PDA

View Full Version : RFA / Pidaiy ziyareti



Unregistered
27-11-12, 03:34
http://www.rfa.org/uyghur/xewerler/tepsili_xewer/salamet-xanim-11262012200528.html/story_main?encoding=latin
Salamet xanim: xitaylarning mejburiy maaripi balilarni talishish körüshi
Ixtiyariy muxbirimiz pidaiy
2012-11-26

Bir sabiq muellim xitay hökümiti uyghurlargha qaratqan maarip siyasiti we buning uyghur milliy mewjudiyitige körsitiwatqan tesiri heqqide toxtilip xitayning emeliyette uyghur ballirini talishish körüshi qiliwatqanliqini bildürdi.

RFA/Pidaiy

Uyghur élidin chiqip gollandiyide turuwatqan salamet xanim. 2012-Yili noyabir. Gollandiye.

Bu sözlerni ziyaritimizni qobul qilghan sabiq muellim salamet xanim otturigha qoydi. Salamet xanim yene, uyghur maaripchilarningmu öz millitining kelgüsi bolghan ösmürlerni talishishta jan pidaliq körsitish kéreklikini bildürdi.

Uyghur élidin yéngi chiqip muhajérettiki gollandiyige kélip qalghan salamet xanim xitaylar uyghurlar wetinide yürgüzüwatqan xeterlik assimilyatsiye siyasetliri üstidin shikayet qilip, weten-Xelqige bolghan hésdashliqini ipadilidi.

Uning bildürüshiche, xitaylarning nöwette assimilyatsiyilik yoqitish qedemliri shu qeder téz bolmaqtikenki, idare organlarda ishchi-Xizmetchiler arisida xitayche sözlishish, ata-Anilar 4 yashtin yuqiri balilirini mejburi maaripning xitaylashturush orunlirigha apirip bérishke mejburlinish, milliy kiyim-Kéchek, yürüsh-Turush, örp-Adet we tashqi qiyapette milliy kimlikidin chetke qéqilish, uyghur binakarliq qurulushlirigha yol qoymasliq, xitayche rawaq nusxiliq qurulushlargha mejburlinish qatarliq sahelerde boluwatqan türlük bésim we tehditler barghanséri éghirlimaqta iken.

U, uyghurlar wetinining maarip saheside yürgüzülüwatqan oqush yéshigha toshmighan uyghur balilarning kichik yéshidila xitayche telim-Terbiyige mejburlinishi we ewladlirining kelgüsidiki xeterlik istiqbaligha köz yügürtüp öz qarashlirini otturigha qoydi.

Uning mesuliyetchan oqutquchilar öz oqughuchilirigha milliy telim-Terbiye bérishke charisiz qiliwatqanliqi, balilarning özi chüshinip bolalmaywatqan we öginip bolalmaywatqan xitay tiligha mejburliniwérish netijiside mekteptin qéchish, öginishte zor derijide chékinish alametlirining künséri éghirlawatqanliqini bayan qilip kélip: hazirqi maarip balilarni talishish körüshige aylinip qaldi, dédi.

Uning bildürüshiche؛ xitaylar burun ijra qilip kéliwatqan mejburiy maaripning qedimini tézlitip, balilarning mektep yéshidin burun diniy telim-Terbiye éliwélishining aldini élish meqsitide 4 yashtin ashqan balilargha xitayche yesli tesis qilinghan we mejburiy yéghiwélinghan. Balilirini ewetip bermigen ata-Anilardin herbir künige yüz yüen jerimane békitken.

Salamet xanim yene xitaylarning maaripida uyghurlarning edebiyat dersliki chiqiriwétilgenlikidin qayghurup, kelgüsidiki ewladlarning öz ana tilida yéziqchiliq qilishi emes, belki bügünki balilarning oqush matériyalliridila xitayche menbege mejburlinishi netijiside peyda boluwatqan selbiy aqiwetlerdin échinidighanliqi bildürdi.

U yene insan özi eng yaxshi bilidighan tilda tepekkur qilidighanliqi seweblik xitay tilida yétiship chiqqan yéngi ewladlarning tepekkur qatlimidiki özgirishler netijiside milliy we diniy kimlikidin uzaqlishishning téximu küchiyip kétidighanliqi ilgiri sürdi.

Unregistered
27-11-12, 06:54
2000 uyghurni bir qetimdin ziyaret qilsangiz 2000 kishidin elwette menilik tema chiqidu, bir temanggha 80 dollar alsang 2000 kishidin silige 160000 doller kelidiken, yene qarimlar duwa qilip berse uni hewer qilip ishlisengla umu chong sawap bulup her duwadin qoshlap payda alisen ishning epi shu, ozem bilgenni didim, bilmigendin nime dedim , qarimlikni qamlashturalmay, hewerchi men boliwaldim, dep seyyare kishilik husus hewer ishlisengla bek yahshi bolidu, undin bashqa siz ozliri boytaq bolghandikin chokanlarni izdep ularnimu kop ziyaret qip tursila uningdinmu qoshlap kelermikin dep .silining ozlirining helqaradiki pidahi obrazinglar tehimu koturlup hewerni ozengla tapalmisanglar oydurup chiqishtek eneniwi obrazinglar ilahim dunyagha pur ketsun, huurra pidahi hewerchilik idiyisi , unining keynidin yene bir qetip erepler bilen qara alkahida bayrighi astida maska tartip hitay konsulida namahishqa chiqsingiz tehimu siyasiyon bulup tonulisin , eger uningghimu hisiyatingizni basalmisingiz berip Awghanistan taghlirida qara bayraq kotesingiz Gollandiyedeki ziyalilar, Uyghurlar silige kop duwa qilip koyidu.

Unregistered
27-11-12, 12:15
Ozem bilgenni didim, Bilmigendin nime dedim , Qarilikni qamlashturalmay, Hewerchi men boliwaldim,