PDA

View Full Version : Hitayning aden zanglik kilixliri



Unregistered
24-06-12, 05:13
Hitayning iqide nime tola dise wang(王) bilen zhang(张) tola.
Uyghurning iqide memet (买买提 yeni mai mai ti) tola.
Dimek wang , zhang dimek hitay dimek;
hitaylar uqun mai mai ti (memet) dimek uyhgur dimektur.

emdi mehsetke kelsem. 1995- yilining aldi-keynide, kaghilik nahiyisining hakimi kashkar wilayitige wali bolup keldimu yaki muawin partikom sekirtare bolup keldimu eytawur xundak bir ixlar bar idi.
Biz tunji ketim u rehberning ismini anglighan wahtimizda heyran kalduk hem aghiniler arisida kizzik soz qoqeklermu kelixtuk. qunki u rehberning ismi memet ehlet idi.
kandaksige bundak ismi bar kixining bir kedimi xeher, medini xeher we uyhgurlar koprek toplixip olturaklaxkan bir rayongha rehber bolup kalghini kixini heyran kaldurmay turalmayti. birak nime amal , --- akang kimni alsa , yenggeng xu deptikin. bizmu u rehberni kobul kilduk. liken peket asangha tohtimaywatatti. u kixi rehbar bolghaqka kundila digudek telivizor we gezit- jornallarda qikip turatti. telivizornighu oyde korimiz hiq gep yok. liken ixhanida gezit korgen wahtimizda ,u rehberning ismini gezitning bash betide korimiz. bundak qaghlarda ixhanidiki hitaylar bizge menilik karap set hijaraxliri we bezide pihildap kulup ketixliri bizni bekmu biaram kilatti. yeghinlarda reis sehniside olturup kitetti. hitaylar qong yeghinlarda bu rehberning ismini atap, sehnige sozge teklip kilatti. bundak qaghlar tehimu azaplik idi.........

hemminglerge ayan, hitaylar ehlet digen sozning menisi ukmay kallarmu. karanglar ularning rezil mehsitini.
ular obdan bilidu. ehlet digen sozning 垃圾 digen menisini obdan bilidu.
ular mai mai ti digen isimning uyghur ismi ikenlikini obdan bilidu.
ular hemmini obdan bilgeqke mana muxundak isimlik uyhgurdin birni tallap yetixturup qikip , bizge baxlik kelip tayinlap, bizni zanglik kelidu.


heyyyyyyyyy, hey uyhgur!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Unregistered
24-06-12, 07:01
Deginingiz toghra Memet Exlet eyni waqttiki qaghiliqning hakimlighidin, qeshqer welayitige siyasi qanungha mes’ul muawin wali bolup keldi ( Tiliwaldi Toxtining ornigha )
Ismimu del siz degendek,
Memet Exlet! Bu nomus qilidighan bir ish emes, eger xitay sizge mesxirilik hijayghan bolsa siz uninggha jawap tepip birelmigenlikingiz yeni sizning ajizliqingizning ipadisi.
Eger isimlarning undaq analiz qilidighan bolsa nurghun isimlirimiz bar, her manalarni ipadileydighan.
Xitaychidimu uningindin better isimlar az adem,
Chshqidin tartip it ishek qongghuz paqa, qurt merez, haywan. Eger ularning isimilinir birmu bir analiz qilsaq, siz korgen kormigen putun peslikni hemmsi yugurup cheqidu.
Uyghurlarning isimliri heqqide meningche briaz material korsengiz yaki isimlerning kelish menbesini izdep korsengiz hemmisingiz ozige chushluq hekayesi we ehmiyiti bar.

Uyghurlarda Bosugha Supurge, Exlet degen isimlar, oyide balaturmighan, tughulupla olup ketken, yaki chong bolmay qaza qilghanlar kop bolghan ailerde bu isim koprek uchraydu. Mexset yaman kozdin saqlinishni kozde tutup. Addila qilip bosugha supurge, exlet degendek kishilerning yaman kozleridin saqlash uchun qoyidu.
Uningdin bashqa ailiside bala yuzi kormigenler baliliq bolghanlar xoshalliqida Xudaberdi, Allaberdi, Setiwaldi, Igemberdi, Tengriqul qatarliq isimlarni qoyudu.
Baliliringiz kelguside yaramliq ewlat bolup yetilip chiqishini oylighan atan anilar bolsa alim, batur jesur, qehriman, qatarliq isimlarni qoyudu.

Eyni chaghda Qaghiliq hnahiyesingizn hakimi bolgha Memet Exlet’ke kishiler pamilinsi ozgertish toghrisida teklip bergende u qisqighine qilip.
‘U mening dadam!’ dep Bergen iken, men 1991-yili qaghiliqqa barghanda anglighan edim. Deslep mangimu biraz yat tuyulghan edi, emma uning u jawabini anglighandin keyin. Uninggha shu jehettin hormitim kucheydi.

Xenzularning bizni mesxire qilishi yaki kulishi uning bilimsizlikidin yaki insani exlaqining yoqlighidin Derek beridu qandaqtur sizning xataliqingizdin emes.

Helimu esimde

Ali mektepte Daim Uyghur ashxansigha keriwaldighan xitay arilap tetenpete sozlep qoyuti. Yeyidghini bizning tamaq yene kelip bir nechche balilarni chushurup cheqiwalatiken. Bir kunimenmu del shu ustelde olturup tamaq yewatqenimda u xitaymukep olturdi. ( 10-15 kishilik chong yumlaq ustel) we arida yene birini cheqiwaldi.
Men uning terige bir qariwetip,
‘’ Manga qara , bu yerde olturghanlarning kopunchesi texi yeqindila ‘’ Qizil Qonaqliqta’’ (红高粱) degen kinoni korgenler, silerning qanchlik ikenlkingilarni hemmiz bilimiz’’ dedim
U xitay bir tatirip bir kokurup ghing qilmayla qald.
Keyin anglishimche u u kunden kiyin hergiz balilarning cheqiwalmaptu.

Yene bir ish

Yene ali mektepke
Shangai toghriliq bir xewerni oqup uzun otmey. Yene bir xitay yurtimizdiki chang tozang toghriliq zarlanghili turdu.
Xitay:Qara …….. Men bu yerde yilda 5-6 kilo topa yeydikenmen. Ademmu topa yemdu………
Uyghur: Undaq bolsa poq yegung bar oxshimamdu ?
Xitay:Bu neme degining?
Uyghur: Sening yurtung qeyer
Xitay :Xenandin
Uyghur:Shanhaidek bir yer bolsa ishlemting ?
Xitay: Ishlimemdighan, jan dep barattim
Uyghur: texi yeqinda sening …… gezitingda bir xewer oqudum, xewerde eytilishiche shanghaideki cheklengen (pishhiqlap ) suyidin insan wujudigha sengip kirgen nijaset (poq) kishi beshigha ottura hesap bilen 4 kilo etirapida iken.
Emdi sen dep baqe 4 kilo poq yigung barmu yaki 5-6 kilo topa yemsen ?
Xitay:::: Bu……bu…..这个吗

Qerindishim ismingizdin hech xijil bolmang.


hech bolmisa Uyghur degen isimni bolsemu toghra yezing....

rexmet!!!!



Hitayning iqide nime tola dise wang(王) bilen zhang(张) tola.
Uyghurning iqide memet (买买提 yeni mai mai ti) tola.
Dimek wang , zhang dimek hitay dimek;
hitaylar uqun mai mai ti (memet) dimek uyhgur dimektur.

emdi mehsetke kelsem. 1995- yilining aldi-keynide, kaghilik nahiyisining hakimi kashkar wilayitige wali bolup keldimu yaki muawin partikom sekirtare bolup keldimu eytawur xundak bir ixlar bar idi.
Biz tunji ketim u rehberning ismini anglighan wahtimizda heyran kalduk hem aghiniler arisida kizzik soz qoqeklermu kelixtuk. qunki u rehberning ismi memet ehlet idi.
kandaksige bundak ismi bar kixining bir kedimi xeher, medini xeher we uyhgurlar koprek toplixip olturaklaxkan bir rayongha rehber bolup kalghini kixini heyran kaldurmay turalmayti. birak nime amal , --- akang kimni alsa , yenggeng xu deptikin. bizmu u rehberni kobul kilduk. liken peket asangha tohtimaywatatti. u kixi rehbar bolghaqka kundila digudek telivizor we gezit- jornallarda qikip turatti. telivizornighu oyde korimiz hiq gep yok. liken ixhanida gezit korgen wahtimizda ,u rehberning ismini gezitning bash betide korimiz. bundak qaghlarda ixhanidiki hitaylar bizge menilik karap set hijaraxliri we bezide pihildap kulup ketixliri bizni bekmu biaram kilatti. yeghinlarda reis sehniside olturup kitetti. hitaylar qong yeghinlarda bu rehberning ismini atap, sehnige sozge teklip kilatti. bundak qaghlar tehimu azaplik idi.........

hemminglerge ayan, hitaylar ehlet digen sozning menisi ukmay kallarmu. karanglar ularning rezil mehsitini.
ular obdan bilidu. ehlet digen sozning 垃圾 digen menisini obdan bilidu.
ular mai mai ti digen isimning uyghur ismi ikenlikini obdan bilidu.
ular hemmini obdan bilgeqke mana muxundak isimlik uyhgurdin birni tallap yetixturup qikip , bizge baxlik kelip tayinlap, bizni zanglik kelidu.


heyyyyyyyyy, hey uyhgur!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!

Unregistered
24-06-12, 09:36
Deginingiz toghra Memet Exlet eyni waqttiki qaghiliqning hakimlighidin, qeshqer welayitige siyasi qanungha mes’ul muawin wali bolup keldi ( Tiliwaldi Toxtining ornigha )
Ismimu del siz degendek,
Memet Exlet! Bu nomus qilidighan bir ish emes, eger xitay sizge mesxirilik hijayghan bolsa siz uninggha jawap tepip birelmigenlikingiz yeni sizning ajizliqingizning ipadisi.
Eger isimlarning undaq analiz qilidighan bolsa nurghun isimlirimiz bar, her manalarni ipadileydighan.
Xitaychidimu uningindin better isimlar az adem,
Chshqidin tartip it ishek qongghuz paqa, qurt merez, haywan. Eger ularning isimilinir birmu bir analiz qilsaq, siz korgen kormigen putun peslikni hemmsi yugurup cheqidu.
Uyghurlarning isimliri heqqide meningche briaz material korsengiz yaki isimlerning kelish menbesini izdep korsengiz hemmisingiz ozige chushluq hekayesi we ehmiyiti bar.

Uyghurlarda Bosugha Supurge, Exlet degen isimlar, oyide balaturmighan, tughulupla olup ketken, yaki chong bolmay qaza qilghanlar kop bolghan ailerde bu isim koprek uchraydu. Mexset yaman kozdin saqlinishni kozde tutup. Addila qilip bosugha supurge, exlet degendek kishilerning yaman kozleridin saqlash uchun qoyidu.
Uningdin bashqa ailiside bala yuzi kormigenler baliliq bolghanlar xoshalliqida Xudaberdi, Allaberdi, Setiwaldi, Igemberdi, Tengriqul qatarliq isimlarni qoyudu.
Baliliringiz kelguside yaramliq ewlat bolup yetilip chiqishini oylighan atan anilar bolsa alim, batur jesur, qehriman, qatarliq isimlarni qoyudu.

Eyni chaghda Qaghiliq hnahiyesingizn hakimi bolgha Memet Exlet’ke kishiler pamilinsi ozgertish toghrisida teklip bergende u qisqighine qilip.
‘U mening dadam!’ dep Bergen iken, men 1991-yili qaghiliqqa barghanda anglighan edim. Deslep mangimu biraz yat tuyulghan edi, emma uning u jawabini anglighandin keyin. Uninggha shu jehettin hormitim kucheydi.

Xenzularning bizni mesxire qilishi yaki kulishi uning bilimsizlikidin yaki insani exlaqining yoqlighidin Derek beridu qandaqtur sizning xataliqingizdin emes.

Helimu esimde

Ali mektepte Daim Uyghur ashxansigha keriwaldighan xitay arilap tetenpete sozlep qoyuti. Yeyidghini bizning tamaq yene kelip bir nechche balilarni chushurup cheqiwalatiken. Bir kunimenmu del shu ustelde olturup tamaq yewatqenimda u xitaymukep olturdi. ( 10-15 kishilik chong yumlaq ustel) we arida yene birini cheqiwaldi.
Men uning terige bir qariwetip,
‘’ Manga qara , bu yerde olturghanlarning kopunchesi texi yeqindila ‘’ Qizil Qonaqliqta’’ (红高粱) degen kinoni korgenler, silerning qanchlik ikenlkingilarni hemmiz bilimiz’’ dedim
U xitay bir tatirip bir kokurup ghing qilmayla qald.
Keyin anglishimche u u kunden kiyin hergiz balilarning cheqiwalmaptu.

Yene bir ish

Yene ali mektepke
Shangai toghriliq bir xewerni oqup uzun otmey. Yene bir xitay yurtimizdiki chang tozang toghriliq zarlanghili turdu.
Xitay:Qara …….. Men bu yerde yilda 5-6 kilo topa yeydikenmen. Ademmu topa yemdu………
Uyghur: Undaq bolsa poq yegung bar oxshimamdu ?
Xitay:Bu neme degining?
Uyghur: Sening yurtung qeyer
Xitay :Xenandin
Uyghur:Shanhaidek bir yer bolsa ishlemting ?
Xitay: Ishlimemdighan, jan dep barattim
Uyghur: texi yeqinda sening …… gezitingda bir xewer oqudum, xewerde eytilishiche shanghaideki cheklengen (pishhiqlap ) suyidin insan wujudigha sengip kirgen nijaset (poq) kishi beshigha ottura hesap bilen 4 kilo etirapida iken.
Emdi sen dep baqe 4 kilo poq yigung barmu yaki 5-6 kilo topa yemsen ?
Xitay:::: Bu……bu…..这个吗

Qerindishim ismingizdin hech xijil bolmang.


hech bolmisa Uyghur degen isimni bolsemu toghra yezing....

rexmet!!!!

Bu ikki maqaleni yazghan aghinilirimizge brawo. kop ilmi we sewiyelik yezishma boptu, kop hosh boldum, kop melumatlandim, rehmet.

U Mangqirt Kadirning ozini yaratmighinim bilen ismini yarattim. Qulighimgha kop chirayliq anglandi; Memet Ehlet digen isim.

Biz ozimizni bahalatsaqmu Yer yuzide Hitay bilen Tunggandin bashqisigha bahalitishimiz kerek, gep-sozlirige qimmet bersekmu yer yuzide Hitay bilen Tunggandin bashqisigha qimmet berishimiz kerek.

Hitay digen bu nijis aldi bilen bu zalim Kommunist hakimiyetini orup yiqitip ornidin qopushning insanliqning birinji qedimi ikenligini ugunip kelip andin bige baha bersun. tigi pes millet.

Menmu wetende waqtimda shundaq gep anglighan idim." Uyghurlar Yilda bir kilo topa yeydu, Qazaqlar Yilda bir kilo Yung yeydu, Hitaylar yilda bir kilo Ot-cop yeydu," sebebi Uyghurlar dayim Tonurda Nan yeqip yeydighan bolghanlighimizdin Nanning arqisida qalghan topilarni Nan bilen qoshup yewitidikenmiz.Qazaqlar dayim Qurut,Sut Seriq Yagh,Gosh-Yagh yigeshke Yungnimu qoshup yewitermish, Hitaylar dayim ot-yash yeydighan bolghachqa yawa otlarnimu qoshup yewitermish, elbette bu gepler Hitaylar tapqan osek gepler, yene men wetende Hitaylar toghrisida shundaq gep anglighan idim, Hitayda eng kop Isim Hamilisi," Wang Zhang Li Zhao " dep yani bu tort famile Hitayda eng jiq famile imish, nime bolsa bolmamdu, ishimiz nime , sozning kelishi yezip qoyduq.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
25-06-12, 13:41
qet'elni we bu yerdiki helklerni kurgendin kiyin, uyghurlarning medinyiti esli bir saghlam pishika yitildureleydighan medinyet turige kiridighanlikini his kildim. biz hitaylardin medinyetning bu teripide artuk. adem mazak kilish pishika tengpungliki turaksiz, we ozige ishenqisi towen bolghan ehwalda kurulidighan saghlam bolmighan adettin kilip qikkan haracter bolidiken. men bir neqqe ayning aldida, "new science" deydighan bir jornaldin, adem mazak kilish DNA gimu baglik bolamdu digen bir tetkikat makalesini kurgen. u alimlar bundak rushan alametlirni kurmigen bolsimu, uzuklnishning naqar bolushi tupeylidin kilip qikkan azdur koptur DNA almetlirinimu baykighan. shunda men, "kan bilen kirgen huy jan bilen qikidu" digen temsil emilyettin yirak emesken oylap kalghan.Tarihka karaydighan bolsak, uyghurlarning karni aq, usti yalighaqlik, belkim hitay bilen teng kelgen apet, undin bashka sewep yok. Ata bowilirimizning biz tughulmighanda kaldurghan suretliri bilen, biz adem bolghanda kaldurghan suretliri buninggha pakit bolidu dep karaymen.

biz kiqik wahtimizde. bizning yurtta "yantak" deydighan isimde bir bal bar idi.

Unregistered
25-06-12, 13:43
qet'elni we bu yerdiki helklerni kurgendin kiyin, uyghurlarning medinyiti esli bir saghlam pishika yitildureleydighan medinyet turige kiridighanlikini his kildim. biz hitaylardin medinyetning bu teripide artuk. adem mazak kilish pishika tengpungliki turaksiz, we ozige ishenqisi towen bolghan ehwalda kurulidighan saghlam bolmighan adettin kilip qikkan haracter bolidiken. men bir neqqe ayning aldida, "new science" deydighan bir jornaldin, adem mazak kilish DNA gimu baglik bolamdu digen bir tetkikat makalesini kurgen. u alimlar bundak rushan alametlirni kurmigen bolsimu, uzuklnishning naqar bolushi tupeylidin kilip qikkan azdur koptur DNA almetlirinimu baykighan. shunda men, "kan bilen kirgen huy jan bilen qikidu" digen temsil emilyettin yirak emesken oylap kalghan.Tarihka karaydighan bolsak, uyghurlarning karni aq, usti yalighaqlik, belkim hitay bilen teng kelgen apet, undin bashka sewep yok. Ata bowilirimizning biz tughulmighanda kaldurghan suretliri bilen, biz adem bolghanda kaldurghan suretliri buninggha pakit bolidu dep karaymen.

biz kiqik wahtimizde. bizning yurtta "yantak" deydighan isimde bir bala bar idi.

Unregistered
25-06-12, 14:11
eslide bizning uyghurlarmu bashqa milletke taqabil turidighan isimlarni qoyash kerek iken. isimning menasi nahayiti yoquri bolushi, bu bir milletning artuqchilighi iken.
mesilen

ötkür oghllar üchün

zulpiqar

pichaq

neyze

qilich.

oqya

shemsher ,,,,,,,,,misrann,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,,jesur ,batur, qehriman, ilghar,,,,,,yashar ,,,,,,,,adil,,,,,,alim,,,,vijdan, veten,,,,,,,,,,
irade qizlar üchün

muqeddes.

muyesser

muhebbet.

zumret.

zinnet

göher

köush.

altun ay.

mehriban

tangnur

sübhinur,,,,,,,,,,,,shatnur,,,,,,,,,,,dilnur,,,,,, aynur,,,,,,,,,,güzelnur,,,,,,,

uningdin bashqa bizmu bashqa milletlerdek ,wetinimizning güzel jaylirining ismilirini qoyushqa adetlensek bolghudek

misal ----------tarim , turfan, qeshqer, boghda , chünki sheher isimliri bizning kimligimiz qeyerlikligimizning eniq ayrimisi iken.
biz bashqa döwletlening sheher ismini özimizge isim qip qoyap adetliniwalghan ikenmiz
misal-------süriye, medine ............yene bashqilar.....




.

Unregistered
28-06-12, 01:56
Ata -ana bolghuchi perzentlirige chirayliq ,pakiz isimlarni tallap qoyushi perizdur.Bolupmu oz ana tilimizda saghlam mena beridighan,chidamchanliqi yuquri yeni melum dewirning shamiligha xas bolup qalmighan,mumkin bolsa yeqin muamilide bolup keliwatqan xoshna milletler tilidimu gheyri mena berip qoymaydighan we bir ikki heripini ozgertiwetsila kulkilik mena berip qoymaydighan isimlarni tallishimiz jaizdur!
Yeqinqi mezgillerde ozini melum eqimning mestanisi korsutush meqsitide bezi ata-anilar bizge taza toghra kelmeydighan isimlarni qoyudighan bolup qaldi, bundaq qilish ballarning rohi saghlamliqi uchunmu ziyanliq bolushi mumkin.
Mesilen:
'Osama' .Bu isim erepchide nime menagha ige ikenligini bilmidim emma oz tilimizda nime mena beridighi xemmimizge melum......

Unregistered
28-06-12, 05:35
uningdin bashqa bizmu bashqa milletlerdek ,wetinimizning güzel jaylirining ismilirini qoyushqa adetlensek bolghudek

misal ----------tarim , turfan, qeshqer, boghda , chünki sheher isimliri bizning kimligimiz qeyerlikligimizning eniq ayrimisi iken.
biz bashqa döwletlening sheher ismini özimizge isim qip qoyap adetliniwalghan ikenmiz

misal-------süriye, medine ............yene bashqilar.....
.

Uyghurda Suriye dep Qiz ismi barmu buni men bilmeydikenmen, amma Sureyya dep Qiz ismi bar. Sureyya Erepche soz we menisi bizdiki,:" Yette Yultuz, Sapluq Yultuz " dimek bolidu.bundaq yultuz ismini isim qilip qoysaq bolidu we meyli.

Mendine heqiqetende Menide-i-Munewwerening ismi ,toghra biz bundaq Sheher ismini ozimizge isim qilip qoymisaq bolatti. belki Uluq jayning ismi bolushtin bekerek Qulaqqa hosh anglinidighan soz bolghachqa shundaq isim qoyghan bolsaq kerek.bolmisa Mekke depmu isim qoyghan bolattuq.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE