PDA

View Full Version : Qelemkesh atalghusi



zaman
19-06-12, 21:49
Wetende "Qelemkesh" digen ataghuni hech anglap baqmighanlighim tupeylimu yaki eser aptorlirining qelbimdiki orni yuksekligi tupeylimu "-kesh" ulanmisi bilen ayaqlashqan ushbu isimgha taza konelmey keliwatimen,bilmidim bu atalghu bizning loghitimizge qachan we nedin kirdikin!
Uyghur tilidiki ulanmilar adette ashkare we yepiq turde melum qaratmiliqlargha ige bolidu.Biz ulanmilargha qarapla isimning supiti ijadimu yaki selbimu derhalla bilip alalaymiz.Mesilen:"-perwer" ulanmisi Insan,Xelq,Weten.... qatarliq isimlar bilen baghlansa mueyyenki bu isimlar ijabi tusni alidu.Emdi "-kesh" ulanmisigha kelsek,bu ulanma adette Haraq,Nishe,Pes,japa... digenge oxshash isimlar we haletler bilen qoshulup Selbi mena peyda qilidu.Shunga aptorlar yenila ilgirkiler atap kelgendek "Yazghuchi" dep atiliwergen bolsa, u halda bu atalghu Oqutquchi,Yol bashlighuchi,Keshpiyatchi digen'ge oxshash shereplik atalghular topidin orun alghan bolatti dep oylaymen.

Unregistered
19-06-12, 22:28
Wetende "Qelemkesh" digen ataghuni hech anglap baqmighanlighim tupeylimu yaki eser aptorlirining qelbimdiki orni yuksekligi tupeylimu "-kesh" ulanmisi bilen ayaqlashqan ushbu isimgha taza konelmey keliwatimen,bilmidim bu atalghu bizning loghitimizge qachan we nedin kirdikin!
Uyghur tilidiki ulanmilar adette ashkare we yepiq turde melum qaratmiliqlargha ige bolidu.Biz ulanmilargha qarapla isimning supiti ijadimu yaki selbimu derhalla bilip alalaymiz.Mesilen:"-perwer" ulanmisi Insan,Xelq,Weten.... qatarliq isimlar bilen baghlansa mueyyenki bu isimlar ijabi tusni alidu.Emdi "-kesh" ulanmisigha kelsek,bu ulanma adette Haraq,Nishe,Pes,japa... digenge oxshash isimlar we haletler bilen qoshulup Selbi mena peyda qilidu.Shunga aptorlar yenila ilgirkiler atap kelgendek "Yazghuchi" dep atiliwergen bolsa, u halda bu atalghu Oqutquchi,Yol bashlighuchi,Keshpiyatchi digen'ge oxshash shereplik atalghular topidin orun alghan bolatti dep oylaymen.

Ependim eytqanliri toghra, amma bizde yene Harwakesh, Kirakesh,digen sozlermu bar, bu sozlerdiki kesh ulanmisi, mehsus shu kesip bilen shughullinidighan,yaki kongli shu kesipni halaydighan digen menini beridu. Kesh Tilimizgha Parischidin kirgen soz menisi," Kongli Tartidighan " digenlik bolidu. Haraqkesh=Kongli Haraq tartidighan, Harwukesh= Kongli Harwa tartidighan.Neshekesh= Kongli Neshe tartidighan wehakazalar.

Endi Qelemkesh mensi Kongli daim Qelem tartidighan digenlik bolsa kerek, Yazghuchidin periqliq bolsa kerek. yazghuchi yeziqchiliqning ehli kishi, amma Qelemkesh men we sili qandaq toghrimu yaki,?

IHTIYARI MUHBIR : MEKKE

Unregistered
20-06-12, 04:31
‘kesh’ bilen türlen’gen sözler

Uyghur tilida 'kesh' bilen turlen'gen sozler xeli kop bolup, bu qoshumche Uyghur tilidiki janliq soz yasighuchisi bolup hesaplinidu.
'kesh' ulinip yasalghan sozler adette ozi ulinip kelgen isim yaki ish herketni daim qilghan, adetke , yaki kespke aylandurghan kishiler yaki kishiler topini korsitidu. uning bilen yasalghan sozler . ijabiy we selbiy her iki menada kelweridu. mesilen :


towende berilgen sozlerning menalirini biley desingiz towendeki ulanmilargha qarang :


http://uyghur.co.uk/wiki/index.php?title=%E2%80%98kesh%E2%80%99_bilen_t%C3% BCrlen%E2%80%99gen_s%C3%B6zler


http://uyghur.co.uk/wiki/index.php?title=%E2%80%98%D9%83%DB%95%D8%B4%E2%80% 99_%D8%A8%D9%89%D9%84%DB%95%D9%86_%D8%AA%DB%88%D8% B1%D9%84%DB%95%D9%86%DA%AF%DB%95%D9%86_%D8%B3%DB%8 6%D8%B2%D9%84%DB%95%D8%B1


Awarikesh
Epyünkesh
Boyunkesh
Dapkesh
Dilkesh
Gedenkesh
Görükesh
Xatakesh
Haraqkesh
Harwikesh
Hayankesh
Hezilkesh
Ijarikesh
Japakesh
Jarupkesh
Jangjalkesh
Jinkesh
Kötürmikesh
Köchürmikesh
Kirakesh
Qelemkesh
Peskesh
Mepikesh
Meydankesh
Meydankeshlik
Moynikesh
Munchikesh
Méhnetkesh
Nexkesh
Neghmikesh
Nimkesh
Paydikesh
Pochtikesh
Pochtikesh
Chaptikesh
Changchilikesh
Salakesh
Serkesh
Seysikesh
Süpürge ziyankesh
Sitemkesh
Tansikesh
Texsikesh
Tenzikesh
Yaymikesh
Yundikesh
Zulpkesh
Ziyankesh








Wetende "Qelemkesh" digen ataghuni hech anglap baqmighanlighim tupeylimu yaki eser aptorlirining qelbimdiki orni yuksekligi tupeylimu "-kesh" ulanmisi bilen ayaqlashqan ushbu isimgha taza konelmey keliwatimen,bilmidim bu atalghu bizning loghitimizge qachan we nedin kirdikin!
Uyghur tilidiki ulanmilar adette ashkare we yepiq turde melum qaratmiliqlargha ige bolidu.Biz ulanmilargha qarapla isimning supiti ijadimu yaki selbimu derhalla bilip alalaymiz.Mesilen:"-perwer" ulanmisi Insan,Xelq,Weten.... qatarliq isimlar bilen baghlansa mueyyenki bu isimlar ijabi tusni alidu.Emdi "-kesh" ulanmisigha kelsek,bu ulanma adette Haraq,Nishe,Pes,japa... digenge oxshash isimlar we haletler bilen qoshulup Selbi mena peyda qilidu.Shunga aptorlar yenila ilgirkiler atap kelgendek "Yazghuchi" dep atiliwergen bolsa, u halda bu atalghu Oqutquchi,Yol bashlighuchi,Keshpiyatchi digen'ge oxshash shereplik atalghular topidin orun alghan bolatti dep oylaymen.

Unregistered
20-06-12, 19:17
Chonglar :"Yaxshi oqimisang chong bolghanda harwakesh bolisen" dep qorqaq salatti,shu menidin eytqnda harwakeshlik gerche halal emgek bolsimu xelqimiz taza yaqturup ketmeydighan kesiplerdin bolsa kerek.Shunga "-kesh" qoshumchisi asasi jehettin selbi atalghularni yasap chiqidiken.

Unregistered
20-06-12, 22:17
Pohtikesh Hitay
Kotemikesh Solamchi
degenler Qaptu!

Unregistered
21-06-12, 03:12
Qelemkesh dise biz texi qelep yasap satidighan larning jemiyiti yaki karxanisi qurulghan oxshaydu dep chüshünüptimiz.haaaaaaaaaahaaaaa
qerindashla uyghur tilini buzmay özimizning süpetlik atalghumiz bilen YAZGHUCHILAR dep atishimiz kerek.

wetendiki yazghuchilar jemiyitidiki peshqedem ustazlirimizning narazilighigha uchrap ketmeyli yene,

Unregistered
21-06-12, 04:41
xewerni Erkin tarim yeziptu, ozi yazghuchilar dep tüszisun

Unregistered
21-06-12, 15:18
xewerni Erkin tarim yeziptu, ozi yazghuchilar dep tüszisun

gep xewerde emes, shu jemiyetning ismi shundaq. xelqara uyghur qelemkeshliri jemiyiti. bu isimmu ulargha yarashqan. chünki ularning arisida yazghuchidin körek her türlük " kesh "ler bar. u ... kesh, bu ... kesh degendek.

Unregistered
21-06-12, 15:32
gep xewerde emes, shu jemiyetning ismi shundaq. xelqara uyghur qelemkeshliri jemiyiti. bu isimmu ulargha yarashqan. chünki ularning arisida yazghuchidin körek her türlük " kesh "ler bar. u ... kesh, bu ... kesh degendek.

Kulup kettim, mawu adash qamlashturuptu. meyli shu Qelemkeshligini yahshi qilsila bashqa " Kesh " lirige meyli.


IHTIYARI MUHBIR : MEKKE