eleykum hormetlik kirindashlar

"osmurler uqun dini sawat" namilik eser 2012-yili Istanbol ve Beyrutta neshir kilinghan noshilirigha asasen neshirge teyarlandi.ehlak hekkidiki mesiller kopeytilip birkanche yingi movzu koshuldi.bu uyghur osmurlerge atap hazirlanghan bolup,chonglar uqunmu amibap chushunishlik hem ihcham bir okushulukdur.
bu eser sizning ekide ibadet ehlak ve halal-haram mesillirini eng kiska yol bilen eng tughra ve mukemel chushinishinglargha yardem kilidu dep oylaymen.ata-anilardin bu eserni balilargha pishshik okutushlirini ve bu mowzuda ulargha koperek yardemchi bolishni soraymen.
http://rfa.at.ua/osmur_balilarning_yanchuk_kitawi.doc

Unregistered
14-01-13, 05:49
koptin-kop Rexmet.

etrapliq chushendurup qoyghiningizgha bek teshekkur boldum.
emdi mening soalimgha bolghan oz chushenchungiznimu dep bergen bolsingiz.




Telkining dawanidin

karwan toxtimay otti
Elaxun yighlighan bilen
Sulayman yighlimay otti

Bu qoshaqlar Ili Xeliq naxshiliridin "Leylun" digen Naxshining misraliri bolup, bu tikistiki Elaxun bilen Sulaymanning orni almiship qaptu.

"Elaxun yighlighan bilen
Sulayman yighlimay otti" emes, esli bundaq:

"Sulayman yighlighan bilen
Elaxun yighlimay otti"
dep éytilidu

Bu Tikistiki Elaxun digen kishi Elaxun Kökkuz dep atalghan ,1890-yillirida Ghulja Qazanchi meliside tughulup, ötken dangliq sazende we naxshichi hem shu zamanisining nochi pelwani bolup, qoruqmas ot yurek erkek.

Telki dawanliridin shu zamanlirida Karwanlar bolsa nahayiti teslikte, ming bir japa-mushaqqette ötidighnalighi üchün bu Elahun Kökkuz bu dawanlardin nahayiti jessurluq bilen ötetiken. Shunga bu "Leylun" diegen Ili xeliqining dangliq, mungluq ademning könglige rahat bighighlaydighan naxshisida Elaxun kökkuzning baturlighini teswirligen.

Hörmet bilen,
Ili Xeliqining Naxshisini yaxshi bilidighan hem mungluq éytidighan Uyghur.

Unregistered
14-01-13, 11:15
"karwan toxtimay ottimu?yaki toxtimay karwanlar bu dawandin otidu dep chushinemduq?"

Sizning bu ikki soallingizning birsi uyghur til Grammatikisidiki Piéllarning turlinish shekli bilen qarighanda
ötken zamanni bildurse, ikkichisi kelgusi zamanni bildurup kiliwatidu.
Bu naxshidiki "Karwan toxtimay ötti" digen misra hem ötken zamanni bildurse hem hazirqi zamanni bilduridu.
Yeni esirlerdin biri bu dawandin toxtomay karwanlarning ötup kiliwatqanlighini chushenduridu.

Shunga ikki soalingizning 1-toghra 2-simu hem toghra chunki hazirmu belki kelgusidiki ettidimu bu yoldin Poyuz , Mashin we her turluk qatnash qoralliri ötiwatidu. emma kiyinki uzaqraq waqitni oylisaq buni janabi Alla bilidu. shunga 1-soal eng toghra.