PDA

View Full Version : Uyghurlarning Yerliri Mundak Tartiwilingan, hey Biqare Uyghurum



Unregistered
03-08-12, 22:24
li uyghurlirining yerlirining jaw bawxua we uninggha oxshash xitay emeldarliri teripidin igiliwélinghanliqi ashkarilanmaqta

Muxbirimiz méhriban
2012-08-03
Xitay metbuatlirida bu yil parixorluq jinayiti bilen eyiblinip kéchiktürüp ölüm jazasi bérish höküm qilinghan ghulja shehirining sabiq partkom sékrétari jaw bawxua we uning du famililik ashnisining 2009 - Yildin buyan ili rayonida yer sodisi qilip nurghun para alghanliqi ashkarilandi.

AFP
Xtaydiki chirik emeldardin tartiwilinghan mal-Mülükler körgezmide

Halbuki 2009 - Yildin buyan yerliri «halqima tereqiyat qurulushi»namida xitay shirketliri teripidin mejburiy igiliwélinip erz qilghan uyghurlar bolsa, dairiler teripidin her xil bésimlargha uchrimaqta.

Xitay xewerliride bu yil 4 - Ay mezgilide 34 milyon yüen qimmitidiki parixorluq jinayiti bilen eyiblinip, 2 yil kéchiktürüp ölüm jazasigha höküm qilinghan ghulja shehirining sabiq partkom sékrétari jaw bawxuaning du famililik ashnisining 29 - Iyul küni 21 milyon yüenlik parixorluq qilmishi seweblik 15 yilliq qamaq jazasigha höküm qilinghanliqi élan qilinghan idi.

Parixorluq qilmishi bilen jazalanghan jaw bawxua uyghur aptonom rayonining sabiq partkom sékrétari wang léchüenning yéqinliridin biri bolup, özining qattiq qol siyasiti seweblik xelq arisida tömür musht dep nam alghan idi. Xitay xewerliridin melum bolushiche, jaw bawxuaning ili oblastliq partkomning daimiy heyiti, ghulja shehirining partkom sékrétari bolghan mezgilide du famililik ashnisi bilen birlikte parixorluq qilmishida ili rayonining herqaysi jaylirida élip bérilghan yer sodisida xitay sodigerliridin alghan parisi 20 milyon yüen xelq pulidin éship ketken.

Radiomiz igiligen uchurlardin melum bolushiche, 2009 - Yildin buyan ili oblastida «halqima tereqiyat qurulushi» éhtiyaji namida, ghulja shehiri we sheheretrapidiki yézilar, ghulja nahiyisi, chapchal, nilqa, mongghulküre, tékes, toqquztara qatarliq nahiyilerdiki bagh waranliq - Mehelliler, déhqanlarning miwilik baghliri, tagh baghridiki binemler xitay shirketliri hem xitay yer - Mülük sodigerkliri teripidin erzan bahada mejburiy sétiwélinghan. Eyni chaghda ghulja shehiri we sheherge yéqin yézilardin turpanyüzi, noghaytu, penjim, qarayaghach qatarliq yézilar we chapchal nahiyisining kan yézisi qatarliq jaylardin radiomiz ziyaritini qobul qilghan uyghurlar, bagh - Waranliq hoyliliri, uzun yilliq ejri arqiliq berpa qilinghan miwilik baghliri,ili derya boyidiki tebii toqayliqlar, tagh arisidiki yaylaqlar, yawa alma, yawa ürükzarliq, binem qatarliqlarning xitay ölkiliridin kelgen shirket xojayinliri teripidin sayahat orni qurush, kan échish dégen bahanilerde ili oblastliq hökümet, ghulja shehiri we nahiyilik hökümet qatarliq orunlarning buyruqi bilen yer igilirining raziliqisiz mejburiy igiliwélinghanliqini inkas qilghan idi.

Mesilen, 2009 - Yili ghulja nahiyisining ürük makani dep atalghan turpanyüzi yézisining yuqiriqi turpanyüzi kentidiki 10 nechche ailining ürüklük béghi béyjingning chingxua shirkiti teripidin sayahet rayoni qilish namida mejburiy sétiwélinghan bolup, eyni chaghda béghini sétip bérishke unimighan nuri isimlik déhqan kadirlarning bésimi hem tehditliri seweblik tuyuqsiz qozghalghan yürek késili bilen ölgen idi. Yéziliq hökümet hem nahiyilik hökümetning bésimi bilen baghlirini sétip bérishke mejburlanghan déhqanlarning naraziliq erzi üch yildin buyan dawamlishiwatqan bolsimu, emma ular bügünge qeder razi bolghudek jawabqa érishelmey kelmekte. Ghulja shehirige qarashliq noghaytu yézisidimu oxshash ehwal yüz bergen bolup, yérini sétip bérishke mejburlanghan bir déhqan öz naraziliqini bildürüp, yérini sétip bérishke mejburlighan kadirlarning «yer döletning, shunga hökümetning éhtiyaji bolghanda yerni qayturuwalidu» dégendek sözlerni qilip, déhqanlarni yérini erzan bahada sétip bérishke mejburlighanliqini bildürgen idi.

Xitayning asiya kindiki torining xewiridin melum bolushiche, parixor emeldar jaw bawxuaning du famililik ashnisi jaw bawxuaning imtiyazidin paydilinip, ghulja shehiri we sheher etrapidiki 200 mogha yéqin jayni yé we shé familik xitay yer - Mülük sodigerlirining sétiwélishigha yardemliship, ulardin jemiy 21milyon ündürüwalghan. Xitay xewerliride peqetla ghulja shehirining sabiq partkom sékritari jaw bawxuaning parixorluq jinayitige munasiwetlik bolghan yer sodisi heqqidiki xewerlerla bérilgen bolup, biz yuqirida tilgha alghan yézilardiki yer sodiliridin yene qaysi emeldarlarning nep alghanliqi heqqide bashqa xewerler bérilmidi.

Emma, radiomiz ziyaritini qobul qilghan uyghurlar bolsa, jaw bawxuadek parixor emeldarlarning uyghur élining hemmila jayida barliqini bildürüp, jaw bawxua we uning ashnisi qatarliqlarning peqet ularning ichidiki eng kichik bélijanlar ikenlikini tekitlidi.