PDA

View Full Version : Abdurihim Otkur sheir liri ve kiskiqe terjimali



Unregistered
06-07-12, 15:35
Ataghliq Uyghur Shairi We Yazghuchisi Abdurehim Otkur


Hazirqi zaman Uygur edibiyatining kop qirliq , talantliq, mol hosulluq, meshshur shairi Abdurehim Oktur 1923- yili Qumulda bir tijaretchi ailide dunyagha kelgen bolup u kichik waqtidila dadisi we anidin yetim qalghan.Dadisining esli yurti Atushtin bolup, dadisi wapat bolushtin burun 4 yashtiki oghli Oktur Qumulgha tijaretke kilip ketip turidighan dosti Osman ependining balisi bolmighachqa u bek bilimlik ziyali adem bolghachqa dadisi uninggha tapshrughan. Osman efendi Otkurning bundaq bilimlik bir meshhur adem bolup yitiship chiqishqa zor tesir korsutup yahshi oqutup nurghun bilimldini we peni bilimlerni ogetken. Abdurhim Oktur kichigidin sheir ijadiyitige birilip 1939-yilidin bashlapla sheir yezishqa kirishken.u ilgiri - axir “Iz” “Oyghanghan Zemin” “ Yurek Mungliri” “Tarim Boyliri””Omur Menzilliri” “12 Muqam - Uygur Edebiyatining Gheznisi” qatarliq roman maqalilar sheirlar toplimini elan qilip putun Uygurlar we bash milletler ichide zor tesir korsetken.we uning eserliri Hitaytili, Qazaq, Qirghiz, Ozbek, Turk, Erep tiillirigha terjime qilinip Uygur edebiyatining tereqqi qilip dunyawi edebiyat sahesige yetkenligini namayen qilghan. Biraq salametliki yar bermey u yazidighan nurghun meqsetlirini yazalmidi. Ebleh nejis kesel buninggha yar bermidi.buning bilen 1995-yili 9-ayning 5-kuni urumchide wapat boldi. Abdurehim Otkurning wapat bolushi Uygur edebiyati uchun chong bir yoqitish. Biz UYGHUR1 tor bitidikiler ushbu meydandin paydilinip aptorning bir qesim wekil xarektirlik sheirlirini hozurunglargha sunduq.


Iz

Yash eduq mushkul seperge atlinip chiqqanda biz,
Emdi atqa mingudek bop qaldi ene newrimiz.

Az eduq uzun seperge atlinip mangghanda biz,
Emdi chong karwan atalduq qaldurup chollerde iz.

Qaldi iz choller ara gahi dawanlarda yene,
Qaldi ni-ni arslanlar desht-chollerde qewrisiz.

Qewrisiz qaldi dimeng yulghun qizarghan dalida,
Gul chichekke purkiner tangla baharda qewrimiz.

Qaldi el, qaldi menzil, qaldi yirakta hemmisi,
Chiqsa boran kochse qumlar hech komulmes izimiz.

Toxtimas karwan yolidin, gerche atlar bek oruq,
Tapqusi hich bolmisa bu izni birkun newrimiz
ya chewrimiz.

1980-yil ürümchi, kuz

Yaxshi

Tiriktap qagha – quzghungha jahansazliq hawa yaxshi,
Seher gulshenide bubulgha yaqayirtip nawa yaxshi.


Kerekmes yaltiraq shohret bilen mestane ghapillar,
Wetenning derdige derman japakesh ashina yaxshi.

Tegishmes jendini ashiq yaqasi zer tawar tongha,
Ki dilber weslide sersan qelenderge kula yaxshi.

Qesem billa tamayim yoq, beheywet qesri zinnettin,
Pishanem teridin putken bi minnet boriya yaxshi.

Mening tajsiz sayaq bahsim özumge taju – dolettur,
Eriksiz padishahliqtin jahankeshte gada yaxshi.

Ne hajet jennetulmeiwa, wetenning qoyni bir jennet,
Beliq deryada erkindur, lechingha keng sama yaxshi.

Melamet yetsimu bezen dilimgha oz diyarimda,
bosuqtin dajimas ittek manga ehdu wapa yaxshi.

1979-yil 3-Sentebir, ürümchi



Kirek Bolsa

Koyunki dilgha ja eyle, sanga dildar kerek bolsa,
Wapa lewzini wedan bil, wapadar yar kerek bolsa.

Nawakesh bulbulni sheyda kebi baghringni qan eyle,
Murat meqset guli kulgen guli gulzar kerek bolsa.

Tikenning renjidin qorqan kirelmes bu chimen ichre,
Japani jangha rahet bil,sanga didar kerek bolsa.

Japa menggu emes hergiz eqide saqlisa ahshiq,
Umutni rehnema qilghin,eger serdar kerek bolsa.

Korung bulbul keche yighlap, seher gul hosnini kordi,
Buningdin yahshi ornek yoq yene bisyar kerek bolsa.

Lekin dorash bilen tuti bolalmas hichqachan bulbul,
Eling shatutdin ibret, namusu - ar kerek bolsa.

Junun sehrasi ger cheksiz, heqiqet menzili roshen,
Elingning ishqini kolye sanga eshar kerek bolsa.

1977-yil 8-Awghust, ürümchi.


Yangrat Weten Muqamini

Ey sazim sazlan bugun sazlan yene sen yaxshiraq,
Tughsa cholpan kulse gulshen men nichun eytmay qoshaq.

Baq ene kulmekte bughda mengzide gül jilwesi
Her seper altun shepeqtin chechilip sansiz bashaq.

Tang bilen chillap guduk kelgusidin eytsa hewer,
Xoshlughung sighmas teningge gepige, salsang qulaq.

Qosh unungni el kuyigew bol dengizning tamchisi,
Shaqirap aqaymu derya bolmisa sansiz bulaq.

Hosh bolar ana weten dawan eship mangghanda el,
songghi narning boynida bolsam eger, bir qongghuraq.

Neqeder zor behit mana uzun seper menzilide,
Bir qatar meshel ara bolalisam biz sham chiraq.


Kashki jan bir bagh otungha erzise arman nime,
Wetenim gulghanida yansam charaslap ta- adaq.

Ey sazim ewjing bilen yangrat weten muqamini
Emdi tegmes el kuyini koyliseng bashqa tayaq.

1979-yili 10-noyabir, ürümchi


Xejle Xainlar

Xainlar xejle, bu elning malini xejle,
Yetishmey qalsiler u hem, elip sen janini hejle.
Xenimgha osma dep xejle, begimge tasma dep xejle,
Talan-tarijidin qalghan, parche nanini xejle.

Dihqangha achquzup bozni, dukanda toqutup bözni,
Selip alwang yuz qatlam, ichip sen qanini xejle,
Kolide beliqni kop dep, yer asti bayliqi kop dep,
Qedemde ming tepiup, echip sen kanini xejle.



Tang Ziyasi Yoqmidur

Bu qara hijran tunining intihasi yoqmidur?
Wesli didar kunlirining iptidasi yoqmidur?

Olgudek janimgha tegdi hijr ahxami yaman,
Bir xewer kelse ne bulghay, tang sabasi yoqmidur?

Bir nepes yuz yil bilindi intizarliq destidin,
Teshna'i qelbim uchun nesh'u nemasi yoqmidur?

Urtidi jismimni herdem dilda yalqunlap kuyuk,
Xeste dilge bir xipa dura-dawasi yoqmidur?

Yar hiyali bile soldum, yetti omrumge xazan,
Ten'ge jan bexsh etkili kuklem hawasi yoqmidur?

Bu jununluq destliri keng, meni azdurdi talay,
Emdi yol korsetkuci bir rehne masi yoqmidur?

Ketmigey armanda Otkur kuzde qanliq yash bilen,
Yirtqili tun perdisini tang ziyasi yoqmidur?

1949- yilI, 8- Iyun